Biển Là Địa Chỉ Gửi Nỗi Buồn

Nhạc & lời: Armando da Pina
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Nghe Cesaria Evora hát bài này đã lâu, tôi biết bạn cũng rất thích nên tôi vẫn thắc mắc không biết lúc nào sẽ nhận được bản dịch cho nhạc phẩm này.  Cuối cùng thì không phải Nguyễn Thảo mà là Ngu Yên dịch.  Giọng hát khàn khàn đặc biệt của CE quấn quít với những tiếng đàn guitar nghe u uẩn, xót xa gợi nên một nỗi buồn khó tả.  Vì muốn tránh trùng lấp nên tôi đã cố tình mang vào trong hòa âm của mình một chút nhịp nhàng của nhịp mambo trộn lẫn với cách đệm đàn của Gypsy Kings. Nhưng cũng vì thế mà tôi có cảm tưởng mình đã vô hình chung khiến cho những nhịp chõi của giai điệu trở thành sắc nét hơn so với cách CE hát. Âu đó cũng là cách để tránh đi việc bắt chước người khác vậy.

NT: Bạn nói đúng.  Giọng hát CE là của trời cho.  Ngày còn trẻ, bà thường đi hát trong mấy quán rượu không lấy tiền, chỉ cần được uống rượu… chùa.  Bà còn được mệnh danh là Nữ Hoàng Chân Đất, vì bà thích tuột giày khi lên hát.  Và bà hát, tuy kỹ thuật không có gì đáng nói, màu sắc của giọng hát bà thì thật là tuyệt vời.  Trầm ấm, có độ dày, nhưng rất nhẹ nhàng thoải mái.  Loại nhạc bà hát đa số là morna, rất giản dị, hợp với những nhạc cụ bản xứ của vùng Cape Verde, Tây Phi Châu.

Và khi hát bài nhạc này, tôi mới nhận ra điểm đặc biệt là bài nhạc mang nhịp điệu nhanh, tương phản với cách hát từ tốn nhưng đầy nhịp chõi tạo ra cảm giác chơi vơi.  Đây đó, một vài chữ rơi vào nhịp chính như để mang người nghe trở về với thực tại.

Lời nhạc của anh Ngu Yên là một tuyệt phẩm.  Anh có kể cho tôi nghe về cách thức chuyển ngữ mới của anh.  Có lẽ một lần nào chúng ta sẽ phải phỏng vấn anh về vấn đề dich thuật này.

Biển Là Địa Chỉ Gửi Nỗi Buồn
	
Bỗng dưng nhớ nhà, hồn chìm theo sóng buồn.
Biển mênh mông, bước lang thang dọc bờ hoang vắng.
Miên man, biết bao nhiêu kỷ niệm.
Nhớ quê tôi thiết tha lệ rưng.

(Biển xưa nhớ người, gọi hồn lên sóng buồn.
Nhớ xa xôi, biển quê tôi một thời khôn lớn.
Bao năm sống xa chưa trở về.
Những yêu thương khuất theo thời gian)

Biển, nơi buồn gửi về, lòng nhớ nhà. 
Chia cách phương trời xa vời, bạn bè thân ái.
Xa mẹ cha cùng gia đình. Sóng kéo ra khơi bao bóng hình.
Chẳng biết mai sau còn thấy nhau một lần.

(Biển, nơi buồn gửi về, lòng nhớ nhà.
Theo sóng muôn trùng chia lìa, tình quê lưu luyến.
Bao lần mơ về quê mình. Tháng cũ năm xưa vang tiếng cười.
Ray rứt trong tôi tình trái tim lạc loài.)

Không còn ai ngậm ngùi chia khóc cười.
Những hơi thở cô đơn tan theo bọt sóng.
Như đại dương đời vô tình, sóng chết hoang mang, tôi đứng nhìn.
Chợt trong phút giây, buồn vỡ trăm năm buồn. 

(Không còn ai bùi ngùi theo tuổi đời.
Tháng năm mãi phiêu lưu không nơi dừng bước.
Khi đời trôi vào vô hình, cướp mất trong mơ bao mối tình.
Nhìn con sóng xô, gợi nhớ quê hương mình.)

