Hoang Đảo

• Nguyên tác: Koop Island Blues
• Nhạc & lời: Ane Brun, Oscar Simonsson & Magnus Zingmark
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Lúc bạn hòa âm xong bài Hoang Đảo này, bạn hỏi tôi có thấy bài nhạc này giông giống một bài nào khác không.  Tôi đã nghĩ, đa số những bài nhạc dễ nghe thường có âm hưởng của những ca khúc khác chứ tránh sao cho đặng. Nghĩ cho cùng, chỉ có 12 nốt quanh đi quẩn lại thì làm sao cho khỏi chuyện na ná kia.

Bản phối đầu tiên bạn cho nó mang ít nhiều sắc thái của swing chậm.  Có lẽ vì vậy mà bạn cảm ra được một cái gì hao hao từ ca khúc Ces Petits Riens của Serge Gainsbourg mà KeJazz đã cho lên mạng năm 2018.  Tôi cũng đồng ý.

Koop Island Blues, nguyên tác của Hoang Đảo, là một ca khúc fusion của nhóm Koop.  Bài nhạc vừa jazz, vừa blues, vừa swing, vừa Caribbean, vừa electronica này là nét đặc thù của cặp nhạc sĩ Magnus Zingmark và Oscar Simonsson.  Để tạo một bài nhạc, họ thường lấy những mẫu nhạc nhỏ từ cả trăm ngàn bài nhạc khác nhau rồi ráp lại như trong trò chơi lắp hình (puzzle), một hình thức sampling của những nhạc sĩ rap đương đại.  Đây là lý do tại sao bạn thấy nghe quen quen nhưng không thể nào định hình được.

Lúc bạn phối lại, bạn đã cho bài nhạc mang mùi vị blues qua tiếng guitar đay nghiến như cơn gió lạnh lẽo không dứt trên vùng đảo hoang.

LV: Thành thật mà nói thì tôi không cảm được cái nét blues của từ nguyên bản của Koop Island Blues như tựa bài gợi ý. Theo tôi thì Koop Island Blues mang phong cách jazz xưa của thập niên 1930-1940, khiến tôi liên tưởng đến bài đã làm rồi. Vì lẩn quẩn với định kiến đó nên tôi gặp khó khăn khi thực hiện bài Hoang Đảo này. Vừa muốn giữ theo phong cách jazz xưa nhưng lại không muốn lập lại cách chơi của Những Thứ Không Đâu. Tôi ngâm bài khá lâu vì không tìm ra ý mới cho đến khi bạn nhắc khéo. Bạn nói là bài này dễ (?) nên cần làm sớm để có bài cho lên. Bởi thế nên bản nháp đầu gửi cho bạn nghe khá là loạn xạ vì tôi dựng nó lên theo kiểu “dễ” trong khi không hoàn toàn xác định được phong cách của bài. Tuần sau đó nghe lại bản nháp thì thấy không ổn. Nghe giống như jazz “chè” không phải jazz mà cũng không phải blues!

Thế nên tôi phải xóa đi làm lại từ đầu. Lần này tôi bỏ qua phong cách jazz của nguyên bản và chỉ chú trọng vào phần blues. Thành ra phiên bản chót này nghe khác hẳn với nguyên bản vì nó được chuyển qua blues rock. Hoang Đảo trong tiếng sóng dồn và hải âu réo gọi đã khoác lên một mầu áo mới.

