Lỗi Điệu

Nhạc: Antonio Carlos Jobim
Lời: Newton Mendonça
Lời Anh: Jon Hendricks & Jessie Cavanaugh
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Nhạc của Antonio Jobin chẳng có bài nào dễ.  Nhạc phẩm Desafinado này cũng không ngoại lệ.  Tôi biết bạn đã hăm he dịch bài này từ lâu.  Dạo trước tôi cũng có bàn với Anh Thi (nữ hoàng bossa nova tại đất Sài Thành) về Desafinado như một bài sẽ thực hiện, cô cũng nói thôi đi! Tôi biết bài khó thật.  Khó dịch, khó hát. Nhưng nghe thì thật hấp dẫn.  Thôi thì đợi vậy…

Cho đến khi bạn gửi tôi bản dịch tựa là Lạc Điệu, mừng quá!  Tôi chỉ đề nghị sửa thành Lỗi Điệu vì hai chữ có dấu nặng nằm cạnh nhau thật khó hát.  Biết là bài khó hát nhưng khi thực hiện nó thì mới biết khó hát tới chừng nào.  Dĩ nhiên đánh khó thì đã chấp nhận rồi nhưng hát bài này thật là chật vật.  Có những đoạn tôi phải thâu đi thâu lại mấy mươi lần, cho đến vài bữa sau vẫn thấy không xong phải thâu lại. Cái khó của nhạc Jobim không chỉ ở vào những chuyển thể khó đoán trong giai điệu, mà còn nằm trong cách bỏ câu, bỏ nhịp thật khó khăn. Thêm vào đó tôi lại còn phải làm sao cho lời dịch qua tiếng Việt được hát trơn tru, thuận nhĩ với giai điệu hóc búa này. Thật là một thử thách đáng kể. Phải thở phào nhẹ nhõm khi hoàn tất bài này. Chỉ không biết là người nghe có thấy tôi bị “lỗi điệu” trong nhạc phẩm Lỗi Điệu này không?

NT: Tôi nhớ bạn có nói với tôi về nhạc phẩm này một hai lần. Tôi phải “ngâm tôm” vì lẽ, như bạn nói, giai điệu quá hóc búa. Nghe tới, nghe lui, tôi vẫn không ghi nhớ được bài nhạc. Đã không nhớ kỹ giai điệu thì khó mà nghĩ sao cho ra lời.
Nhưng bạn đã xử lý bài nhạc thật tài tình. Tôi nghe bạn hát nhịp chỏi êm ái như lụa. Giọng bạn trong như ánh nắng Brazil. Tiếng đàn trống nhộn nhịp như ngày hội. Bản nhạc thật vui tươi lại che dấu một câu chuyện tình buồn. Đây chắc cũng là một nét đặc thù của nhạc Brazil, khác hẳn với nhạc Việt. Một bài nhạc tình buồn Việt Nam thì, ôi thôi, thật là áo não.

Lỗi Điệu
Vì tình yêu giống như câu nhạc kia bất tận cùng
Ngàn thi nhân bấy lâu vẫn ca tụng khúc lạ lùng
Một tấu ca rất lả lướt dưới trăng thu ngời sáng thêm đa tình
Cớ sao giai điệu của đôi ta lạc lõng một mình

Ngày nao môi hôn em đã làm cơn sốt tuyệt vời
Giờ đây ca khúc xưa hết còn lộng lẫy thật rồi
Giống như em giờ đã quên đi lời hát ngày nao
Theo bossa nova làm (tim) ta lao đao

Khi xưa bên nhau tim ta reo cùng nhịp không hề sai
Giờ đây nghe sao quá khác xa
Vần trong câu nghe như đã thay
Vì em lỡ quên mất đi giai điệu đôi ta thuở nao nồng say
Giờ xem như câu em hát khi tim đã hư hại rồi

Thì xin em hãy cho tim đập nhịp của ngày nào
Và xin cất tiếng ca giao hòa câu hát mê say tình đầu
Ao ước đôi ta thêm mãi du dương trong tấu nhạc yêu
Là khi anh thôi lo âu cho nhau vì đôi con tim ta say sưa bao đắm sâu
Và em thôi không sai khi em bên anh
Khi cùng anh phút hoan ca

Slightly Out of Tune (Desafinado)

Love is like a never ending melody,
Poets have compared it to a symphony,
A symphony conducted by the lighting of the moon,
But our song of love is slightly out of tune

Once your kisses raised me to a fever pitch,
Now the orchestration doesn't seem so rich,
Seems to me you've changed the tune we used to sing,
Like the bossa nova love should swing

We used to harmonize two souls in perfect time,
Now the song is different
And the words don't even rhyme,
'Cause you forgot the melody our hearts would always croon,
And so what good's a heart that's slightly out of tune?