Mar É Morada de Sodade

Num tardinha na camba di sol
Mi t'andá na pr'aia de Nantasqued
Lembra'n praia di Furna
Sodade frontán 'm tchorá

Mar é morada di sodade
El ta separá-no pa terra longe
El ta separá-no d'nôs mâe, nós amigo
Sem certeza di torná encontrá

M'pensá na nha vida mi só
Sem ninguem di fé, perto di mim
Pa st'odjá quês ondas ta 'squebrá di mansinho
Ta trazé-me um dor di sentimento

Aline

Nhạc & lời: Daniel Georges, Jacq Bevilacqua
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi nhớ cách đây không lâu, Ngô Nhật Trường có nhắc đến bài nhạc này như là bài nhạc Pháp đầu tiên anh đã trình diễn và đã yêu mến với bao kỷ niệm. Vô tình, anh Ngu Yên gửi tôi lời bài nhạc anh dịch từ lời Pháp. Thật là một trùng hợp ngẫu nhiên.

LV: Tôi không phải là kẻ mê mẩn bài Aline này cho lắm.   Mấy mươi năm rồi chưa nghe lại bài này.  Khi bạn gửi lời dịch của Ngu Yên cho tôi thì thú thật cũng không thấy hứng gì nên cũng ậm ờ rồi để đó.   Nhưng khi được biết đây là bài tủ của Ngô Nhật Trường thì tôi nghĩ có lẽ mình cũng nên cho bài này một cơ hội nữa.  Không có lý do gì mà cả hai người là Ngu Yên và Ngô Nhật Trường đều có hứng với nó mà mình lại không.  Bài nguyên bản không mang chút gì tính jazz cho nên cũng là một trắc trở cho tôi.  Cách chuyển hợp âm đơn giản của nhạc pop khiến cho việc jazz hóa bài thật khó thực hiện.  Vì thế nên tôi quyết định cho bài mang đậm mầu sắc blues với nhịp trống 12/8 mạnh bạo và tiếng đàn guitar điện tremolo.  Muốn thay đổi toàn bài nhưng không đủ sức.  Tôi chỉ mong người nghe cảm nhận được chút cố gắng của nhóm KeJazz này trong công việc gầy dựng lại một nhạc phẩm xưa như vậy.

NT: Thú thật, khi xưa tôi đã từng nghe Elvis Phương rú lên “Rồi anh sẽ hét, sẽ hét lên…” và tôi cảm thấy thật… rờn rợn mà không hiểu vì sao. Ở đây, NNT không gào rú gọi tên Aline. Giọng anh thật sầu thảm, ảm đạm, như bầu trời mây mù, như bãi biển vắng ngắt. Anh thét lên một cách… thì thầm như chỉ muốn một Aline nào đó nghe thấy mà thôi. Diễn đạt tình cảm của anh không cường độ, nhưng đầy sắc thái. Bravo NNT.

Aline
	
Một mình nơi đây, trên bãi cát này 
Buồn vẽ chân dung em, em đang cười nhìn tôi.

Rồi cơn mưa rơi, trên bãi cát mềm
Làn gió điên cuồng, nhạt nhòa dung nhan em

Lòng tôi đau đớn, thét lên: Aline, về đây cùng anh
Rồi tôi đã khóc, đã khóc, Nhớ thương người, hồn bao sầu đau
(Gào theo tiếng gió, nhớ em: Aline, về đây cùng anh
Dường như tôi khóc, đã khóc. Nhớ thương người, người em về đâu)

Ngồi lại nơi đây, hồn nghe rã rời
Hình bóng em yêu, nay đã rời xa tôi

Tìm lại nơi đâu, đã mất dấu tin yêu
Mòn mỏi bao hy vọng, cho tôi gặp lại em

Còn lại trong tim, ngọt ngào nhan sắc người
vừa đã phôi phai trên làn cát ướt

Aline
	
J'avais dessiné sur le sable
Son doux visage qui me souriait

Puis il a plu sur cette plage
Dans cet orage, elle a disparu

Et j'ai crié, crié, Aline, pour qu'elle revienne
Et j'ai pleuré, pleuré, oh! j'avais trop de peine

