Những Lá Thư Chưa Đốt

Nhạc: Leonard Cohen
Lời: Sharon Robinson
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Những Lá Thư Chưa Đốt là một bài thơ mà Leonard Cohen đã hát.  Sau những ca khúc của LC lần lượt xuất hiện trên KeJazz, có lẽ bạn cũng đã đoán được là tôi hơi thiên vị về thi nhạc sĩ này.  Tôi không thể nói cho bạn hiểu tại vì sao.  Dường như là những hình ảnh ông vẽ ra qua chữ nghĩa đã ghi cho tôi những ấn tượng sâu đậm.  Hoặc giả những tư tưởng mang nhiều tính chất tôn giáo đã dấy động trong tôi những suy tư mà tôi vẫn hằng cưu mang.  Và giọng hát của ông, không điêu luyện, không nặng nề kỹ thuật, nhưng chân thật như một người đang trò chuyện với bạn mình trong một đêm khuya mất ngủ.

Lúc tôi giao bài này cho bạn, tôi cũng rất nao nức muôn biết bạn sẽ xử lý thế nào trong việc phối âm.  Tôi chỉ nhớ mình đã nhắn bạn cho tôi 8 khuôn nhạc dạo đầu để tôi được đọc vài đoạn thơ của ông.

Bạn như thấu ý tôi.  Bạn đã giàn dựng nên một không khí thật lắng đọng, tiết tấu chậm rãi cho người nghe bắt kịp những suy tư của Cohen. Và nhất là vào đoạn cuối, bạn đã cho dứt tiếng nhạc để lời thơ vẫn được tiếp tục vang vọng vào lòng người nghe.

LV: Nhạc của LC thì tôi chỉ biết được một bài là Halleluia còn những bài khác thì hoàn toàn không biết. Bạn là người đầu tiên giới thiệu cho tôi đến những sáng tác khác của ông. Tôi cho rằng nhạc của LC rất đặc biệt. Nó mang một cá tánh hoàn toàn riêng tư. Thêm vào đó lời nhạc của ông mang nhiều ẩn ý khiến cho nhạc của ông không còn chỉ là nhạc để nghe thưởng ngoạn mà còn là chốn của những tư tưởng sâu đậm để suy gẫm.

Dù tôi không cho rằng mình là kẻ hời hợt, nhưng rõ ràng là tôi không thiết tha với những bài viết mang nhiều ẩn ý, một câu hai ba nghĩa. Tôi thán phục những người có thể dùng chữ nghĩa để tạo nên những hình ảnh nhiều ẩn ý như vậy nhưng phạm vi mập mờ như vậy không phải là nơi chốn tôi luôn tìm đến. Khi nghe nhạc của LC tôi chỉ muốn tập trung vào giai điệu và cấu trúc bài nhạc. Những gì tôi dựng nên được đó chỉ là cảm nhận của riêng tôi với bản nhạc (lời nhạc phần lớn bỏ qua một bên!).

Vậy nên khi bạn nhận xét tôi thấu ý được của bạn thì tôi cho rằng bản nhạc này chỉ riêng giai điệu thôi dường như đã có một mẫu số chung nào đó cho tôi và bạn đạt đến một sự đồng cảm, tương thông. Không biết người nghe có nghe được sự đồng cảm này không?

Những Lá Thư Chưa Đốt page

Dù trong thư luôn dặn dò,
Mà em đâu nghe một lời.
Giờ này thì em hối tiếc
Những suy tư của một người.

Mực thâm nâu phai nhạt màu.
Lặng ôm lên môi bồi hồi.
Này là tờ thư chưa đốt;
Ý thư nhem khói mờ lời.

Lời anh nhắc cơn lụt lớn,
Rồi sau đó không ai còn.
Và anh muốn em tìm thăm,
Kèm tên đường, số nhà quen.

Chuyện em nghe ra dài dòng.
Tưởng quen nhưng sao cực kỳ.
Nhọc nhằn cùng bao năm tháng
Mới thôi tự trói đời mình.

Bao vết thương đang thành hình
Vì mất còn quá nhiều lần.
Bằng lòng từ tâm em đến
Nỗi cô độc sẽ nhiệm mầu.