Tune your heart with mine the way it used to be,
Join with me in harmony and sing a song of love,
We're bound to get in tune again before too long,
There'll be no Desafinado when your heart belongs to me completely
Then you won't be slightly out of tune
You'll sing along with me!

Chờ Đợi Em

Nhạc & lời: Dino Olivieri
Lời Ý: Nino Rastelli
Lời Pháp: Louis Poterat
Lời Việt: Ngô Nhật Trường & Lê Vũ
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: Ngô Nhật Trường

NT:  Ca khúc J’attendrai là một nhạc phẩm Pháp nổi tiếng trong thời chiến tranh thế giới lần thứ hai, vì lời ca chứa đầy niềm hy vọng và chờ mong.  Tương truyền rằng nguyên tác của Ý được viết từ cảm hứng khi nghe phần Humming Chorus của vở opera Madame Butterfly, mang tựa đề Tornerai (Anh Sẽ Trở Về).
Giai điệu của nhạc phẩm này thật ra không có gì là cầu kỳ.  Lời ca cũng vậy, thật giản dị trong sáng và dễ cảm, dễ nhớ, dễ… hát theo.  Có lẽ vì thế mà đã dễ dàng trở thành phổ thông, nhất là trong thời điểm chiến tranh khốc liệt, những trò giải trí bình thường bỗng nhiên thành xa xí phẩm.  Nhưng hát thì chẳng… tốn kém gì ai.
Ngô Nhật Trường đã chuyển dịch ca khúc này từ Pháp ngữ, và bạn đã khéo léo hoán đổi đôi chỗ cho thêm hài hòa cũng như giàn dựng một hòa âm mang rất nhiều nét jazz Pháp cổ điển.  Nghe xong, tôi cũng cảm thấy bùi ngùi, nhớ đến một thời chiến tranh trên quê hương mình, và nghĩ đến một Ngô Nhật Trường đang chờ đợi cô… chiến sĩ nào sắp trở về với anh ta.

LV: Tôi chưa từng nghe nhạc phẩm này.  Lần đầu nghe đã cho tôi nghĩ ngay đến Paris với tiếng nhạc accordion hòa với tiếng đàn guitar dập dình đâu đó… Thế là tôi quyết định phải có tiếng guitar thùng đệm theo phong cách gypsy jazz để mang lại không gian của trời Tây.  Làm xong bài, gửi bản nháp cho NNT để thâu thanh.  Khi ráp lại với giọng hát NNT thâu từ bên bờ kia Thái Bình Dương, thoạt tiên tôi nghĩ là sẽ chỉ cần đánh thêm phần guitar thùng ở đoạn giữa để hoàn tất bài.  Thế nhưng đánh đi, đánh lại mãi không xong.  Đánh không ra hồn! Không làm sao tạo ra được cái hồn của gypsy jazz.  Tôi dự tính có lẽ phải mất cả tháng để tập đánh 8 measures theo cách chơi đặc biệt này.  May sao trong lúc tìm kiếm, tôi moi ra được một số loop nhạc với tiếng fiddle.  Ráp tới, ráp lui cuối cùng cũng có được đoạn giữa cho bài.  Phew!

Chờ Đợi Em

Hoa kia đã héo úa
Ánh lửa đã tàn 
Chợt mịt mù bóng tối
Hết lối địa đàng
Réo rắc chuông đồng hồ
Gõ tiếng khắc khoải
Anh nghe đâu đây chừng bước em
Bay đi theo gió cuốn 
Tiếng nói xa xăm
Lặng nhìn ngoài hiên khuya
Đợi chờ ngóng trông
Ôi sao vô vọng
Còn ai tìm đến

Chờ đợi em
Anh ngóng trông em yêu bao ngày đêm cô liêu
Tìm bóng em
Nguyện chờ mãi
Khi cánh chim đã khuất xa nơi núi cao thâm u
Tìm lãng quên
Thời gian thoáng mất hút
Vang vọng tiếng than sầu úa 
Trong tim này nặng nề
Dù thế nao
Lòng vẫn luôn đợi chờ em

J'attendrai

Les fleurs pâlissent
Le feu s'éteint
L'ombre se glisse
Dans le jardin
L'horloge tisse
Des sons très las
Je crois entendre ton pas
Le vent m'apporte
Des bruits lointains
Guettant ma porte 
J'écoute en vain
Hélas, plus rien
Plus rien ne vient

