Quê Hương Bolero

Nhạc & lời: Nando da Cruz
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Trước hết, KẻJazz chào mừng các bạn với một năm mới, vào một thập niên mới, cùng một lời chúc mới vạn tốt lành may mắn.  Nhìn lại hành trình của hơn ba năm qua, thật là nhiều buồn vui lẫn lộn.  Buồn với những cuộc tình thiếu may mắn trong những điệu slow, điệu blues áo não.  Vui với những mối tình thăng hoa trong điệu bossa nova, điệu samba nhộn nhịp.  Thâm trầm với nỗi niềm nhân sinh gói ghém trong nhịp swing.  KẻJazz cũng đã khởi hành bằng những ca khúc jazz standards, qua những biến thể như bossa nova, blues, đến những ca khúc pop phức tạp nhưng rất… jazz.  Có nghĩa là đoạn đường đã qua rất là quanh co… lòng vòng.  Và vẫn chưa tới đâu.

Nhưng để bắt đầu 2020, KẻJazz gửi đến các bạn một ca khúc mới, trong điệu morna của xứ Cape Verde nhịp nhàng cùng bolero từ Cuba, một điệu nhạc lai căng do Lê Vũ thử nghiệm tạo ra.  Nhưng phải cảm ơn anh Ngu Yên, người đã dịch lời ca khúc Petit Pays mà ca sĩ Cesária Évora đã mang lại cho thính giả toàn cầu vào thập niên ’90.

Anh NY đã gửi qua điện thư cho tôi vào khoảng tháng Chín.  Ca khúc mang tựa đề Quê Hương Thao Thức.  Tôi cũng thích tựa đề này.  Niềm nhớ nhung hiện rõ trong tâm khảm của những ai còn cưu mang lòng yêu thương quê nhà.  Tôi có thể mường tượng những đôi mắt trắng dã trong đêm dài tăm tối đang thò lỏ nhìn.  Chẳng bao lâu sau, lại thêm một điện thư khác, thật ngắn gọn: Thử đổi lại hát Bolero kiểu Besame mucho, lấy tựa đề là Quê Hương Bolero. Nghe khác lạ.

Cái khác lạ là, không hẳn bolero mà cũng không phải morna.  Không phải hoàn toàn tiếng Việt mà cũng không phải tiếng Pháp.  Petit pays là Cape Verde mà cũng có thể là Việt Nam.  Quê Hương BoleroNhững lúc buồn nơi quê người, nghe nhớ nhung tiếng bolero, anh đã viết như thế.

LV: Tôi bị lòng vòng với cách chơi bài này khá lâu. Cách chơi của bản chính với tiếng hát của Cesaria Evora thì rất nhanh. Điệu morna này có vẻ là pha trộn giữa nhạc Latin và nhạc Phi Châu với nhiều nhạc cụ đàn giây mà nhiều thứ bình thường ít thấy. Vì tiết tấu khá nhanh cho nên thoạt đầu tôi đã dàn dựng bài với tempo khá dồn dập. Nhưng khi hát thử thì thấy thật khó để diễn tả được tâm tình nhớ nhung của kẻ tha hương nhớ nhà. Thêm nữa tựa bài lại là Quê Hương Bolero nên điệu bolero chậm rãi hơn nhất định phải xử dụng. Thử đi thử lại cuối cùng tôi đã phải chơi ở tempo chậm hơn và dùng bass rhythm của mambo để pha lẫn với tiếng đệm guitar thùng bolero để dựng lên phiên bản chót này. Tiếng accordion hoàn toàn là do ngẫu nhiên thêm vào nhưng vô hình chung tôi có cảm tưởng như nó làm cho bài tự nhiên thành ra hoàn toàn khác biệt với giai điệu của bản gốc. Nghe vừa khác lạ lại vừa gần gũi. Dù xa lạ nhưng tình bolero quen thuộc, thân thương vẫn tràn đầy. Cuối cùng là tiếng đàn ukelele để tô điểm. Tôi xử dụng nó vì âm sắc cao tiêu biểu của thùng đàn nhỏ mang lại hơi hướm folksy, unplugged của một nhạc phẩm đầy tình quê này.
Cám ơn anh Ngu Yên đã cho tôi cơ hội để thực hiện bài nhạc khác thường này. Và cũng cám ơn Nguyễn Thảo đã khó nhọc khá nhiều để diễn tả được Quê Hương Bolero. Mong được quí thính giả thưởng thức.

 

Quê Hương Bolero

Nhớ quê tôi những đêm đầy sao trời
  mà giờ đây tối tăm.
Quê yêu dấu đã như bờ cát chìm
  vào đại dương nước sâu.
Nhưng không ướt, cát khô chờ ai về,
  tìm ngày xưa cát êm.
Thế giới này
không nơi nào
nồng nàn hơi ấm như là cố hương.
Lúc nhớ nhà
nơi quê người,
nghe khát khao tiếng ca quê mình.

