Trưa Hè Nao, Có Anh và Em

Nhạc & Lời Pháp:  Michel Legrand, Eddie Barclay, Eddy Marnay 
Lời Anh: Johnny Mercer 
Lời Việt: Nguyễn Thảo 
Trình Bày: Nguyễn Thảo 
Hòa Âm & Phối Khí: Lê Vũ 
LeVuMusic Studio
Photo & Graphic: Marc Marc

NT: Tôi nghe nhạc phẩm Once Upon a Summertime do Astrud Gilberto hát trong CD Jazz Master 9 tôi mua tại một tiệm sách cũ, rất ngạc nhiên vì bài nhạc quá bình dị qua cách trình bày không phô trương của ca sĩ trên nền hoà âm giản dị không kém. Tôi yêu thích ngay. Có cái gì đó trong một bài nhạc đơn sơ khiến cho ta dễ thấu đáo ý nhạc cũng như cảm xúc bày tỏ trong cách hát.
Hai mươi mấy năm sau, khi tôi bắt tay vào phần dịch, có một cụm chữ đã làm tôi điên đảo: as if the mayor had offered me the key to Paris.  Đại khái là tôi cảm thấy hạnh phúc và vinh dự, như một người được toàn quyền muốn gì được nấy tại kinh đô ánh sáng Paris, dựa trên điển tích thời Trung Cổ.  Ngôn ngữ Việt hình như không có gì ngắn gọn nhưng rất thơ để thay vào 11 chữ đó.  Tôi nghĩ câu nhạc không thể rườm rà vì sẽ mất đi cái không khí nhẹ nhàng của ý nhạc.  Cho nên tôi phải hoán chuyển thành niềm hạnh phúc, chỉ giữ lại tên thành phố trữ tình mà thôi.
Cuối cùng rồi tôi cũng gởi cho bạn tôi bản dịch mà tôi không mấy hài lòng với phần Paris này.
Rồi cách đây không lâu, tôi khám phá ra bài nhạc chính được viết bởi Michel Legrand nguyên tác lời Pháp.  Không phải nhạc Mỹ như tôi đã tưởng.  La Valse des Lilas. Đọc đi đọc lại không thấy gì liên can đến ngày hè qua bản dịch của Johnny Mercer.  Hai bản không liên hệ gì trên phần lời, ngoại trừ một bản là tiếng Pháp và bản dịch có dùng chữ… Paris.  Chán chưa!  Thật là công cốc.
Tôi đã nghe Michel Legrand trình bày bài này, cũng như nhiều ca sĩ khác với giàn hoà tấu độc đáo. Nhưng có gì đó trong chất giọng thiếu điêu luyện của Astrud Gilberto đã, hơn hết, cho tôi những bồi hồi thương cảm một mối tình ngắn ngủi trong những ngày hè thơ mộng.  Vì thế nên tôi vẫn giữ nguyên bản dịch từ tiếng Anh với tình cảm man mác ấy.

LV:  Lần đầu tiên nghe Once Upon a Summertime là khi bạn gửi cho tôi.  Tên tuổi của nhạc sĩ Michel Legrand này quá lớn trong nền nhạc thế giới (The Windmills of Your Mind, The Summer of ’42) làm tôi cũng hơi hãi. Không biết có làm nổi không? Thế nhưng chỉ nghe một vài câu đầu qua giọng hát Astrud Gilberto là tôi biết là không làm bài này thì không chịu được.  Lúc đó tôi quên hẳn Michel Legrand là ai, tôi chỉ biết là mình bị ám ảnh bởi nét nhạc khắc khoải, mị hoặc này.  Những giây phút trăn trở với bài này đưa tôi đến một cõi bờ xa lạ, đầy khích thích.  Tôi gửi cho bạn bản nháp của hòa âm mà lòng vẫn phân vân vì đến lúc chót tôi vẫn không phân biệt được đây là jazz hay classical music.  Tôi chỉ biết đi theo dẫn dắt của tiếng nhạc trong lòng tôi.  Thở phào khi bạn điện thư trả lời là bạn thích hòa âm này….

NT:  Ừ, hòa âm của bạn trong sáng, gợi ngay đến không khí mùa hè.  Tuy âm vực hơi cao, nhưng vì thế tôi không dùng kỹ thuật nhiều, hầu như chỉ là lẩm nhẩm một mình trong tiếc thương.  Xin gửi đến thính giả của KẻJazz một nhạc phẩm ngày hè của bao kỷ niệm.