J'attendrai
Le jour et la nuit j'attendrai toujours
Ton retour
J'attendrai
Car l'oiseau qui s'enfuit vient chercher l'oubli
Dans son nid
Le temps passe et court
En battant tristement
Dans mon cœur si lourd
Et pourtant
J'attendrai ton retour

Khi Ta Nói Câu Từ Ly

Nhạc & lời: Cole Porter
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Trình bày: Nguyễn Thảo
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Lại một nhạc phẩm kinh điển Jazz viết bởi Cole Porter, nhạc sĩ có tầm vóc của Mỹ. Nhạc phẩm ngắn gọn này được chiếu cố bởi nhiều ca sĩ vì cái nét lãng mạn của bài. Nhất là vào gần đoạn kết, ông tả lại mối tình đang nồng nàn như một câu nhạc rộn ràng nhưng bỗng nhiên buồn thảm như “giai điệu đổi từ trưởng qua thứ” (và lẽ dĩ nhiên, giai điệu đổi theo lời hát). Thật là bóng bẩy và thú vị. Tôi đã cố giữ mấy chữ major và minor, nhưng khi hát lên, tôi thấy có điều gì thật không ổn.  Quá gượng ép. Thành ra phiên bản cuối đã phải đành trả lại mấy chữ major với minor cho tác giả.

LV: Jazz ballad của Cole Porter! Tôi không nghĩ ra cách chơi nào khác cho nhạc phẩm này ngoài cách chơi jazz ballad thật chậm.  Tôi dùng piano ở đoạn đầu để giúp bạn dẫn dắt người nghe vào bài, sau đó là tiếng trống vào để tạo nhịp nhàng ở đoạn kế, thế thôi!  Giai điệu dễ dàng đẩy đưa giúp cho việc phối khí cũng xẩy ra một cách tự nhiên.  Xin đừng hỏi tôi tại sao vì tôi thật không có câu trả lời thỏa đáng.  Hòa âm được giữ khá đơn giản vì tôi  cho rằng tiếng hát của bạn trong giai điệu mùi mẫn này đã có đủ sức thuyết phục với người nghe.  Giống như là “để đây và không cần nói gì thêm nữa”.

NT: À thì ra thế. Hèn chi tôi cảm thấy đoạn nhạc mở đầu rất “vắng vẻ”. Sau khi thử nhiều cách “nhập đề”, tôi đã quyết định phải hát thật thầm thì rồi từ từ tăng cường độ để phù hợp với giàn nhạc. Điệu ballad chậm khiến tôi phải xử dụng kỹ thuật ngân và giữ hơi mà chính tôi vẫn thường bị chỉ trích là “không biết ngân” vì thích hát… không ngân. Nhưng thôi, thời đã thế, thế thời phải thế.

Khi Ta Nói Câu Từ Ly

Câu chia ly, khi ta chia tay
Tim chết theo hao mòn
Câu chia ly, khi ta chia tay
Còn bao vương vấn trong tâm hồn
Ôi cao xanh kia có hay
Dù đã biết đường đời trăm hướng
Chẳng có xót thương tôi sao
Mà xui khiến ta rời nhau?

Khi em đang vui say bên tôi
Tôi thấy xuân đang về
Nghe đâu đây đôi chim hoan ca
Rộn ràng như hát vang câu thề
Ôi câu hát yêu thiết tha
Mà sao đã đột nhiên
Thành điệu buồn đầy xót xa
Khi đôi ta nói câu từ ly

Ev’ry Time We Say Goodbye

Ev’ry time we say goodbye
I die a little
Ev’ry time we say goodbye
I wonder why a little
Why the Gods above me
Who must be in the know
Think so little of me
They allow you to go

When you’re near there’s such an air
of spring about it
I can hear a lark somewhere
Begin to sing about it
There’s no love song finer
But how strange a change
From major to minor
Ev’ry time we say goodbye

Không Cho Ai Lấy Đi

Nhạc: George Gershwin
Lời: Ira Gershwin
Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi đề nghị bạn hát bài này cho chương trình sau khi xem Eliane Elias trình diễn theo điệu bossa nova nghe rất mê mệt.  Rồi tôi lại lui cui phần dịch.  Biết tính bạn vẫn thường hay hát nhặng nhất thời, nên tôi dịch rất là… thiếu nghiêm chỉnh (tôi đã chẳng edit lời dịch nhiều lần như những bài khác)
Lúc bạn gửi lại tôi bản thâu nháp, tôi rất ngạc nhiên thích thú với những thay đổi chữ bạn xài.  Chỉ cần đôi chữ “mê em…” mà bạn đã khiến bài nhạc rất là… hanh thông.  Mê em đội mũ lệch.  Mê em khi nhìn em nhắp tách trà.  Mê em hát vụng về.  Mê đến thế thì thôi đấy nhé. Tôi nghiêng mình khâm phục.
Duy chỉ có điệp khúc thì tôi đã phải yêu cầu bạn giữ nguyên văn vì tôi cảm thấy hai câu vần này cần thiết cho cái vị thơ của bài.
Bravo bạn!!!

