Images

• Nguyên tác: Sous le ciel de Paris
• Nhạc: Hubert Giraud
• Lời: Jean Drejac
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Đại Quỳnh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Fiori Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Một lần trước đây, tôi có viết về bel canto, một trường phái hát thiên về biểu dương vẻ đẹp của ca khúc bằng âm giọng trong trẻo, với một số kỷ thuật trong cách phát âm và hành âm, làm cho bài nhạc nghe thật lả lướt.  Trường phái này rất phổ biến vào đầu thế kỷ 19.

Và như vậy thì những trường phái hát khác là gì?

Coloratura là một phần của bel canto chuyên dùng đến luyến láy (trill) để trang trí câu nhạc, thường để phô trương tài năng của người hát.

Verismo xuất hiện vào cuối thế kỷ 19, là trường phái thiên về hiện thực kịch tính (dramatic realism), thường dùng đến những cách diễn đạt tương tự như những cảm xúc chân thật như gào thét hoặc nức nở.

Wagnerian, liên quan đến các tác phẩm của Richard Wagner, là một phong cách hát mãnh liệt, nổi bật với cách duy trì thanh âm vang dội, xuyên qua những dàn nhạc lớn.  Người hát phải vận dụng toàn nội lực trong tiếng hát, và thường ít dùng đến những kỷ thuật trang trí như trong coloratura.

Sprechstimme thỉnh thoàng dùng lới nói, chung với câu hát, thường thấy trong một số ca khúc ở thế kỷ 20.

Trong những ca sĩ đóng góp trong chương trình KẻJazz, có lẽ Đại Quỳnh là người duy nhất hát trong phong cách của Wagnerian.  Tiếng hát của Đại Quỳnh mang một độ vang thâm hậu của người thường tập luyện.  Phát âm của anh chắc nịch, hầu như không uyển chuyển, nhưng rất tròn trịa, và đầy.

Tôi đã nghĩ đến anh với bài Sous le ciel de Paris vì tôi biết đây là thành phố đầy ắp kỷ niệm đẹp cho anh.

LV: Nghe bài này làm cho tôi nhớ đến cảm tưởng của mình khi được đặt chân đến Paris lần đầu. Lúc đó có lẽ là mùa hè 2006, tôi còn nhớ là lòng tôi tràn đầy sự phấn khích và ngưỡng mộ. Tôi cảm thấy như đang bước vào một bức tranh sống động với những con phố lát đá cuội, những quán cà phê ngoài trời và những tòa nhà cổ kính mang đậm dấu ấn lịch sử mà tôi đã từng xem qua trên phim ảnh.

Tôi đã bị cuốn hút bởi vẻ đẹp lãng mạn của Notre Damme cổ kính, của tháp Eiffel lung linh vào ban đêm với ánh đèn rực rỡ. Tôi cảm nhận được nghệ thuật thấm đẫm khắp nơi, từ các bảo tàng nổi tiếng như Louvre, Musee d’Orsay, Musee de l’Orangerie,  Musee Rodin… cho đến những đại lộ, phố xá, kiến trúc theo kiểu Haussmann đặc thù của Paris. Tuyệt vời!

Chưa kể đến chuyện ngồi quán ăn trên vỉa hè ở Paris để ngắm người qua lại, nghe âm thanh của tiếng Pháp du dương, thưởng thức mùi thơm của bánh mì baguette mới ra lò, và hương vị của một ly rượu vang ngon lành thật làm say đắm lòng người. Mỗi bước đi trên đại lộ Champs-Élysées hay bên bờ sông Seine đều mang lại cảm giác như đang sống trong một giấc mơ, nơi mà mọi giác quan đều được thăng hoa. 

Chẳng trách gì thành phố này đã truyền cảm hứng cho biết bao nhiêu nghệ sĩ, nhà văn và nhà thơ qua nhiều thế hệ.