Je me suis assis près de son âme
Mais la belle dame s'était enfuie

Je l'ai cherchée sans plus y croire
Et sans un espoir, pour me guider

Je n'ai gardé que ce doux visage
Comme une épave sur le sable mouillé

Độc Quạnh

Nhạc: Thelonious Monk
Lời: Abbey Lincoln
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Ý thơ: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Năm 2016, anh Ngu Yên có ra tập thơ với tựa đề Độc Quạnh (tôi đoan chắc đây là chữ của anh). Tập thơ dày hơn 200 trang, tuy bài thơ Độc Quạnh chỉ có 3 trang, nhưng mang nặng tâm tư của nhà thơ cổ quái này.
Trong nhạc jazz, ông Thelonious Monk cũng là một người khá cổ quái. Tuy là một nhạc sĩ lớn với nhiều cống hiến quan trọng cho nền âm nhạc của Hoa Kỳ (nhạc của ông được ghi âm rất nhiều, chỉ thua Duke Ellington mặc dù Ellington viết hơn cả ngàn bài nhạc so với Monk chỉ có khoảng 70 bài), ông đã không được ái mộ mấy vì ít người biết thưởng ngoạn nét nhạc lạ lùng của ông.
Blue Monk là bài nhạc khá dễ dãi được viết theo điệu blues cổ điển chẳng có gì cầu kỳ. Tuy vậy, đây là một bài mà Monk rất thích và đã được ghi âm rất nhiều lần với nhiều nhạc sĩ khác nhau, mỗi lần mỗi kiểu. Cái dễ dãi đã trở thành nét độc đáo của bài vì ông dễ dàng chuyển biến theo tâm tình nhất thời khi ông trình diễn.
Ca sĩ Abbey Lincoln đã xin phép Monk cho bà viết lời để hát, và đã đặt tựa là Monkery’s the Blues. Khi tôi nghe Carmen McRae hát trong dĩa Carmen Sings Monk, tôi đã liên tưởng đến những câu thơ của Độc Quạnh, hay đúng ra, khi đọc bài thơ này, tôi đã liên tưởng đến bài nhạc của Monk. Từ đó, tôi nảy ra ý định đem từ ngữ của Ngu Yên vào trong giai điệu của Monk. Vì thế mà ca khúc Độc Quạnh.

LV: Thoạt đầu lúc bạn nói sẽ gửi cho tôi bài của Monk tôi đã thấy ngại rồi.  Nhạc của Monk khó nuốt, không dễ nghe, thật khó làm cho tôi phấn khởi.  Nhưng khi nghe đi nghe lại bài thì mừng quá!  Có lẽ đây là nhạc phẩm đơn giản nhất của Monk.  Giai điệu chỉ quanh quẩn với 3 hợp âm.  Dĩ nhiên ông nhạc sĩ này cũng cho vào bài cách chuyển đổi lập dị của mình.  Nhưng dù sao tôi cũng cho là may mắn không phải “vật lộn” với phần hòa âm nhiều như đã lo.  Riêng tôi thì cho rằng nhạc phẩm lý thú, không phải là ở những nốt nhạc, mà là ở câu từ đặc biệt vượt thoát ra khỏi những tình cảm yêu đương éo le mà ta thường nghe.  Nhạc phẩm này không phải cho tất cả mọi người.  Chỉ cho kẻ nào đã chán ngán những sáo điệu bình thường…

Độc Quạnh

Độc quạnh riêng ta, đời ta riêng ta
Nhưng lắm khi cho ta trầm ngâm
Được thua như pha, thừa dư như pha
Bao tháng năm vẫn qua lại qua

Có lúc đắn đo mà
Sao mí cay ta nghe mình ta
Khi lối đi không nơi nào ra

Đời dạy thương đau, trò chơi thương đau
Nhưng thú đau thương vui mình ta
Rằng cho ta hay, hiểu sao cho ra
Chân bước quanh co thôi nào xa

Bao lúc xót xa là
Khi thấy như chuyến xe chậm qua
Cho đắng cay không bao giờ xa

Tìm hoài không ra một nơi cho ta
Nơi đám thiêu thân bay vòng vo
Đoạn trường nơi đâu, là nông hay sâu
Ai biết ta bao nhiêu lần qua

Nhân thế mãi mê tìm
Trên phố kia thênh thang mình ta
Ai có hay bao nhiêu lần qua

Blue Monk

Going' alone, life is your own
But the cost sometimes is dear
Being complete, knowing defeat
Keeping on from year to year

It takes some doing
Monkery's the blues you hear
Keeping on from year to year

Life is a school, less' your a fool
But the learning brings you pain
Knowing at once, you're just a dunce
Trial and error, loss and gain

It takes some doing
Monkery's a slow slow train
Trial and error, loss and gain

Finding your one place in the sun
Doesn't come the easy way
Shallow or deep.  Nothing is cheap
Measured by the dues you pay

It takes some doing
Monkery's a blue highway
Measured by the dues you pay

Giữ Mãi Tình Ca Cho Người Tôi Yêu

Nhạc: Michel Legrand, Richard Rodgers
Lời: Alan Bergman & Marilyn Bergman, Lorenz Hart
Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ, Ngu Yên
Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi & Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm:Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: Ngô Nhật Trường

LV:  Loay hoay một thoáng đã lại đến Valentine.  Tôi và bạn đều đồng ý sẽ trở lại với nhạc phẩm My Funny Valentine lần nữa.  Nhưng lần này lại có một phiên bản đặc biệt với hai bài My Funny ValentineHow Do You Keep The Music Playing? được trộn lẫn vào nhau thành ra hầu như một nhạc phẩm mới.

