Hình Như Có Tiếng Tình Yêu

Nhạc & lời: Ngu Yên
Trình bày: Julie
Hòa âm & phối khí: Nguyễn Quang
Graphics: MarcMarc

KJ: Tuần này, dẫu cơn bão tuyết làm đời sống ở Houston bỗng chốc chìm vào trong tăm tối vì không điện, không nước, dẫu internet thấp thoáng như niềm hy vọng le lói. Dẫu thế, KẻJazz vẫn xin trân trọng giới thiệu đến các bạn một sáng tác jazz của Ngu Yên, qua tiếng hát của Julie, trong một hợp tác tuyệt vời mang tựa đề Hát Không Dám Buồn. Xin mời đọc bài viết của Ngu Yên.

Này, Julie. Hát Lại Lần Nữa.

Tôi thường hay nhớ câu nói ví von của Vera Nazarian, “Nếu âm nhạc là một địa danh, thì Jazz là phố thị, Dân ca là miền hoang dã, nhạc Rock là con đường, nhạc Cổ điển là đền thánh.” Nghĩa là, nhạc Jazz có cá tính đa dạng và tình cảm phức tạp như sinh hoạt trong một thành phố.

Tình yêu cũng đa dạng và phức tạp như Jazz. Vì vậy, dùng nhạc Jazz để trang trải ái tình, sẽ không mùi mẫn như nhạc Sến, không gò bó lưu đày như nhạc Cổ điển, không mộc mạc hồn nhiên như Dân ca, không cường điệu bốc đồng như nhạc Rock, không quá chú trọng đến bản thân âm nhạc như nhạc Pop, mà trung thực với cảm xúc trong lòng. Jazz hội đủ những sắc thái của các loại nhạc khác nhưng “trần trụi” (thành thật, say sưa, không màu mè) với tâm sự khi sáng tác và trình bày. Rốt ráo, nhạc Jazz chỉ là một nghệ thuật, một tài năng thích ứng với tâm hồn Jazz. Không có tâm tư này, thì Jazz bên ngoài chỉ là một trò chơi “ắt có” nhưng “chưa đủ” dù vô tình hay cố ý.

Tôi không thích khiêm nhường, vì khiêm nhường thường dẫn đến đạo đức giả. Tôi không thích huênh hoang, vì nổ thường dẫn đến bị khinh bỉ và tự hại bản thân. Tôi trung thực nghĩ rằng, Việt Nam chưa có nhạc Jazz đúng tinh thần và cảm xúc Jazz. Chúng ta có một số tài năng xuất sắc về Jazz, trong và ngoài nước, nhưng quá ít, không tạo nổi phong trào. Đa số nhạc Jazz, nhất là diện trình bày ca khúc Jazz hiện nay chỉ là Da, chưa phải hồn.

“Hình Như Có Tiếng Tình Yêu”, tuy có tình cảm của một ngày buồn bã, yêu thương, nhưng vẫn là Da. Mượn hoa cúng Phật, mượn Jazz với hàng nốt trầm bổng dằn vặt, với nhịp lẻ rã rời, nhịp chỏi chạy trốn trật tự của đời sống, nhưng tấm da ấy mỏng và không đủ lớn, nên chỉ căng vừa chiếc trống đệm nhạc Pop.

“Hình Như”, ai lại chẳng có lúc đang trầm tư, chìm sâu hồi tưởng, chợt giật mình nghe như có ai đang gọi mình. “Tiếng Tình Yêu”, thứ tiếng này bất kỳ trong ngôn ngữ nào cũng giống nhau, không cần thông dịch. Nghe tiếng đó, toàn thân liêu xiêu, buồn bã, trí nhớ dồn dập một cách mơ hồ, vừa êm dịu lại vừa xâu xé, nếu không có người yêu bên cạnh. Nghe tiếng đó, nếu đang gần gũi người yêu, tất cả chung quanh đều biến mất, chỉ còn hai đứa, chỉ còn hai mê muội sắp sửa” “Yêu nhau đi, đời không còn bao ngày.”

Julie Quang đến với “Hình Như Có Tiếng Tình Yêu” cũng tình cờ như nghe ai gọi. Chúng tôi trở thành bạn thân vì âm nhạc, vì Da. Nàng làm cho Da mượt mà, láng lẩy hơn. Tiếng hát của nàng, nghe vào giữa khuya, làm nổi lên những cảm xúc u u lợn cợn, người bình dân gọi là nổi da gà.

Julie có lối hát nhạc Jazz mà tôi và vợ tôi đều yêu thích. Trung thực, không biểu diễn, thả lời lẽ tự nhiên theo câu nhạc không cần ngân nga. “Ngày buồn quá, hôn nhau nhìn thấy linh hồn” Có thể thấy đôi mắt lớn với hàng mi cong rậm khép lại gần kín như mắt trăng lưỡi liềm sắp khuất vào đê mê. Chúng tôi yêu tiếng hát Julie Quang vì tiếng hát ấy không giả dạng.

Tôi viết bài nhạc này vào những năm cuối thế kỷ 20, bây giờ đã hơn hai mươi năm, nghe lại, ôi, mơ màng một thời quá khứ. Bản của Julie hát là bản tôi viết lại trong tinh thần Free Jazz theo lời yêu cầu của Julie. Khi thâu, nhạc sĩ phối khí Nguyễn Quang lại gia giảm cho thêm màu sắc. Mỗi ca khúc có mỗi số mệnh riêng. Một tác phẩm Jazz luôn luôn cho phép sự cộng hưởng của nhiều nhạc sĩ và ca sĩ. Ca khúc Jazz là ca khúc sống, biến đổi theo thời đại và theo người trình bày. Tác giả chỉ là người bắt đầu, sau đó, tác phẩm sinh hoạt theo từng phố chợ đa dạng và phức tạp.

