Mùa Hè 1942

Nhạc: Michel Legrand
Lời: Alan Bergman
Marilyn Bergman
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Thâu: ElevenSixteen
Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi đoán là bạn không nhớ chuyện này.  Thời chúng ta trong ban nhạc, có lần tôi đề nghị nhac phẩm này vì tôi rất thích cái kiến trúc của bài nhạc.  Bạn bảo tôi:  “Không được đâu, bài này khó chơi lắm vì ông Legrand viết trên chromatic scale.”  Thuở ấy, tôi không nói gì vì không biết là ý bạn nói “khó nên ban nhạc sẽ không chơi” hay là “khó để hát cho ra gì”.  Dễ thường đã hai mươi mấy năm qua.  Vô tình nghe lại, vẫn thấy thích cách viết của Michel Legrand.  Vì thế tôi lại âm thầm gửi bạn.

LV: Nhắc lại chuyện xưa thì tôi cũng phải thú nhận là ngày đó tôi cũng hơi “quợn” nhạc của Michel Legrand. Ban nhạc lúc đó chỉ đánh cho đám cưới là chính.  Loại nhạc mang tính lãng mạn nhưng cầu kỳ, phức tạp như “The Summer Knows” này nhiều phần sẽ lạc lõng trong tiếng cười nói ồn ào của người dự tiệc cưới đang chén chú chén anh.  Một điều quan trọng nữa là ban nhạc hơn 20 năm trước cũng không cáng đáng nổi nhạc phẩm này, nếu muốn trình diễn cho ra đúng tinh thần của bài. Cho nên đành phải khất bạn cho đến hơn 20 năm sau.  Giờ thì ban nhạc một mình tôi điều khiển, thính giả thì chọn lọc, tôi không còn lý do gì để từ chối bạn nữa.

Đọc và cổ động trên DaMàu.orgMùa Hè 1942

Mùa Hè 1942 page

Hè say nét cười
Hè cay trong mắt
Cần chi thói đời, trần vai trưa nắng
Hè tuôn gió mềm lặng trôi mây trắng
Vùng cát ấm nồng mà ai hiến dâng cùng hơi nắng vàng

Hè như biết thầm
Hè cho ta hay
Vì bao nghi ngại nàng nhận ra ngay
Thời gian rất mềm, nàng nhẹ đôi tay
Khiến trăng sao chần chờ
Nắng thơm tho còn quấn quít theo
Rộn ràng ngón tay xoay cả thế giới quay
Để cho ta nhìn thấy bao nhiêu tuyệt vời

Một khi thấu được bài học Hè nao
Còn chi để nàng dịu dàng cho nhau
Lần cuối vuốt ve
Rồi vai áo che
Vào Thu
The Summer Knows

The summer smiles
The summer knows
And unashamed she sheds her clothes
The summer smoothes the restless sky
And lovingly she warms the sand on which you lie

The summer knows
The summer's wise
She sees the doubts within your eyes
And so she takes her summertime
Tells the moon to wait
And the sun to linger
Twists the world 'round her summer finger
Lets you see the wonder of it all

And if you've learned your lesson well
There's little more for her to tell
One last caress
It's time to dress
For Fall

Trưa Hè Nao, Có Anh và Em

Nhạc:  Michel Legrand, Eddie Barclay
Lời Pháp: Eddy Marnay 
Lời Anh: Johnny Mercer 
Lời Việt: Nguyễn Thảo 
Trình Bày: Nguyễn Thảo 
Hòa Âm & Phối Khí: Lê Vũ 
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & Graphic: Marc Marc