LV:  Khi bạn gửi cho tôi nhạc bản này thì tôi mê ngay vào khi nghe lần đầu.  Tôi rất thích thú với cách chơi bossa nova nhẹ nhàng và thấm thía của Eliane Elias.  Ở một mức độ nào đó, cách chơi này rất gần gũi với phong cách bolero/rumba quen thuộc.  Nói một cách khác là rất Việt!  Nó không có cái cầu kỳ, bóng bẩy với những hợp âm ngược ngạo, cũng không có cái khó khăn, uẩn khúc trong giai điệu như những bài bossa nova của Antonio Jobim.  Nhưng nó vẫn mang được đến cho người nghe nhạc ý đậm đà, mượt mà cố hữu của tiết tấu đặc biệt này. Vì thích nên tôi không mất đến một ngày đã dàn dựng lên bài. Kẹt một nỗi là lời dịch xơ xài của bạn đã làm cho tôi phải “hát nhặng xị” thêm tuần nữa mới có bài nháp gửi cho bạn nghe.  May sao bạn cũng “mê” luôn như tôi!

Không Cho Ai Lấy Đi

Còn bao nhiêu là thứ ngây ngô vặt vãnh
Làm lòng vẫn đắm mê em nhiều
Đừng giận anh gì nhé
Cho (anh) được nói vài điều

Mê em đội lệch vành nón
Mê môi em nhắp ngụm trà
Chỉ cần vài kỷ niệm đó
Không cho ai lấy mất đi điều ấy trong tim

Mê em miệng cười rực rỡ
Mê em giọng hát vụng về
Trong mơ em theo anh mãi
Không cho ai lấy mất đi điều ấy bao giờ

Vì ai hay mình có khi nao gặp gỡ nhau trên con đường tình gập ghềnh
Mà dù sao lòng vẫn cưu mang kỷ niệm một mình

Mê đôi tay em làm dáng
Mê chân em bước dập dìu
Cuộc đời này giờ thật khác
Không cho ai lấy mất đi điều ấy bao giờ

They Can’t Take That Away From Me

There are many many crazy things
That will keep me loving you
And with your permission
May I list a few

The way you wear your hat
The way you sip your tea
The memory of all that
No, no they can't take that away from me

The way your smile just beams
The way you sing off key
The way you haunt my dreams
No, no they can't take that away from me

We may never never meet again
On that bumpy road to love
Still I'll always, always keep the memory of

The way you hold your knife
The way we danced until three
The way you changed my life
No, no they can't take that away from me
No, they can't take that away from me

Tấu Khúc Tình Yêu

Nhạc: Marguerite Monot
Lời: Édith Piaf
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Châu Hạnh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Nguồn photo: j-ouellette.com
Graphics: MarcMarc

NT: Châu Hạnh có lần nhắn là cô rất thích nhạc phẩm Hymne a l’amour này. Tôi nghe nhiều phiên bản khác nhau, qua nhiều ca sĩ với những phong cách khác nhau. Nhưng đại đa số, là những ca sĩ classic hoặc semi-classic. Ít ca sĩ jazz nào có tên tuổi gắn liền với nhạc phẩm này.
Là một tình ca Edith Piaf đã viết cho người yêu của bà vừa tử nạn, nên lời ca nghe quá bi thảm. Ngược lại, có chút gì đó mang hơi hướm tôn nghiêm trong ý nguyện sống đời đời với người yêu trong cõi thiên thu. Có lẽ vì thế mà bà đã đặt tựa đề là hymne, là những bài ca tìm thấy trong Thánh Kinh, thường để ca ngợi Thiên Chúa hoặc khóc than trong niềm đau của Thánh Nữ Maria. Dựa trên ý niệm ấy, tôi đặt tựa là Thánh Ca Cho Tình Yêu. Lúc chuyển đến bạn, là bị bạn gạt phăng ngay.
Vì sao vậy?

