Cuồng Phong

Nhạc: Dimitri Tiomkin
Ned Washington
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Mùa bão biển năm trước, bài nhạc Cuồng Phong này đã đến với thính giả qua phiên bản bossa nova.  Năm nay, chưa đến mùa bão, nhưng cuồng phong vẫn cứ lồng lộng đến vì… khí hậu toàn cầu đã bị thay đổi.  Bài nhạc này đã làm tôi ngất ngư khi nghe bà Nina Simone say sưa bên cây dương cầm.  Nina Simone là một nhạc sĩ đa tài.  Bà đã không thành công mấy ở Mỹ.  Nhưng khi qua đến Âu châu, bà đã trở thành một hiện tượng trong nhạc Jazz.  Giọng bà có một hơi rung rất quái.  Và cách xử lý những ca khúc Jazz standards cũng quái không kém.

Bài Wild is the Wind (Cuồng Phong) là một trong những ca khúc rất thành công của bà.  Chính phiên bản của bà đã cho tôi hứng cảm viết nên bản dịch này.

LV: Bản nhạc Cuồng Phong này làm cho tôi khá là rối loạn tinh thần. Khi nghe lần đầu phiên bản của Nina Simone tôi đã lo lắng vì không biết làm sao xử lý nhạc phẩm này. Nghe thêm nhiều phiên bản khác lại còn làm mình thêm rối trí vì không ai trình bày giống ai. Tôi có cảm tưởng người nhạc sĩ chỉ cho ra ý nhạc và lời, sau đó ai muốn đánh muốn hát sao thì tùy ý theo ngẫu hứng. Bẵng đi một thời gian nghiền ngẫm tôi nghĩ có lẽ cũng phải làm theo kiểu tùy hứng như vậy. Thế nên khi thực hiện 2 phiên bản cho tôi và bạn thì cả tôi và bạn đều hát không giống nhau. Chả hiểu sao… Có lẽ vì thế mới gọi là Cuồng Phong, phải không bạn?

Cuồng Phong

Ôi người yêu cùng tôi say đắm cuộc đời
Dìu tôi bay giây phút tuyệt vời
Vì tình ấy như gió ngàn khơi
Loạn cơn cuồng phong đến

Xin người cho vòng tay ôm xiết nồng nàn
Nghẹn trong tôi cơn khát ngụt ngàn
Vì cơn lốc xuyên phá buồng tim
Lộng cơn cuồng phong đến

Phút bên nhau
Nghe chừng muôn tiếng tơ đồng vi vút
Phút hôn nhau
Nghe đời như mới vừa lúc nguyên sơ
Lúc xuân say mùa
Phút giây trông chờ
Người yêu ơi, người là cuộc đời

Cây mùa đông còn khư lá chiếc một mình
Người yêu ơi, cùng tôi níu lấy cuộc tình
Để cùng sống còn giữa cuồng phong
Từng cơn cuồng phong đến

Wild is the Wind

Love me, love me, love me, say you do
Let me fly away with you
For my love is like the wind
And wild is the wind

Give me more than one caress
Satisfy this hungriness
Let the wind blow through your heart
For wild is the wind

You touch me
I hear the sound of mandolins
You kiss me
With your kiss my life begins
You're spring to me
All things to me
Don't you know, you're life itself!

Like the leaf clings to the tree
Oh, my darling, cling to me
For we're like creatures of the wind
And wild is the wind

Nước Mắt Chốn Thiên Đường

Nhạc & lời: Eric Clapton & Will Jennings
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Trước hết, tôi phải xin lỗi bạn vì tôi cứ loay hoay hoài với lời Việt.  Theo thói thường, sau khi dịch xong, tôi thảy bài viết qua một bên.  Mấy ngày sau, hoặc có khi cả mấy tuần sau, tôi lôi ra đọc lại để xem từ ngữ mình dùng có chính xác, ý tưởng có suông sẻ mạch lạc, v.v… rồi tôi mới gửi cho bạn (ngoại trừ vài trường hợp đặc biệt).  Nhạc phẩm này không ngoại lệ.  Nhưng không hiểu vì sao tôi cứ trở đi trở lại với một vài chỗ.

Có lẽ vì Eric Clapton viết nhạc phẩm này khi đứa con trai của anh ta qua đời, và anh đã phân vân, “Sẽ còn nhớ tên của ba nếu con gặp lại ba trên thiên đàng? Mọi thứ vẫn giống như ngày xưa nếu con gặp lại ba trên thiên đàng?”  Nhưng sau đó “Ba phải vững mạnh để tiếp tục sống vì ba biết mình không thuộc về chốn thiên đàng” và đoạn kế tiếp “vì ba biết ba không thể nào ở lại thiên đàng”.  Hai câu này đã làm tôi thật phân vân.  Tôi đã không biết dịch sao cho rõ niềm đau khổ của tác giả.  Chính vì vậy mà tôi cứ viết đi viết lại nhưng vẫn không thấy ổn và đã làm bạn phải mất công thâu tới thâu lui.

