Ai Điếu João Gilberto

Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Trình bày: Nguyễn Thảo, Lê Vũ
& Hồ Đắc Anh Thi
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: osdivergentes.com.br
Graphics: MarcMarc

NT: Ngày 6 tháng 7 năm 2019, người ca sĩ Ba Tây João Gilberto đã giã từ thế giới, mang theo ông tiếng hát nhẹ nhàng tình tứ của thập niên 50 và những tình ca lãng đãng bossa nova mà ông đã khai phá.  Vào thời bấy giờ, nhạc điệu samba rộn ràng cuống quít khắp nơi trên vùng đất Nam Mỹ này, Gilberto đã giảm tốc độ của samba, dẫn dắt người nghe qua những hợp âm mới lạ của thể nhạc jazz, trên những nhịp chỏi của tiếng đàn guitar của ông.  Và ông đã cất tiếng hát.

Chris Richard, người điểm nhạc của The Washington Post cho rằng, “Giọng hát của [Gilberto] nghe thật là thân mật – du dương hơn cả tiếng thở dài, nhịp nhàng hơn cả lời tình tự, nhưng chỉ hơn chút xíu mà thôi.”  Ông còn thêm, “Mỗi âm thanh hiện ra từ trên môi của ông ta mang cả một trời thoải mái tự tại.  Nhưng chúng ta phải hiểu rằng, ông đã tốn biết bao công sức để tìm cho ra chốt điểm ma mị ấy, nơi mà từng làn hơi thở đã hóa thành âm nhạc.”

LV: Nói đến bossa nova của Ba Tây thì phải nói đến João Gilberto, người được cho là “sư tổ” của bossa nova vì ông là nhạc sĩ tiên phong đã đưa tiết tấu đặc biệt bossa nova này đến tầm vóc vĩ đại của ngày hôm nay.  Nhạc phẩm Garota de Ipanema là một bossa nova thật tiêu biểu mà ai yêu chuộng giai điệu này đếu phải biết. Tôi rất thích bài này nên đã hòa 2 phiên bản khác nhau, một cho bạn và một cho Hồ Đắc Anh Thi. Tôi chắc rằng thể nào tôi cũng sẽ trở lại Garota de Ipanema với một phiên bản khác nữa trong tương lai, hy vọng với một giọng hát khác. Mong rằng hồn nhạc bossa nova sẽ mãi vang vọng với thời gian.

NT: Bài nhạc Garota de Ipanema là một trong những ca khúc nổi tiếng của ông, viết bởi Antônio Jobim , và cũng là bài nhạc đầu tiên đưa Astrude Gilberto vào làng âm nhạc thế giới trong phiên bản Anh ngữ The Girl from Ipanema.  Sau đây là những ca khúc tiêu biểu của João Gilberto đã xuất hiện trên KẻJazz, xin đăng lại như một ai điếu cho người nhạc sĩ tài hoa João Gilberto.

Suy Tư

Nhạc: Antonio Carlos Jobim
Lời: Newton Mendonça
Lời Anh: Norman Gimbel
Lời Việt: Lê Vũ, Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo 
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV:  Tình cờ xem được trên YouTube music video của Laura Weinbach (Foxtails Brigade) hát bài này, tôi thích quá.  Tìm hiểu thêm thì biết là nhạc phẩm này được rất nhiều ca sĩ cover, vậy mà tôi như ếch nằm đáy giếng chẳng biết gì về nó cả.  Với tôi nhạc phẩm này xem như là dễ hát nhất trong những bài của Antonio Jobim.  Cách chuyển hợp âm trong bài cũng tương đối đơn giản hơn những bài khác của ông.  Cặm cụi mấy bữa để dịch bài này ra tiếng Việt và nhờ bạn chỉnh sửa một ít câu cú, tôi hy vọng giới thiệu đến các bạn nghe nhạc một giai điệu rất tuyệt vời của nhạc sĩ Ba Tây đại tài Antonio Carlos Jobim.

NT: Thật bất ngờ khi bạn chuyển cho tôi bài Meditação này mà bạn dịch là “Suy Tư”, cùng lúc với “Sóng”.  Là hai bài nhạc từ Brazil mà tôi không chú ý đến, mặc dù vẫn thường nghe loại nhạc này.  Tôi lại tư lự giữa hai chữ “suy tư” và “tương tư”.  Theo tôi, “tương tư” sát nghĩa với lời nhạc, nhưng tôi hơi rùng mình với tựa đề “Tương Tư 1”, “Tương Tư 2”… Hừm, “Suy Tư” nghĩ lại nghe “xôm” hơn.
Tôi nghe bản bạn thâu nháp, tôi cho là rất hợp với giọng của bạn.  Nhưng bạn vẫn nài tôi hát.  Thôi thì chiều bạn đấy nhé.  Hát có lung tung, lời thay đổi tùy hứng, thì bạn phải xem như là “artistic license” vậy.

Suy Tư (Meditação, Meditation)

Anh một cõi cô đơn
Ngày em đi, anh hoang mang, anh bơ vơ
Anh nhớ vòng tay ấm êm

Anh luôn nghĩ đến em
Vòng tay ôm đưa anh đi vào quên lãng
Và trong anh bao cô đơn vụt tan biến.

Em dù đã quá xa
Chỉ cần khi anh suy tư như u mê
Em sẽ về đây hỡi em

Anh cần nghĩ đến em
Niềm ưu tư khi xa em còn ray rứt
Chợt tan loãng trong hoan ca từ tim anh

Anh nguyện mãi yêu em
Tình đó riêng anh, là những cưu mang trong lòng

Anh chờ mãi em yêu
Dù trời cao, thôi trăng sao, ôi tang thương
Anh biết làm sao hỡi em

Anh chờ mãi dáng yêu
Niềm suy tư mong em hãy nhớ lối về
Ngọt ngào chất ngất tháng ngày

In my loneliness
When you're gone and I'm all by myself
And I need your caress

I just think of you
And the thought of you holding me near
Makes my loneliness soon disappear

Though you're far away
I have only to close my eyes
And you are back to stay

I just think of you
And the sadness, that missing you brings
Soon is gone and this heart of mine sings

Yes, I love you so
And that's for me, is all I need to know

I will wait for you
Till the sun falls from out of the sky
For what else can I do

I will wait for you
Meditating how sweet life will be
When you come back to me