Sảng Khoái

Nhạc & lời: Anthony Newley
& Leslie Bricusse
Lời Việt: Ngu Yên & Nguyễn Thảo
Trình bày:Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: Eleven-Sixteen Soundscape
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Có lẽ điều khó nhất trong việc diễn đạt một ca khúc là cái hiểu và cảm giai điệu cũng như lời ca, có thể theo như ý của tác giả mà cũng có thể là không, và sau đó, tận dụng kỹ thuật để biểu cảm những gì mình muốn truyền tải đến thính giả.  Một hình thức nào đó, ca sĩ phải có khả năng phỏng đoán những cảm xúc, nhất là những cảm xúc mình chưa từng được trải nghiệm.  Ca sĩ phải có khả năng thẩm thấu và diễn dịch của một kịch sĩ.

Điều này thấy dễ làm nhưng cũng rất dễ lầm.  Thói thường, người ta học hỏi qua kinh nghiệm bản thân, hoặc từ quan sát hành vi của những người khác.  Và có lẽ tùy theo mỗi cá nhân và sự sâu sắc của nhận định.  Tôi còn nhớ trong một buổi dạy về kịch nghệ, tài tử Michael Caine đã nói về cách đóng vai người say rượu.  Ông bảo học trò, bạn không diễn xuất như mình đang say, vì người say luôn luôn tự nghĩ là họ không say.

Có lẽ đây là mấu chốt tâm lý trong việc biểu cảm nghệ thuật; không những tâm lý của người hát, mà còn thêm cả tâm lý của người nghe.

Trong một ca khúc, phần nhạc nền là cả một động cơ tạo nên xúc cảm cho bài nhạc.  Độ chậm hay nhanh, mềm mỏng hay cứng cỏi, dịu dàng hay gay gắt, nhỏ hay to, cũng như màu sắc của khí cụ trong giàn nhạc, tạo lên cả một không khí mà lời ca hầu như chỉ là một nhịp cầu nối liền âm thanh với thính giả.  Chính vì vậy mà người ca sĩ phải ước định phần diễn của mình tùy theo phần đệm nhạc của ban nhạc, khán thính giả, cũng như không khí chung của thính đường.

Tôi phải dài dòng như vậy vì ca khúc Feeling Good này là một bài nhạc đòi hỏi rất nhiều yếu tố để trình bày, mà trong đó, người nghe và không gian trong lúc nghe chiếm một phần rất quan trọng trong việc thưởng thức nhạc phẩm.  Bạn nghe vào buổi sáng tinh mơ hay vào lúc hoàng hôn đang dần tàn, trong một không gian tĩnh lặng hay giữa một đám đông nhốn nháo, trong một tâm trạng say mê hớn hở hay một tâm tư sâu lắng não nuột.  Từng thứ ấy sẽ tạo dựng mỗi xúc cảm khác nhau về ca khúc này.

Sảng Khoái

Nhìn chim tung cánh thấy lòng bao cảm khoái
Mặt trời lên nắng ấm trong tim ôi sao êm đềm
Gió mơn man lướt qua tâm tư thêm thênh thang 
Này một ngày mới. Một bình minh mới
Một đời sống mới cho tôi
Cho tôi thấy yêu đời

Đại dương cá lướt thấy lòng say trên sóng
Nhìn dòng sông nước cuốn vô tư phơi phới lòng
Thoáng hương một nụ hoa tâm tư thêm miên man
Này một ngày mới. Một bình minh mới
Một đời sống mới cho tôi
Bao niềm vui.

Chuồn chuồn bay vu vơ dưới nắng, ý nghĩa thấy giống như một bài thơ
Nhịp nhàng xôn xao dăm cánh bướm, vô cớ bao nỗi vui
Nhắm mắt thanh thản khi ngày qua, nghe tâm tư an nhiên
Rồi đời bừng lên một cuộc đời mới
Một tờ giấy trắng tinh khôi (cho tôi)

Lóng lánh như sao trời, cho tôi nhiều cảm khoái
Mùi hương thông xanh em biết tôi thế nào 
Ôi sức sống của tự do tôi biết trong tim mình thế nào
Là một ngày mới, một bình minh mới
Một cuộc đời mới cho tôi thấy yêu đời

Này một ngày mới. Một bình minh mới
Một cuộc sống mới,
Và tôi cảm thấy vui   

Feeling Good

Birds flying high, you know how I feel
Sun in the sky, you know how I feel
Reeds driftin' on by, you know how I feel
It's a new dawn.  It's a new day
It's a new life for me
And I'm feeling good (I’m feeling good)

Fish in the sea, you know how I feel
River running free, you know how I feel
Blossom on the tree, you know how I feel
It's a new dawn.  It's a new day.  
It's a new life for me
And I'm feeling good

Dragonfly out in the sun, you know what I mean, don't you know
Butterflies all havin' fun, you know what I mean
Sleep in peace when the day is done, that's what I mean
And this old world is a new world
And a bold world
For me (for me)

Stars when you shine, you know how I feel
Scent of the pine, you know how I feel
Oh freedom is mine, and I know how I feel
It's a new dawn.  It's a new day
It's a new life for me
And I'm feeling good

Xin Đừng Mang Hình Bóng Yêu Chôn Vùi

Nhạc: George Gershwin
Lời: Ira Gershwin
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Bội Ngọc
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Bội Ngọc
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & Graphics: MarcMarc

NT: Bạn có một yêu cầu đặc biệt cho anh Ngu Yên: xin anh đặt tựa đề bớt… dài lại.  Xin Đừng Mang Hình Bóng Yêu Chôn Vùi, cả thảy 8 chữ.  Tựa đề Anh ngữ cũng không kém: They Can’t Take That Away From Me, cả 7 chữ nhưng cũng 8 âm.  Bài mp3 tôi thường viết cả tựa Việt lẫn Anh, thành ra một đề thậm thượt 15 từ.  Cũng may thời đại tân kỳ, máy vi tính hiện đại, filename có dài bao nhiêu cũng đặng.  Tôi nhớ thời dùng DOS, tên chỉ được dùng 8 mẫu tự và thêm 3 mẫu tự cho extension, đặt tên cho bài thật là một vấn đề.

