Không Còn Buồn

Nguyên tác: Chauga de Saudade
Nhạc: Antônio Carlos Jobim
Lời: Vinícius de Moraes
Bản Anh: No More Blues
Lời Anh: Jon Hendrick
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Cách đây khá lâu, lúc Anh Thi còn đóng góp thường xuyên trên KẻJazz, cô có ý định hát ca khúc bossa nova nổi tiếng này, Chega De Saudade. Nếu tôi không lầm, đây là ca khúc đầu tiên làm nên lịch sử bossa nova qua tiếng hát của cố nhạc sĩ João Gilberto. Thoạt nghe, tôi đã thầm nghĩ, “Khó quá. Giai điệu trầm bổng lung tung. Nhịp thì chõi cố mạng. Thật tình không biết làm sao mà bắt đầu viết lời dịch.” Cũng may AT chẳng bao giờ hỏi tới.
Hôm tôi đưa ý kiến làm một trang tribute cho João Gilberto, và chọn dịch bản Anh ngữ No More Blues của Jon Hendrick, bạn đã đồng ý. Thế là tôi bắt tay vào việc chuyển ngữ. Ngày viết xong thì chỉ còn độ một hay hai tuần trước khi đưa lên mạng. Bạn lược qua, rồi tuyên bố, “Thôi, không đủ thời giờ đâu. Mình nên lấy những ca khúc khác trong repertoire của JG đã có sẵn.” Vì thế mà trong trang Ai Điếu có nhiều bài bossa nova tiêu biểu của JG.
Và cũng vì thế mới có trang nhạc hôm nay, với ca khúc Không Còn Buồn.

LV: Khi bạn gửi cho tôi bản dịch tôi cũng ậm ừ cho qua.  Bài nhạc nghe quá sức tuyệt vời, nhưng cũng quá sức khó cho nên tôi … ngán.  Nhưng rồi bạn cứ thỉnh thoảng lại nhắc khéo làm tôi cũng có chút chột dạ.  Thôi thì một liều ba bẩy cũng liền làm thử xem sao.  Tôi có biết đâu là mình phải thâu thanh ba ngày liên tiếp mới ráp được bản cuối cùng.  Những nhịp chõi trong điệu samba này cùng với chord progression ác liệt khiến cho việc vừa hát đúng nhịp vừa đúng key thật nhiều thử thách.  Hoàn thành nhạc phẩm này với tôi là cách hay nhất để vinh danh những thiên tài âm nhạc Ba Tây như  João Gilberto và Antônio Carlos Jobim.  Rất mong được quý thính giả Việt thưởng thức nhạc phẩm bossa nova tiêu biểu này.

Tuần này, KẻJazz mời các bạn ghé Tạp Chí Da Màu để nghe ca khúc Điệu Hè do Lê Vũ trình bày

Không Còn Buồn

Hết buồn đau
Sẽ quay về mau
Thôi hết buồn đau
Hứa với lòng sẽ thôi giang hồ
Vẫn hoài mong chốn xưa ấy
Thế nhưng thật buồn cười
Trái tim tôi vẫn nơi đấy muôn đời

Hết thở than
Mắt khô lệ rơi
Và chẳng sợ chi
Đã không còn lời biệt ly 
Dù nghe núi sông réo gọi
Biết tôi sẽ nói câu chối từ
Vì tôi đã sống yên bình
Đời sẽ không còn khổ đau

Đời viễn du, ngày tháng xa lìa nơi ấy
Trong tim hoài vấn vương
Nhớ thương về quê nhà
Tôi đã luôn tìm khắp nẽo
Mà vẫn đâu thấy yên bình
Rồi tôi chợt hiểu ra rằng quê nhà
Là nơi tôi sẽ sống vui

Hết buồn đau
Bước chân về mau
Trả dứt nợ xong
Sẽ thôi không còn lang thang một khi
Ấm êm bên người
Đời sống an lành
Một mái gia đình
Và ta có nhau
Đắm say với tình yêu
Thấy bao niềm hạnh phúc
Tràn dâng như sóng lên khơi, như cánh buồm căng gió
Không còn chi khổ đau

No More Blues

No more blues
I'm going back home
No no more blues
I promise no more to roam
Home is where the heart is
The funny part is 
My heart's been right there all along

No more tears 
And no more sighs
No no more fears
I'll say no more goodbyes
If travel beckons me
I swear I'm gonna refuse
I'm gonna settle down 
And there'll be no more blues

Everyday while I am far away
My thoughts turn homeward
Forever homeward
I've traveled 'round the world
In search of happiness
But all the happiness I've found 
Was in my hometown

No more blues
I'm going back home
No no more dues
I'm through with all my wandering now
I'll settle down 
And never roam 
And find someone
And build a home
When we settle down
There'll be no more blues
Nothing but happiness when we settle down 
There'll be no more blues

Khóc Người

Nhạc & lời: Joe Melson
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: StudioTerre
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Quý Anh
Graphics: MarcMarc

NT: Anh bạn Quý Anh, một ngày đẹp trời, text cho tôi, “Anh có dịch bài Crying của Roy Orbinson chưa?”