Trưa Hè Nao Có Anh và Em

Anh nhớ trưa hè nao có anh và em kề vai
Chúng ta dừng chân mãi mê trước hiên nhà ai
Ngắm bao chùm hoa forget-me-not thật xanh
Nắm trong tay em mềm

Anh nhớ trưa hè nao giống như buổi trưa hè nay
Tiếng em cười vang khiến cho hồn anh ngợp say
Với bao nụ hôn lén trao trong quán cà phê

Ôi cánh môi hồng em khẽ run ngọt hơi tình yêu
Khiến cho lòng anh xốn xang hạnh phúc tràn dâng
Ví như mùa xuân chốn Paris đã về đây bao đắm say

Em biết không mùa đông giá băng đường phố quạnh hiu
Lũ chim bồ câu đã theo em đi về đâu
Để riêng mình anh lắng nghe hồi chuông chiều rơi
Tiếc thương ngày nao hứa yêu nhau mãi ngàn sau


Once Upon a Summertime

Once upon a summertime, if you recall
We stopped beside a little flower stall
A bunch of bright forget-me-nots was all 
I'd ever let you buy me

Once upon a summertime just like today
We laughed the happy afternoon away
And stole a kiss at every street cafe

You were sweeter than the blossoms on the tree
I was as proud as any girl could be
As if the mayor had offered me the key to Paris

Now another winter time has come and gone
The pigeons feeding in the square have flown
But I remember when the vespers chimed
You loved me once upon a summertime

Tình Không Phai

Nhạc: Johnny Mandel
Lời: Paul Francis Webster
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình Bầy: Nguyễn Thảo
Hòa Âm & Phối Khí: Lê Vũ
LeVuMusic Studio
Photo & Graphic design: MarcMarc

NT: Lúc ban đầu làm trang KẻJazz.com, bạn đề nghị ngay hai bài nhạc.  Một trong hai bài ấy là nhạc phẩm “The Shadow of Your Smile”.  Bạn cũng thố lộ là rất yêu thích giai điệu này.  Bạn hãy nói điều gì đã khiến bạn say mê nhạc phẩm này vậy?

LV: Nhớ lúc đầu tập tễnh học đánh đàn tôi vớ được 1 cuốn Hit Parade, mở ra xem thấy bài này.  Lúc đó chỉ biết một vài hợp âm căn bản, không có thầy dậy, không biết hỏi ai, cho nên tôi rất lấy làm thắc mắc về cách chuyển hợp âm trong bài này.  Tuy nhiên cứ suy ngẫm tới lui, tôi vẫn cảm thấy như là mình bị lôi cuốn vào trong giai điệu này một cách vô tình.  Ngày đó không biết đọc tiếng Anh cho nên đâu có hiểu bài hát này nói về cái gì đâu, nhưng những nốt nhạc đó vẫn ám ảnh trong tâm thức tôi.  Giống như hiệu ứng cộng hưởng của một tiếng đàn nào đó vô tình trong ký ức, qua mấy mươi năm nay tôi vẫn còn mãi cảm xúc với âm ba thật đặc biệt của bài này.  Thế với bạn thì bài này có gợi cho bạn cảm xúc gì không?

NT: Tôi không nhớ vào khoảng nào, một đêm nằm xem phim xưa trên tivi, chợt nghe giai điệu quen thuộc này.  Phim không hay lắm, do Elizabeth Taylor và Richard Burton đóng nhưng không gây ấn tượng gì.  Tôi chỉ nhớ một cảnh trên biển, và tiếng kèn saxo lồng lộng như gió.  Về sau, khi đi hát, tôi chọn ca khúc này vì giai điệu mượt mà, ngắn gọn.  Ca khúc chỉ có hai phần, là hai variations của một theme; không có hình thức của nhạc Việt Nam.  Thế thôi.  Và lời nhạc cũng không có gì xuất sắc. Đối với tôi thì đây là một ca khúc đẹp, dễ nghe, dễ lôi cuốn thính giả.
Đọc trên mạng thì mới thấy mình phẩm định lầm, vì bài nhạc này đã được dịch ra trên chục thứ tiếng, được những ca sĩ lừng danh thế giới ghi âm qua mấy chục năm nay.  Âu là đàn khảy tai trâu của tôi chăng?
Nhưng phải nói là khi nghe phần hòa âm của bạn, tôi phê lắm.  Tôi nhớ đêm hôm đó, chuyển xuống từ điện thư bạn gửi cho tôi, cho vào phone, nằm nghe trong bóng tối, thật nhức nhối.

LV:  Tôi khác bạn ở chỗ không biết lời, không biết phim, không biết bối cảnh, nhưng lại thấm thía ngay.  Tôi nghĩ 2 ấn tượng đầu tiên khác nhau của tôi và bạn cũng là điển hình cho những người đến với jazz từ muôn nẻo.  Rồi một khi nào đó cái lẽ tự nhiên rung động sẽ đến.

Tình Không Phai (The Shadow of Your Smile)

Nụ cười em xưa vẫn còn ngất ngây cuộc tình
Vầng trăng đêm nao đã làm đắm say hồn anh
Gửi cho nhau đời nhau ta tìm mắt nhau
Những tin yêu về sau đã từ bấy lâu

Ngàn sao lung linh giữa trời bóng em mờ rồi
Giọt sương long lanh giấc mộng ướt trên làn môi
Để anh mơ ngàn sau về em
Nhớ thương xin gửi theo lòng đêm
Chút hương môi dường như còn nguyên
Tình ấy không bao giờ quên

The shadow of your smile when you are gone
Will color all my dreams and light the dawn
Look into my eyes, my love and see
All the lovely things you are to me

Our wistful little star was far too high
A teardrop kissed your lips, and so did I
Now when I remember spring
All the joy that love can bring
I will be remembering
The shadow of your smile

Continue reading “Tình Không Phai”