NT:  Lần này, bạn đánh trước, gửi cho tôi bản hòa âm của hai bài viết như một “nhuyễn” khúc (mashup).  Đây là một công trình tái tạo, dùng hai bài nhạc khác nhau, xen kẽ vào nhau, giàn dựng nên một thành phẩm mới, với tâm tình hoặc khung cảnh thường phức tạp hơn, khác  với loại nhạc medley.  Cái công phu của bài nhạc là ở chỗ ráp nối sao cho câu nhạc thuận theo phát triển của hợp âm chính, trong lúc lời nhạc vẫn theo vần điệu và vẫn chuyên chở tình ý cho thành phẩm.
Bài MFV thì đã được dịch từ trước trên KẻJazz, nhưng HDYKTMP thì vẫn còn là một bản dịch nháp, không vần không điệu.  Lúc tôi dịch xong, bạn lại phải ráp nối, phải chữa lời, phải thâu nháp, phải hoàn chỉnh… Thật là mất nhiều công phu và thời giờ

LV:   Phiên bản không tiền khoáng hậu đã được Frank Sinatra và Lorrie Morgan trình bầy.  Tôi không biết hòa âm cho bản mashup này do ai làm nhưng phong cách nhạc thì rất giống như của Michel Legrand.  Mà tôi thì đã thần tượng hóa nhạc sĩ thiên tài này cho nên dù khó khăn mấy tôi cũng phải ráng dàn dựng cho bằng được.  Phiên bản Việt được Ngu Yên và bạn dịch ra và do 2 bạn từ đất Sài Thành là Hồ Đắc Anh Thi và Ngô Nhật Trường.

NT: Tôi nhớ có một người đã hỏi tôi: sao làm nhạc không công mà mấy anh, mấy chị cứ làm hoài thế? Ừ nhỉ.  Chắc phải là cái nghiệp đấy.  Nhưng mà tôi nghĩ, theo đuổi âm nhạc vì đam mê, nó cũng cho mình niềm vui và làm đời sống thêm nhiều màu sắc hơn.  Nghĩ thế thì mình càng thấy cảm mến những người bạn nơi phương xa cũng đã bỏ công bỏ sức cùng cộng tác với KẻJazz qua bao lâu nay.

LV: Dĩ nhiên cái đam mê này là “nghiệp chướng” mà tôi, bạn và những bằng hữu hợp tác đều vui lòng chấp nhận.  Cho nên dù phải trải qua khá nhiều gian nan trắc trở nhưng rồi KẻJazz cũng hoàn tất được một bản Việt để đem giới thiệu với bạn nghe gần xa cho ngày lễ Tình Nhân này.   Thiếu xót thì rất nhiều – từ giọng hát, kỹ thuật, hòa âm – nhưng say mê thì luôn luôn tràn đầy.  Chúc cho tình yêu mãi mãi được vinh danh.

NT: Happy Valentine cho tất cả anh chị em bạn bè xa gần nhé.

Giữ Mãi Tình Ca Cho Người Tôi Yêu

Giữ sao tình ca mãi ngân dài thời gian
Giữ giai điệu êm ái hoài
Với bao lời thơ cứ luôn nồng say mãi đừng phai
Dẫu khi đời ta đã trao về người yêu
Giữ trong hồn giây phút đầu
Để cho từng câu nói rung động trong lòng nhau

     Người tình ơi, em dễ thương,
     Nụ cười em, anh vấn vương.
     Ngọt ngào sung sướng trong tim anh

Dẫu muôn đời ta biết ta luôn đổi thay
     Cười âu yếm như bức tranh
Đổi thay hoài với giòng đời
     Làm sao vẽ nhan sắc em
     Để môi em mãi là đóa hoa anh say mê
Trái tim dường như vỡ tan tành thôi
Một khi nghe thoáng tên ai

     Em nhìn mỹ miều vì lạ đời
     Dịu dàng hé lời thành nụ cười
     Thật ngộ nghĩnh làm lòng mọi người
     Tràn niềm vui

Hãy cho tình nhân sống say sưa tình yêu
Hãy như bạn thân suốt đời
Hãy xem ngày qua chúng ta vì nhau
Xớt chia niềm vui, cũng như niềm đau

