Không Còn Buồn

Nguyên tác: Chauga de Saudade
Nhạc: Antônio Carlos Jobim
Lời: Vinícius de Moraes
Bản Anh: No More Blues
Lời Anh: Jon Hendrick
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Huỳnh Tuấn Studio (SG)
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Trang Trần
Graphics: MarcMarc

LV: Tôi rất thích nhạc phẩm No More Blues này. Những nốt nhạc chõi đẩy đưa theo điệu bossa nova/samba nhanh trong bài mang đến cho tôi một cảm giác kỳ thú khó diễn tả thành lời. Thêm nữa là cách chuyển hợp âm thật tài tình khiến cho những nốt nhạc tưởng chừng như không cách nào theo nhau được lại quấn quít liền lạc một cách tài tình. Thích bài nên mấy năm trước khi bạn dịch bài này ra lời Việt Không Còn Buồn thì tôi đã nhất định phải thực hiện nó cho bằng được. Tuy nhiên tôi vẫn ao ước muốn trở lại với nó lần nữa. Chỉ kẹt là bài khó hát nên khó tìm ra ca sĩ nào đủ liều để thử lửa. Bỗng đâu AT từ SG lại đề nghị hát! Mừng quá! Những giọng nữ tôi biết mà có thể cáng đáng nhạc phẩm khó nuốt này thì chỉ có một hai người. Mà cô AT này thì lại nằm trong danh sách đó. Nhất là AT khá rành về nhạc Brazillian bossa nova. Nhạc bossa nova kiểu này không theo cách vận hơi bỏ nhịp quen thuộc của nhạc Việt; khiến cho người hát gặp trở ngại rất nhiều. Thêm nữa là giai điệu không theo tiêu chuẩn của những scale bình thường nên dễ hát lạc. Ít nhất đó là qua kinh nghiệm của tôi khi lần đầu thực hiện nó. Lần này AT hát thì tôi cũng đã nóng lòng háo hức để nghe xem cô xử lý bài hóc búa này ra sao. Xin mời người nghe thẩm định.

NT: Tôi cũng xin cám ơn một người bạn, mới quen qua trang Facebook, cô Trang Trần, đã cho phép KẻJazz sử dụng những tấm photograph của cô. Nghệ thuật của Trang Trần mang tầm nhìn đến rất gần với vật thể bình dị, gần đến độ bức ảnh trông thật mới lạ, thật tối giản nhưng lại chứa đựng cả khối cảm xúc rất sâu đậm.

Như bạn nói, Không Còn Buồn là một bài nhạc khác thường, vì những nốt nhạc thoạt nghe dường như lệch lạc nhưng lại rất chặt chẽ nối kết nhau. Nói một cách khác, mới nghe thì thấy rối rắm, nhưng nghe kỹ lại rất hợp lý, rất vừa vặn với xúc cảm của ý nhạc. Bản tiếng Anh có tựa là No More Blues. Tôi đã mượn tấm ảnh này của Trang Trần vì màu sắc và ngôn ngữ của nó để mở lối vào ca khúc này.

Không Còn Buồn

Hết buồn đau
Sẽ quay về mau
Thôi hết buồn đau
Hứa với lòng sẽ thôi giang hồ
Vẫn hoài mong chốn xưa ấy
Thế nhưng thật buồn cười
Trái tim tôi còn vẫn nơi đấy muôn đời

Hết thở than
Mắt khô lệ rơi
Và chẳng sợ chi
Đã không còn lời biệt ly 
Dù nghe núi sông réo gọi
Biết tôi sẽ nói câu chối từ
Vì tôi đã sống yên bình
Đời sẽ không còn khổ đau

Đời viễn du, ngày tháng xa lìa nơi ấy
Trong tim hoài vấn vương
Nhớ thương về quê nhà
Tôi đã luôn tìm khắp nẽo
Mà vẫn đâu thấy yên bình
Rồi tôi chợt hiểu ra rằng quê nhà
Là nơi tôi sẽ sống vui

Hết buồn đau
Bước chân về mau
Trả dứt nợ xong
Sẽ thôi không còn lang thang một khi
   ấm êm bên người
Đời sống an lành
Một mái gia đình
Và ta có nhau
Đắm say với tình yêu
Thấy bao niềm hạnh phúc
Tràn dâng như sóng lên khơi, như cánh buồm căng gió
Không còn chi khổ đau

No More Blues

No more blues
I'm going back home
No, no more blues
I promise no more to roam
Home is where the heart is
The funny part is 
My heart's been right there all along

No more tears 
And no more sighs
No, no more fears
I'll say no more goodbyes
If travel beckons me
I swear I'm gonna refuse
I'm gonna settle down 
And there'll be no more blues

Everyday while I am far away
My thoughts turn homeward
Forever homeward
I've traveled 'round the world
In search of happiness
But all the happiness I've found 
Was in my hometown