Bài nhạc này nằm trong danh sách của “nhạc sẽ dịch… lúc nào rảnh rỗi” của tôi đã lâu.  Nhưng mỗi lần nhìn nó, tôi vẫn thấy hơi ngại ngùng.  Bài nhạc có âm hưởng country ballad, với độ xúc cảm gần đến mức “vỡ bờ” (cứ xem tựa đề thì đã hiểu rồi).

Ca khúc này lúc đầu có một tựa đề khác, Once Again (Một Lần Nữa).  Nhưng khi Joe Melson viết lời, đã dùng cụm từ “once again I’m crying” (một lần nữa tôi lại khóc) và Orbinson đã đổi đề tựa thành Crying.  Ông thú nhận, những gì xảy ra vào khoảng cuối của bài nhạc đã không theo dự tính.  Trong lúc hát, ông chợt nhớ đến một mối tình dang dở, và đã để cho cảm xúc ấy lôi kéo ông, cho nên ông chẳng nghĩ gì đến những note mà ông đã gào lên.  Và dĩ nhiên, sau đó, ca khúc đã đi vào lịch sử âm nhạc.

Lý do bài nhạc này vẫn nằm hoài trong đám “nhạc sẽ dịch” là vì tôi chẳng mường tượng được ai sẽ có thể chuyên chở được những xúc cảm dữ dội này.  Cho đến khi QA hỏi tôi.  Và có lý do chính đáng, thật vậy.

LV: Tôi cũng như bạn, khá hoài nghi về bản nhạc này. Bài nhạc thì thích lắm nhưng không dám nghĩ đến việc thực hiện vì không biết tìm ai để hát dùm cho.  Cái cao trào của cảm xúc trong bài và chỗ chuyển giọng thật ra giọng óc (falsetto) là mấu chốt khó khăn nhất, đòi hỏi cao nhất từ người trình bầy.  Tôi cũng rất thích cách phát triển của giai điệu cùng với chord progression.  Vì thế khi bạn gửi lời dịch thì tôi dàn dựng bài ngay.  Có điều tôi không chắc lắm về việc xử lý bài của người bạn trẻ Quý Anh này.  Nhưng đến khi nghe được QA hát thì tất cả những âu lo, nghi ngại của tôi đều tan biến đi theo từng câu hát của anh.  QA đã diễn tả thật trọn vẹn ý nhạc.  Anh đã gói ghém những cảm xúc thật của mình vào làn hơi vừa nhẹ nhàng lại vừa xúc tích của mình.  Bravo Quý Anh.

Khóc Người

Rồi vừa khi thấy hồn yên lắng
Cười đùa đôi phút, cứ như rằng
Là người trông thấy ta đêm qua
Khi người nhẹ xiết tay ta
Dịu dàng nói dẫu chẳng bao lời

Đôi câu thăm hỏi vẩn vơ	
Người đâu biết đâu
Rằng ta đã khóc (từ khi người đi) vì nhớ thương
Khóc… vì đớn đau
Khi người nói lời chia tay
Cho ta chết im trong nghẹn ngào
Lệ tuôn mãi chẳng ngưng
Khóc người, khóc người, khóc vì
Chẳng thể nào hiểu được mình
Chỉ vì cảm giác được gần người
Làm cho nước mắt tuôn rơi

Tưởng rằng ta đã chẳng còn thương nhớ
Mà không biết đấy thôi
Lòng còn say đắm hơn xưa, còn yêu mãi không nguôi,
Nhưng hỡi ơi, biết làm sao nữa?

Vì tình chết thật rồi
Vì người đã lạnh lùng
Khóc... người hỡi người
Khóc... vì vẫn yêu
Giờ xa cách rồi
Từ đây là như thế thôi
Mình ta sẽ khóc thương
Khóc người, khóc người, khóc người
Khóc người, khóc (vì) người
Ôi...

Crying

I was alright for a while
I could smile for a while
But when I saw you last night
You held my hand so tight
When you stopped to say 'hello'

And though you wished to me well
you couldn't tell
That I'd been crying over you
Crying over you
Then you said to so long
Left me standing all alone
Alone and crying.
Crying, crying, crying 
It's hard to understand
That the touch of your hand
can start me crying

I thought that I was over you
But it's true, so true
I love you even more than I did before
But, darling, what can I do?

While you don't love me
And I'll always be
Crying over you
Crying over you
Yes, now you're gone
And from this moment on
I'll be crying
Crying, crying, crying 
Crying over you
Over you