Samba Đơn Âm

• Nguyên tác: Samba de Uma Nota Só
• Nhạc:  Antônio Carlos Jobim
• Lời: Newton Mendonça
• Bản English: One Note Samba
• Lời Anh: Jon Hendricks
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Levumusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Một người bạn của chúng tôi đã “nặn” một từ ngữ mới toanh: “nhí nhỏm”.  Thoáng nghe dường như rất quen thuộc, nhưng cứ ngờ ngợ, như một người thoạt trông thấy quen quen nhưng thật ra là ta chẳng biết. 

Nghĩ đi nghĩ lại, tôi thấy cái chữ này nó cũng ngồ ngộ.  Không hẳn nhí nhảnh mà cũng không phải dí dỏm…  nó cứ… lừng khừng giữa đường… nó ngang như cua.

Mà ngang thì tôi cho không bài nhạc nào qua mặt được Samba de Uma Nota Só (One Note Samba) của ông phù thủy bossa nova, Tom Jobim.  Đúng như cái tựa, bài nhạc viết rất đơn giản, giàn dựng trên một vài nốt nhạc, không hẳn chỉ một nốt, nhưng cách viết thì rất là đơn điệu.  Tuy vậy, tiết tấu của samba/bossa nova đã làm cho bài nhạc có vẻ rất nhí nhảnh, và lời dịch Anh ngữ của Jon Hendricks thì rất ư là dí dỏm.

Và ngang như cua.

Tuy vậy, vào tuần lễ tình yêu Valentine này thì lời hát của One Note Samba thật là vừa vặn.

Sau bao nhiêu năm sao đi tái lại ca khúc My Funny Valentine qua hai bản Việt, Người Tôi YêuNgười Tình Ngộ Nghĩnh, One Note Samba là một luồng gió mới, tuy có vẻ hơi… khác thường.

Khi bạn tình nguyện hát bài này, tôi phải khâm phục lòng can đảm của bạn.  Nhất là khi lẫn tôi và bạn đều không có rảnh rỗi như ngày trước.  Nhưng một điều chắc chắn là bạn rất là… nhí nhỏm trong ca khúc Samba Đơn Âm này.

LV: Bản nhạc One Note Samba này đã được “nghiên cứu” rất lâu, mất khoảng 3-4 năm. Chần chừ mãi vì bài khó hát quá! Ông nhạc sĩ Antonio Carlos Jobim này có lẽ đã cố tình làm cho bài khó như thế này để khiến cho người nghe chỉ nghe thôi nhưng không được hát theo!

Cái tài tình của bài này là người hát khó hát lạc nốt được trong phần lớn của bài vì những câu hát chỉ có một nốt nhạc, nhưng lại rất dễ lỗi nhịp vì những phách chõi khác thường. Thế nhưng chỗ chuyển đoạn thì lại có nhịp thật đều trong khi nốt nhạc thay đổi theo hợp âm chuyển (modulation) thật khó theo. Mỗi khi tôi dự tính “thử lửa” với bài này thì lại thấy chán ngán. Nghe thì thích nhưng lúc thực hiện thì lại cảm thấy không đủ sức. Cũng may là tôi có phương cách để chỉnh sửa những sai lạc không tránh được khi thâu. Với tôi thì bài nhạc này chỉ có thể trình bày trên mạng sau khi đã được chữa, không thể nào hát live được.

Dù sao thì đây cũng chỉ là một cố gắng của KJ để giới thiệu đến thính giả một bossa nova kinh điển thật đặc biệt của nhạc sĩ đại tài Antonio Carlos Jobim.

Samba Đơn Âm

Xin nghe câu samba đơn sơ thôi
Đơn sơ khi xoay quanh đơn âm
May ra bao nhiêu âm đi theo sau
Theo nhau nhưng luôn nghe như đơn âm
Xin nghe thêm, thêm âm cao hơn
Như dư âm theo sau âm nghe qua
Y như anh luôn luôn theo sau em
Em đi đâu, anh luôn đi theo mãi

Nhiều khi nghe thấy bao nhiêu người không sao im được,
Thật ra đâu nói điều gì, tựa không nói được gì.
Giờ đây anh thấy như đâu còn chi ngoài âm điệu tận cùng
Trong âm giai dị kỳ, thật nghe không giống chi

Anh xin không đi xa hơn đơn âm
Như anh không khi nao xa em
Tuy đơn âm nghe ra hơi đơn sơ
Nhưng đơn sơ anh luôn yêu em
Cho ai kia say mê trong đa âm
Rê mi fa sol la si đô
Nhưng đôi khi nghe không hay ho chi
Hay hơn nên chơi như ta biết

One Note Samba

This is just a little samba
built upon a single note
Other notes are bound to follow

But the root is still that note
Now this new one is the consequence
of the one we've just been through
As I'm bound to be the unavoidable consequence of you

There's so many people who can talk and talk and talk
And just say nothing or nearly nothing
I have used up all the scale I know and at the end I've come
To nothing, or nearly nothing

So I come back to my first note
as I must come back to you
I will pour into that one note
all the love I feel for you
Any one who wants the whole show

Do-re-mi-fa-so-la-si-do
He will find himself with no show
Better play the note you know

Đã Quá Trễ

• Nguyên tác: It's Too Late
• Nhạc: Carole King
• Lời: Toni Stern
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: NN Recording Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Nhằm vào lúc năm sắp cùng, tháng sắp tận, bạn giao cho tôi bản Đã Quá Trễ do Anh Thi hát.  Tôi nghe xong, cằn nhằn bạn: Cớ sao không chịu báo trước để tôi đưa bản dịch hoàn chỉnh hơn.