Hoang Đảo

Em hỡi, hôm nay
Ngoài trời lạnh giá, gió về đảo hoang 
Thấy trong cô đơn
Lòng sao hối tiếc vô vàn
Vì ngày xưa
Ta thật quá ngây thơ
Giờ anh mãi đi tìm em
Tìm bóng hình đang phai dần

Hôm ấy chia tay
Nụ cười xa vắng vẫn nhiều đắm say
Thế nhưng hôm nay
Lòng em có thấy cô quạnh?
Vì từ nay
Chẳng còn có bao lâu
Dù em có đi tìm anh
Tìm khi hoàng hôn nhạt nhòa…

Koop Island Blues

Hello, my love
It's getting cold on this island
I'm sad alone
I'm so sad on my own 
The truth is 
We were much too young
Now I'm looking for you
Or anyone like you

We said goodbye
With a smile on our faces
Now you're alone
You're so sad on your own
The truth is
We ran out of time
Now you're looking for me
Or anyone like me

Tàn Giấc Mơ

• Nguyên tác: Boulevard of Broken Dreams
• Nhạc: Harry Warren
• Lời: Al Dubin
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Minh Nguyệt
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Trí Bùi
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Hôm nọ, vô tình thấy một video clip của một cô gái người Nam Bộ dạy làm bánh cà-rốt bọc mè chiên nhìn thật đẹp mắt.  Tình thật tôi không nấu nướng nhiều, nhưng thấy mấy cái bánh màu cam đỏ hấp dẫn vô cùng, nên đã tò mò nghe thử cách thức làm như thế nào.

Chỉ một điều là khi theo dõi cô ta vừa làm vừa dạy, tôi thấy trong người bực bội mà không biết tại sao.  Coi xong video, tôi phải mở lại từ đầu để truy cứu nguyên nhân vì sao mà tôi thấy khó chịu như vậy.

Cô gái có giọng nói thật trẻ trung, thật ấm áp dễ cảm.  Chi tiết hướng dẫn được trình bày thật kỹ lưỡng và mạch lạc.  Chỉ duy một điều, bằng giọng Nam, cô nói toàn chữ Bắc như “vừng” thay vì mè, “rán” thay vì chiên, và hay đệm những “nhé” chữ “vâng” chữ “ạ”.

Với riêng tôi, những cái đặc biệt của từng vùng trên đất nước Việt Nam là một điều nên được gìn giữ.  Giống như những món ăn địa phương như phở Bắc, bún bò Huế, mì Quảng, hủ tíu Mỹ Tho; phong tục tập quán địa phương cũng như phương ngữ là những đặc thù, tổng hợp tạo nên một nền văn hóa bao quát và phức tạp.  Một điều cho ta hãnh diện vì dân tộc ta đã có hơn bốn ngàn năm văn hiến và trải rộng từ Bắc vô Nam.  Đó là những cái “dễ thương” ta thấy trong một loạt những bài nhạc Phạm Duy đã phổ thơ Nguyễn Tất Nhiên.

Nói như vậy rồi tôi lại nhớ đến có lần anh Ngu Yên đã so sánh nhạc dịch như bắt một cô gái Mỹ tóc vàng mắt xanh đội nón lá mặc áo dài giả làm cô gái Việt Nam.  Có điều gì đó không… đúng.  Tôi chỉ có thể nghĩ ra một vài chữ: dối trá, giả mạo, lừa gạt…

Có lẽ câu hỏi tôi nên đặt ra: chúng ta đánh đổi sự giả mạo ấy để được gì?

Nhớ thời xưa dưới đời vua Đồng Khánh, triều đình muốn thay đổi theo hướng tây phương, để dân tộc  được văn minh hơn, để đất nước phát triển và trở nên hùng mạnh hơn, để có một ngày thoát khỏi ách nô lệ dưới quyền lực của Tàu, Pháp, Nhựt. Ngược lại, để được như vậy, chúng ta phải chịu mất đi một phần nào đó văn hóa (tuy đó vẫn là văn hóa bảo thủ thừa hưởng từ Tàu qua cả trăm năm bị Tàu đô hộ).

Trở lại chuyện âm nhạc, nhạc jazz “giả mạo” mà KẻJazz đang phổ biến cũng là một cố gắng làm cho nền âm nhạc Việt Nam thêm rộng rãi, thêm “trăm hoa đua nở”.  Tuy vậy, với những cố gắng này, chúng ta đang đánh đổi hoặc để mất đi những gì?

