Mơ Tưởng

Nhạc & lời: John Lennon & Yoko Ono
Lời Việt: Minh Nguyệt
Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen Soundspace & LeVuMusic Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Graphics: Misha Nguyễn & MarcMarc

NT:  Trong tuần lễ này, sáng thứ ba, vụ bắn tập thể trong trường tiểu học Robb ES tại Uvalde, tiểu bang Texas đã làm rúng động cả nước Mỹ, trong lúc trận chiến tại Ukraine vẫn còn sôi nổi sau ba tháng trường.  Cả thế giới hình như đang ở trong một ác mộng, một cơn sốt bạo động, một thứ quỷ ám chủ động bởi một đám người nắm trong tay nhiều quyền lực nhưng hầu như thiếu nhân tính.

Vụ án mạng này lập lại cuộc tàn sát ở trường Sandy Hook ES cách đây mười năm.

Điều lạ kỳ nhất là một số báo chí đã tuyên bố rằng cuộc tàn sát ở Sandy Hook không có thật, đã được dựng lên với những vai trò diễn bởi kịch sĩ.  Lời đồn đại này bắt nguồn từ một người radio show host ở Texas, ông Alex Jones, và đã được nhiều đài truyền thanh và truyền hình lập lại.  Nguồn tin thất thiệt này đã tạo ra những nỗi đau lòng cho bậc cha mẹ đã mất con trong vụ bạo động đó.

Và cũng giống vậy, lần này một số tin tức được tung ra rất lệch lạc về vụ trường Robb ES, với mục đích nhằm đánh lạc hướng người dân và che chở một số chính khách đang hưởng lợi từ hội NRA, National Rifle Association.

Và tại thành phố Houston, cuối tuần này, NRA vẫn hiên ngang tổ chức buổi họp convention toàn quốc, trong ba ngày, từ 27 đến 29, tháng 5, tại hội trường George R. Brown rộng lớn ở downtown Houston, cách Uvalde chỉ dưới 300 miles. Họ vẫn huênh hoang bảo vệ quyền tự do súng đạn, mà ở tại Texas, người mua súng không cần bị kiểm duyệt, người mang súng không cần phải có bằng mang súng.

Bởi như thế mà Minh Nguyệt đã cho chúng ta Mơ Tưởng. Bởi thế mà chúng ta phải cố gắng làm cho đời sống này đẹp hơn để bù đắp lại phần nào những tổn thương nhân bản.

Nhưng ta tự hỏi rằng: làm như thế có đủ chưa?

LV: Tôi không cho là đủ. Cũng như nhiều người, bạn đã đổ lỗi cho súng đạn. Nếu vậy thì phải đổ lỗi cho xe cộ khi lần trước có kẻ điên loạn quá khích dùng xe ủi vào đám đông? Chẳng lẽ phải ngừng chỉ những car show? Rồi chẳng lẽ cấm dao, cấm búa vì chúng cũng có thể là vũ khí?

Theo tôi thì những thứ đó chỉ là lợi khí cho người, nhưng nếu vào tay kẻ điên rồ xử dụng thì trở thành vũ khí. Ngay cả câu nói, chữ viết cũng trở thành vũ khí được. Tỷ dụ như tin đồn thất thiệt từ kẻ điên rồ như Alex Jones cũng là vũ khí hại người rồi đó.

Muốn cho thế giới đại đồng, an bình thì chỉ có cách loại bỏ đi những kẻ điên rồ, quỷ quái, quá khích. Không thể nào làm được điều đó cả. Làm sao biết được ai là kẻ điên loạn trong giữa chúng ta. Chẳng lẽ phải tẩy não hết cho ai cũng “hiền như cục bột”, “nhũn như con chi chi”?

Bởi thế nên tôi cũng đã từng chia xẻ với bạn là tôi không thích lời vô tưởng kêu gọi thế giới đại đồng trong bài này. Hai tay hippies John Lennon và Yoko Ono này cả ngày ngồi hút cần sa rồi mơ tưởng những chuyện hão huyền. Thế nhưng ai cấm được mình mơ? Chỉ có mơ mộng mới thoát được thế giới đảo điên này.