LV: Theo ý riêng của tôi, từ “thánh ca” tự nó đã mang nặng tính cách siêu nhiên của tôn giáo, khiến tôi khó cảm nhận được liên hệ với một câu chuyện về tình yêu phàm tục (có lẽ vì mặc cảm của tội lỗi?).   Vì thế khi bạn cho tựa là Thánh Ca Cho Tình Yêu, tôi tự nhiên thấy khó mà làm cho cảm được cái “ướt át”, “nồng cháy” của tình yêu lứa đôi.  Thêm nữa, tôi cho rằng từ “l’hymne” nên dịch là “tụng khúc”,  “khúc nhạc ca tụng” hay “bài ca tụng” thì đúng hơn.  Nhưng kẹt cái là đã có nhạc phẩm với tựa đề Bài Ca Tụng Tình Yêu rồi nên cũng rất hay là bạn đã chỉnh thành Tấu Khúc Tình Yêu.

 

Tấu Khúc Tình Yêu

Trái đất này dù tàn vụn ra cát khô
Dẫu bầu trời một ngày rụng rơi tả tơi
Em vẫn biết riêng em không màng chi
Nếu anh luôn còn mãi yêu em

Nắng mai hồng nhẹ nhàng dâng hơi ấm yêu
Ngón tay nồng dịu dàng cho tim khẽ run  
Và em biết em sẽ không cần chi
Hỡi anh yêu, một lòng yêu anh đắm say

Tận cùng tìm anh khắp thế giới
Vàng vọt thời gian phai tóc rối
Vì anh, em sẽ mãi vì anh
Mặt trời mặt trăng cho tắt ngúm
Bạc vàng trùng khơi em đánh cắp
Em quyết sẽ làm vừa lòng anh

Bạn bè người thân em chẳng thiết
Quê nhà rời xa không hối tiếc
Vì anh, em sẽ mãi vì anh
Cho dẫu nhân thế họ cười chê
Em thấy chẳng đáng gì sợ lo
Em đã mãi mãi thuộc về anh

Nếu một ngày, một ngày mang anh (đi) rất xa
Mất anh rồi, cuộc đời sao chia đôi chúng ta
Em đã biết em không màng chi
Chết theo anh vì quá yêu anh

Chúng ta cùng thuộc về  thiên thu mãi sau
Giữa bao la, một màu xanh ôi đắm sâu
Một thế giới sẽ không còn sầu đau
Hãy tin nhau và sẽ mãi yêu nhau
Chúa thương ban mình sẽ bên nhau suốt đời


Hymne à l'amour

Le ciel bleu sur nous peut s’effondrer
Et la terre peut bien s’écrouler,
Peu m’importe si tu m’aimes,
Je me fous du monde entier.

Tant que l’amour inondera mes matins,
Tant que mon corps frémira sous tes mains,
Peu m’importent les problèmes,
Mon amour puisque tu m’aimes.

J’irais jusqu’au bout du monde,
Je me ferais teindre en blonde,
Si tu me le demandais.
J’irais décrocher la lune,
J’irais voler la fortune,
Si tu me le demandais

Je renierais ma patrie,
Je renierais mes amis,
Si tu me le demandais.
On peut bien rire de moi,
Je ferais n’importe quoi
Si tu me le demandais

Si un jour la vie t’arrache à moi,
Si tu meurs que tu sois loin de moi,
Peu m'importe si tu m’aimes
Car moi je mourrai aussi

Nous aurons pour nous l’éternité,
Dans le bleu de toute l’immensité.
Dans le ciel, plus de problèmes.
Mon amour crois-tu qu’on s’aime?
Dieu réunit ceux qui s’aiment.

Điểm Tô Cho Quên Đời

Nhạc: Irving Berlin
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Min Wan
Graphics: Ngô Nhật Trường

NT: Ngô Nhật Trường đã đến với KeJazz qua những nhạc phẩm jazz standards trước đây. Theo anh biết, Trường có hát nhiều và đã từng tham gia nhiều chương trình ca nhạc, nhưng hình như chưa bao giờ hát nhạc Jazz. Trường có cảm nghĩ gì khi đụng những nhạc phẩm này, chẳng hạn như Dịu Dàng Mơ Anh (Dream a Little Dream of Me), Hết Muốn Đùa Vui (Don’t Get Around Much Anymore), Từ Em Xa Vắng (After You’ve Gone) v.v…?