LV: Tôi cũng biết bối cảnh của nhạc phẩm này. Thế nên tôi hơi ngập ngừng khi lời dịch của bạn lại nói đến “em” và “ta”. Nhưng nghĩ lại thì cũng đúng phải dịch như thế này chứ không sẽ khó hát như thế nào cho đúng với lời Việt. Tôi rất thưởng thức cách phát triển của giai điệu bài này. Cách chuyển hợp âm của Eric Clapton thật thấm thía, thật khít khao. Phải nói là tuyệt vời. Bởi thế tôi hứng khởi bắt tay vào việc ngay.

NT:  Tôi nhớ từ những cuốn sách trong Tự Lực Văn Đoàn, người miền Bắc thường gọi con lúc còn nhỏ bằng “em”, và khi trưởng thành bằng “anh” hoặc “chị”.  Ở bài nhạc này, tôi chọn “em” và “ta” để tránh phái tính của một số đại từ nhân xưng trong tiếng Việt.  Ngoài ra, “em” và “ta” còn hàm ý một khoảng cách, thời gian hoặc không gian, nếu bạn nghĩ đến một kẻ ở trên thiên đàng và kẻ kia còn dưới dương trần.

Tôi dịch bài nhạc này xong mà trong tâm không biết ai sẽ hát.  Tôi cũng không nghĩ bạn sẽ làm hòa âm ngay.  Thế nhưng bạn đã gửi tôi bản nháp chẳng bao lâu sau đó.  Nghe bạn hát, tôi thấy quá tuyệt; không ai có thể hát hơn thế nữa.  Không biết có gì đó, trong cách bạn phát âm, trong cách dứt câu, trong cách thở, thật là phù hợp với ca khúc này.

LV: Tôi thật không có ý định hát bài này. Tôi không cho là giọng hát tôi phù hợp với bài. Tôi không nghĩ tôi chuyên chở được cái đớn đau của tác giả qua giọng hát của mình. Nhưng không ngờ là bạn lại thích cách tôi hát (?). Thôi đành theo ý bạn vậy…

Nước Mắt Chốn Thiên Đường

Em còn có nhớ ta
Nếu giữa chốn thiên đường thấy nhau?
Có còn giống lúc nao
Nếu giữa chốn thiên đường thấy nhau?
Ta luôn cố tin, gian nan sẽ qua
Vì ta biết chốn ấy thiên đường chẳng phải cho ta

Có cười nắm lấy tay
Nếu giữa chốn thiên đường thấy nhau?
Sẽ dìu dắt sát bên
Nếu giữa chốn thiên đường thấy nhau?
Trên muôn lối đi, ta luôn mãi tìm
Vì ta biết chốn ấy thiên đường chẳng giữ ta lâu

Sẽ lao đao với đời
Ngã gục với thời gian
Vỡ tan con tim này
Chỉ còn biết cầu xin, nguyện cầu xin 

Bên kia vách ngăn, là đời yên bình
Và ta biết chốn ấy thiên đường, nước mắt sẽ thôi rơi


Tears in Heaven

Would you know my name
If I saw you in heaven?
Would it be the same
If I saw you in heaven?
I must be strong and carry on
'Cause I know I don't belong here in heaven

Would you hold my hand
If I saw you in heaven?
Would you help me stand
If I saw you in heaven?
I'll find my way through night and day
'Cause I know I just can't stay here in heaven

Time can bring you down
Time can bend your knees
Time can break your heart
Leave you begging please

Beyond the door there's peace I'm sure
And I know there'll be no more tears in heaven