Ca khúc này, viết bởi George Gershwin, cưu mang cả một vấn đề khác.

Vào những ngày tháng cuối đời, tác giả Gershwin có vẻ không được vui.  Ông thường phàn nàn vì bị nhức đầu; bạn bè khuyên ông nên nghỉ ngơi, đừng làm việc quá sức.  Một số khác nghi ngờ ông đã trộm yêu cô đào Paulette Goddard, một cô người mẫu đang trở thành tài tử điện ảnh Hollywood.

They Can’t Take That Away From Me là một bài tình ca nói về cái bất tử của tình cảm dù đôi tình nhân đã chia tay.  Những hình ảnh thân thiết của người mình yêu sẽ luôn luôn tồn tại trong ký ức cho dù bao nhiêu thời gian trôi qua.  Những điều ông viết ra là những nét duyên dáng đáng yêu của cô Paulette.  Nhưng tiếc thay, theo lời đồn đại, cô này đã âm thầm kết hôn với Charlie Chaplin là một tên tuổi vĩ đại trong nền điện ảnh, và có lẽ đã giúp cô trở thành một trong những người đẹp sáng giá của Hollywood vào thập niên 40.

Chẳng bao lâu sau khi ca khúc này nổi lên qua cuốn phim Shall We Dance vào năm 1037, ông Gershwin đã qua đời vì bứu não, lý do đã làm ông bị nhức đầu trong bấy lâu.

Kể cho bạn nghe chuyện đời để suy ngẩm đấy thôi, và Xin Đừng Nhức Đầu Vì Tựa Đề Quá Dài nhé.

LV: Khi nhận được bản dịch của nhà thơ Ngu Yên cho bài này tôi phân vân khá nhiều trong việc chọn giọng hát thích hợp. Giai điệu nhẹ nhàng, thoải mái của bài không đòi hỏi kịch tính mạnh trong giọng hát nhưng lại cần diễn tả trong cách ngậm hơi, nhả chữ cho tròn trịa, êm dịu. Câu ngâm không được cường điệu nhưng phải có đủ âm vang để có thấm thía. Bàn đi bàn lại với bạn sau đó mới quyết định mời chị Bội Ngọc hát hộ cho bài này. BN cũng đã thú nhận là không rành nhạc phẩm này và cũng không quen thuộc với cách trình bày kiều này. Chị đã mất khá lâu để xử lý nó. Tuy nhiên tôi cho rằng chị đã khá thành công diễn đạt nhạc phẩm mà chị cho là “out of the comfort zone” này.

Còn nói riêng về việc tôi phàn nàn tựa bài quá dài đó là chỉ vì mỗi lần cho bài vào libary của iTunes thì tựa bài đôi lúc bị cắt mất đi. Nhất là khi sau tựa bài tôi còn phải thêm những marker khác như final 1, final 2, draft, no vocal v…v.. Khi cho vào xong xem thì đôi khi bị lẫn lộn vì không biết là mở cái gì. Thêm nữa mỗi khi liên lạc với bạn qua text để nói về bài nhạc thì chỉ việc viết tắt tên bài cũng làm tôi đôi khi rối tung thêm vì tôi text rất kém và thường đánh lộn chữ. Bởi vậy tựa đề dài quá làm tôi nhức đầu. Chỉ phàn nàn với bạn chơi vậy thôi chứ tôi đâu dám phê bình chi chuyện văn chương, nhất là văn chương thơ phú của nhà thơ Ngu Yên, người tôi rất cảm mến và khâm phục.

Xin Đừng Mang Hình Bóng Yêu Chôn Vùi

Nghiêng nghiêng anh che ngang mũ
Suy tư tay xoay ly trà
Thâm tâm em luôn ghi nhớ
Không, không ai dám mang bóng hình anh chôn vùi 

Môi anh hân hoan như nắng
Say mê anh ca âm buồn
Đêm chiêm bao thêm thương nhớ
Không, không ai dám mang bóng hình anh chôn vùi.

Dù mai chẳng còn thấy nhau thêm lần nữa
trên con đường chông gai ái tình
Lòng em vẫn còn mãi ghi bóng hình với kỹ niệm

Như khi anh ăn so đũa
Khi chân miên man theo nhạc
Yêu anh tim em thay đổi
Không, không ai dám mang bóng hình anh chôn vùi

They Can’t Take That Away From Me

The way you wear your hat
The way you sip your tea
The memory of all that
No, no they can't take that away from me

The way your smile just beams
The way you sing off key
The way you haunt my dreams
No, no they can't take that away from me

We may never never meet again
On that bumpy road to love
Still I'll always, always keep the memory of

The way you hold your knife
The way we danced until three
The way you changed my life
No, no they can't take that away from me