NNT: Quả thật là em chưa từng hát nhạc jazz trên sân khấu hoặc thâu thanh trước đây bao giờ. Một phần là vì không phải dễ để truyền tải một bản nhạc jazz cả về cảm xúc biểu đạt và cả về kỹ thuật, một phần là ở Việt Nam thì không có nhiều hội nhóm chơi jazz cho dân nghiệp dư như em có thể tham gia. Nhưng em đã thích jazz từ hồi cuối cấp 3, nghe cũng nhiều và hát trong… nhà tắm cũng nhiều. Mãi cho đến khi có duyên gặp các anh thì mới có “sân chơi” để mà chơi và rèn luyện.
Những bài nhạc này thì hầu như người yêu jazz nào cũng biết. Tuy nhiên để mà hát thì “chua” lắm. Nhất là phải diễn tả bằng tiếng Việt có nhiều bất lợi về phần dấu câu. Đó là một hạn chế nhưng cũng là một thách thức thú vị.

NT: Theo Trường nói thì nhạc Jazz có vẻ không thịnh hành lắm ở Việt Nam, và có lẽ Sài Gòn nơi Trường trú ngụ nói riêng. Như vậy, Trường thường nghe nhạc Jazz bằng cách nào? CD, radio, mạng YouTube?

NNT: Em nhớ lần đầu được nghe jazz là trong một quán café. Lúc đó em nghe thấy hay và lạ quá, không như những loại nhạc em từng nghe. Tò mò em mới hỏi ông chủ quán xin tên bài hát. Thế là tối đó về ra tiệm internet (thời đó không có máy tính và internet ở nhà), em đã tìm nghe lại trên youtube và mới biết người ta gọi thể loại nhạc đó là jazz. Nhưng thời bấy giờ không có điều kiện để tiếp cận với internet nhiều nên phải cần có CD để được nghe mỗi ngày ở nhà. Trong trung tâm Sài Gòn có một tiệm đĩa chuyên nhạc tiền chiến và nhạc jazz. Đĩa lậu. Nhưng rất nhiều nhạc hay mà các tiệm đĩa khác không có. Cứ mỗi cuối tuần em lại tới đó mấy tiếng đồng hồ để tìm mua và cũng là dịp để nghe thử được nhiều album khác nhau.
Thời hiện đại bây giờ thì việc nghe nhạc dễ dàng hơn nhờ internet, nhờ vào các trang web hay ứng dụng chuyên biệt cho âm nhạc như iTunes, Spotify, Sound Cloud, YouTube. Tuy nhiên việc sở hữu những chiếc CD lúc nào cũng đem lại sự sung sướng trọn vẹn cho người yêu nhạc. Tất nhiên không phải là những chiếc đĩa lậu. Cho nên em vẫn thường hay nhờ bạn bè có dịp đi du lịch ở nước ngoài mua CD về giùm.

NT: Như vậy, một số nhạc phẩm Jazz đã luân lưu trong giòng nhạc ngoại, nhưng cũng còn có những bài khác ít được nghe hoặc chưa nghe bao giờ. Khi KeJazz gửi một bài nhạc lạ đến, Trường chuẩn bị, xử lý bài nhạc ra sao? Trường có tìm nghe những ca sĩ thế giới diễn bài nhạc đó để tìm hiểu thêm trên phương diện kỹ thuật và nghệ thuật…?

NNT: Không chỉ những bài nhạc lạ mà cả những bài nhạc quen em cũng luôn tìm nghe nhiều phiên bản của nhiều nghệ sỹ khác nhau, từ bài gốc cho đến các bài biến tấu, để nắm bắt tinh thần của bài hát qua từng cách biểu đạt. Và với cách lột tả khác nhau, mỗi nghệ sỹ đem tới cho em sự rút tỉa trên phương diện kỹ thuật. Bản thâu nháp của anh Lê Vũ cũng là một tham khảo quan trọng và gần nhất. Từ đó em có thể truyền tải bản nhạc theo cách riêng của mình.
Là một người không có chuyên môn kỹ thuật thanh nhạc, cách xử lý hiệu quả nhất đối với em chỉ có thể là hát bằng cảm nhận riêng tư.

NT: Anh và Lê Vũ đồng ý kiến là tuy kỹ thuật hát của Trường có vài khuyết điểm nhỏ nhặt, chất nghệ sỹ tính lại rất mạnh, và đã chuyên chở những rung cảm riêng tư rất hiệu quả. Anh cho điều này khá quan trọng trong nhạc hiện đại, suy từ giòng nhạc của Anh Mỹ. Ví dụ điển hình là Jeff Buckley, tuy anh ấy là một ca sĩ chuyên nghiệp, nhưng lúc anh hát, hầu như không còn kỹ thuật thanh nhạc gì cả. Ngay cả kỹ thuật ghi âm cũng hầu như biến mất. Tuy vậy, anh vẫn cho rằng rèn luyện kỹ thuật để đến lúc không còn… kỹ thuật nữa là một điều ta phải chú ý tới.
Nói riêng trên phương diện tình cảm, điều gì trong nhạc Jazz đã lôi cuốn Trường, qua những bài nhạc đã phát hành hoặc sẽ thâu âm? Giai điệu, cấu trúc, ý nhạc, v.v…?