Đau

Nhạc & lời: Trent Reznor
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi nghĩ đến những gì tôi muốn nói với bạn về những ý tưởng quanh quẩn bài nhạc này, những ý tưởng thỉnh thoảng làm tôi xúc động trong những lần lắng nghe. Và lúc dịch xong, gửi cho bạn, tôi còn nhớ tôi bảo bạn rằng bài nhạc này phải nghe bằng một tâm trạng bất thường, gần như tuyệt vọng. Bạn đã cười bảo tôi: “Tao vẫn còn yêu đời chán.” Và cứ như thế, bài nhạc nằm mãi trong “hộc tủ” máy vi tính cả một thời gian khá lâu.
Tôi vẫn thường thấy những bài nhạc có nhiều phức tạp về kiến trúc, giai điệu, ý tưởng, hay ngôn từ đều có một sức lôi cuốn lạ lùng đối với tôi. Chúng có một ma lực làm tôi cứ phải nghe đi nghe lại giai điệu và hòa âm, đọc tới đọc lui lời nhạc. Và tôi cũng hay tìm tòi những phiên bản do những ca sĩ khác trình bày để thấy được những khía cạnh mà tôi đã không nghĩ đến.
Hurt của Trent Reznor là một bài nhạc như vậy.
Theo TR, bài nhạc này anh viết trong một tâm trạng rất riêng tư, vì nó nói về vấn đề nghiện ngập mà chính anh đã lâm vào. Riêng tư đến nỗi khi anh nghe ca sĩ khác hát, anh có cảm tưởng đời tư của anh đã bị xâm phạm. Bài nhạc mở đầu bằng câu “Hôm nay, tôi đã làm cho mình đau đớn để xem thử mình còn cảm giác không”. Một câu mở đầu kỳ lạ làm tôi chú ý. Một nỗi đau đớn tự tạo, và những hình ảnh cuồng loạn trong tâm tư của kẻ đang tự hủy đời mình. Trong đầu tôi, TR đã vẽ một bức tranh màu thật mạnh bạo bằng màu xanh lục tươi, màu vàng đất mục, màu đen của chết chóc. Một bức tranh có nhiều độc tố, lòng sợ hãi, và mối tuyệt vọng.
Cho đến khi tôi nghe Johny Cash hát bài này với một cây guitar trong music video của ông. Người ca sĩ vào những ngày cuối cuộc đời, ngồi giữa căn phòng trong ánh nắng vàng vọt, giữa những gì ông đã thâu thập được trong suốt một đời người. Ông hát như nói cho tôi hiểu, “Và em sẽ thừa hưởng hết cả vương quốc đất bụi của tôi. Và em sẽ hiểu là tôi sẽ làm cho em thất vọng, tôi chỉ làm cho em thêm đau đớn.” Vương quốc của JC, một ca sĩ danh tiếng của thế giới, thì chắc chắn không nhỏ, nhưng cuối cùng cũng chỉ là vài mét đất cát. Như vậy đó, ông biết chắc tôi sẽ thất vọng như ông đã thất vọng, và đau khổ như ông đang đau khổ. Rồi ông thêm, “Thời gian sẽ có những vết dơ, nhưng cuối cùng, tất cả cảm giác đều phai nhạt và mất đi.” Một đời người, làm sao mà chẳng có những vết dơ đã khắn sâu trong tâm khảm? Những dối trá, lừa gạc trong cuộc đời, mà vào những đêm khuya trằn trọc vì mất ngủ, ai mà chẳng bị dằn vặt, và thấy mình bất lực trước những móng vuốt của lòng hối hận. Nhưng ông đã ôn tồn khuyên nhủ, rồi mọi thứ cũng đều phai nhạt theo thời gian. (https://youtu.be/vt1Pwfnh5pc)
Trong phiên bản của ông, JC đã đổi một chữ của TR. Thay vì “đội vương miện cứt” đầy nỗi hằn học của TR trẻ tuổi, JC đã thâm trầm hơn với “vương miện gai”. Ông đã mang chúng ta về đến một miền xa xôi trong một thế kỷ khác. Ông đã đưa ta đến ngay ngọn đồi Golgotha, trong giây phút cuối cùng của Jesus trên thập giá. Trong giờ phút đen tối ấy, có những “suy tư gãy vụn”, những nghi ngờ, những lo âu. Bởi vì thế mà không thể làm cho liền lạc được. Và câu hỏi lại phải được đặt lại: Tại sao tự hũy hoại? Tại sao khi kim (đinh) xé thủng da thịt mà lại nhớ tất cả mọi chuyện? Chuyện gì vậy?
Một bài nhạc có nhiều phiền toái.
Hòa âm trong bản của Nine Inch Nails cũng như của David Bowie nặng về nỗi loạn cuồng thúc bách của chất bạch phiến, á phiện. Những tiếng synthesizers dằng dặc, chói tai, đầy phẩn nộ làm người nghe thấy ngộp thở như bị lâm vào một cơn khủng hoảng. Hòa âm của JC thì ngược lại, từ tốn, rộng rãi, có những cường độ, nhưng rồi đột ngột chùng xuống cho người nghe thấy hụt hẫng trong nhận thức mới. Bản unplugged và acoustic của TR có nét tĩnh lặng hơn nhưng không hẳn là bớt đi đau khổ và tuyệt vọng (https://youtu.be/vQRmCy6LfjI).
Ainjel Emme là một nữ nhạc sĩ đã ghi âm nhạc phẩm này với giọng bè falsetto độc đáo và tiếng dương cầm của chính cô. Điểm dị biệt là những đổi khác trong giai điệu từ majeur qua mineur, rất nhỏ nhặt, nhưng gây nhiều ấn tượng cho người nghe. (https://youtu.be/TCmw7tzkik8)
Tôi biết bạn phải phấn đấu nhiều với bài nhạc này. Bạn bắt đầu, rồi ngưng, rồi tiếp tục (rồi lại ngưng, lại tiếp tục). Tôi không biết trong suốt khoảng thời gian đó, bạn có thấy dằn vặt vì những tư tưởng nặng nề không? Bạn đã nghĩ gì khi phối âm? Nghĩ gì khi chọn nhạc cụ để tạo nên cái không khí bạn muốn? và trong tâm bạn, cái không khí của bài nhạc như thế nào? Nếu bạn phải vẽ bức tranh này thì bạn sẽ dùng những màu sắc gì?
Và các bạn nhạc của KẻJazz, nếu tôi nhờ bạn vẽ những gì trong tâm tưởng của bạn khi lắng nghe bài nhạc này, thì…