Thao thức nỗi băn khoăn quê nhà
  còn chìm trong bóng đêm
Biết chốn nào,
nơi đâu tìm,
nồng nàn hơi ấm như là cố hương.
Những lúc buồn
nơi quê người,
nghe nhớ nhung tiếng bolero.

Này quê hương ơi, tình thương chứa chan.
Nhìn về quê xa, lòng yêu vô vàn.
Petit pays, je t’aime beaucoup.
Petit pays, je l’aime beaucoup.

Petit pays, Je t’aime beacoup.
Petit petit, Je l’aime beacoup.
Này quê hương ơi, tình tôi nhớ nhung.
Nhìn về phương xa, lòng yêu vô cùng...


Petit Pays
	
La na céu bo é um estrela
Ki catá brilha
Li na mar bô é um areia
Ki catá moja

Espaiote nesse munde fora
Sô rotcha e mar
Terra pobre chei di amor
Tem morna tem coladera
Terra sabe chei di amor
Tem batuco tem funaná

Espaiote nesse munde fora
Sô rotcha e mar
Terra pobre chei di amor
Tem morna tem coladera
Terra pobre chei di amor
Tem batuco tem funaná

Oi tonte sodade sodade sodade
Oi tonte sodade sodade sem fim
Oi tonte sodade sodade sodade
Oi tonte sodade sodade sem fim

Petit pays je t'aime beaucoup
Petit petit je l'aime beaucoup
Petit pays je t'aime beaucoup
Petit petit je l'aime beaucoup

Vui Giáng Sinh (Đã Hết Rồi Chiến Tranh)

Nhạc & lời: John Lennon & Yoko Ono
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen & LeVuMusic
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Mỗi khi nghe ca khúc này, tôi hay nhớ lại một thời ngưng chiến trên quê hương mình.  Thời điểm đó, trong khoảng Hiệp Định Paris, đã có nhiều ca khúc ca ngợi hòa bình xuất hiện như niềm hy vọng sau bao nhiêu năm mệt mỏi với chiến cuộc tàn khốc dai dẳng.  Phạm Duy đã viết: Ngày sẽ tới, biết bao nhiêu mừng vui.  Mừng biết mấy chiến tranh đã tàn phai (Ngày Sẽ Tới).  Lời ca trong sáng, giản dị;  giai điệu cũng nhẹ nhàng vui tươi.  Trong Happy Christmas cũng vậy.  Lời lẽ mộc mạc như một bài đồng dao. Có gì đó thật là bình dị, ấm áp.  Mặc dù cuộc sống, nhất là trong chiến tranh, lúc nào cũng đầy phức tạp và tang thương.

Hòa bình ca của Trịnh Công Sơn cho tôi thấy thực tế hơn, ngậm ngùi hơn.  Đêm nay hòa bình, sao em nhỏ chưa vui? Đêm nay hòa bình, không nụ cười trên môi.  Nhìn quanh em không ai còn lại… (Sao Mắt Mẹ Chưa Vui?).  Lời của kẻ chứng nhân không thể nào phủ nhận được.  Và những cảm xúc, những hy vọng của thời xa xưa đó dường như chẳng bao giờ phai nhạt.

LV: Ước vọng hòa bình mãi luôn là ước vọng cho bao người trong lịch sử dài đằng đẵng của nhân loại.  Ước vọng cũng vẫn sẽ chỉ luôn là ước vọng.  Hễ còn tranh chấp, phân biệt thì sẽ mãi còn chiến tranh.  Không nơi này thì nơi nọ theo bước tiến của loài người.  Nhưng dù sao ta vẫn cứ luôn hy vọng.  Cũng như John Lennon cứ hát nên niềm hy vọng đó.  Tôi rất thưởng thức giòng phát triển giai điệu của nhạc phẩm qua cách chuyển mode khéo léo từ đoạn này qua đoạn kế.  Nghe thật trơn tru và đồng thời đưa bài đến cao trào thật tuyệt.  Giáng Sinh 2017 tôi có dịch và thực hiện bài này với tiết tấu bossa nova (Hương Giáng Sinh); năm nay bạn lại dịch lần nữa nên tôi quyết định thực hiện bài theo gần sát với cách chơi của John Lennon.

NT: Tấm graphic trên đây, tôi muốn ghi lại như một vết thương khó lành của chiến tranh, dù ở nơi nào, Iraq, Afghanistan, hay Việt Nam.  Và trong mùa Giáng Sinh với sự sống lại của tình thương và lòng độ lượng, vẫn luôn luôn dấy lên niềm hy vọng cho nhân loại.