NNT: Điều lôi cuốn em trước nhất có lẽ là giai điệu. Bởi âm nhạc bản chất trước tiên của nó là âm thanh. Giai điệu của jazz là giai điệu của sự tự do, phóng khoáng và cũng nhiều phần quyến rũ. Và cái giai điệu sẽ hoàn hảo hơn khi được thổi vào đó lời nhạc hay, sâu sắc, đôi khi là thơ mộng. Bản thân là một người cũng yêu thích văn thơ nên ca từ là phạm trù mà em lưu tâm nhất. Em tìm thấy trong nhiều bản nhạc jazz là những bài thơ, những cuộc đối thoại hoặc độc thoại rất hấp dẫn, gần gũi, nhiều chất thơ. Nhưng quan trọng không kém là người nghệ sỹ lột tả nó như thế nào?
Và cũng có những bản nhạc em yêu quý hơn cả vì giá trị nhắc nhớ kỷ niệm. Nó bao gồm cảm xúc của bản thân bản nhạc và cảm xúc của dĩ vãng.
Vậy cho nên mới nói mỗi bản nhạc cũng là một số phận!

NT: Bằng hữu của KeJazz đã từng thưởng thức tài năng của Trường, không phải chỉ trong những bài nhạc, mà còn qua những tấm photo cũng như graphics mà anh rất thích. Hình rõ nét, bố cục hài hòa, font chữ chọn lựa ăn khớp với bối cảnh. Tuyệt. Ngoài ra, Trường còn viết văn, làm thơ, và đóng phim. Trường theo đuổi nghệ thuật 24/7?

NNT: Nếu nói nghệ thuật thì có vẻ to lớn quá. Em chỉ đam mê, theo đuổi những cái đẹp điểm tô cho đời sống cảm xúc. Thơ văn, âm nhạc, điện ảnh là những điều đẹp đẽ phản ánh đời sống tâm tư của con người và là một chất liệu sống không thể thiếu.

NT: Thành thật cảm ơn Trường. Ngô Nhật Trường, một người nghệ sĩ trẻ tuổi và đa tài, đã từng xuất hiện trên màn bạc qua cuốn phim ngắn “Hai Chú Cháu” (http://www.imdb.com/name/nm5403548/) và những bài văn, bài thơ trên mạng, cũng như hình ảnh như ảnh “bìa” kỳ này.  KeJazz xin được hân hạnh giới thiệu người bạn trẻ này qua một nhạc phẩm swing rất xuất sắc của Irving Berlin.

Điểm Tô Cho Quên Đời

Nhiều khi thấy lòng buồn tha thiết
Mà nào ai biết làm sao khuây 
Chốn thành đô nhốn nháo
Điểm tô cho quên đời

Lụa nhung gấm, ngày đen đêm trắng
Quần tây, áo veste, cùng đôi manchette, 
Vừa vặn eo ếch
Điểm tô cho quên đời

Lòng phơi phới như có trong tay muôn bạc vàng
Mặt tươi sáng như những minh tinh trên màn bạc
(Ôi thật huy hoàng)

Vào chơi đám thượng lưu trác táng
Nào găng tay trắng, nào ly cognac
Ngạt ngào hương sắc
Điểm tô cho quên đời

Puttin' on the Ritz

If you're blue and you don't know where to go to
Why don't you go where fashion sits
Puttin' on the Ritz

Different types of wear all day coat pants
With stripes and cut away coats for perfect fits
Puttin' on the Ritz

Dressed up like a million dollar trooper
Trying hard to look like Gary Cooper 
(Super-duper)

Come let's mix where Rockerfellers 
Walk with sticks or umbrellas in their mits
Puttin' on the Ritz

Trò Chơi Một Thuở

Nhạc: Henry Mancini
Lời: : Johnny Mercer
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi có ý định dịch nhạc phẩm này từ lâu, nhất là sau khi nghe Kat Edmonson trình bày với giọng hát lạ lùng của cô ta. Khốn nỗi, trò Charade không giống một trò nào người Việt chúng ta chơi. Và nguyên bài nhạc lại dùng kiến trúc của trò này mà giàn dựng tâm tình câu chuyện. Tôi đâm ra chật vật với ngôn từ. Gạn bỏ hết những chi tiết về trò chơi, tôi chỉ còn giữ lại hai dòng chữ “kêu réo tên người” và “ta đoán vai nhau” để diễn tả phần nào về cách chơi. Tối nghĩa hay không, thật khó nói. Tôi gửi cho bạn. Bình thường bạn cũng hay sửa đổi chữ này câu nọ. Riêng nhạc phẩm tôi không thấy bạn hó hé gì cả.