LV:  Trước đây tôi chưa từng nghe bài này.  Khi nghe Johny Cash hát Hurt lần đầu trên YouTube tôi đã lấy làm lạ với cách hát run rẩy, đôi lúc gần như lạc nốt của ông.  Nhưng rồi nghe đi nghe lại tôi càng thấy thấm thía với cách trình bày của JC.  Đau đớn, yếu đuối, tuyệt vọng… có đủ cả trong tiếng hát của ông.  Tôi thấy khó cho mình về việc hòa âm.  Cái đau đớn này tôi không biết phải diễn tả như thế nào qua tiếng nhạc.  Cho nên cứ làm được chút lại bỏ ngang hai ba lần…  Đau khổ thì ai mà không phải trải qua với tuổi đời.  Nhưng mang cái khổ đau của mình để trải bày ra qua lời ca, tiếng nhạc thì có lẽ phải cần đến nghệ sĩ như tầm cỡ JC mới có thể làm được.  Tôi và bạn cũng chỉ là một cố gắng nhỏ nhoi thôi.

Đau

Đâm thấu vô da thịt tôi
Để xem còn bao cảm giác
Tôi cố tư duy niềm đau
Vì đâu còn có gì thật

Kim xé da theo mạch xanh
Lặng nghe đường xuyên thân thiết
Cho cóng đi hết mọi thứ
Mà sao tự nhiên lại nhớ mọi chuyện

Chúng hóa tôi thành gì
Này em bạn thân
Đã biết bao là người
Đi về đâu, mất dần dần

Và em thừa hưởng hoàn toàn
Vương quốc bụi của tôi
Em sẽ thất vọng nhiều
Chỉ thêm đau buồn thôi

Trên dối gian, ngai của tôi
Đội vương miện bao gai góc
Cho những suy tư vụn nát
Làm sao mà nối thành dòng

Dưới vết dơ của thời gian
Lòng trơ trụi vô cảm giác
Em hóa thân ra người khác
Mà tôi còn đấy đời đời

Nếu cho được bắt đầu lại
Từ nơi rất xa, thật xa
Tôi sẽ cố tự mình
Sẽ tìm lấy đường về

Hurt

I hurt myself today
To see if I still feel
I focus on the pain
The only thing that's real

The needle tears a hole
The old familiar sting
Try to kill it all away
But I remember everything

What have I become
My sweetest friend
Everyone I know
Goes away in the end

And you could have it all
My empire of dirt
I will let you down
I will make you hurt

I wear this crown of thorns
Upon my liars chair
Full of broken thoughts
I cannot repair

Beneath the stains of time
The feelings disappear
You are someone else
I am still right here

What have I become
My sweetest friend
Everyone I know
Goes away in the end

And you could have it all
My empire of dirt
I will let you down
I will make you hurt

If I could start again
A million miles away
I will keep myself
I would find a way

Bạn Thân

Nhạc & lời: Carole King
Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Various Studios
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Nhạc phẩm này được chọn cho sinh nhật thứ ba của KeJazz, đánh dấu post thứ 160.  Ba năm miệt mài không ngưng nghỉ.  Ba năm luôn với đam mê âm ỉ.  Với tôi, sau ba năm với hơn trăm bài nhạc, công việc vẫn không dễ dàng hơn.  Mỗi bài là một thử thách mới.  Bài quen thuộc thì phải nghĩ cách làm sao cho khác biệt.  Bài xa lạ không biết thì phải làm quen, phải để nó thẩm thấu vào tâm tư trước khi hòa âm.  Tôi cho là tôi may mắn luôn có cái mới lạ để suy gẫm, tìm tòi.  Để xem ba năm tới nữa ra sao.

NT:  Năm nay, để đánh dấu kỷ niệm 3 năm với KẻJazz, bạn đề nghị bài nhạc mà tôi rất thích vì tôi đã từng say mê nghe Carole King cũng như James Taylor vào những năm cuối trung học ở Mỹ.  Thời đó, ban ngày đi học, xế trưa, đi làm, đến 11 giờ đêm một mình lủi thủi lái xe về nhà… học bài.  Đoạn đường từ chỗ làm về đến nhà phải băng qua cây cầu ngang giòng sông Arkansas.  Đêm khuya vắng lặng, những ngọn đèn đường vàng vọt hiu hắt tựa bầy người cúi đầu đứng đưa tiễn ai.  Tôi lái xe, cốt ý chầm chậm để nghe nhạc cho đã đời và nhớ đến những đứa bạn thân đã mất đi theo thời cuộc.  Vào tuổi 15-16, bạn cũng hiểu tôi cần tình bạn như thế nào.  Nhưng lúc bấy giờ, mới đến Mỹ, ngôn ngữ bất đồng, không có ai tâm sự, tôi cảm thấy thật cô đơn và hụt hẫng.  Nên chỉ đành ngêu ngao mấy câu “you just call out my name, and you know wherever I am…” nghe thật là hợp tình hợp cảnh.

