Cười Đáp Trả Thanh Xuân

• Nhạc: Ngu Yên
• Thơ: Cố Quận, của Lê Thị Huệ
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Đọc thơ: Đặng Ngọc Phụng
• Hòa âm & phối khí: Lý Giai Niên
• Ghi âm & Final mix: Studio LGN
• Photo & graphics: MarcMarc

Tôi có anh bạn sống đời khá giả.  Anh gửi con đi học piano.  Một lần họp bạn bè tại tư gia, sau bữa ăn tối thịnh soạn, anh mời mọi người ngồi quanh cây đàn để thưởng thức tiếng đàn của con mình.  Đứa bé tuy nhỏ tuổi nhưng tỏ ra có năng khiếu về nhạc.  Tôi mê man thưởng thức tiếng đàn như mưa rơi gió cuốn trong bản Fantasie Impromtu, như ánh trăng dịu dàng trong Moonlight Sonata… Cho đến khi tiếng đàn đổi qua khúc Fur Elise, tôi nghe anh bạn tôi lên tiếng, “Bài này mới hay nè.  Nãy giờ nghe đàn mà buồn ngủ muốn chết.”

Nhạc ru ngủ.  Tôi nghe cụm chữ này từ thời còn nhỏ.  Nhưng chúng mang một ý khác trong thời chiến tranh.  Nhạc phản chiến là loại nhạc ru ngủ, làm nản lòng các chiến sĩ ngày đêm ngoài trận tuyến.

Nhưng tôi nghĩ, những ca khúc vay mượn những óng ả của giai điệu quen tai cũng như từ ngữ đã được dùng quá nhiều, đã trở thành cliché, là một loại ru ngủ khác.  Ru ngủ văn hóa.  Văn hóa ngủ thì không thể năng động tiến tới tương lai, không thể theo kịp văn hóa thế giới.

Cố Quận là bài thơ của Lê Thị Huệ, được Ngu Yên phổ nhạc năm 1998.  Tôi ghi âm  và phát hành trong cuốn CD Bóng Nắng Khuya năm 2001.

Nhiều người nghe xong đã phản đối, “Nhạc gì mà nói năng thô cộc; câu ‘thử vất cảm xúc vào thùng rác’ nghe thật chướng tai.”

Tôi bảo, “Âm nhạc đâu phải lúc nào cũng để ru ngủ đâu.  Các bạn cứ thử quăng cái định kiến đó vô thùng rác rồi xem sao.”

Khi tôi hát ca khúc này, tôi chỉ cảm đôi cánh thiên thần mở rộng, và gió thì lồng lộng thổi.  Tôi đã bay thật cao…

Nguyễn Thảo, 04/2023

Cười Đáp Trả Thanh Xuân

Đứng ngã tư đường
Nhai mẩu bánh mì
Chung quanh, một bầy đàn ông âu yếm hôn nhau

Tôi no nê cánh gió thiên thần
Đáp xuống trần gian tục lụy
Đứng trước hiên nhà bơ vơ

Thử vất cảm xúc vào thùng rác
Thử vất cảm xúc vào thùng rác
Đi, đi như mọi người

Thử vất cảm xúc vào thùng rác
Thử vất cảm xúc vào thùng rác
Tôi nhủ lòng
Thôi không viết bài thơ

Bây giờ đứng lừa đuổi chiều cố quận
Lòng rưng rưng
Nắm tay cùng thanh xuân đi qua phố hoa đèn
Ôm sợi tóc xước thời gian
Tôi thả thời gian lùa mái tóc theo gió
Bay theo ngập ngừng đêm tối

Tôi vớt vội nụ tình hồng dễ thương chân thật nở quỳnh hương
Nhưng bất ngờ
Giữa dòng thời gian vội vã
Có người đàn bà lỡ thì rên xiết
Khi cười đáp trả thanh xuân

Đứng trước hiên nhà
Đau đớn hoan lạc
Tôi nhủ lòng…

Thử vất cảm xúc vào thùng rác…
Thử vất cảm xúc vào thùng rác…

Băn Khoăn Nụ Hồng

• Nguyên tác: Mon amie la rose
• Nhạc & lời: Cécile Caulier & Jacques Lacome
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Kim Loan
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm:  Phòng Thâu Phan Thụy Khánh (Canada)
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Thời nhạc trẻ ở Việt Nam trước năm 75, Françoise Hardy là một ca sĩ tôi rất thích.  Giọng cô khác hẳn với Sylvie Vartan, France Gall, và  những ca sĩ thời Yé-Yé ấy.  FH dường như trầm tĩnh hơn, tự sự hơn.  Nghe FH hát những ca khúc của cô, tôi có cảm tưởng không phải là những ca khúc nặng phần diễn, mà là những đoạn ballad trích từ một cuốn nhật ký riêng tư.