Nhạc phẩm này cũng có thể xem như một cõi mơ nơi tiếng hát của tôi và bạn có thể hòa hợp với nhau, dù 2 chúng ta có những quan điểm hoàn toàn khác biệt với nhau về chính trị, tôn giáo, xã hội… Hay nói chung thì có thể nào KeJazz là một mảnh của “thế giới đại đồng” mà chúng ta hằng mơ?

Mơ Tưởng

Tưởng tượng toàn cầu nếu chúng ta
Chỉ cần hiện tại sống vui
Chẳng địa ngục dưới chân
Chẳng địa đàng thắm tươi

Và trên đầu quanh khắp chúng ta
Là bầu trời bao la

Tưởng tượng toàn cầu không quốc gia
Chuyện này nào khó lắm đâu
Chẳng cần làm hại hay giết ai
Chẳng còn kỳ thị tôn giáo chung

Và người người quanh khắp chúng ta
Cùng hoà bình vui sống

Bạn cứ cho là tôi chiêm bao
Vì nào chỉ riêng tôi mơ một mình
Kỳ vọng mai đây mình đan tay
Hòa hợp chung thế giới là một

Tưởng tượng chẳng còn lo đấu tranh
Tự hỏi rằng bạn muốn thế không?
Chẳng cần giành giật hay thiếu ăn
Mọi người đều là anh em

Tưởng tượng người trên khắp thế gian
Đồng lòng cùng vui sống...

Imagine

Imagine there's no heaven
It's easy if you try
No hell below us
Above us only sky

Imagine all the people
Living for today

Imagine there's no countries
It isn't hard to do
Nothing to kill or die for
And no religion, too

Imagine all the people
Living life in peace

You, you may say I'm a dreamer
But I'm not the only one
I hope someday you will join us
And the world will be as one

Imagine no possessions
I wonder if you can
No need for greed or hunger
A brotherhood of man

Imagine all the people
Sharing all the world...

Bang Bang

Nhạc & lời: Sonny Bono
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio 
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Gần đây tôi tìm ra được một phiên bản khác của Bang Bang mà tôi hoàn toàn quên mất. Cả 2 phiên bản đều do Ngô Nhật Trường hát. Một bản đã được cho lên mạng KJ vào năm 2019, còn bản này thì bị bỏ xó chẳng ai nhớ đến. Cho đến giờ này. Tôi hỏi bạn thì bạn nói là vì bài mang nặng phong cách nhạc pop quá, nên lúc đó cả hai đều quyết định là không thích hợp với trang nhạc… jazz. Quả là có chuyện đó. Nhưng giờ thì cả tôi và bạn chẳng màng đến chuyện nhạc có phong cách gì nên cho phiên bản này lên thì cũng hợp lý.

NT: Bạn nói đúng.  Thuở đó, KJ còn ỏng ẹo chán, vì có nhiều bài để chọn.  Dạo này, tôi thấy mình hơi hụt hơi trong chuyện tải nhạc.  Tuần nào hết vốn tuần nấy.  Vả lại, tôi thấy thính giả cũng muốn nghe một số nhạc hơi quen thuộc, hoặc mang tính nhạc rock cổ điển, hoặc nhạc pop, v.v… Đằng nào thì nhiều loại nhạc khác nhau sẽ mang lại nhiều sắc thái cho trang nhạc KeJazz, cũng như nhiều phiên bản cho ta thấy nhiều khía cạnh và xúc cảm khác nhau dù là cùng bài nhạc.

LV: Nói chuyện về phiên bản khác nhau của cùng một bài, tôi cũng tiện đây bàn về một việc: Gần đây có một bạn nghe đã cho nhận xét rằng KJ không nên thay đổi hoà âm của một nhạc phẩm, tạm gọi là bài X đã được cho lên mạng trước đây. Lý do là vì tác giả của nhạc phẩm này đã dày công soạn hoà âm cho bài rất hay rồi, và KJ không nên thay đổi hòa âm.