Bao nhiêu năm qua, nghe lại bài nhạc xưa, tôi vẫn thấy cái đẹp của nó.  Một thời nào đó, âm nhạc thật gần gũi, chân thật, hầu như không có chút gì cầu kỳ trong lời hát.  Tôi cố giữ cái thật của lời nói khi chuyển ngữ, và đã cắt bỏ những chữ bóng bẩy khách sáo.  Tôi cảm thấy điều này rất cần thiết cho bản chất của bài hát này.

LV:  Tôi không có kỷ niệm đặc biệt gì với nhạc phẩm này; tuy nhiên ngày xưa khi nghe nó lần đầu tiên tôi đã có chút ngộ ra sự khác biệt lớn lao giữa nhạc Mỹ và nhạc Việt: cách bỏ nhịp và nốt của nhạc Mỹ không theo khuôn khổ cố định như nhạc Việt mình.  Cách viết nhạc của người Mỹ hầu như tạo nên thêm một không gian mới.  Có thể tạm xem như nhạc Mỹ là không gian 3 chiều thì nhạc Việt mình là không gian 2 chiều. Bởi thế nên tôi rất thưởng thức nhạc phẩm này.  Cũng phải phục bạn đã chuyển dịch bài qua lời Việt khá khít khao với nguyên bản mà đồng thời giữ được tâm ý của người nhạc sĩ khá tài tình mặc dù cách bỏ câu, bỏ nhịp của bài không theo với khuôn mẫu của nhạc Việt thường nghe.  Bravo!

Bạn Thân

Nhiều khi tim nghe đớn đau
Cần ai đó xớt chia nỗi lòng
Vì kiếp sống đã bao điều cay đắng rồi
Em hỡi, xin hãy nhớ đến tôi
Là sẽ thấy tôi ân cần
Cạnh đây bên em, đến khi màn đêm nhạt dần

Gọi tên tôi dù nơi đâu
Và hãy nhớ dẫu mãi chân trời nao
Là tôi sẽ quay về, về ngay với em thôi
Dù mưa xuân, nắng hè hay tuyết đông
Gọi tên tôi dù đêm dài tối tăm
Là tôi sẽ bên em (dẫu nơi nào)
Bạn thân của tôi
Bạn thân của tôi

Ngoài trời kia, khi bão giông
Vần vũ kéo mây đen ngòm
Và cơn gió bấc đã mang về bao giá lạnh
Trong kín sâu tận đáy tim
Môt tiếng kêu tôi nghẹn ngào
Là không lâu, sẽ thấy tôi chờ em trước thềm

Gọi tên tôi dù nơi đâu
Và hãy nhớ dẫu mãi chân trời nao
Là tôi sẽ quay về, về ngay với em thôi
Dù mưa xuân, nắng hè hay tuyết đông
Gọi tên tôi dù đêm dài tối tăm
Là tôi sẽ bên em (mmm)

Này em, lòng em còn tin là có tôi bạn thân
Dù thiên hạ muôn người sao hững hờ
Tàn hại em, rồi sẽ ruồng bỏ em
Dập vùi tim em trong lúc lao đao
Nhưng xin em cố vững lòng
Gọi tên tôi dù nơi đâu
Và hãy nhớ dẫu mãi chân trời nao
Là tôi sẽ mau, sẽ mau quay về, về ngay với em thôi
Dù mưa xuân , nắng hè hay tuyết đông
Gọi tên tôi dù đêm dài tối tăm
Là ta sát vai nhau (mãi muôn đời)
Bạn thân là thế
Bạn thân của tôi

You've Got a Friend

When you're down and troubled
And you need some love and care
And nothing, nothing is going right
Close your eyes and think of me
And soon I will be there
To brighten up even your darkest night

You just call out my name
And you know wherever I am
I'll come running, to see you again
Winter, spring, summer or fall
All you have to do is call
And I'll be there
You've got a friend

If the sky above you
Grows dark and full of clouds
And that old north wind begins to blow
Keep your head together
And call my name out loud
Soon you'll hear me knocking at your door

You just call out my name
And you know wherever I am
I'll come running, to see you again
Winter, spring, summer or fall
All you have to do is call
And I'll be there (yes I will)

Now, ain't it good to know that you've got a friend
When people can be so cold?
They'll hurt you, yes, and desert you
And take your soul if you let them, oh, but don't you let them
You just call out my name
And you know wherever I am
I'll come running, running, yeah, yeah, to see you again
Winter, spring, summer or fall
All you have to do is call
And I'll be there
You've got a friend


Tựa Những Thói Quen

Nhạc: Jaques Revaux & Claude François
Lời: Claude François  & Gille Thibaut
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Home Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Cuối cùng qua nhiều tháng chờ đợi, Quý Anh đã đến với KeJazz qua một nhạc phẩm quen thuộc.  Tôi cho rằng tiếng hát tròn trịa, chậm rãi của anh bạn trẻ này đã tạo nên một sắc thái mới cho nhạc phẩm này, khiến cho nó khác hẳn với bao nhiêu phiên bản đã từng được thực hiện trước đây.  Hoan nghênh Quý Anh đã rốt cuộc đến với sân chơi KeJazz này.

