Người Yêu Nếu Ra Đi

Nhạc: Jaques Brel
Lời Anh: Rod McKuen
Lời Việt: Phạm Duy
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi còn nhớ thời mới lớn ở VN, thập niên 70, nghe Cathy Huệ xõa tóc run rẩy hát Người Yêu Nếu Ra Đi, tôi cảm thấy như ai đó đã mở rộng một cánh cửa, một luồng gió lạnh mới mẻ tuôn vào.  Thời điểm ấy, từ chương trung học nhan nhản Huy Cận, Xuân Diệu mặc dù những tạp chí văn chương đã cho đăng những táo bạo của Trần thị Ngh., của Nguyễn thị Hoàng, những mới lạ của Mai Thảo, Bùi Giáng, nhưng cái lãng mạn của chữ nghĩa Rod McKuen lồng vào giai điệu Jaques Brel đã tạo nên một ấn tượng mạnh mẽ hơn trong tôi, một teenager với hormone problem đang lần mò trong thế giới tình cảm trong bối cảnh chiến tranh.
Sau này, khi nghe Jaques Brel hát nguyên bản Ne me quitte pas, tôi cũng cảm thấy buồn bã nhưng thê thiết, thiếu cái đau thương bồng bột kia.

LV: Cũng lớn lên trong giai đoạn đó, tôi rất hiểu suy nghĩ của bạn với nhạc phẩm này.  Phải nói là với những kẻ mới lớn như tôi và bạn, nhạc phẩm này đã để lại một ấn tượng thật mạnh mẽ trong trí tưởng ngày đó.  Thế nên khi bạn đề nghị bài này tôi lấy làm lưỡng lự vi nghĩ là mình khó có thể tạo lại được cái ấn tượng đó không. Đây là phiên bản hòa âm đầu tiên của tôi cho bài này.  Tôi biết là bài khó diễn tả với giọng hát cho nên tôi cố tình thay đổi tiết tấu từ 3/4 qua 4/4 làm cho bài đỡ nhàm nếu lỡ khi người hát không đủ sức “chuyển tải” bài đến người nghe. Cái giai điệu đặc biệt đều đều này làm cho việc ca sĩ diễn tả thành một vấn đề.  Oái ăm thay khi bạn nghe xong thì lại đòi tôi hòa lai theo kiểu 3/4!  Thề là tôi “kẹt” với phiên bản này.  Không nỡ bỏ xó công sức mình qua một bên nên đành “bêu xấu” mình bằng cách tự mình nhạc phẩm khó hát này.  Mong các bạn nghe thông cảm.

Người Yêu Nếu Ra Đi

Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao 
Xin hãy mang đi theo, cả mây trắng trong veo 
Lời chim hót mang đi, cùng tia nắng xôn xao 
Ngày ta mới yêu nhau, tình ta mới dâng cao 
Ngày sao thấy đi mau, và đêm vắng đêm sâu 
Trăng sáng như nâng niu, loài chim hót đêm thâu 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu chắc ra đi
Không có chi quanh đây, đời xa vắng đơn côi
Phòng hiu hắt xa xôi, người xa vắng nhau thôi
Tường xanh xám không nguôi dường như dáng ai soi
Người yêu sống trong tôi và tôi sống trong ai?
Tôi nói cho tôi thôi, người yêu lắng nghe tôi
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó 
Sẽ thấy tôi còn đây, yêu nhau như ngày qua 
Cùng vầng dương lên cao, cùng làn mây lả lướt 
Nói với lá cây xanh, theo làn gió bay quanh 
Người mà xa vắng, tôi sẽ vẫn còn
Còn vương vấn hương này, tay trong lòng bàn tay
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu sẽ ra đi 
Xin trái đất lang thang, đừng quay nữa nghe không 
Để có lẽ thương tâm, người yêu sẽ quay chân 
Người có biết con tim, rồi tim sẽ êm êm 
Ngừng nghe tiếng trăm năm, người yêu đã xa xăm 
Tôi chết êm trong đêm, chờ nghe tiếng yêu vang 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người mà không đi, người tình tôi còn đó
Sẽ thấy đêm còn tôi, đêm như xưa đầy vơi
Chìm vào làn môi, nụ cười không từ chối 
Nói với mắt môi ai, duyên tình mãi không phai
Người mà xa vắng, tôi sẽ khóc thầm 
Làn nước mắt tuôn tràn, cho cuộc tình đã tan
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