NT: Tôi nghe nhạc phẩm Once Upon a Summertime do Astrud Gilberto hát trong CD Jazz Master 9 tôi mua tại một tiệm sách cũ, rất ngạc nhiên vì bài nhạc quá bình dị qua cách trình bày không phô trương của ca sĩ trên nền hoà âm giản dị không kém. Tôi yêu thích ngay. Có cái gì đó trong một bài nhạc đơn sơ khiến cho ta dễ thấu đáo ý nhạc cũng như cảm xúc bày tỏ trong cách hát.
Hai mươi mấy năm sau, khi tôi bắt tay vào phần dịch, có một cụm chữ đã làm tôi điên đảo: as if the mayor had offered me the key to Paris.  Đại khái là tôi cảm thấy hạnh phúc và vinh dự, như một người được toàn quyền muốn gì được nấy tại kinh đô ánh sáng Paris, dựa trên điển tích thời Trung Cổ.  Ngôn ngữ Việt hình như không có gì ngắn gọn nhưng rất thơ để thay vào 11 chữ đó.  Tôi nghĩ câu nhạc không thể rườm rà vì sẽ mất đi cái không khí nhẹ nhàng của ý nhạc.  Cho nên tôi phải hoán chuyển thành niềm hạnh phúc, chỉ giữ lại tên thành phố trữ tình mà thôi.
Cuối cùng rồi tôi cũng gởi cho bạn tôi bản dịch mà tôi không mấy hài lòng với phần Paris này.
Rồi cách đây không lâu, tôi khám phá ra bài nhạc chính được viết bởi Michel Legrand nguyên tác lời Pháp.  Không phải nhạc Mỹ như tôi đã tưởng.  La Valse des Lilas. Đọc đi đọc lại không thấy gì liên can đến ngày hè qua bản dịch của Johnny Mercer.  Hai bản không liên hệ gì trên phần lời, ngoại trừ một bản là tiếng Pháp và bản dịch có dùng chữ… Paris.  Chán chưa!  Thật là công cốc.
Tôi đã nghe Michel Legrand trình bày bài này, cũng như nhiều ca sĩ khác với giàn hoà tấu độc đáo. Nhưng có gì đó trong chất giọng thiếu điêu luyện của Astrud Gilberto đã, hơn hết, cho tôi những bồi hồi thương cảm một mối tình ngắn ngủi trong những ngày hè thơ mộng.  Vì thế nên tôi vẫn giữ nguyên bản dịch từ tiếng Anh với tình cảm man mác ấy.

LV:  Lần đầu tiên nghe Once Upon a Summertime là khi bạn gửi cho tôi.  Tên tuổi của nhạc sĩ Michel Legrand này quá lớn trong nền nhạc thế giới (The Windmills of Your Mind, The Summer of ’42) làm tôi cũng hơi hãi. Không biết có làm nổi không? Thế nhưng chỉ nghe một vài câu đầu qua giọng hát Astrud Gilberto là tôi biết là không làm bài này thì không chịu được.  Lúc đó tôi quên hẳn Michel Legrand là ai, tôi chỉ biết là mình bị ám ảnh bởi nét nhạc khắc khoải, mị hoặc này.  Những giây phút trăn trở với bài này đưa tôi đến một cõi bờ xa lạ, đầy khích thích.  Tôi gửi cho bạn bản nháp của hòa âm mà lòng vẫn phân vân vì đến lúc chót tôi vẫn không phân biệt được đây là jazz hay classical music.  Tôi chỉ biết đi theo dẫn dắt của tiếng nhạc trong lòng tôi.  Thở phào khi bạn điện thư trả lời là bạn thích hòa âm này….

NT:  Ừ, hòa âm của bạn trong sáng, gợi ngay đến không khí mùa hè.  Tuy âm vực hơi cao, nhưng vì thế tôi không dùng kỹ thuật nhiều, hầu như chỉ là lẩm nhẩm một mình trong tiếc thương.  Xin gửi đến thính giả của KẻJazz một nhạc phẩm ngày hè của bao kỷ niệm.

Trưa Hè Nao, Có Anh và Em IconMusicSheet

Anh nhớ trưa hè nao có anh và em kề vai
Chúng ta dừng chân mãi mê trước hiên nhà ai
Ngắm bao chùm hoa forget-me-not thật xanh
Nắm trong tay em mềm

Anh nhớ trưa hè nao giống như buổi trưa hè nay
Tiếng em cười vang khiến cho hồn anh ngợp say
Với bao nụ hôn lén trao trong quán cà phê

Ôi cánh môi hồng em khẽ run ngọt hơi tình yêu
Khiến cho lòng anh xốn xang hạnh phúc tràn dâng
Ví như mùa xuân chốn Paris đã về đây, bao đắm say

Em biết không mùa đông giá băng đường phố quạnh hiu
Lũ chim bồ câu đã theo em bay về đâu
Để riêng mình anh lắng nghe hồi chuông chiều rơi
Tiếc thương ngày nao hứa yêu nhau mãi ngàn sau
Once Upon a Summertime

Once upon a summertime, if you recall
We stopped beside a little flower stall
A bunch of bright forget-me-nots was all 
I'd ever let you buy me

Once upon a summertime just like today
We laughed the happy afternoon away
And stole a kiss at every street cafe

You were sweeter than the blossoms on the tree
I was as proud as any girl could be
As if the mayor had offered me the key to Paris

Now another winter time has come and gone
The pigeons feeding in the square have flown
But I remember when the vespers chimed
You loved me once upon a summertime