Bạn bắt đầu thấy nhức đầu rồi phải không?  Tôi cũng vậy đó.

Có lẽ tôi chẳng nên tị hiềm gì cô gái người Nam chuyên dùng phương ngữ Bắc kia.  Cứ nấu nướng và bi-bô đi nhé cô.

Và tôi cũng xin các bạn bè KeJazz cứ tiếp tục yêu mến và ôm ấp dòng nhạc jazz giả hiệu này…

LV: Mất thời giờ và công sức! Đó là trả lời cho câu hỏi cắc cớ của bạn. Theo tôi nghĩ thì nguyên nhân làm cho bạn cảm thấy khó chịu khi nghe cô người nam nói giọng bắc chính là phạm trù chọn lựa của riêng cá nhân bạn thôi. Những gì nằm ngoài phạm trù đó sẽ có khả năng làm cho bạn khó chịu. Chuyện này là dĩ nhiên. Ai cũng có những quan điểm riêng tư về những sự kiện chung quanh mình. Vì đây không phải là vấn đề về khoa học, sinh học nên đúng hay sai chỉ là dựa trên quan điểm và sở thích của mình. Dạo trước khi bắt đầu thâu nhạc cho nhiều bạn từ xa, tôi luôn bắt bẻ các bạn đó về phát âm. Tôi cho rằng họ phải phát âm theo đúng giọng bắc thì mới chấp nhận được. Nhưng dần dần tôi nghiệm ra hai điều: thứ nhất là thói quen phát âm rất khó chữa và thứ hai là có chữa được cũng không lâu dài và cũng không làm cho bài nhạc hay hơn chút nào. Tôi nhớ có một lần nghe Amy Winehouse hát. Cách cô hát thật hấp dẫn, lôi cuốn nhưng tôi hoàn toàn không nghe ra rõ cô hát những câu gì! Từ dạo đó tôi bớt chú trọng nhiều đến cách phát âm trong những bài tôi thực hiện nữa.

Giờ đây tôi xem mọi cách phát âm như là đặc điểm riêng biệt của người hát, miễn sao tinh thần của bài nhạc được diễn tả cho đầy đủ theo cảm nhận của tôi.

Còn việc jazz giả hiệu hay không thì mặc kệ. Miễn sao mình làm cho khoái chí được thì cứ làm!

Tàn Giấc Mơ

Tôi còn đi mãi trên lề đường phố ấy
Con đường tan vỡ ước mơ bao người
Trong màn sương sớm, trong mùi son tàn
Không cần say đắm, không cần ngỡ ngàng
Cho người quên những giấc mơ lỡ làng

Tôi cười, tôi khóc, đêm rồi ngày trôi qua
Trong vòng tay đã tan bao giấc mộng
Trong màn sương sớm, trong mùi son tàn
Nhưng mà trong mắt xót xa đôi hàng
Khi còn trên gối giấc mơ lỡ làng

Vì nơi đây còn tôi hoài trông mong
Còn lê bước trên lề phố khuya
Mà hồn tôi thì quên nơi xa xôi
Thành phố tháp chuông giáo đường cao

Ân tình tôi đấy, vay mượn vài giây thôi
Ai nào xin giữ thêm cho lâu dài
Trong màn sương sớm, trong mùi son tàn
Vẫn còn câu hát, bước chân nhịp nhàng
Trên đường phố những giấc mơ lỡ làng

Boulevard of Broken Dreams

I walk along the street of sorrow
The boulevard of broken dreams
Where gigolo and gigolette
Can take a kiss without regret
So they forget their broken dreams

You laugh tonight and cry tomorrow
When you behold your shattered dreams
And gigolo and gigolette
Awake to find their eyes are wet
With tears that tell of broken dreams

Here is where you'll always find me
Always walking up and down
But I left my soul behind me
In an old cathedral town

The joy that you find here you borrow
You cannot keep it long it seems
But gigolo and gigolette
Still sing a song and dance along
Boulevard of broken dreams