Kỳ này, KeJazz mời các bạn ghé ngang trang mạng Da Màu và nghe Ngô Nhật Trường với ca khúc Bang Bang để nhớ lại thời xưa cũ ấy.

Vui Giáng Sinh (Đã Hết Rồi Chiến Tranh)

Giờ đây Giáng Sinh về.
Được gì trong bấy lâu?
Một năm sắp qua mau.
Một ngày mới sắp bắt đầu.

Này là phút vẫn mong đợi,
Cùng cầu bao nỗi vui.
Người thân mãi quanh ta,
Cậu bé với ông già.

Một mùa với lắm vui mừng,
Và một năm sung sướng hơn.
Hãy chúc nhau thêm ấm no,
Đã hết bao sợ lo.

Và giờ đây Giáng Sinh về.
Dù giàu hay khó khăn,
Dù mạnh hay ốm o,
Cuộc chiến quá lâu rồi.

Mừng phút Giáng Sinh này.
Người người trên thế gian,
Nào cùng chung với nhau
Ngừng chém giết tương tàn.

Một mùa với lắm vui mừng,
Và một năm sung sướng hơn.
Hãy chúc nhau thêm ấm no.
Đã hết bao sợ lo.

Tan rồi chiến tranh.
Hãy cùng sát vai!
Hãy mơ an bình!
Chúc nhau đời an lành.


Happy Christmas (War is Over)

So this is Christmas
And what have you done
Another year over
And a new one just begun

And so this is Christmas
I hope you have fun
The near and the dear ones
The old and the young

A very merry Christmas
And a happy New Year
Let's hope it's a good one
Without any fear

And so this is Christmas
For weak and for strong
For rich and the poor ones
The war is so long

And so happy Christmas
For black and for white
For yellow and red ones
Let's stop all the fight

A very merry Christmas
And a happy New Year
Let's hope it's a good one
Without any fear

War is over
If you wanted
War is over now

Về Với Nhau Ngày Giáng Sinh

Nhạc & lời: Charles Brown & Gene Redd
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Mới đó mà đã thấy mùa Giáng Sinh lại đến.  Không biết bạn ra sao chứ tôi nghĩ thời giờ của những cao niên như tôi với bạn thật là… ngựa chạy, tên bay.  Năm trước, tôi còn có sẵn nhạc Giáng Sinh từ mấy tháng trước.  Năm nay thì thật là thiếu chuẩn bị vì mãi lu bu với công ăn việc làm.  Thấy phố phường giăng đèn kết hoa mới giật mình đi kiếm nhạc và người hát.  Vào phút chót, bạn đề nghị bài nhạc này của Charles Brown.  Một bài nhạc blues.  Một tâm sự buồn rầu, nặng nề, áo não.  Thật là giống tâm tình của tôi vào mùa Giáng Sinh năm nay, tuy không phải vì thất tình như cái nhà ông Brown này.

LV: Mỗi độ Giáng Sinh về tôi đều nghe bài Please Come Home For Christmas này trên radio qua ban nhạc The Eagles. Phải nói là trong tất cả những bài Giáng Sinh thì tôi thích bài này nhất. Nét blues đậm đặc qua tiếng hát ngầy ngật của Don Henley thật quyến rũ với tôi. Đang biết là bạn rất bận với công việc, tôi chỉ đề nghị nhưng không mong gì bạn sẽ có giờ để dịch. Nghĩ vậy nên tôi cũng hụ hợ thử dịch xem có kịp để cho có bài cho lên Giáng Sinh năm nay không. Đang hý hoáy dịch mới xong được bài nháp thì đã thấy bạn gửi bản dịch của bạn đến! Mừng quá đỡ phải lo mệt óc!
Thật ra tôi cho rắng lời nhạc bài này cũng không có gì là sâu lắng. Duy chỉ có cách trình bày thì không phải ai cũng làm được. Vì phải dựa trên blues scale để tạo nên những luyến láy tiêu biểu của nhạc blues nên việc hát lời dịch ra tiếng Việt cũng khá là thử thách. Don Henley hát nghe rất dễ dàng với làn hơi ở âm vực cao của ca sĩ nhạc rock. Nguyễn Thảo hát blues ở âm vực thấp liệu có chuyên chở được tâm tình blues đến cho người nghe không?

Về Với Nhau Ngày Giáng Sinh

Ngàn chuông sẽ gióng lên,
Sẽ báo tin buồn.
Ôi, Giáng Sinh lạnh lùng
Muôn ngàn tiếc thương.
Người đâu còn đây.
Chẳng có ai nơi này.
Không lời chúc nhau.
Người có hay?