If You Go Away

If you go away on this summer day
Then you might as well take the sun away
All the birds that flew in the summer sky
When our love was new and our hearts were high
When the day was young and the night was long
And the moon stood still for the night bird's song
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a day
Like no day has been, or will be again
We'll sail the sun, we'll ride on the rain
We'll talk to the trees and worship the wind
Then if you go, I'll understand
Leave me just enough love to fill up my hand
If you go away, if you go away, if you go away

If you go away, as I know you must
There'll be nothing left in the world to trust
Just an empty room, full of empty space
Like the empty look I see on your face
I'd have been the shadow of your shadow
If I thought it might have kept me by your side
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a night
Like no night has been, or will be again
I'll sail on your smile, I'll ride on your touch
I'll talk to your eyes that I love so much
But if you go, go, I won't cry
Though the good is gone from the word goodbye
If you go away, if you go away, if you go away

Cõi Tình

Nhạc: Leonard Bernstein
Lời: Stephen Sondheim
Lời Việt: Lữ Liên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tuần này, tôi xin được giới thiệu nhạc phẩm bất hủ của Leonard Bernstein và  Stephen Sondheim trong vở nhạc kịch West Side Story.  Nhạc phẩm này đã được nhạc sĩ Lữ Liên dịch ra lời Việt vào thập niên 80.  Khánh Hà hát bài này với giàn hòa tấu rất tuyệt.  Tôi cũng nghe nhiều phiên bản jazz rất nhức nhối, nhất là qua giọng ca đặc biệt của Tom Waits. 
Lúc tôi đề nghị với bạn, bạn hơi ngập ngừng.  Có phải tại vì Cõi Tình không phải là original của KeJazz, hay là tại vì bài nhạc mang nhiều nét cổ điển?

LV: Tôi ngập ngừng thật ra không phải vì nét nhạc cổ điển hay không; mà là vì đây là một nhạc phẩm “nặng ký” khó thực hiện với nhiều chuyển biến bất chợt của giai điệu (modulation) không dễ nắm bắt.  May quá tình cờ tôi vớ được tập nhạc của nhạc kịch “West Side Story”, trong đó có nốt nhạc của bài “Somewhere” này.  Mừng như bắt được vàng.  Sau đó chỉ là việc đưa những nét đặc thù của jazz vào trong giai điệu này.  Tuy nhiên những chuyển biến trong bài làm cho nhạc phẩm này khó hát một cách đặc biệt.  Mong rằng bạn hoàn thành được trách nhiệm khó khăn này.

Cõi Tình

Rồi đây, một nơi
Chốn nơi ta tìm ra lối sống tuyệt vời
Chốn nơi ta đền ơn nhau suốt đời
Cõi tình

Một cõi riêng cho mình 
Cõi vui ấm êm thanh bình
Bầu trời xanh và mây trắng im lìm 
Đến với mình, ân tình

Thời chúng ta tới rồi 
Đúng như chúng ta bấy lâu mong đợi
Một thời ta cùng chia với nhau những lời 
Sống cho đời, sống cho người

Ta sẽ về đó
Chốn nơi ta tìm ra lối sống tuyệt vời 
Chốn đó, thôi ta đền ơn nhau mãi trong đời
Cõi tình

Một cõi riêng cho mình
Cõi riêng thiết tha ân tình
Nào cầm tay cùng nhau bước trên đường
Nắm tay rồi là đã tới nửa đường 
Cùng nhau 
Về nơi nào đó

Somewhere

Someday, somewhere
We'll find a new way of living
We'll find a way of forgiving
Somewhere

There's a place for us
Somewhere a place for us
Peace and quiet and open air
Wait for us somewhere

There's a time for us
Someday there'll be a time for us
Time together with time to spare
Time to learn
Time to care
Someday
Somewhere

We'll find a new way of living
We'll find there's a way of forgiving
Somewhere