No more blues
I'm going back home
No, no more dues
I'm through with all my wandering now
I'll settle down 
And never roam 
And find someone
And build a home
When we settle down
There'll be no more blues
Nothing but happiness when we settle down 
There'll be no more blues

Alleluia

Nhạc & lời: Leonard Cohen
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Vũ Đèo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Studio Vũ Đèo
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Bích họa tại nhà nguyện St. Joseph 's Oratory
Graphics: MarcMarc

NT:  Lần đi DC, tôi đã làm quen được với một người ca sĩ trẻ, rất trẻ.  Nhưng khi nghe anh cất tiếng hát, tôi có cảm tưởng anh có một tâm hồn thật già dặn và đầy ưu tư.  Sau khi hát, tôi có đến nói chuyện làm quen, và lôi kéo anh vào hát cho KeJazz.

Anh hưởng ứng ngay.

Anh bảo tôi anh rất thích nghe Etta James, một ca sĩ có giọng hát nhiều chất liệu blues.  Tôi nói tiếng hát của anh trong sáng mượt mà, làm tôi nghĩ đến Bing Crosby hoặc Natalie Cole.  Anh bảo tôi, ngược lại, anh học hỏi rất nhiều từ lắng nghe Etta James và nỗi đau đớn của bà.

Tôi với bạn bàn thảo với nhau về loại nhạc nào sẽ hợp với người bạn mới quen này. Bạn bảo tôi Vũ Đèo có nhiều chất giọng giông giống Aaron Neville.  Rồi bạn đề nghị Alleluia.

Tôi đã được nghe anh hát vài bài nhạc VN cổ điển ở quán cafe MontMartre; tôi đồng ý với bạn ngay. Người bạn trẻ này sẽ mang lại một sắc thái mới cho bài nhạc nặng cân này. Và hôm nay KJ xin giới thiệu người ca sĩ trẻ Vũ Đèo đến với các bằng hữu xa gần.

Hôm nay cũng là ngày cuối năm. Một năm 2021 với nhiều nhiêu khê rắc rối, nhiều biến chuyển của nạn đại dịch, nhiều chuyện hung tàn đẩm máu. Ca khúc Alleluia này là một lời cầu xin an bình cho mọi người.

Alleluia

Mạch nhạc nào nghe như có bí phép
Người đàn lên theo thánh ý chép.
Sao anh vô tư, không quan tâm, chẳng đoái hoài?
Này đây quãng tư, quãng năm tiếp nối.
Thứ âm trầm rơi, trưởng âm lên vút.
Ngẩn ngơ quân vương vung tay phóng bút Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Niềm tin trong anh đôi lúc chới với,
Vì trong đêm trăng trên nóc mái ngói ,
Nhìn em tắm ánh nước lấp loáng, khiến anh như người mất hồn.
Buộc thân anh trên chiếc ghế gỗ mốc,
Đập tan ngai vua, gọt bay mái tóc.
Từ trên môi anh, em chắt lấy khúc Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Phòng không nơi đây anh có biết đến.
Từng giam chân anh, và đã lấy mất hết,
Lấy mất tất cả chỉ sót trong anh niềm cô độc.
Rềnh rang em giương cờ bay muôn sắc.
Tình yêu đâu ai vẻ vang chiến thắng?
Chỉ có vắng ngắt (và) nát tan câu nguyện cầu.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Một thời luôn nghe chuyện buồn vui dưới thế.
Chuyện nhân gian xưa em mang ra kể.
Nhưng nay sao anh chỉ thấy hoang mang toàn im lìm.
Một thời năm nao khi ta trong nhau,
Cùng thần linh kia giang cánh bay cao,
Làn hơi trên môi, ta nghe mấp máy Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Còn không trên kia một đấng Sáng Thế?
Bài học yêu đương riêng anh vẫn biết
Sao cho nhanh tay bắn trúng kẻ trong cuộc chơi này.
Chẳng phải lời than trong đêm tối ám,
Cũng chẳng là ai tìm thấy ánh sáng,
Lạnh tanh rách nát  chỉ có câu Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Hallelujah

Well I heard there was a secret chord
That David played and it pleased the Lord
But you don't really care for music, do you?
Well it goes like this: the fourth, the fifth
The minor fall and the major lift
The baffled king composing Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Your faith was strong but you needed proof
You saw her bathing on the roof
Her beauty and the moonlight overthrew you
She tied you to her kitchen chair
She broke your throne and she cut your hair
And from your lips she drew the Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Baby I've been here before
I've seen this room and I've walked this floor (you know)
I used to live alone before I knew you
And I've seen your flag on the marble arch
And love is not a victory march
It's a cold and it's a broken Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

There was a time when you let me know
What's really going on below
But now you never show that to me, do you?
But remember when I moved in you
And the holy dove was moving too
And every breath we drew was Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Maybe there's a God above
All I've ever learned from love
Was how to shoot somebody who outdrew you
And it's not a cry that you hear at night
It's not somebody who's seen the light
It's a cold and it's a broken Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…