Tokyo, Một Đêm Mưa

Nhạc & lời: D. Suzuki
Lời Anh: G.Seldem, M.Brown Lời Việt: Dục Trình bày: Lê Vũ Hòa âm & phối khí: Lê Vũ Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio Photo & graphics: Dục

NT: Trước hết, phải cảm ơn anh Dục đã giới thiệu với KẻJazz một nhạc phẩm jazz Nhật vào ngay lúc KJ đang có ý định tìm hiểu và giới thiệu nhạc jazz từ những quốc gia hoặc văn hóa ít được biết đến. Tôi cũng được biết Tokyo có rất nhiều jazz club, và văn hóa jazz rất phổ biến ở thành phố này.  Cũng như nhiều lần trước đây, Dục đã dịch sẵn lời việt, cũng như tạo sẵn graphics cho bài.   

Để giới thiệu, tôi đã lục khắp mạng mà vẫn không thấy một tài liệu gì đáng biết về ca khúc One Rainy Night in Tokyo và ngay cả  người nhạc sĩ . Lại nữa, cũng một ca khúc mà lại có 3, 4 tên tác giả, từ D. Suzuki (Domei Suzuki?), Suzuki Michiaki đến Kuwabara Yukiko.  Và chỉ có Brenda Lee là ca sĩ tôi biết đã ghi âm ca khúc này vào năm 1965 (phát hành tại Tokyo).

Bài nhạc này rất bình dị, từ giai điệu đến ca từ (Anh ngữ, vì tôi hoàn toàn mù tịt tiếng Nhật). Tuy không gây cho tôi ấn tượng gì, nhưng lại khiến tôi suy nghĩ nhiều đến buổi nói chuyện với Ngô Minh Trí. Phải chăng nhạc jazz (thuần túy?) chỉ dành cho những ngôn ngữ (và văn hóa?) có nguồn gốc từ tây phương? Ngay cả khi bài nhạc jazz được viết bởi nhạc sĩ Á châu, họ có phải bỏ hết những cá tánh, những đặc thù văn hóa để được công nhận là… jazz? Và sẽ có hay không, dòng nhạc jazz Việt Nam?

LV: Thoạt đầu tiên nghe bài nhạc này tôi đã nghĩ rằng nhạc nghe rất “Nhật” nhưng không có mang những nét quen thuộc của jazz mà ta thường nghe.  Thế nhưng đây là một bài rất phổ thông ở Nhật mà anh Dục giới thiệu là jazz. Sau đó tôi lại còn đọc được đối thoại giữa bạn và nhạc sĩ Ngô Minh Trí về jazz khiến tôi còn suy nghĩ thêm nữa cá tánh riêng của nhạc phẩm này.

Tôi chắc rằng NMT sẽ không công nhận bài này là một bài nhạc jazz. NMT đã cho rằng những cố gắng để jazz hoá một số nhạc phẩm Việt ngày trước cũng chỉ là uổng công thôi vì phong cách nhạc Việt không gần gũi với nhạc jazz vì khác việt trong ngôn ngữ và văn hoá. Theo như vậy thì người nào gọi bài nhạc Nhật này là nhạc jazz thì là kẻ không hiểu gì về nhạc jazz sao?

Tôi nghĩ NMT có chút khắt khe, cứng ngắc trong quan điểm của mình. Nhưng anh là người được đào luyện chính quy về nhạc cổ điển và nhạc jazz ở trên đất Mỹ này nên dĩ nhiên nhận xét của anh phải có trọng lượng.  Tuy nhiên như vậy có đúng không?  Với tinh thần của jazz là cởi mở, hứng đâu làm đó, phá vỡ khuôn cách cố hữu thì tại sao lại gò bó chỉ trong khuôn khổ nhạc Âu Mỹ.  Tôi từ chối việc phải chấp nhận là nhạc Đông Phương không làm ra jazz được.

Nói cho cùng thì nhạc jazz xuất phát từ đất Âu Mỹ nên làm sao tránh được cái nhìn như vậy. Thế nhưng chẳng lẽ không thể nào có nhạc jazz mang tính cách Đông Phương sao? Cái khuôn khổ nhạc jazz của Âu Mỹ chỉ được dựng lên sau này, sau khi người da đen đã thành công mang nhạc của họ vào nền văn hoá Âu Mỹ.  Lúc đầu nhạc jazz ban sơ chỉ là hứng lên thì đánh thôi, đâu có theo khuôn khổ, luật định gì đâu? Người sau sắp loại thành hệ thống cho những lý thuyết này nọ để giải thích cho học trò và nghiên cứu.  Nhạc Ba Tây bossa nova cũng vậy; cũng được chấp nhận như một đường lối khác của jazz.  Như vậy tại sao nhạc Đông Phương không thể được xem là jazz với tính cách Đông Phương của nó? 

NT: Hôm nọ bạn có nói rằng mai mốt khi về hưu, có lẽ bạn sẽ ghi danh học nhạc… jazz. Tôi nghĩ đây có thể là đề tài cho luận án cao học của bạn đấy.

