Biển Là Địa Chỉ Gửi Nỗi Buồn

Nhạc & lời: Armando da Pina
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Nghe Cesaria Evora hát bài này đã lâu, tôi biết bạn cũng rất thích nên tôi vẫn thắc mắc không biết lúc nào sẽ nhận được bản dịch cho nhạc phẩm này.  Cuối cùng thì không phải Nguyễn Thảo mà là Ngu Yên dịch.  Giọng hát khàn khàn đặc biệt của CE quấn quít với những tiếng đàn guitar nghe u uẩn, xót xa gợi nên một nỗi buồn khó tả.  Vì muốn tránh trùng lấp nên tôi đã cố tình mang vào trong hòa âm của mình một chút nhịp nhàng của nhịp mambo trộn lẫn với cách đệm đàn của Gypsy Kings. Nhưng cũng vì thế mà tôi có cảm tưởng mình đã vô hình chung khiến cho những nhịp chõi của giai điệu trở thành sắc nét hơn so với cách CE hát. Âu đó cũng là cách để tránh đi việc bắt chước người khác vậy.

NT: Bạn nói đúng.  Giọng hát CE là của trời cho.  Ngày còn trẻ, bà thường đi hát trong mấy quán rượu không lấy tiền, chỉ cần được uống rượu… chùa.  Bà còn được mệnh danh là Nữ Hoàng Chân Đất, vì bà thích tuột giày khi lên hát.  Và bà hát, tuy kỹ thuật không có gì đáng nói, màu sắc của giọng hát bà thì thật là tuyệt vời.  Trầm ấm, có độ dày, nhưng rất nhẹ nhàng thoải mái.  Loại nhạc bà hát đa số là morna, rất giản dị, hợp với những nhạc cụ bản xứ của vùng Cape Verde, Tây Phi Châu.

Và khi hát bài nhạc này, tôi mới nhận ra điểm đặc biệt là bài nhạc mang nhịp điệu nhanh, tương phản với cách hát từ tốn nhưng đầy nhịp chõi tạo ra cảm giác chơi vơi.  Đây đó, một vài chữ rơi vào nhịp chính như để mang người nghe trở về với thực tại.

Lời nhạc của anh Ngu Yên là một tuyệt phẩm.  Anh có kể cho tôi nghe về cách thức chuyển ngữ mới của anh.  Có lẽ một lần nào chúng ta sẽ phải phỏng vấn anh về vấn đề dich thuật này.

Biển Là Địa Chỉ Gửi Nỗi Buồn

Bỗng dưng nhớ nhà, hồn chìm theo sóng buồn.
Biển mênh mông, bước lang thang dọc bờ hoang vắng.
Miên man, biết bao nhiêu kỷ niệm.
Nhớ quê tôi thiết tha lệ rưng.

(Biển xưa nhớ người, gọi hồn lên sóng buồn.
Nhớ xa xôi, biển quê tôi một thời khôn lớn.
Bao năm sống xa chưa trở về.
Những yêu thương khuất theo thời gian)

Biển, nơi buồn gửi về, lòng nhớ nhà.
Chia cách phương trời xa vời, bạn bè thân ái.
Xa mẹ cha cùng gia đình. Sóng kéo ra khơi bao bóng hình.
Chẳng biết mai sau còn thấy nhau một lần.

(Biển, nơi buồn gửi về, lòng nhớ nhà.
Theo sóng muôn trùng chia lìa, tình quê lưu luyến.
Bao lần mơ về quê mình. Tháng cũ năm xưa vang tiếng cười.
Ray rứt trong tôi tình trái tim lạc loài.)

Không còn ai ngậm ngùi chia khóc cười.
Những hơi thở cô đơn tan theo bọt sóng.
Như đại dương đời vô tình, sóng chết hoang mang, tôi đứng nhìn.
Chợt trong phút giây, buồn vỡ trăm năm buồn.

(Không còn ai bùi ngùi theo tuổi đời.
Tháng năm mãi phiêu lưu không nơi dừng bước.
Khi đời trôi vào vô hình, cướp mất trong mơ bao mối tình.
Nhìn con sóng xô, gợi nhớ quê hương mình.)