     Nếu mà em yêu mến anh
     Đừng thay đổi chi nhé em
     Ngồi đây với nhau đắm say, Valentine

Biết đâu thời gian dẫu muôn đời trôi
Tình ca chẳng cứ miên man
     Ngày nao cũng như lễ nhân tình
     Dẫu ngày lạnh
Dẫu ngày lạnh
     Dẫu ngày hè
Dẫu ngày hè
     Dẫu ngày tàn
Dẫu ngày tàn
     Dù tháng ngày nào
Ta yêu nhau

How Do You Keep the Music Playing? My Funny Valentine

How do you keep the music playing?
How do you make it last?
How do you keep the song from fading too fast?
How do you lose yourself to someone
And never lose your way?
How do you not run out of new things to say?

     My funny valentine
     Sweet comic valentine
     You make me smile with my heart

And since we know we're always changing
     Your looks are laughable
Why should it be the same?
     Unphotographable
     Yet you’re my favourite work of art
And tell me how year after year
You're sure your heart will fall apart
Each time you hear the name?

     Is your figure less than Greek
     Is your mouth a little weak
     When you open it to speak
     Are you smart?
If we can be the best of lovers
Yet be the best of friends
If we can try with everyday to make it better as it grows
     But don’t change a hair for me
     Not if you care for me
     Stay little valentine stay

With any luck, then I suppose
The music never ends
     Each day is valentines day
     Winter time
Winter time
     Summer time
Summer time
     Evening time
Evening time
     Or anytime
I love you

Người Tình Radio

Nhạc: Delaney & Bonnie Bramlett,
Leon Russell
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Những năm mới đến định cư tại Hoa Kỳ, ở một thành phố mà anh em chúng tôi gọi là Tiểu Thạch (Little Rock), mỗi ngày tôi vẫn nghe ca khúc Superstar lải nhải trên khắp đài phát thanh. Nghe riết thành quen. Không rành tiếng Mỹ nhưng vẫn lẩm nhẩm hát theo được một vài câu. Ban ngày đi học. Ban đêm đi rửa chén ở nhà hàng Cajun’s Wharf. Vừa rửa chén, vừa hát.
Nhà hàng có một cái bar nhỏ ấm cúng (thời đó, hể chỗ nào đèn mù mờ đều thấy quá ấm cúng). Đêm đêm, có anh Ed đệm đàn dương cầm, có cô Anne lên bục hát những bài nhạc thời thượng, như… Superstar. Cô Anne có đôi mông vĩ đại. Đứng nhìn ngắm cô từ trong nhà bếp, qua ô kính tròn nhỏ xíu, tôi chỉ thấy nửa người trên của cô. Mái tóc afro nâu nhạt. Khuôn mặt sắc sảo. Đôi mắt trong xanh dưới hàng mi cong. Dưới ánh đèn spot light, cô đẹp như tiên… Mỹ. Thế nhưng mỗi khi cô đi vào bếp, tôi đều hơi giật mình. Tôi có cảm tưởng nửa thân dưới của cô không ăn nhậu gì đến người ca sĩ vẫn thường rên rĩ “Don’t you remember you told me you love me baby…”

Năm tháng trôi qua, anh em lưu lạc tứ xứ, bỏ lại Tiểu Thạch cùng anh Ed cô Anne.
Bỏ quên cả bài nhạc xưa. Hôm nọ, bỗng anh Ngu Yên gửi cho tôi bản nhạc Superstar mà anh dịch là Người Tình Radio (Người Hỡi Còn Nhớ Tình Xưa), tôi hơi chột dạ. Tôi chưa bao giờ thổ lộ chuyện tôi hằng ngắm cô Anne qua ô kính đêm đêm. Không hiểu sao anh biết. Hay là anh cũng đã từng chiêm ngưỡng dung nhan nàng tiên Mỹ như tôi thuở ấy nhỉ?