Lần anh nhắc cơn lụt ấy,
Rồi sau đó đâu còn gì.
Và anh muốn em về thăm,
Tìm tên đường, số nhà quen.

Phòng anh vẫn như ngày nào.
Mực xưa thấy như còn đầy.
Rồi bắt đầu thư em sẽ
Viết cho người đến sau này.
The Letters

You never liked to get
The letters that I sent
But now you've got the gist
Of what my letters meant

You're reading them again
The ones you didn't burn
You press them to your lips
My pages of concern

I said there'd been a flood
I said there's nothing left
I hoped that you would come
I gave you my address

Your story was so long
The plot was so intense
It took you years to cross
The lines of self-defense

The wounded forms appear:
The loss, the full extent;
And simple kindness here
The solitude of strength

I said there'd been a flood
I said there's nothing left
I hoped that you would come
I gave you my address

You walk into my room
You stand there at my desk
Begin your letter to
The one who's coming next

Khúc Trăng

Nhạc: Glenn Miller
Lời: Mitchell Parish
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Châu Hạnh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Phù Đổng Studio (Toronto)
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Xin nói một chút về tiểu sử của ca khúc này. Glenn Miller, một nhạc sĩ kèn trombone, viết bài nhạc này vào năm 1935 và được Eddie Heyman viết lời, đặt tựa là As I Lay Me Down to Weep (Khi Tôi Nằm Khóc). GM không ghi âm, không phát hành ca khúc này, nhưng vẫn dùng giai điệu trong chương trình radio của ông năm 1938. Năm sau, hãng Robbins Music mua lại bản quyền của giai điệu và nhờ Mitchell Parish viết lời, đặt tựa là Wind in the Tree (Gió Thoảng Trên Cành).

Năm 1939 Miller Band dự định ghi âm đĩa nhựa bài Sunrise Serenade của Frankie Carle. Hãng thâu đề nghị MP đổi lời cho Wind in the Tree, và đặt lại tên là Moonlight Serenade để thâu cho mặt B. Tuy Moonlight Serenade chỉ được ghi âm và phát hành trong dạng hòa nhạc, bài nhạc này đã nổi bật và trở thành bài nhạc tủ của ban Miller Band.

Châu Hạnh đề nghị tôi dịch ca khúc này vì cô rất yêu mến nét đẹp nhẹ nhàng lãng mạn. Mà lãng mạn thật; nghe cứ như Roméo đang hát “dụ” Juliette ra chơi với chàng.

Khúc Trăng page

Trời đêm, anh đứng chờ
  bên trước thềm.  Trăng sáng ngời làm lời ca thêm
  nhung nhớ.  Anh sẽ chờ
Cho đến ngày em nói lời yêu anh suốt đời,
Ngày chớm hè, bao cánh hồng cùng dâng em khúc hát đêm.

Trời sao lấp lánh vì
  cơn gió nồng phơ phất làm anh như say mơ.
Em yêu, có biết rằng
Đôi mắt huyền mê đắm nhìn anh như nói thầm
Em sẽ cùng anh hát lời tình ca đêm ấy chất ngất.

Dìu nhau đi về chốn bát ngát
  hương yêu, chìm trong mê đắm.
Chỉ riêng đôi ta, trời đất vắng ngắt.
Gió đêm hiu hiu về, ngỡ đôi môi kề

Đừng để anh mãi chờ.
Hãy đến cùng anh với nhiều niềm yêu mê say.
Giờ đây, bên trước thềm,
Dưới ánh trăng, anh hát bài ca yêu dấu này. 
Anh gửi kèm theo giấc mộng về em, câu hát dưới trăng.
Moonlight Serenade

I stand at your gate
And the song that I sing is of moonlight
I stand and I wait
For the touch of your hand in the June night
The roses are sighing a moonlight serenade

The stars are aglow
And tonight how their light sets me dreaming
My love, do you know
That your eyes are like stars brightly beaming?
I bring you, and I sing you a moonlight serenade

Let us stray 'til break of day
In love's valley of dreams
Just you and I, a summer sky,
A heavenly breeze, kissin' the trees

So don't let me wait
Come to me tenderly in the June night
I stand at your gate
And I sing you a song in the moonlight
A love song, my darling, a moonlight serenade.