Tuổi già, tai điếc, không còn nghe được tiếng tình yêu. Dẫu có nghe, chắc không còn ai gọi. Có lẽ, tôi nên viết ca khúc “Dường Như Có Tiếng Ma”, sẽ dễ đúng nhạc Jazz hơn, vì ai mà không sợ chết.

Ngu Yên. Houston.

Viết tay ngày mất điện, không cà phê vì mất nước, vô cùng cách ly vì iPhone mất sóng. Tuyết là một thứ nhìn xa cho đẹp, không nên sống gần.

Này, Julie. Hát lại lần nữa đi.

Hình Như Có Tiếng Tình Yêu page

Ngày buồn quá, đưa nhau về chốn mơ hồ.
Chiều chờ đêm, nắng đê mê thành khói.
Hình như có tiếng không gian dặn dò:
Yêu nhau đi, đời không còn bao ngày.

Cởi áo cho mây ngừng bay.
Ngậm lấy con tim bằng đôi môi.
Hãy ở trong nhau cho hết ngày,
Rồi ngày vụt qua nhanh…

Ngày buồn quá, hôn nhau nhìn thấy linh hồn
Nhìn màu trăng xót thương cho mà nắng.
Hình như có tiếng chia ly lập lại:
Yêu nhau đi, đời không còn bao ngày.

Giã Biệt Quê Nhà

Nhạc & lời: Enrico Macias
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Trong những nhạc phẩm nổi tiếng của Enrico Macias, có lẽ Adieu mon pays mang nhiều âm hưởng của nhạc Ả-rập, quê hương của ông ta, hơn hết.  Với cách luyến láy ở cuối câu hát, cho nhạc phẩm này càng thêm đậm màu sắc thần bí Ngàn Lẻ Một Đêm.

Và dĩ nhiên không thể không nói đến đoạn dạo guitar giáo đầu.  Nhìn Enrico chăm chú đánh cho đến đoạn ông buông tay khảy đàn mà chỉ dùng những ngón tay bấm trên phím để tạo nên giai điệu quen thuộc, tôi phải công nhận là khó lòng mà tái tạo lại được phần intro này.

LV: Biết là khó mà bạn vẫn đề nghị làm! Tôi ngâm bài cũng khá lâu vì sợ phải xử lý khúc nhạc dạo đó; nhưng rồi cuối cùng tôi quyết định không làm theo kiểu của EM (thật ra muốn làm cũng không cách nào được) mà đổi ra cách của nhạc pop ballad. Kiểu này thì dễ cho tôi dàn dựng hơn mà không phải lệ thuộc vào ngón đàn điêu luyện của nhạc công nào hết. Thiết nghĩ tâm tình nhớ quê hương trong lời Việt nhưng lại mang âm hưởng nhạc Ả Rập thì cũng hơi chút không hợp cho nên tôi dựng hòa âm này chủ yếu dựa vào diễn tả của người hát với tâm tình hoài hương.

 

Giã Biệt Quê Nhà page

Ngày rời xa quê hương tôi
Nhìn lui xót thương ngôi nhà
Ra đi, không tiễn đưa
không biết bao giờ quay về

Ánh nắng nhớ nhung chân người
Bờ biển xưa nhắc tên nhau hoài
Tràn dâng sóng bao kỷ niệm
Lòng tôi chết trên con đường

Nắng khóc, nắng tiếc quê nhà sắp xa lìa
Tình yêu ray rứt phố xưa ai chờ
Những đôi môi hồng từng vấn vương lòng. 

Người tình ơi ta xa nhau
Mượn đôi mắt em lên đường
Trên mi rơi như mưa rơi
Hồn tôi ướt mưa giã từ

Thấy choáng váng môi em cười
Kề bên nhau dẫu đang xa vời
Trong tim tôi thắp sáng ngời
cho dẫu âm u quê nhà

Rồi thuyền trôi theo chia ly
Tìm không thấy đâu tay chào
Rơi rơi mưa như kim châm
Tình đau nhức suốt bao năm dài

Tôi... Tôi nhớ mãi khi giã từ
Vì ai đôi mắt lấm lem rồi
Chìm trong biển chết trôi tim người
Còn gì đâu tiếc thương xa xôi
Adieu mon pays

J'ai quitté mon pays
J'ai quitté ma maison
Ma vie, ma triste vie
Se traîne sans raison

J'ai quitté mon soleil
J'ai quitté ma mer bleue
Leurs souvenirs se réveillent
Bien après mon adieu

Soleil! Soleil de mon pays perdu
Des villes blanches que j'aimais
Des filles que j'ai jadis connues

J'ai quitté une amie
Je vois encore ses yeux
Ses yeux mouillés de pluie
De la pluie de l'adieu

Je revois son sourire
Si près de mon visage
Il faisait resplendir
Les soirs de mon village

Mais du bord du bateau
Qui m'éloignait du quai
Une chaîne dans l'eau
A claqué comme un fouet

J'ai longtemps regardé
Ses yeux qui fuyaient
La mer les a noyés
Dans le flot du regret.