Người Tình Radio (Người Hỡi Còn Nhớ Tình Xưa)

Khúc ca buồn phát thanh trên đài. Bùi ngùi
Tiếng em hát (nhớ) lại một thời
Một thời yêu em đắm say

Tiếng guitar thiết tha réo gọi bồn chồn
Nhưng không đến gần được người
Vì người trên radio

Ngày ta yêu nhau, như mây trôi, em bên tôi, nói rằng:
"Một ngày mây sẽ đến bên nhau, cho nhau cơn mưa mặn nồng."
Nhưng mây trôi, xa xôi, bao năm, quên đi lời thề
Người hỡi tình xưa
Có nhớ đến tôi

Tháng năm dài, cô đơn thấm lạnh lùng đời
Ước mơ sẽ gặp lại người
Cùng nhau yêu thương mãi thôi

Biết nói gì, nhắn em trở về gặp lại
Khát khao để được bùi ngùi
Ngồi nghe em chơi guitar

Ngày ta yêu nhau, như mây trôi, em bên tôi, nói rằng:
" Một ngày mây sẽ đến bên nhau, cho nhau cơn mưa mặn nồng."
Nhưng mây trôi, xa xôi, bao năm, quên đi lời thề.
Em ơi, em ơi, em ơi, ô... em ơi...
Lòng mãi còn yêu
Tôi nhớ em nhiều

Superstar

Long ago, and, oh, so far away
I fell in love with you before the second show

Your guitar, it sounds so sweet and clear
But you're not really here, it's just the radio

Don't you remember, you told me you loved me baby?
You said you'd be coming back this way again baby
Baby, baby, baby, baby, oh baby
I love you, I really do

Loneliness is such a sad affair
And I can hardly wait to be with you again

What to say to make you come again?
Come back again and play your sad guitar

Don't you remember, you told me you loved me baby?
You said you'd be coming back this way again baby
Baby, baby, baby, baby, oh baby
I love you, I really do

Cánh Gió Xoay Hồn Em

Nhạc: Michel Legrand
Lời: Alan Bergman & Marylin Bergman
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Còn nhớ những ngày đầu nói chuyện về thành lập KeJazz tôi và bạn đều muốn thực hiện 2 bài yêu thích nhất là The Shadow of Your SmileThe Windmills of Your Mind. Bài đầu bạn dịch ngay lập tức thành Tình Không Phai và là bài nhạc đầu tiên cho blog KeJazz. Nhưng bài sau thì đợi mãi chẳng thấy đâu lời dịch. Sau cùng bạn nói với tôi là bạn gặp nhiều trắc trở khi dịch nó nên không hoàn tất được. Tôi cũng thử dịch vài câu cho bài nhưng rồi thấy khó quá nên cũng bỏ nửa chừng. Những hình ảnh gợi ý quay vòng trong lời nhạc và âm giai biến chuyển đều đặn như bánh xe lăn đều khiến cho việc dịch thuật ra ngôn ngữ Việt thành hóc búa.
Cho đến gần đây tôi có đề nghị bạn nhờ anh Ngu Yên dịch thử xem. Nói xong rồi quên mất, ngờ đâu chừng vào tuần sau nhận được email của bạn đính kèm lời Việt của Ngu Yên. Thật là thích thú và cũng thật thán phục NY. Tôi nghĩ phải dùng chữ wordsmith để nói lên cái tài tình của NY khi dịch bài này. Việc tôi và bạn làm 2 năm không xong, NY làm được trong vài ngày!
Với tôi việc hoà âm Cánh Gió Xoay Hồn Em không khó khăn lắm. Tự cái phát triển tự nhiên và khéo léo của giai điệu đã mang tính thuyết phục mạnh mẽ, khó cưỡng rồi. Tuy nhiên tôi cho rằng việc trình bày bài này khá khó khăn. Cốt lõi trong nhạc của Michel Legrand thường nằm trong cách chuyển đổi thần tình của giai điệu, chứ không trong tiết tấu. Tiết tấu nhạc ông viết thường khá đều đặn. Bài The Windmills of Your Mind cũng thế. Nhịp bài đều đặn, không đổi. Thế nhưng kẻ hát không thể hát đều đặn như thế được. Có lẽ ML muốn cho người hát tự tìm thấy tiết tấu riêng cho mình? Không biết bạn có tìm được tiết tấu riêng của bạn với nhạc phẩm này không?