Ca khúc lúc giữa khuya
  Đêm Thánh Vô Cùng.
Nến lung linh buồn
Từng giọt nhớ nhung.
Nuối tiếc bao mùa Giáng Sinh.
Đến với tôi ngày Giáng Sinh.
Chẳng về hôm Giáng Sinh,
Thì gắng nhớ đêm tất niên.

Mùa tưng bừng khắp nơi.
Bè bạn mừng chúc nhau.
Thế gian từ bấy lâu vẫn trông chờ,
Chờ đêm mừng Giáng Sinh,
Giáng Sinh là phút giây mà
Người người thân yêu tìm đến nhau vì cần có nhau.

Xin hãy nói cho tôi khi
Đã mỏi gót giang hồ.
Lúc nắng rơi chân trời,
Trông vời cố hương.
Thì xin mau về với tôi.
Nhớ thương sẽ vơi.
Lòng tôi sẽ sướng vui.
Giáng Sinh, ta có nhau.

Từ nay thôi hết ưu sầu,
Hết chua xót trong hồn.
Lòng tôi bao nỗi vui.
Giáng Sinh luôn có nhau.


Please Come Home For Christmas
	
Bells will be ringing 
  this sad sad news
Oh what a christmas 
  to have the blues
My baby's gone
I have no friends 
  to wish me greetings once again

Choirs will be singing 
  Silent Night
Christmas carols 
  by candlelight
Please come home for Christmas
Please come home for Christmas
If not for Christmas 
  by New Year's night

Friends and relations 
  send salutations
Sure as the stars shine above
But this is Christmas 
  yeah, Christmas my dear
The time of year 
  to be with the one you love

So won't you tell me 
  you'll never more roam
Christmas and new years 
  will find you home
There'll be no more sorrow
  no grief and pain
And I'll be happy happy
  once again

 

Đâu Mắc Mớ Gì

Nhạc & lời: Clint Eastwood,
Linda Thompson, Carole Bayer-Sager
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi rất ngạc nhiên khi biết ca khúc Why Should I Care? này đã được viết bởi một tài tử cao bồi, rất nổi tiếng trong vai Dirty Harry, là ông Clint Eastwood. Được biết thêm là sau bao nhiêu năm đóng phim, ông đã trở thành một nhà đạo diễn tài ba với nhiều thể loại phim khác nhau. Một cuốn phim của ông mà tôi rất thích là The Bridges of Madison County dựa trên cuốn tiểu thuyết của Robert James Waller. Rồi tìm hiểu thêm, tôi được biết ông rất yêu thích nhạc jazz và đã tự học chơi jazz piano, tuy không thành công đến mức trình diễn. Ông đã viết nhiều nhạc phim, mà một trong những bài nhạc đó mà ca khúc này do Diana Krall hát trong phim True Crime.

LV: Tôi cũng rất ngạc nhiên như bạn khi biết được nhạc phẩm này do Clint Eastwood viết. Nét nhạc nhẹ nhàng trữ tình thật làm cho người nghe ngưỡng mộ nhân vật điện ảnh nổi tiếng này. Cách chuyển hợp âm tài tình của ông đã làm cho tôi mê ngay khi nghe bài này lần đầu.

NT: Qua ca khúc này, tôi chợt nghĩ, điều cần thiết trong nhạc jazz là sự thật. Cảm xúc thật. Lời lẽ thật. Nhưng ngôn ngữ trong nhạc Việt Nam thì lại rất hạn hẹp gò bó trong những mỹ từ theo trường phái cổ điển mà không dứt ra được. Có lẽ vì ta có khuynh hướng bảo thủ chăng? Hoặc trình độ thẩm mỹ thiếu rộng rãi, hoặc ta thiếu can đảm vì vẫn lo sợ làm phật lòng người nghe? Anh Ngu Yên có lần bảo tôi, vai trò kẻ cầm đuốc soi đường thường rất cô độc, thường bị dè bỉu chê bai, bị đả kích đè bẹp, một cách thiếu xây dựng, chỉ vì con người thường sợ hãi trước những đổi thay, những mới lạ.
Tôi nhận thấy nhiều từ ngữ “thiếu lãng mạn” đã xuất hiện đầy trong thi ca Việt Nam hiện nay. Nhưng hầu như trong ca từ, tôi không thấy bao nhiêu chữ mới, và ngay cả cách hành văn mới cũng vậy. Có thể bạn sẽ không đồng ý với tôi về điểm này. Nhưng để tôi hỏi bạn: nếu bạn thấy cách hòa âm thường nghe là quá cũ, và bạn muốn tạo dựng những phong cách mới qua hòa âm cho nhạc, thì làm mới chữ nghĩa cũng chỉ là một trong những điều chúng ta mong muốn để đổi mới và làm cho âm nhạc Việt thêm giàu có, phải không?