Tôi thật hoàn toàn đồng ý với bạn này về chuyện tác giả đã viết hoà âm rất tuyệt. Nhưng tôi không thể nào cùng quan điểm về việc phải theo sát với hoà âm nguyên bản . Nếu chỉ theo sát nguyên bản thì chỉ cần nghe bản gốc, cần gì thực hiện phiên bản thứ hai, thứ ba. Mục đích của phiên bản khác là tạo nên nét khác, qua lối trình bày khác, pha trộn mầu sắc khác… Nếu không thì chỉ là bắt chước, chỉ lập lại. Đây không phải là đường lối của KJ đặt ra. Dù hay dở thì KJ cũng không bắt chước những gì đã làm rồi. Tinh thần của nhạc jazz là tuỳ hứng, tuỳ tâm mà diễn tả nhạc bản. Việc phải làm theo khuôn khổ của nguyên bản là chuyện không thể với KJ. Tác giả của nhạc phẩm X là một nhạc sĩ viết nhạc jazz. Qua tinh thần jazz, tôi nghĩ rằng người nhạc sĩ này sẽ đồng ý với KJ.

NT: Trong dòng nhạc cổ điển Tây phương, bài nhạc thường được soạn rất công phu, với phần phối khí thật tỉ mỉ.  Ngay cả ca sĩ cũng được chỉ định rất rõ chỗ nào hát lớn, chỗ nào nhỏ, chỗ nào lấy hơi, v.v…  Tuy vậy, tùy theo mỗi conductor, bài nhạc classic vẫn có ít nhiều thay đổi.  Nói qua đến nhạc Việt, đa số không có gì cầu kỳ, và không có nhiều thay đổi qua bao nhiêu thập niên, đã tạo nên thói quen cho người nghe nhạc không thích những loại nhạc khác hơn những gì họ đã quen thuộc.  Tệ hơn nữa, chính “sở thích” yêu nhạc này đã khiến nhiều ca sĩ cố gắng hát cho giống những ca sĩ đã thành danh.  Nhiều lúc họ hát cùng bản hòa âm của người khác để mong được khán giả đón nhận nồng nhiệt hơn. 

Nhạc Jazz có một xuất xứ khác, và thường đi ngược lại nhạc cổ điển qua nhiều hình thức, mà trong đó có sự uyển chuyển của hòa âm cũng như cách hát.  Tôi không thấy ca sĩ nhạc jazz hát giống nhau bao giờ.  Tôi cũng không thấy nhạc sĩ jazz chơi cùng một hòa âm bao giờ.  Ngay cả cùng một nhạc sĩ, họ chơi cùng một bài nhạc nhưng mỗi lần mỗi khác.  Vì như bạn nói:  tùy tâm và tùy hứng.  Nhạc jazz ít nhiều thường đặt nặng vấn đề cảm xúc (mà nhiều lúc ta thường lầm với kịch tính).  Ca sĩ hát jazz thường phải mẫn cảm trong cách hát một bài nhạc.  Và hát, không phải trình diễn.  Nhạc sĩ chơi nhạc jazz cũng vậy.  Trong mỗi không khí, xúc cảm nhất thời sẽ cho họ ý tưởng phải chơi như thế nào, hát như thế nào, bằng cả tấm lòng chân thật của họ.

Bang Bang

Khi đôi ta lên sáu lên năm
Luôn vui chơi ngựa gỗ trên sân
Anh theo đen, em trắng, đôi phe 
Anh luôn luôn thắng hết bao phen
 
Bang bang! Anh bắn ngay em
Bang bang! Em ngã trên sân
Bang bang! Tiếng súng ghê sao
Bang bang! Anh đã bắn em ngã gục

Bao năm qua, tiếp nối theo nhau
Em đôi mươi gọi tiếng anh yêu
Anh vẫn luôn cười nói huyên thuyên
“Em nhớ không, anh thắng bao phen?”

Nghe ngân nga câu hát vang xa
Cho riêng em, chuông đỗ liên hoan

Anh xa em, em chẳng hiểu sao
Đôi khi em vẫn khóc cho nhau?
Anh ra đi, không nói năng chi
Anh ra đi, không phút chia tay

Bang Bang (My Baby Shot Me Down)

I was five and he was six 
We rode on horses made of sticks 
He wore black and I wore white 
He would always win the fight

Bang bang, he shot me down 
Bang bang, I hit the ground 
Bang bang, that awful sound 
Bang bang, my baby shot me down

Seasons came and changed the time 
And I grew up, I called him mine 
He would always laugh and say 
"Remember when we used to play?"

Music played and people sang 
Just for me the church bells rang

Now he's gone I don't know why 
Until this days sometimes I cry 
He didn't even say goodbye 
He didn't take the time to lie
%d bloggers like this: