Nàng Ipanema

Nhạc: Antônio Carlos Jobim
Lời: Vinicius de Moraes
Lời Anh: Norman Gimbel
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Khi KeJazz được vài tháng tuổi đời thì nhóm được Hồ Đắc Anh Thi (AT) liên lạc, cô cho biết là những bài bạn đã chọn và thực hiên cho đến lúc đó đều là những bài cô thích.  Tôi đâu có nghĩ rằng như vậy là thỉnh thoảng KeJazz sẽ thực hiện trở lại những bài đó qua giọng hát của AT. Thế nhưng với tiếng hát AT thì KeJazz có lý do để quay về những nhạc phẩm đó với một cách nhìn mới vừa thật kỳ thú, vừa thật thử thách.  Một trong những nhạc sĩ nổi tiếng mà AT và KeJazz thật ưa chuộng là Antônio Carlos Jobim.  Vì thế việc trở lại những nhạc phẩm ông viết để thực hiện với tiếng hát AT là chuyện tất nhiên.  Lần trước AT đã thực hiện Im Lặng Đêm Trời Sao (Quiet Night of Quiet Stars) lần thứ hai cho KeJazz.  Lần này cô mang Nàng Ipanema (The Girl from Ipanema) trở lại cho quí thính giả KeJazz.

NT: Cách đây khá lâu, bạn có nhờ Ngô Nhật Trường giúp phỏng vấn một loạt các bạn đã đóng góp trong chương trình KẻJazz trong bao lâu nay. Kỳ này, Hồ Đắc Anh Thi lại đến với chương trình sau một thời gian vắng bóng, tưởng không còn dịp nào tốt hơn để giới thiệu AT qua bài viết của NNT:

Anh Thi – kẻ của jazz

Hồ Đắc Anh Thi có lẽ là người phụ nữ duy nhất tôi từng quen biết có một tình yêu say đắm với jazz. Cô ăn cũng jazz, uống cũng jazz, cà phê cũng jazz, ngủ cũng jazz (cái này là tôi đoán vậy, vì cổ ngủ thì tôi làm sao mà biết được), mấy lần gặp cô cũng là trong những đêm nhạc jazz “Misty Jazz Night” do cô tổ chức hằng tuần ở café Bason. Hầu như ở Sài Gòn, chỗ nào có jazz là có cô ở đó. Mấy sự kiện nhạc jazz, lần mò thế nào cũng có cô tham gia trong ban tổ chức.

Xuất thân từ một gia đình có truyền thống văn hóa nghệ thuật nhiều đời, cộng thêm mấy mươi năm sinh sống ở Pháp, nên sự cảm thụ âm nhạc của Anh Thi có phần cũng khác biệt với đám đông. Tôi nhớ lần đầu gặp Anh Thi là trong một đêm nhạc Pháp. Tôi đã ngẩn ngơ khi cô ngồi đó trong bộ trang phục màu đen với mái tóc xõa, cất lên những nốt đầu tiên của La Chanson d’Orphée (Manhã De Carnaval). Chất giọng nhẹ quá đỗi như chỉ là thủ thỉ đã khiến tôi trôi đi lơ đãng trong điệu bossa nova. Về sau tôi mới biết bài này cũng là bài đầu tiên mà cô thâu cho KẻJazz. Phải nói là một trong những bài mà tôi rất thích. Và về sau tôi cũng mới biết là cô “chuyên trị” bossa nova. Chúng tôi vẫn hay gọi đùa Anh Thi là “nữ hoàng bossa” là vì thế.
Nói đến cơ duyên giữa Anh Thi và KẻJazz thì chắc hẳn không thể nào khác là vì jazz. Vì cô yêu jazz và KẻJazz cũng yêu jazz. Những tâm hồn đồng điệu bắt lấy nhau trong hân hoan. Đó là lần Anh Thi viết thư cho KẻJazz, cũng là lần KẻJazz nghe tiếng hát đó và biết mình đã có thêm một tri kỷ.

Ngô Nhật Trường

Nàng Ipanema

Dáng em yêu kiều quá
Khi chân em nhẹ bước 
   Đi trên hè phố
Mang theo biển nắng
Thơm thơm trong làn gió
Thêm xôn xao hồn anh

Nắng trên da em nồng cháy
Lay lay nhịp bước
   Chân em đi tựa những
Câu thơ lời hát
Samba từng nốt
Thêm say say hồn anh

Ôi, cớ sao anh thấy cô quạnh thêm
Ôi, bỗng nhiên anh thấy sao buồn tênh
Ôi, mắt môi kia vẫn xa vời xa
Vì em quá tuyệt vời trong bao ao ước
Ai đó sẽ được cùng em chung bước

Biết chăng yêu là phút
   Giây cho đời sống
Thêm bao hạnh phúc
Bao yêu đương nồng cháy
Thênh thang em nhẹ bước
Em đi ngang đời anh

Garota de Ipanema

Olha que coisa mais linda
Mais cheia de graça
É ela menina
Que vem que passa
Num doce balanço
Caminho do mar

Moça do corpo dourado
Do sol de Ipanema
O seu balançado
É mais que um poema
É a coisa mais linda
Que eu já vi passar

Ah, porque estou tão sozinho
Ah, porque tudo e tão triste
Ah, a beleza que existe
A beleza que não é só minha
Que também passa sozinha

Ah, se ela soubesse
Que quando ela passa
O mundo sorrindo
Se enche de graça
E fica mais lindo
Por causa do amor

Nàng Ipanema

Nhạc: Antônio Carlos Jobim
 Lời: Vinicius de Moraes
 Lời Anh: Norman Gimbel
 Lời Việt: Nguyễn Thảo
 Hòa Âm & Phối Khí: Lê Vũ
 LeVuMusic Studio
 Photo & Graphic Design: MarcMarc

LV:  “The Girl From Ipanema” là nhạc phẩm bossa nova kinh điển cho giới yêu chuộng nhạc Jazz Ba Tây.  Vậy mà đợi mãi mới thấy bạn gửi bản dịch của bài này. Tôi cũng nóng lòng xem coi mình có thể thực hiện được nhạc phẩm này không.  Té ra là tôi âu lo chuyện không đâu. Tác giả đã dùng cách chuyển hợp âm tài tình qua giai điệu của mình để tạo nên nét Jazz đặc biệt của bài.  Cho nên tôi chỉ cần dựng lên được dàn bài là đã có được một bossa nova thật jazzy quyến rũ.  Có những bài phải cố làm cho jazzy, riêng bài này không cần phải cố gắng gì cả.  Cái thử thách ở đây là ở cách hát.  Làm sao đẩy đưa theo những nhịp chõi và giữ cho làn hơi đều đặn, nhịp nhàng, nhẹ nhàng không phải là việc dễ làm. Thêm nữa là giai điệu có những trầm bổng thú vị, không theo lẽ thường, khó nắm bắt nếu người hát không có đủ khả năng thẩm âm.  Tôi chắc bạn cũng đồng ý với tôi về điểm này.

NT:  Tôi nghe nhiều phiên bản đã bao năm nay, từ tiêu chuẩn Astrud & João Gilberto, cổ điển Sinatra hoặc Helen Merrill, hiện đại như Diana Krall vì nhạc phẩm này quá phổ thông. Cho nên lúc quyết định thâu bài này, tôi hơi bị chi phối bởi nhiều cách trình bày khác nhau.  Như bạn nói, nhịp là một vấn đề vì bossa nova đầy nhịp chõi.  Cách phân câu lại là một vấn đề khác.  Bạn bảo tôi phải hát 6, 7 trường canh bằng một hơi.  Tôi nghĩ gắng gượng lắm thì cũng có thể được, nhưng nghe chắc rất cương, thiếu tự nhiên.  Tôi để ý ca sĩ lão thành như Rosemary Clooney cũng lấy hơi ở những nhịp lẻ, nơi ý nhạc cho phép mình ngắt câu, không chỉ theo nhạc điệu như lúc chơi thuần khí cụ.
Theo tôi, nếu bài này chỉ hoà nhạc, thì tiết tấu sẽ là một trong chính điểm.  Nhưng nếu có ca từ, thì lời ca sẽ phải chuyên chở ý nhạc đến thính giả.  Đây là một khía cạnh khá quan trọng để người nghe bắt nắm được cái tình cảm của ca khúc.
Lại phải nói thêm, tôi chọn chuyển ngữ nhạc phẩm này từ nguyên bản tiếng Ba-Tây, theo thông lệ tránh “tam sao thất bổn”, mặc dù tôi cũng thích bản anh ngữ của Norman Gimbel sống động hơn.

Nàng Ipanema

Dáng em sao yêu kiều quá
Khi chân em nhẹ bước đi ngang trên hè phố
Mang theo em biển nắng
Thơm thơm trong làn gió
Thêm xôn xao hồn anh

Nắng trên da em nồng cháy
Lay lay theo nhịp bước chân em đi tựa những
Câu thơ hay lời hát
Samba từng nốt
Thêm say say hồn anh

Ôi, cớ sao anh thấy cô quạnh thêm
Ôi, bỗng nhiên anh thấy sao buồn tênh
Ôi, mắt môi kia vẫn xa vời xa
Vì em quá tuyệt vời trong bao ao ước
Ai đó sẽ được cùng em chung bước

Biết khi yêu là phút giây cho đời sống
Thêm bao nhiêu hạnh phúc, bao yêu đương nồng cháy
Thênh thang em nhẹ bước
Em đi ngang đời anh


Garota de Ipanema (The Girl from Ipanema)

Olha que coisa mais linda,
Mais cheia de graça
É ela menina
Que vem que passa
Num doce balanço
Caminho do mar
Moça do corpo dourado
Do sol de Ipanema
O seu balançado
É mais que um poema
É a coisa mais linda
Que eu já vi passar
Ah, porque estou tão sozinho
Ah, porque tudo e tão triste
Ah, a beleza que existe
A beleza que não é só minha
Que também passa sozinha
Ah, se ela soubesse
Que quando ela passa
O mundo sorrindo
Se enche de graça
E fica mais lindo
Por causa do amor