LV: Tôi không hó hé gì vì tôi thấy không cần phải chỉnh sửa lời cho hợp với nốt nhạc của giai điệu.  Bạn dịch lời bài này thật khớp với từng nốt nhạc nên tôi không bị trở ngại gì khi thực hiện bản mẫu. Bravo!
Với cái nhìn của kẻ hòa âm thì tôi chỉ mong sao cho câu hát và giòng nhạc hòa hợp với nhau. Tôi thật không thích cải sửa lời dịch của bạn vì vừa mệt vì phải động não vừa phải cắt mất giờ dành cho hòa âm. Nhưng tôi cũng hiểu cái khó khăn không tránh được trong công việc dịch thuật này. Dịch từ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp ra tiếng Việt trong lời nhạc phần lớn luôn có vấn đề với dấu bằng trắc. Cách vận dụng những nốt nhạc trong giòng nhạc Âu Mỹ không bị hạn chể bởi luật bằng trắc, khác xa với nhạc Việt. Nhạc jazz thay đổi tùy theo ngẫu hứng của người trình bày, giai điệu mà bạn dựa vào để dịch lắm khi không giống như giai điệu mà tôi dùng để dàn dựng bài hát. Thêm vào đó bản chất đơn âm của tiếng Việt làm cho việc ghép chữ đôi lúc khó khăn. Có lúc chỉ là dựa vào trong mường tượng của mình để chọn ra lời thích hợp. Mỗi khi nhận được bài dịch từ bạn, Ngô Nhật Trường, Phạm Đức hay cả anh Ngu Yên, tôi cũng chỉ đều lo sao cho chính tôi hát được bản nhạc với lời dịch đó.  Với khả năng của tôi, tôi ít ra phải hát được bài nhạc để làm mẫu thì  hòa âm phối khí tôi dựng lên mới có thể tạo được cảm thông cần thiết với giòng nhạc. Thế nên với những bài dịch tôi không xử lý được ngay thì tôi phải loay hoay thêm vài bữa để  chỉnh sửa lời làm sao cho tôi hát được.  Cũng may sao với nhạc phẩm Charade này bạn đã dịch ý thật khít khao và lời nhạc lại theo sát giai điệu, giúp cho việc thực hiện nó cũng tương đối dễ dàng. Cám ơn nhiều nhé!

NT: May mắn cho ta, cái cấu trúc lỏng lẻo trong nhạc Jazz đã giúp cho ta vượt qua được nhiều khó khăn với ngôn từ cũng như lúc thay đổi nốt nhạc. Nhớ nhé, đừng bao giờ cho tôi dịch nhạc cổ điển cả, mà cũng đừng rủ tôi làm trang mạng nhạc cổ điển dịch tiếng Việt. Tôi sẽ rủa bạn suốt đời.

Trò Chơi Một Thuở

Trò chơi nào thuở xuân thì
Ta đã vui như thời bé dại
Những phút tươi cười, kêu réo tên người
Ta đoán vai nhau trong đời

Trò chơi nào quá tuyệt vời
Ta vẫn bên nhau gần cuối giờ
Đôi lứa nhân tình, nhưng bóng với hình
Tan với cơn vui trá hình

Đời sao lắm khi ai ngờ
Quay lại người bỗng lạc mất
Màn nhung rũ buông hững hờ
Đâu đây điệu nhạc trầm luân

Bài ca nào quá thảm sầu
Như vẫn vang lên từ đáy lòng
Ta mãi nghe hoài, nghe mãi muôn đời
Trò chơi nào mãi khôn nguôi

Charade

When we played our charade
We were like children posing
Playing at games, acting out names
Guessing the parts we played

Oh what a hit we made
We came on next to closing
Best on the bill, lovers until
Love left the masquerade

Fate seemed to pull the strings
I turned and you were gone
While from the darkened wings
The music box played on

Sad little serenade
Song of my heart's composing
I hear it still, I always will
Best on the bill, Charade