LV: Tôi, cũng như bạn, luôn vắt óc tìm tòi những mới lạ để thỏa mãn “thú tính” muốn vượt thoát của mình. Vì thế tôi hiểu tại sao bạn có khuynh hướng muốn dùng những từ ngữ mới lạ cho lời nhạc của bạn. Tôi luôn đồng ý với bạn về việc mang những mới lạ vào việc chúng ta làm; tuy nhiên đó cũng không có nghĩa là tôi luôn lúc nào cũng “đồng cảm” với những ngôn từ bạn xử dụng. Dĩ nhiên tôi biết chắc bạn, cũng như nhiều người nghe, không phải lúc nào cũng “đồng cảm” và thưởng thức cách tôi hòa nhạc. Tôi luôn chấp nhận điều đó và tôi cũng chẳng thắc mắc gì. Tôi cho rằng sức thuyết phục của những gì tôi và bạn làm nằm trong sự thủy chung bền bỉ của xác tín của mình. Đổi mới cần thời gian. Thời gian sẽ trả lời cho chúng ta biết. Hãy cứ làm những gì ta tin vào. Thế thôi. “Mắc mớ gì” mà lo!

Đâu Mắc Mớ Gì

Còn gì hơn cho nhau sau cuộc tình đau?
Hoặc vì anh không như em đã thầm mơ?
Cuộc đời kia ta luôn mong cho muôn ngàn sau
Giờ mắc mớ gì đâu?

Rồi người trong tương lai có hơn gì không?
Nằm kề bên em nhưng có tin em được không?
Rồi khi sau cơn mơ, còn có em bên cạnh?
Nhưng đâu mắc mớ gì!

Một người luôn quay lưng đi giây phút từ ly
Còn người kia sao vẫn luôn ngồi im
Trò yêu đương đâu ai mong thắng thua gì
Mà đâu mắc mớ gì.

Giờ này em cô đơn trong bóng tối quạnh hiu
Cầm trong tay trái tim anh vụn tan
Lời thề xưa lơ lửng như vẫn quanh đây
Nhưng đâu mắc mớ gì?

Why Should I Care?

Was there something more I could have done?
Or was I not meant to be the one?
Where's the life I thought we would share?
And should I care?

And will someone else get more of you?
Will he go to sleep more sure of you?
Will he wake up knowing you're still there?
And why should I care?

There's always one to turn and walk away,
And one who just wants to stay.
But who said that love is always fair?
And why should I care?

Should I leave you alone here in the dark,
Holding my broken heart?
While a promise still hangs in the air
And why should I care?

 

Của Ngươi Đó

Nhạc & lời: Rodrigo Aramante de Castro Neves
Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tuyo, bài nhạc chính của bộ phim tập Narcos (Netflix) có một giai điệu thật mê hoặc.  Viết bởi nhạc sĩ Rodrigo Aramante (Brazil) về nhân vật chính của phim, Pablo Escobar, ông trùm buôn lậu thuốc.  Tôi biết đến bài nhạc này vì một hôm, bạn đã nhờ tôi dịch dùm cho bạn.  Trong lúc đang từ tốn tìm hiểu thì bỗng bạn gửi tôi bản hòa âm nháp, kèm theo lời Việt của bạn.  Bạn thật chơi ép tôi quá.

LV: Lần đầu tiên nghe bài Tuyo trong phim bộ Narcos tôi đã mê ngay giai điệu này dù chăng hiểu nghĩa của lời nhạc như thế nào. Thú thật là tôi thích bài này chỉ vì giai điệu đặc biệt của nó. Tôi rất thưởng thức cách chơi bolero và giọng hát như nồng nặc khói thuốc của Rodrigo Aramante. Cách chơi nhạc của Rodrigo Aramante cũng có vẻ muốn tạo nên ý vị giống như thời cao bồi của Viễn Tây Hoa Kỳ với gangster và khói súng. Nhạc phẩm này rất được ưa chuộng ở những xứ Châu Mỹ Latin.
Riêng tôi thì từng có thắc mắc tại sao nhạc phẩm mùi mẫn nghe như nhạc tình này lại làm nhạc nền cho một bộ phim về kẻ khát máu, tàn bạo như ông trùm Pablo Escobar. Sau này tìm hiểu thêm thì tôi cho rằng bản nhạc mùi mẫn có lẽ để thể hiện tính cách lãng mạn kiểu Latin của tay trùm Escobar xem mình là người đàn ông chân chính, là người hùng giúp đỡ cho người nghèo quanh mình, là kẻ cáng đáng cho gia đình vợ con…