NT:  Ta nên giới thiệu thêm về Quý Anh là một người trẻ tuổi tài ba hiện đang theo đuổi nghành điện ảnh ở vùng DC.  Anh đã đạo diễn một vài cuốn phim ngắn và đã được trình chiếu ở những film festivals khắp thế giới dưới tên Anh Dinh Quy Nguyen hoặc Dinh Anh Nguyen.  Như bạn nói, QA có một giọng hát rất chuẩn, rất nhẹ, rất classic. 

Một lần nào đó, bạn đã đề nghị bài Giòng Đời, dịch bản của My Way từ trước 75.  Bạn bảo tôi hãy dịch lại từ bản Anh ngữ.  Không hiểu vì sao tôi lại hơi ngấy bài này, mặc dù thời mười mấy tuổi, tôi đã từng say mê mấy câu như “Đời tôi, từng giây nổi trôi, vùi trong thời gian, mang những cơn u buồn” rồi thì “buồn ơi, này ta chào mi…”  nghe sao quá Françoise Sagan.  Và vì vậy, tôi đã tìm đến bản tiếng Pháp, Comme d’habitude

Lúc dịch xong, tôi có liên lạc QA.  Biết anh rất say mê phim, tôi bảo, “Xem phim Stay As You Are của nhà đạo diễn Ý Alberto Lattuada bao giờ chưa?” “Chưa.”  “Xem đi.  Tựa Những Thói Quen có cái không khí như vậy, có cái mâu thuẫn tương tựa như vậy.  Trong tình cảm, có những điều mình làm và những điều mình muốn vẫn luôn trái ngược nhau.”

Sau khi QA ghi âm, chúng tôi có nói chuyện thêm.  Tôi bảo anh tôi thích cách anh xử lý bài nhạc, vì giai điệu lẫn lời hát đều được lập đi lập lại rất nhiều biểu hiện những thói quen, nhất là thói quen nhàm chán của một cuộc tình đã mất đi niềm đam mê. 

LV: Cũng phải khen bạn đã dịch phiên bản tiếng Pháp này thật khít khao tài tình.  Câu từ bạn chọn lọc nghe dễ dàng, trơn tru.  Êm êm, thoải mái như những câu nói thường ngày.  Thật như những thói quen thường ngày.

NT: …và thật nhàm chán khi đã hết yêu phải không?

Tựa Những Thói Quen

Hừng đông
Một mình anh tỉnh giấc
Nhìn em còn nồng say
Như thói quen bao ngày
Nhẹ kéo mền che bờ vai
Vì sợ em lạnh thôi
Hay chỉ là thói quen
Làn tóc nhẹ buông lả lơi
Mướt mềm trên ngón tay
Vuốt ve tựa thói quen
Bỗng em chợt mớ, quay lưng
Phải chăng là thói quen?

Một mình thôi, cài áo thật nhanh
Rời sang phòng bên
Theo thói quen mỗi ngày
Một mình thôi, cùng ly cà phê
Dù đã đến giờ đi
Vẫn tựa một thói quen
Lặng thinh, nhẹ khóa cửa sau
Ngó trời xám buồn hiu
Thấy ngày thật giống nhau
Rét run, mình kéo áo che
Tựa như những thói quen

Từng ngày trôi qua
Vẫn như vậy thôi
Là một trò chơi
Dối nhau mà thôi
Nụ cười trên môi
Vì thói thường thôi
Giọng cười nghe khan
Vẫn từ thói quen
Ngày luôn tiếp nối
Đời sống mình thôi
Hoài theo những thói quen

Rồi khi
Ngày đã gần qua
Và anh về đây
Theo thói quen mỗi ngày
Nhìn căn phòng ôi lặng im
Vì em còn ngoài kia
Vẫn hoài mãi mê
Mình anh
Tựa lưng nằm im
Thấy giường rộng vắng thêm
Vẫn như một thói quen
Mắt cay, thì dấu che đi
Vì thật hay thói quen?

Chờ trong đêm thâu
Vẫn như vậy thôi
Là một trò chơi
Dối nhau vậy thôi
Rồi em sẽ nhớ
Về giống mọi khi
Nằm im trong bóng tối
Đợi giống mọi khi
Rồi như thế đấy
Cười nói mình em
Gần như những thói quen

Rồi em thay áo
Vẫn giống mọi khi
Rồi em bên anh
Thật giống mọi khi
Rồi ta hôn nhau
Một thoáng vậy thôi
Gần như những thói quen

Comme d'habitude

Je me lève
Et je te bouscule 
Tu ne te réveilles pas
Comme d'habitude
Sur toi je remonte le drap
J'ai peur que tu aies froid
Comme d'habitude
Ma main caresse tes cheveux
Presque malgré moi
Comme d'habitude
Mais toi tu me tournes le dos
Comme d'habitude

Alors je m'habille très vite
Je sors de la chambre
Comme d'habitude
Tout seul je bois mon café
Je suis en retard
Comme d'habitude
Sans bruit je quitte la maison
Tout est gris dehors
Comme d'habitude
J'ai froid, je relève mon col
Comme d'habitude

Comme d'habitude
Toute la journée
Je vais jouer 
  à faire semblant
Comme d'habitude
Je vais sourire
Comme d'habitude
Je vais même rire
Comme d'habitude
Enfin je vais vivre
Comme d'habitude

Et puis
Le jour s'en ira
Moi je reviendrai
Comme d'habitude
Tu seras sortie
Et pas encore rentrée
Comme d'habitude
Tout seul
J'irai me coucher
Dans ce grand lit froid
Comme d'habitude
Mes larmes, je les cacherai
Comme d'habitude

Comme d'habitude
Même la nuit
Je vais jouer 
  à faire semblant
Comme d'habitude
Tu rentreras
Comme d'habitude
Je t'attendrai
Comme d'habitude
Tu me souriras
Comme d'habitude

Comme d'habitude
Tu te déshabilleras
Comme d'habitude
Tu te coucheras
Comme d'habitude
On s'embrassera
Comme d'habitude

 

Lả Lướt

Nhạc & lời: Luis Dementrio
Lời Anh: Norman Gimbel
Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Ngày còn đi hát ban nhạc, có Trần Quang là ca sĩ chính.  Tôi nhớ hình như ban nhạc đã thành lập được cả năm, nhưng mãi đến lúc TQ bận, mới giới thiệu tôi vào hát thế chỗ cho show hôm đó.  Sau đó tôi được gia nhập vào ban nhạc, mỗi cuối tuần đi hát và được phát lương.

Tôi nhớ Sway là bài tủ của TQ.  Và tôi vẫn nhớ đến anh như một ca sĩ rất điển trai.  Tóc luôn luôn chải mượt.  Anh có dáng dấp của một ca sĩ thời 50-60.  Và anh hát cũng rất… 50-60.  Sau này, anh bỏ hát để đi học lại, tôi thế chỗ của anh, và Sway đã thành ra bài nhạc trong repertoire của tôi.

Hôm nọ, ngồi dịch lại bài nhạc này, tôi bỗng cảm thấy thật bùi ngùi.  Đã gần 30 năm rồi.  Ban nhạc bây giờ mỗi người mỗi nẻo.  Nghe nhạc điệu vẫn rộn rịp mà sao lòng mình lại hơi buồn buồn.   Không biết những khán giả xưa có còn ai bồi hồi như tôi khi nghe ca khúc Lả Lướt này?

LV:  Bạn nhắc đến ngày xưa chơi nhạc làm tôi cũng có chút hoài niệm.  Có chút nhớ về sân khấu với ánh đèn màu lung linh với âm thanh echo vang vọng…   Nhớ đến những bóng đầu nhấp nhô trên sàn nhảy trong sáng tối mập mờ…  Nhạc phẩm Lả Lướt mà bạn chọn này mang đến cho tôi trọn vẹn những hình ảnh về một ký ức đã khá phai mờ trong tâm trí.  Một thời để chơi và một phút để nhớ?

 

Lả Lướt

Khi đàn lên, nhạc vang từng tiếng lâm ly
Bước theo em,  cuốn theo em
Như làn sóng nhẹ theo bờ cát mơn man
Bước chân êm,  lướt trên thềm

Như cành hoa vờn theo chiều gió say sưa
Cuốn theo em, quấn chân em
Như vòng xoay thời gian lả lướt đong đưa
Xiết nhau thêm, ngã lưng mềm

Dù cho bao nhiêu người trên sân đấy
Mà lòng anh sao điên đảo vì em
Vì em yêu mang bùa phép thần thánh
Gần em, anh như người say

Vĩ cầm đâu dậy lên từng tiếng du dương
Cuốn chân đi đến thiên đường
Tim rền vang vì em tựa sát vai anh
Ngã theo anh, phút giờ đây

Vĩ cầm rung tận đáy tim 
Thật đắm say, thật thiết tha
Tim thổn thức vì có em 
Tựa sát vai, nỗi ngọt ngào
Tim thổn thức vì có em
Mãi theo anh, chung nhịp lòng


Sway

When marimba rhythms start to play
Dance with me, make me sway
Like a lazy ocean hugs the shore
Hold me close, sway me more