LV: Nói chơi cho vui chứ chỉ có điên mới nghĩ đến chuyện học hành nữa.  Thêm nữa tôi cho rằng đôi lúc bằng cấp mà không đi đôi với thực tiễn thì cũng vô nghĩa.  Nói lý thuyết cho hay nhưng không làm được bài nhạc jazz cho ra hồn thì uổng công đèn sách mất.  Thế giới này có biết bao gương nhạc công ca sĩ thành công vượt bực mà chẳng có chút bằng cấp nào.  Có người còn không đọc nốt được thì sao?  Hơn nữa học về nhạc jazz thì tôi chịu thua.  Cho đến giờ này tôi vẫn không biết jazz là gì, ở đó mà còn có chuyện đi học.  Thôi nói tào lao miên man chẳng vào đâu.  Mời thính giả thưởng thức một bài nhạc jazz (?) Nhật.

 

Tokyo, Một Đêm Mưa page

Đêm nào mưa gió bên trời Tokyo,
Có chàng lữ khách lang thang trên đường,
Có nàng thiếu nữ tóc đọng mưa buồn,
Rồi hai trái tim chung một nhịp đường.

Trời đêm giông tố hai ta đứng trú,
Hiên nhà ai đó mối tình vừa chớm,
Ấm trong vòng tay khách giang hồ,
Ngước lên nàng nói "I love you!".
One Rainy Night in Tokyo

One Rainy Night In Tokyo
One lonely boy no place to go
One lovely girl rain drops in hair
Two people meet they make a pair.

It never fails to happen here
It needs no special time of year
And when he says, I love you
There's little else you can do

Ngàn Tiếng Chuông

Nhạc: Mykola Leontovych
Lời: Peter J. Wilhousky
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen & LeVuMusic Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi dịch ca khúc Carol of the Bells cách đây khoảng hai năm.  Tôi nhớ bạn bảo tôi bài nhạc này khó thực hiện vì đây không phải nhạc jazz, và thể choral thì ta không có đủ lực lượng người hát để tạo nên không khí cần thiết.  Tôi hơi cụt hứng, nên sau đó tôi chú trọng vào nhạc cho đơn hoặc song ca mà thôi.

Thật không ngờ khi bạn gửi tôi bản nháp, tiếng hát tiếng bè trùng trùng điệp điệp nghe vang dội cả một thính đường ảo. 

Thật là một món quà Giáng Sinh cho tất cả bạn bè của KeJazz.

LV: Khi bạn đề nghị bài này mấy năm trước tôi chỉ thấy khá bối rối vì không biết làm sao xử lý nó cho đúng.  Bài có bè lên xuống dồn dập như sóng, dù không khó hát nhưng lại khó ráp vào cho ra hồn.  Tôi bị khớp.  Khớp vì biết mình không đủ sức. Khớp nhưng không bỏ cuộc nhé!  Mấy năm sau này luyện thêm “võ công thâu nhạc” với dàn system mới, software mới nên năm này trở lại với bài này.  Dĩ nhiên “hỏa hầu” vẫn chưa đủ nhưng ít nhất năm nay tôi có thể hoàn tất nhạc phẩm đòi hỏi công sức này.  Riêng việc mix các track thôi đã khiến tôi mất 2 đêm mới hoàn tất.  Nay đem trình làng với bạn nghe gần xa cho kịp ngày Giáng Sinh.

Thay mặt toàn thể anh chị em trong chương trình, NT và LV xin chúc tất cả một mùa Giáng Sinh an lành và ấm êm bao hạnh phúc cùng những người thương yêu.

Ngàn Tiếng Chuông page

Hãy im lắng nghe
Tiếng chuông nhỏ to
Nhắn cho chúng ta
Hãy quên nỗi lo

Giáng Sinh đã về
Với bao vui mừng
Đến cho muôn người
Khắp nơi tiếng cười

Đính-đong, đính-đong
Tiếng chuông mãi ngân
Xốn xang vang vọng
Giáng Sinh tưng bừng

Có nghe không nào
Những câu chúc nhau
Khắp nơi, khắp nơi
Chẳng nguôi, chẳng nguôi

Tiếng chuông gióng nhịp
Nhỏ to âm điệu
Gửi qua núi đồi
Câu chuyện muôn đời

Hỡi những tiếng chuông ngân nga
Như cùng chung reo
vui Giáng Sinh nay đã về rồi

Từng lời mừng vui cho nhau đêm Giáng Sinh này
Là lời yêu thương gửi cho nhau Giáng Sinh này

Gửi đi khắp nơi
Đến muôn góc trời
Sẽ mang an lành
Đến cho muôn người

Hãy im lắng nghe
Tiếng chuông nhỏ to
Nhắn cho chúng ta
“Giáng Sinh đã về”
Carol of the Bells

Hark how the bells,
Sweet silver bells,
All seem to say,
Throw cares away

Christmas is here,
Bringing good cheer,
To young and old,
Meek and the bold.

Ding dong ding dong
That is their song
With joyful ring
All caroling.

One seems to hear
Words of good cheer
From everywhere
Filling the air.

Oh how they pound,
Raising the sound,
O'er hill and dale,
Telling their tale.

Gaily they ring while
People sing songs
Of good cheer,
Christmas is here.

Merry, Merry, Merry, Merry Christmas,
Merry, Merry, Merry, Merry Christmas.

On on they send,
On without end,
Their joyful tone
To every home.

Hark how the bells,
Sweet silver bells,
All seem to say,
“Throw cares away”