Có lẽ giống như người ta vẫn nói, đa số nhạc được thưởng thức bằng những nhớ nhung vương vấn của kỷ niệm nhiều hơn là chính bài nhạc đó.  Mỗi khi tôi nghe lại những ca khúc như Le premier bonheur du jour hay Mon amie la rose, lòng tôi lại dấy lên mối hoài cảm như vậy.

Băn Khoăn Nụ Hồng được tôi ghi lại với những tình cảm bâng quơ của thời thanh xuân xa xưa…  Một lần rực rỡ đời hoa.  Cành hồng đẹp nhất vì ai? Nở ra trong vườn hôm ấy

Sau đó, ca khúc được gửi đi cho Kim Loan.  Tiếp theo đó chỉ còn chờ đợi, và băn khoăn… không biết nụ hồng sẽ như thế nào…

Vài tuần sau, tôi nhận được điện tin từ FaceBook: “Anh Thảo ơi, là cành trăng hay vành trăngBụi này hay bụi hồng?” v.v…  và cuối tin là “giúp em với!!!”.  Cành hoặc vành trăng thì dễ rồi.  Bụi hồng thì tôi phải dài dòng văn tự hơn.  Tôi nói với Kim Loan, chữ bụi hồng (hồng trần) là từ hai câu trong Chinh Phụ Ngâm Khúc, “Thiên địa phong trần, hồng nhan đa truân” nói về thân phận của người nữ trong thời cuộc.  Đoàn Thị Điểm đã khéo léo viết thành “Thuở trời đất nổi cơn gió bụi, khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên.” Và trong một ý niệm triết lý hơn, Kinh Thánh có nói “cát bụi sẽ trở về cát bụi”, thế nên, “bụi hồng rồi sẽ về đâu?” vẫn là một nỗi băn khoăn cho một nụ hoa nào đó.

Mời các bạn nghe một nhạc phẩm mà một thời Francoise Hardy đã làm thổn thức bao trái tim của người trẻ, ca khúc Mon amie la rose , lời Việt, qua tiếng hát của Kim Loan

Băn Khoăn Nụ Hồng

Như cơn mơ đời thoáng trôi
Qua trong một chớp mắt thôi
Băn khoăn cánh hồng lẻ loi

Bình minh lên gọi sức sống
Giấc mơ ươm giọt sương sớm
Long lanh trên cánh nhung êm
Thơm tho trong tình yêu mới
Dâng bao hương sắc cho đời
Mê say cho đến đêm về
Hắt hiu khép cánh hoa tàn

Một lần rực rỡ đời hoa
Cành hồng đẹp nhất vì ai
Nở ra trong vườn hôm ấy?
 
Khi cơn mơ đời thoáng trôi
Qua trong một chớp mắt thôi
Than van cánh hồng lẻ loi:

Họa chi một nụ tươi thắm
Phất phơ ngọn cành yếu ớt
Run trong cơn gió chơi vơi
Cho nghe rơi từng cánh úa
Cho tim thoi thóp chơ vơ
Chân chôn sâu dưới huyệt mồ
Thế thôi qua hết một đời?

Tuyệt vời một thoáng phù du
Bụi hồng rồi sẽ về đâu
Giữa khi ngày mai đến?

Như cơn mơ đời thoáng trôi
Qua trong một chớp mắt thôi
Sáng nay hoa lìa trần gian

Rồi đêm qua vành trăng khuyết
Lắng soi một cành hoa chết
Nhưng trong mơ, thoáng hương hoa
Lâng lâng trên ngàn mây vắng
Trong hư vô thấy linh hồn
Hoa tươi như sáng hôm nào
Bâng quơ tôi thấy hoa cười

Mặc đời thôi mất niềm tin
Ngày ngày tôi vẫn vọng trông
Giữa thiên thu từng giây phút

Hay khi giấc đời đã qua
Qua trong một chớp mắt thôi
Vang đâu đây, lời nụ hoa…

Mon amie la rose

On est bien peu de chose
Et mon amie la rose
Me l'a dit ce matin

À l'aurore je suis née
Baptisée de rosée
Je me suis épanouie
Heureuse et amoureuse
Aux rayons du soleil
Me suis fermée la nuit
Me suis réveillée vieille

Pourtant j'étais très belle
Oui, j'étais la plus belle
Des fleurs de ton jardin

On est bien peu de chose
Et mon amie la rose
Me l'a dit ce matin

Voit le dieu qui m'a faite
Me fait courber la tête
Et je sens que je tombe
Et je sens que je tombe
Mon cœur est presque nu
J'ai le pied dans la tombe
Déjà je ne suis plus

Tu m'admirais hier
Et je serai poussière
Pour toujours demain.

On est bien peu de chose
Et mon amie la rose
Est morte ce matin

La lune cette nuit
A veillé mon amie
Moi en rêve j'ai vu
Éblouissante et nue
Son âme qui dansait
Bien au-delà des nues
Et qui me souriait

Croit celui qui peut croire
Moi, j'ai besoin d'espoir
Sinon je ne suis rien

Ou bien si peu de chose
C'est mon amie la rose
Qui l'a dit hier matin.