Mar É Morada di Sodade

Num tardinha na camba di sol
Mi t'andá na pr'aia de Nantasqued
Lembra'n praia di Furna
Sodade frontán 'm tchorá

Mar é morada di sodade
El ta separá-no pa terra longe
El ta separá-no d'nôs mâe, nós amigo
Sem certeza di torná encontrá

M'pensá na nha vida mi só
Sem ninguem di fé, perto di mim
Pa st'odjá quês ondas ta 'squebrá di mansinho
Ta trazé-me um dor di sentimento

Đêm Bạch Lụa

Nguyên tác: Nights in White Satin
Nhạc & lời: Justin Hayward
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Thú thật là bản gốc bởi The Moody Blues tôi chẳng mấy thích, tuy vậy, có vài chuyện thật thú vị với ca khúc này.  Ban nhạc The Moody Blues đã ghi âm với giàn The London Festival Orchestra để làm album Days of Future Passed, tuy giàn nhạc này… chẳng có thật.  Giàn nhạc đã được tạo nên với một số nhạc công, ghi âm riêng rẽ, cắt xén và ráp vào nhạc bản của the MB, một hình thức công ty thâu nhạc đã muốn biểu diễn kỹ thuật về âm thanh nổi hai chiều (enhanced stereo sound technology), một kỹ thuật rất tân kỳ vào thời bấy giờ.

Bài nhạc này được viết bởi Justin Hayward vì một người nào đó đã tặng anh một… bộ ra giường trắng, lúc anh ta 19 tuổi, khi vừa chấm dứt một mối tình thật nóng bỏng và sắp lao vào một mối tình… nóng bỏng khác.  Anh nói trong một cuộc phỏng vấn, “A lot of that came out in the song.” (có rất nhiều [xúc cảm của hai cuộc tình ấy] đã được ghi vào bài nhạc).  Tuy vậy, anh lại rất hài lòng với những diễn giải từ khán thính giả.  Anh cho rằng, họ đã thổi sức sống vào bài nhạc, đã mang lại những diệu kỳ qua nhiều ý tưởng khác lạ.

LV: Đây có lẽ là một trong những bài nhạc mà tự nó phát triển ngoài ý định ban đầu của tác giả.  Có lẽ vào một tần số nào đó bài nhạc liên đới được với người nghe để tạo nên một cộng hưởng không ngờ được.  Riêng tôi vẫn còn nhớ được lần đầu nghe nó trong đại hội nhạc trẻ Taberd dù ban nhạc cũng không phải là xuất sắc, âm thanh cũng không phải là tuyệt vời.  Thế mà đã qua hơn 40 năm tôi vẫn còn nhớ được cái cảm giác lâng lâng khi nghe nó trong hội trường Taberd lần đầu tiên.

NT:  Như bạn đã nói trước đây, trong một post khác, phiên bản blues của ca sĩ Bettye LaVette đã cho bạn một ấn tượng rất mạnh.  Bà đã ghi âm ca khúc này vào năm 2010.  Một người đã gửi điện thư cho JH kèm với bản MP3 của bà.  Anh đã lắng nghe và đã bật khóc.  Anh nói, “Tôi thật sự mới nghe lời bài nhạc này lần đầu trong đời.”

Đêm Bạch Lụa

Trắng toát lụa trong đêm
Bóng tối có khi nào phai
Những lá thư còn nguyên vẹn
Chẳng bao giờ gửi cho người

Ôi, ta vẫn chưa nhận ra
Ánh mắt như hồ thu
Có rõ đâu là hư thực
Chẳng biết nói sao bây giờ

Vì ta yêu em
Mãi mãi yêu em
Ôi ta yêu em

Đứng ngắm thiên hạ quanh đây
Với những tay cầm tay
Có biết trong lòng ta giờ
Có nỗi đau như thế này

Có kẻ nói riêng cùng ta
Những ý nghĩ không biện minh
Những ước muốn ta hoài mong đợi
Sẽ có lúc nao tự nhiên thành

Và ta yêu em…

Nights in White Satin

Nights in white satin
Never reaching the end
Letters I've written
Never meaning to send

Beauty I've always missed
With these eyes before 
Just what the truth is
I can't say any more

'Cause I love you
Yes I love you
oh oh oh I love you

Gazing at people
Some hand in hand
Just what I'm going through 
They can’t understand

Some try to tell me 
Thoughts they cannot defend
Just what you want to be 
You will be in the end

And I love you