Tiếc là với những lần đi thăm Paris sau này cái cảm giác diệu kỳ đó không còn mạnh mẽ trong tôi như lần đầu nữa.  Cũng vẫn thấy thích thú nơi đất của kinh đô Ánh Sáng này, nhưng không còn thấy choáng ngợp như lần đầu mới đến.  Có một chút nuối tiếc.

Nhưng hôm nay, giai điệu Dưới Trời Paris qua tiếng hát của Đại Quỳnh bỗng dưng như đưa tôi trờ lại chốn nơi diệu kỳ này của mùa hè 2006. Mặc dù chỉ là chút thoáng qua như một cơn gió thoảng. Nhưng vẫn thấy tuyệt vời! Cám ơn Đại Quỳnh rất nhiều.

Dưới Trời Paris

Trời Paris theo những khúc ca bay cao vang vang trời
Là bao câu nói từ trong trái tim anh đang yêu đời

Trời Paris say theo những bước chân êm đôi nhân tình
Niềm đam mê cho người thêm thấy miên man trong tuyệt vời

Bên dưới chân cầu Bercy, kia triết nhân ngồi một mình
Bỗng tiếng vĩ cầm lả lơi lan xa cho vướng chân bao người qua

Trời Paris lắng nghe tiếng ca du dương mỗi khi chiều (nắng qua)
Là lời yêu thương từng con phố với bao kỷ niệm xưa

Dưới bóng Notre Dame, nhốn nháo câu chuyện đời
Giữa chốn Paname này, bỗng biến tan đâu rồi
Loáng tia nắng chiều, vàng hanh trời mây
Accordéon, chàng trai mê say
Hy vọng đơm hoa. Thơm ngát hương thành đô

Trời Paris vui theo sóng nước lăn tăn trôi xuôi giòng (đó đây)
Rồi trong đêm tối nhẹ ru kẻ ăn chơi hay ăn mày

Trời Paris có chim trắng mang tin vui nghe rộn ràng (khắp nơi)
Từ bao phương xa về đây líu lo say câu yêu đời

Nhưng mấy ai ngờ điều gì như chút bí mật truyền kỳ
Bao thế kỷ rồi mà như chưa thôi say đắm Île Saint Louis

Ngày vui Paris như khoác áo thiên thanh cả một trời
Rồi khi mưa rơi là như phố kia đang cơn ngậm ngùi

Trời Paris ghen khi thấy sao bao nhiêu đôi nhân tình (đắm say)
Làm cơn giông tới, rền vang sấm sét bay xuyên ngang trời

Mà trời Paris nào có lâu đâu trong cơn giận hờn
Tựa lời xin lỗi bằng năm sắc mây, ôi sao rực rỡ

Sous le ciel de Paris

Sous le ciel de Paris s'envole une chanson
Elle est née d'aujourd'hui dans le cœur d'un garçon

Sous le ciel de Paris marchent des amoureux
Leur bonheur se construit sur un air fait pour eux

Sous le pont de Bercy un philosophe assis
Deux musiciens quelques badauds puis les gens par milliers

Sous le ciel de Paris jusqu'au soir vont chanter
L'hymne d'un peuple épris de sa vieille cité

Près de Notre Dame parfois couve un drame
Oui mais à Paname tout peut s'arranger
Quelques rayons du ciel d'été
L'accordéon d'un marinier
L'espoir fleurit au ciel de Paris

Sous le ciel de Paris coule un fleuve joyeux
Il endort dans la nuit les clochards et les gueux

Sous le ciel de Paris les oiseaux du Bon Dieu
Viennent du monde entier pour bavarder entre eux

Et le ciel de Paris a son secret pour lui
Depuis vingt siècles il est épris de notre Île Saint Louis

Quand elle lui sourit, il met son habit bleu
Quand il pleut sur Paris se'est qu'il est malheureux 

Quand il est trop jaloux de ses millions d'amants
Il fait gronder sur nous son tonnerre éclatant

Mais le ciel de Paris n'est pas longtemps cruel 
Pour se faire pardonner il offre un arc en ciel