NT: Khi nhà đạo diễn José Padilha mời Aramante soạn nhạc, thì bộ phim Narcos chưa bắt đầu quay. Mà thật ra, lúc bấy giờ cốt chuyện vẫn còn là một bản nháp.  Nhờ vậy, Aramante đã có nhiều thì giờ để tìm hiểu rõ hơn về nhân vật Pablo Escobar, một người mà báo chí cho là thiếu nhân tánh, thiếu đạo đức, thiếu luân lý, và nặng tính ái kỷ (narcissistic).  Ông phỏng đoán là người mẹ độc thân của Pablo đã tự dạy dỗ ông, uốn nắn ông vào khuôn mẫu một người đàn ông Latin lý tưởng mà bà vẫn hằng mơ ước.  Aramante tưởng tượng đến người đàn bà ấy đã dạy con trai rằng: Đừng tin ai.  Không ai cho con cái gì đâu.  Con phải tự kiếm lấy cho chính con, mà con cũng chẳng nhờ vả đến ai được.  Con có cố gắng làm việc cực khổ đến mấy cũng không thể nào đủ… Vào thời điểm đó, cuối thập niên ’50, Pablo chỉ khoảng chừng tám, chín tuổi.  Aramante còn đi xa hơn.  Ông tưởng tượng đến người mẹ, Hermilda Gaviria, lúc còn trong tuổi dậy thì, đã thầm yêu một ca sĩ hát nhạc tango người Argentina, Carlos Gardel.  Ông này đã chết trong vụ rớt máy bay, và cái chết của ông ta đã là một vết thương trong hồn của cô gái.
Và một ca khúc của Carlos Gardel, trong trí tưởng tượng của Aramante, đã ám ảnh bà Hermilda, và  đã được dùng để tái tạo mẫu người đàn ông lý tưởng cho Pablo.  Nghe lời mẹ, Pablo đã lắng nghe ca khúc này, và đã muốn trở thành người anh hùng ấy, người anh hùng cho mẹ ông.
Trong ca khúc Tuyo, ca khúc đã ám ảnh người mẹ của Escobar, Aramante đã đưa ra những hình ảnh đầy đam mê, cuồng say, mạnh bạo của một người anh hùng Latin nhiều dục tính, cho đến đoạn kết, ông mới tiết lộ niềm kiêu hãnh tính ái kỷ khi ông nói: Cái kho tàng ấy, những gì đôi mắt ngươi nhìn thấy được, chúng đều có thể là của ngươi.

LV: Tôi muốn thực hiện bài này từ lâu và đã có đề nghị với bạn. Nhưng khi đọc lời nhạc thì tôi biết là khó dịch. Thế nên tôi không lấy làm lạ khi đợi hoài không thấy bạn gửi bản dịch. Sau vì thích quá nên tôi nghĩ ít ra tự mình bắt đầu dịch trước để có thể dàn dựng bài lên. Cuối cùng thì cũng làm xong bản nháp để gửi cho bạn hoàn chỉnh. Về nhạc thì tôi cảm thấy khá hài lòng. Nhưng với lời dịch đầu của mình thì tôi rất là hoang mang về ý nghĩa của bài (?). Thật là cám ơn bạn đã giúp hoàn thiện lời nhạc cho bài mà tôi rất là mê này. Giọng của bạn hát cũng nhừa nhựa khiến cho người nghe cũng muốn nghiện vậy. Bravo.

[nguồn decider.com]

Của Ngươi Đó

Chính ta đây là lửa thiêu thịt da ngươi
Là ngụm nước dịu khát môi ngươi khô cằn
Kiếm ta vung ngang trời ngăn bao tia nắng
Rọi thành các, vì tháp đài là ta đó

Mà người chính là hơi thở ta cần thiết
Là ánh trăng vỡ trên ngàn con sóng
Họng cháy khô ta thèm trong cơn khát
Nhưng sợ mình chết đuối trong tình

Và này, niềm mê đắm nao ngươi dành cho riêng ta
Cứ nói đi 
Đừng quên nhé, khi nhìn thấy kho tàng châu báu quanh đây
Có biết không?
Đều là của ngươi, đều dành cho ngươi

Tuyo

Soy el fuego que arde tu piel
Soy el agua que mata tu sed
El castillo, la torre yo soy
La espada que guarda el caudal

Tú, el aire que respiro yo
Y la luz de la luna en el mar
La garganta que ansío mojar
Que temo ahogar de amor

Y cuáles deseos me vas a dar, oh
Dices tu, mi tesoro basta con mirarlo
Y tuyo será, y tuyo será

Mật Đắng Tình Yêu

Nhạc & lời: Bobby Scott, Ric Marlow 
& Burt Bacharach, Hal David
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ feat. Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Đây là một nhuyễn khúc (mashup) của hai nhạc phẩm, A Taste of Honey (tôi đã dịch là Mật Đắng) và The Look of Love (Tình Yêu Đã Tìm Thấy) do chính bạn tái tạo.  Tôi rất thích, và rất ngạc nhiên, vì thường thì hai ca khúc hay có nhiều liên hệ trên diện cảm xúc.  Tuy hai bài nhạc này đều nói về tình yêu, nhưng một bài nói về cuộc tình vô vọng, còn bài kia về cuộc tình thành tựu; một theo lối kể chuyện, một theo tự sự.