Năm 2021, KeJazz đã nhờ chị Lê Thu Hiền hát bản dịch bài It’s Too Late của Carole King này.  Trong lúc tôi đang viết lại lời dịch thì chị đã hát và thâu xong bản nháp tôi gửi bạn.  Tôi bảo bạn là thật tiếc quá vì tốn bao nhiêu thời giờ mà rốt cuộc lời bài hát không được đúng như ý tôi muốn.  Nhưng cũng một phần nào lỗi của tôi, vì tôi cứ không hài lòng, nên đã viết đi viết lại bao nhiêu lần, đến nỗi nhạc đã xong mà lời vẫn còn tiếp tục được sửa chữa.

Lần này thì tôi thật ngỡ ngàng.  Âu cũng là một cái huông chăng?

Nhưng tôi phục bạn và Anh Thi đã cho KeJazz một bản bossa nova thật tuyệt đó.

LV: Lần này trở lại với Đã Quá Trễ, tôi chuyển qua bossa nova chậm. Lý do thứ nhất là để làm cho khác đi hòa âm trước đã thực hiện với chị Lê Thu Hiền, lý do thứ hai là ca sĩ Hồ Đắc Anh Thi “chuyên trị” nhạc bossa nova.

Tôi phải xin lỗi bạn vì đã không cho bạn biết trước để bạn chữa lại lời dịch trước khi gửi bài cho AT thâu. Cũng giống như bạn, tôi luôn tìm thấy lỗi lầm cần cải thiện mỗi khi nghe lại bài đã làm. Không bao giờ hài lòng với chính mình. Những gì hay nhất, đẹp nhất, thấm thía nhất mà mình muốn thực hiện vẫn luôn chỉ là trong trí tưởng, không bao giờ đạt đến được. Cái vòng lẩn quẩn khiến bực mình. Nhưng có nhiều lúc bực mình mà vẫn phải bịt tai làm ngơ bỏ qua vì chữa được một nhưng lại “trễ quá” hai ba bài khác. Cho đến Sisyphus cũng chỉ có thể đẩy lên dốc mỗi lần một cục đá thôi, cho nên tôi và bạn cũng chỉ nên cáng đáng mỗi tuần một “cục” thôi nhé.

Happy Thanksgiving

Đã Quá Trễ

Nằm trong chăn, mình em co ro chờ qua hết ngày. 
Tình yêu dường như không may, đừng chối chi vào lúc này
Giữa hai ta ai đổi thay?
Chỉ biết không còn chi đắm say

Giờ này trễ quá, hỡi anh ơi, quá trễ rồi
Dù cho ta đã thề hứa nhau một đời
Một khi tình yêu đã chết
Tim em lạnh giá
Em không thể nào dối với anh

Ngày nào yêu nhau, mình bên nhau, ôi, đời sao dễ dàng 
Như tình nhân còn đang say trong hạnh phúc, em thật mơ màng
Đến khi nghe anh lặng thinh, lòng mới như nhận ra nỗi bẽ bàng

Giờ thì trễ quá, hỡi anh ơi, trễ mất rồi
Dù cho ta đã cần có nhau một thời
Điều chi trong em đã chết
Nhưng anh nào biết
Em chưa bao giờ gian dối anh

Thời gian sẽ mờ phai, cho bao niềm vui trở lại
Mình không thể nào bên cạnh nhau khi con đường chia lối về 
Mà em vẫn vui trong niềm nhớ (vì) ân tình ta quá êm đềm

Giờ này trễ quá, hỡi anh ơi, trễ mất rồi
Dù cho ta đã từng yêu suốt một thời
Điều chi trong tim đã mất, em không thể chối
Em không đành lòng dối với anh

Phút giờ đây trễ rồi, tình đã chết
Tiếc thương gì, tình đã hết…

It’s Too Late

Stayed in bed all mornin' just to pass the time
There's somethin' wrong here, there can be no denyin'
One of us is changin' or maybe we've just stopped tryin'

And it's too late, baby now, it's too late
Though we really did try to make it
Somethin' inside has died, 
and I can't hide
And I just can't fake it

It used to be so easy, livin' here with you
You were light and breezy, an' I knew just what to do
Now you look so unhappy, and I feel like a fool

And it's too late, baby now, it's too late
Though we really did try to make it
Somethin' inside has died
And I can't hide
And I just can't fake it.

There'll be good times again for me and you
But we just can't stay together, don't you feel it, too?
Still I'm glad for what we had and how I once loved you

But it's too late, baby now, it's too late
Though we really did try to make it
Somethin' inside has died, and I can't hide
And I just can't fake it
Oh, no, no, no