NT: Tôi đồng ý với bạn về điểm này. Câu nhạc của ML thường đều đặn và… dài, rất cổ điển, và có một độ gò bó cũng rất cổ điển. Hầu như bài nhạc nào của ML cũng cho tôi ít nhiều suy tư trong lúc soạn bản diễn trước khi ghi âm. Như bạn nói, nếu ta hát y như cách viết của ML thì có lẽ bài nhạc nghe rất là nhàm chán.
Riêng về The Windmills of Your Mind, giai điệu ẩn hiện những vòng tròn, chậm, nhanh, trầm, bổng, theo nhau xoắn xít. Tuy vậy, lời nhạc mang nặng niềm ưu tư, nên tôi nghĩ cách dễ nhất để cho thính giả thấu hiểu được ý nhạc là bằng cách hát hơi chậm rãi, có tính cách kể lể. Và chính ra giai điệu đã tự nó có nhiều kịch tính nên tôi thấy không cần xử lý hơn nữa.
Về bản dịch của anh NY. Cách anh dịch rất công phu và rất… technical. Mỗi dịch bản phải trải qua nhiều giai đoạn cho đến khi bản cuối không còn những ngượng ngập vụng về trong ý cũng như lời. Anh làm việc rất có hệ thống. Tôi theo học cách thức của anh, nhưng thường hơi… biếng nhác, và tùy hứng. Nhiều khi có chút giờ rảnh trong lúc làm, thì viết lách lăng nhăng. Cũng vì thế mà tôi ôm bài nhạc này hai năm trời mà chỉ quanh quẩn hai ba câu. Phải thành thật cảm ơn anh Ngu Yên đã đóng góp cho KeJazz một tác phẩm mà có lẽ sẽ không bao giờ thành nếu không có anh.

Cánh Gió Xoay Hồn Em

Xoay,
Vòng tròn càng xoay, xoay càng nhanh
Như vòng xoắn cuốn theo vòng xoay
Một vòng triền miên không dừng quay
Như vòng sống mãi mê cuồng say
Vòng tình lăn theo triền dốc núi
Là bong bóng giữa bao cuộc vui
Một trò chơi xoay tròn càng đam mê
Vì vòng đã cuốn theo vầng trăng
Đồng hồ quay kim giờ sầu rưng rưng
Định mệnh đó đã thôi từ đây
Và đời xoay trong mịt mù không gian
Là một trái táo xoay lặng câm
Là tìm thấy giữa bao vòng quay
Nhập vào cánh gió xoay hồn ai

Đường hầm hoang mang miệt mài chân đi
Đường hầm đó dẫn em về đâu?
Đường mai sau về tận hang sâu
Chẳng còn nắng sáng soi đời nhau
Vòng người đa mang, vòng tình lênh đênh
Chỉ còn nửa giấc mơ đã quên
Rồi một ai quăng vào dòng sông trôi
Một hòn sỏi sóng lan về khơi
Đồng hồ quay kim giờ sầu rưng rưng
Định mệnh đó đã thôi từ đây
Và đời xoay trong mịt mù không gian
Là một trái táo xoay lặng câm
Là tìm thấy giữa bao vòng quay
Nhập vào cánh gió xoay hồn em

Lời nào vang vang vào hồn ly tan
Vội vàng tay cầm chìa khóa
Lời này có phải em hỏi mai sau
Mùa hè sao qua nhanh như thế?
Dìu tình nhân đi vào tương tư
Để mặt cát dấu chân tình yêu
Vọng về đây tiếng buồn xa xăm
Hoặc là tiếng nhớ nhung bàn tay?
Hình người xưa treo trong nhà em
Và một vài lời ca quá khứ
Nhạt nhòa tên, khuôn mặt ai đây
Nhìn thì quen nhưng sao không biết?
Rồi một khi nhớ lại chuyện hôm xưa
Chợt một thoáng vu vơ tình yêu
Sắc lá thu khô vàng màu phôi pha
Phai nhanh như màu tóc anh

Vòng tròn càng xoay, xoay càng nhanh
Như vòng xoắn cuốn theo vòng xoay
Một vòng triền miên không dừng quay
Như vòng sống mãi mê cuồng say
Rồi hình bóng cũ khơi niềm đau
Là tìm thấy giữa bao vòng quay
Nhập vào cánh gió xoay tình em

The Windmills of Your Mind

Round,
Like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
Like a snowball down a mountain
Or a carnival balloon
Like a carousel that's turning
Running rings around the moon
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Like a tunnel that you follow
To a tunnel of its own
Down a hollow to a cavern
Where the sun has never shone
Like a door that keeps revolving
In a half-forgotten dream
Like the ripples from a pebble
Someone tosses in a stream
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Keys that jingle in your pocket
Words that jangle in your head
Why did summer go so quickly?
Was it something that you said?
Lovers walk along a shore
And leave their footprints in the sand
Is the sound of distant drumming
Just the fingers of your hand?
Pictures hanging in a hallway
And the fragment of a song
Half-remembered names and faces
But to whom do they belong?
When you knew that it was over
You were suddenly aware
That the autumn leaves were turning
To the color of his hair?