Lần đầu nghe thấy là lạ, đầy hứng khởi.  Nhưng đến lúc phải hát thử thì tôi mới thấy điều đã khiến tôi không vừa lòng.  Giọng bạn và giọng tôi có nhiều chất phẩm gần giống nhau, nên hai phần nhạc, với ý tưởng cũng như giai điệu riêng rẽ, ráp vào nhau nghe lại thiếu thuần nhất và chẳng mang điều gì đặc biệt hơn là nguyên tác.  Riêng bạn thấy như thế nào?

LV: Tôi có ý định ráp 2 bài này làm một chỉ vì những nốt nhạc ở câu đầu và nhịp nhàng của 2 bài có nhiều nét giống nhau.  Giai điệu của cả 2 bài đều phát triển một cách tài tình và quyến rũ.  Tôi thích cả 2 bài.  Khi ráp lại tôi hoàn toàn không có chút khái niệm gì về làm sao cho ý và lời của 2 tác phẩm ăn khớp với nhau.  Có lẽ phần lớn là vì tôi ỷ lại vào khả năng phối hợp ý tưởng của bạn.  Phần tôi chỉ lo trách nhiệm về nhạc thôi.

Sau tôi mới biết là bạn có khó khăn với việc làm sao ghép ý cho nhuyễn khúc này.  Xin lỗi nhé!

NT: Chính vì vậy, tôi phải ghi âm lại phần của mình.  Tôi muốn tạo nên vai trò người kể chuyện, dựng nên bối cảnh đầy… drama trong một đêm bão tuyết, để phần tự sự được không khí lặng trầm, dễ gây cảm xúc của kẻ tình nhân hoài mơ về người mình yêu.

LV: Bạn muốn tôi mix làm sao cho 2 giọng ca được khác biệt:  Giọng của tôi sẽ là giọng chính, trong khi đó giọng của bạn sẽ ít nổi bật hơn và mang tính cách của người kể chuyện (?).  Tôi nghĩ hát thì phải cho người ta nghe rõ chứ!  Nếu tiếng hát không nổi bật lên thì làm sao cho ai nghe được?… Tôi hiểu ý bạn muốn gì nhưng tôi thấy khó quá…  Để xem tôi có làm được theo ý bạn muốn không nhé!

Mật Đắng Tình Yêu

Vào mùa gió rét lùa băng tuyết lấp biển hồ
Hành trình gói ghém đầy hơi ấm tiết hương nàng
Ngọt nồng mật hương hoa 
Ngát thơm hơn cả rượu tình yêu

Tình yêu đắm say, dấu sau hàng mi
Dẫu môi cười, vẫn không còn ngờ chi
Tình say trong mắt, là muôn thiết tha hơn bao nhiêu lời sẽ xin trao về nhau
Và khi tim đã run lên nghẹn ngào khát khao trong tình yêu
Khát khao mong sao cho vòng tay này được ôm em vào tim anh
Vì biết yêu em đã lâu
Ước mong cho được hôm này
Tìm bao lâu, giờ đã thấy
Thỏa bao mong chờ

... chờ người ta yêu, còn nguyên đấy trái tim buồn
Nhắc nàng nhớ mãi, tình ta luôn đắm say hồn
Ngọt nồng mật hương hoa
Ngát thơm hơn cả rượu nồng môi

Và ta sẽ quay về.  Ta sẽ trở về
Vì luôn ước mong... mật ngọt... 

Tình yêu đắm say, mắt môi còn nét tháng năm nào xóa tan được đâu

Ngày ngày, tháng tháng, chàng đi mãi chẳng quay về
Nàng vào cõi chết còn mơ mãi mắt môi chàng
Nụ hôn mật yêu đương
Đắng cay hơn cả rượu nồng say


A Taste of Honey, The Look of Love
	
Cold winds may blow over icy seas
I'll take with me the warmth of thee
A taste of honey
A taste much sweeter than...