Like a flower bending in the breeze
Bend with me, sway with ease
When we dance you have a way with me
Stay with me, sway with me

Other dancers may be on the floor
Dear, but my eyes will see only you
Only you have that magic technique
When we sway I go weak

I can hear the sounds of violins
Long before it begins
Make me thrill as only you know how
Sway me smooth, sway me now

Dưới Gầm Cầu

Nhạc: Kenny Young
Lời: Arthur Resnick
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Ngô Nhật Trường, Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: nhiều phòng thâu
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Ở Houston, thời đi học, tôi vẫn hay đi biển Gaveston vào những ngày hè cuối tuần, và nhớ lại những ngày xưa lê la ngoài biển Nha Trang nơi tôi lớn lên.  Bãi biển Nha Trang thời đó chỉ lác đác vài kiosk cho khách ngoại quốc, còn lại là những cây dừa ngất ngưỡng và những lùm dương liễu phất phơ trong gió.  Gaveston thì khác.  Không dừa.  Không dương liễu.  Trong phố thì trơ trơ bức tường đá ngăn đất lở.  Khu gia cư thì có những cồn cát và… boardwalk, những cây cầu và lối đi bằng gỗ bắt từ những ngôi nhà sàn băng ngang đụn cát đến cầu thang dẫn xuống bãi.  Trời hè nắng gắt, nếu lỡ quên đem dù thì lâu lâu đành chui xuống gầm cầu trốn nắng.  Dưới đó, gió hiu hiu thổi. Nếu có gì để nhậu hoặc có người để tán dóc thì cũng thú.

Nhóm The Drifter ghi âm bài hát này vào mùa hè năm 1964.  Trước đó, họ có một bài nhạc khác với tựa đề là “Ở Trên Mái Nhà” (Up On The Roof) nói về hai người trốn lên nóc nhà để được tự do tình tự.  Với bài này, họ cảm thấy trên nóc nhà, vào những ngày hè thì nóng quá, nên phải tìm một chỗ nào vắng vẻ nhưng mát hơn.  Và vì thế mà “Dưới Gầm Cầu”.

Từ lâu tôi vẫn có ý định kiếm một bài cho cả nhóm KẻJazz hát chung cho vui, hay ít ra là những giọng nam của nhóm.  Với ca khúc này, tôi nghĩ có thể làm như vậy được với nhiều giọng chính và giọng bè.  Nhưng cuối cùng bạn cho tôi và Ngô Nhật Trường duet với phần bè phụ của bạn.  Bạn bảo tôi là bạn có thử nhưng thấy không vừa ý, nên bạn bỏ cái ý đó.  Tiếc quá.

LV: Tôi cũng biết bạn muốn thực hiện một trio, nhưng thử đi thử lại với bài này thì tôi cảm thấy 2 giọng hát chính đã quá đủ cho nhạc phẩm ngắn này.  Thêm chỗ cho một giọng hát chính nữa thì tôi nghĩ phải kéo dài bài thêm; như vậy cũng chưa chắc làm cho bài hay thêm được.  Thôi đành xin lỗi bạn thân nhé.  Hy vọng lần sau vậy.

Dưới Gầm Cầu
	
Kìa, khi ánh nắng chóa lòa
Mặt trời thiêu đốt, ngói bốc thành hơi
Mà đôi chân nóng bức rức
Thầm mong giây phút ta ngâm trong làn nước
Núp bóng dưới chân cầu
Mơn man nghe sóng xô
Nằm bên em lâng lâng trong giấc mơ
Lạc chốn thiên đường

	Gầm cầu thật mê ly
Thiu thiu bóng mát
	Gió mãi phất phơ nhè nhẹ lay
Bên ngoài kia nắng ngất ngây
	Gầm cầu thật mê ly
Bao người đi qua trên ấy
	Núp bóng mãi dưới chân cầu đây
Ta nằm bên nhau đắm say
	Gầm cầu là nơi đây, ta cùng say

Vườn chơi muôn tiếng nói cười
Vòng quay ngựa gỗ vang khúc nhạc vui
Ngạt ngào hương thơm phức 
Mùi hot dog và khoai tây chiên dòn
Núp bóng dưới chân cầu
Mơn man nghe sóng êm
Nằm bên nhau lâng lâng trong giấc mơ
Lạc chốn thiên đường

Under the Boardwalk
	
Oh when the sun beats down
And burns the tar up on the roof
And your shoes get so hot 
You wish your tired feet were fire proof
Under the boardwalk
Down by the sea, yeah
On a blanket with my baby
Is where I'll be

(Under the boardwalk)
Out of the sun
(Under the boardwalk) 
We'll be havin' some fun
(Under the boardwalk)
People walking above
(Under the boardwalk)
We'll be falling in love
Under the boardwalk, boardwalk

In the park you hear 
The happy sound of a carousel
You can almost taste 
The hot dogs and french fries they sell
Under the boardwalk
Down by the sea
On a blanket with my baby
Is where I'll be