Like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
As the images unwind
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Người Tình Ngộ Nghĩnh

Nhạc: Richard Rodgers
Lời: Lorenz Hart 
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Final Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Năm trước, lúc sửa soạn cho lễ Valentine, trong một phút lỡ dại, tôi đã đề nghị với bạn:  Hay là mỗi năm, ta lại làm một bản My Funny Valentine, hòa âm khác, người hát khác.  Bạn hưởng ứng ngay.
Lúc ấy, nghĩ đến thì thấy ngồ ngộ.  Ngờ đâu, một năm trôi qua cái vèo.
Bạn nhắc tôi hồi tháng Một.  Tôi ừ hử, rồi đề nghị.  Hay là mình làm phiên bản bossa nova đi.  Bạn không trả lời gì.  Hay là chúng ta là một duet kiểu Frank Sinatra và Lorrie Morgan.  Bạn cũng vẫn cứ im ỉm.
Mãi sau, bạn bảo tôi.  Hay là mình nhờ anh Ngu Yên viết lời mới.  Bạn ngần ngừ chắc vì ngại tôi giận bạn chê lời dịch của tôi chăng?
Tôi phải nói trước nhé.  Cái dịch này cũng ngộ lắm.  Nhiều lúc tôi viết xong, bạn đổi lời trong lúc hát nháp.  Tôi lại đổi khác khi ghi âm.  Nhiều khi thâu đi thâu lại thì lại được thêm thắt hơn nữa.  Hình như cái “dịch” nó không chịu chấm dứt.  Đôi khi nghe lại một bài đã viết, đã thâu, đã phát rồi, tôi cũng còn tự nhủ: Giá như thay vì cái chữ ấy…

LV: Không cần phải nói cũng biết cái “dịch” này nó ngộ như thế nào. Té ra là cái “dịch” của bạn sẽ tự “dịch chuyển” mỗi khi hát nó. Với tôi đôi lúc cái đó rối rắm cho tôi lắm khi phải dàn dựng bài, nhưng đôi lúc những thay đổi không toan tính trước được lại tăng thêm phần kỳ thú cho người trong cuộc. Thật ra mấy lần trước bạn đề nghị này nọ mà tôi chắng nói gì là vì chưa nghĩ ra được “kế” phải thực hiện bài như thế nào cho khác đi. Khi dự định lập lại My Funny Valentine cho Valentine 2018 tôi chỉ lo nhất một điều là làm sao tránh không trùng lập những gì đã làm năm ngoái. Nói thì dễ nhưng khi làm thì quá khó. May sao anh Ngu Yên đã bằng lòng dịch lại nhạc phẩm này lần nữa. Đóng góp quí giá của anh đã giúp cho tôi có nhiều động lực và hứng khởi để hoà âm My Funny Valentine lần thứ hai. Tiếc rằng giọng nữ dự định cho bài không có sẵn nên tôi đành làm giọng ca thứ hai cho bài. Hy vọng Valentine 2019 sẽ trở lại nó với một giọng ca nữ. Và hy vọng là tôi lại có thể dựng nên một hoà âm khác nữa. Một thử thách lớn. Có lẽ phải bắt đầu suy nghĩ làm sao thực hiện phiên bản cho 2019 ngay từ bây giờ.

NT: Cũng xin thông báo:  tuần này, KẻJazz sẽ tạm nghỉ thứ sáu và sẽ tiếp nối vào thứ sáu tới như thường lệ với những nhạc phẩm jazz rất… nhức nhối.  Và thân chúc các bạn một tuần lễ tình yêu thật… đê mê.

Người Tình Ngộ Nghĩnh

Người tình ơi, em dễ thương,
Nụ cười em, anh vấn vương.
Ngọt ngào sung sướng trong tim anh

Cười âu yếm như bức tranh
Làm sao vẽ nhan sắc em
Để môi em mãi là đóa hoa anh say mê
(Cười âu yếm như giấc mơ 
Làm sao viết nên ý thơ 
Để môi em mãi là của anh luôn chiêm bao)

Em nhìn mỹ miều vì lạ đời
Dịu dàng hé lời thành nụ cười
Thật ngộ nghĩnh làm lòng mọi người
Tràn niềm vui

Nếu mà em yêu mến anh
Đừng thay đổi chi nhé em
Ngồi đây với anh bé ơi, đừng xa nhau
Ngày nao cũng như lễ nhân tình

My Funny Valentine

My funny valentine
Sweet comic valentine
You make me smile with my heart

Your looks are laughable
Unphotographable
Yet you’re my favourite work of art

Is your figure less than greek
Is your mouth a little weak
When you open it to speak
Are you smart?

But don’t change a hair for me
Not if you care for me
Stay little valentine stay
Each day is valentines day