The look of love is in your eyes
A look your smile can't disguise
The look of love ‘s sayin’ so much more than just words could ever say
And what my heart has heard, well it takes my breath away
I can hardly wait to hold you
Feel my arms around you
How long I have waited
Waited just to love you
Now that I have found you

I'll leave behind my heart to wear
And may it ever remind you of me
A taste of honey
A taste much sweeter than wine

I will return.  I will return
I'll come back for the honey and you

You've got the look of love is on your face

He never came back to his love so fair
And so she died dreaming of his kiss
His kiss was honey
A taste more bitter than wine

Biển Là Địa Chỉ Gửi Nỗi Buồn

Nhạc & lời: Armando da Pina
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Nghe Cesaria Evora hát bài này đã lâu, tôi biết bạn cũng rất thích nên tôi vẫn thắc mắc không biết lúc nào sẽ nhận được bản dịch cho nhạc phẩm này.  Cuối cùng thì không phải Nguyễn Thảo mà là Ngu Yên dịch.  Giọng hát khàn khàn đặc biệt của CE quấn quít với những tiếng đàn guitar nghe u uẩn, xót xa gợi nên một nỗi buồn khó tả.  Vì muốn tránh trùng lấp nên tôi đã cố tình mang vào trong hòa âm của mình một chút nhịp nhàng của nhịp mambo trộn lẫn với cách đệm đàn của Gypsy Kings. Nhưng cũng vì thế mà tôi có cảm tưởng mình đã vô hình chung khiến cho những nhịp chõi của giai điệu trở thành sắc nét hơn so với cách CE hát. Âu đó cũng là cách để tránh đi việc bắt chước người khác vậy.

NT: Bạn nói đúng.  Giọng hát CE là của trời cho.  Ngày còn trẻ, bà thường đi hát trong mấy quán rượu không lấy tiền, chỉ cần được uống rượu… chùa.  Bà còn được mệnh danh là Nữ Hoàng Chân Đất, vì bà thích tuột giày khi lên hát.  Và bà hát, tuy kỹ thuật không có gì đáng nói, màu sắc của giọng hát bà thì thật là tuyệt vời.  Trầm ấm, có độ dày, nhưng rất nhẹ nhàng thoải mái.  Loại nhạc bà hát đa số là morna, rất giản dị, hợp với những nhạc cụ bản xứ của vùng Cape Verde, Tây Phi Châu.

Và khi hát bài nhạc này, tôi mới nhận ra điểm đặc biệt là bài nhạc mang nhịp điệu nhanh, tương phản với cách hát từ tốn nhưng đầy nhịp chõi tạo ra cảm giác chơi vơi.  Đây đó, một vài chữ rơi vào nhịp chính như để mang người nghe trở về với thực tại.

Lời nhạc của anh Ngu Yên là một tuyệt phẩm.  Anh có kể cho tôi nghe về cách thức chuyển ngữ mới của anh.  Có lẽ một lần nào chúng ta sẽ phải phỏng vấn anh về vấn đề dich thuật này.

Biển Là Địa Chỉ Gửi Nỗi Buồn
	
Bỗng dưng nhớ nhà, hồn chìm theo sóng buồn.
Biển mênh mông, bước lang thang dọc bờ hoang vắng.
Miên man, biết bao nhiêu kỷ niệm.
Nhớ quê tôi thiết tha lệ rưng.

(Biển xưa nhớ người, gọi hồn lên sóng buồn.
Nhớ xa xôi, biển quê tôi một thời khôn lớn.
Bao năm sống xa chưa trở về.
Những yêu thương khuất theo thời gian)

Biển, nơi buồn gửi về, lòng nhớ nhà. 
Chia cách phương trời xa vời, bạn bè thân ái.
Xa mẹ cha cùng gia đình. Sóng kéo ra khơi bao bóng hình.
Chẳng biết mai sau còn thấy nhau một lần.

(Biển, nơi buồn gửi về, lòng nhớ nhà.
Theo sóng muôn trùng chia lìa, tình quê lưu luyến.
Bao lần mơ về quê mình. Tháng cũ năm xưa vang tiếng cười.
Ray rứt trong tôi tình trái tim lạc loài.)

Không còn ai ngậm ngùi chia khóc cười.
Những hơi thở cô đơn tan theo bọt sóng.
Như đại dương đời vô tình, sóng chết hoang mang, tôi đứng nhìn.
Chợt trong phút giây, buồn vỡ trăm năm buồn. 

(Không còn ai bùi ngùi theo tuổi đời.
Tháng năm mãi phiêu lưu không nơi dừng bước.
Khi đời trôi vào vô hình, cướp mất trong mơ bao mối tình.
Nhìn con sóng xô, gợi nhớ quê hương mình.)

Mar É Morada de Sodade

Num tardinha na camba di sol
Mi t'andá na pr'aia de Nantasqued
Lembra'n praia di Furna
Sodade frontán 'm tchorá

Mar é morada di sodade
El ta separá-no pa terra longe
El ta separá-no d'nôs mâe, nós amigo
Sem certeza di torná encontrá

M'pensá na nha vida mi só
Sem ninguem di fé, perto di mim
Pa st'odjá quês ondas ta 'squebrá di mansinho
Ta trazé-me um dor di sentimento