Hãy Giúp Em Qua Hết Đêm Nay

Nhạc & lời: Kris Kristofferson
Lời Việt: Minh Nguyệt
Trình bày: Minh Nguyệt & Triệu Vinh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Trí Bùi & Phòng Thâu NTV 
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Trước hết, tôi chân thành cám ơn những thân hữu như anh Ngu Yên, Dực, Đức Phạm đã đóng góp những bản nhạc dịch cho KẻJazz.  Công việc này, tôi hiểu rõ, đòi hỏi rất nhiều thì giờ để viết những gì tác giả muốn nói ra trong một ngôn ngữ thường không đồng văn hóa, mà làm sao cho thính giả Việt nắm bắt được ý tác giả, rung động được với tình cảm có thể không quen thuộc, nhưng vẫn xôn xao trong cái mới lạ của không khí, cái đẹp của từ vựng. 

Và cũng phải cảm ơn Minh Nguyệt, người đã dịch Cà Phê Đen, Xoay, và hôm nay, Hãy Giúp Em Qua Hết Đêm Nay.

Qua ba bản nhạc nêu trên, có lẽ chúng ta phải công nhận rằng MN đã đem tài hoa của chữ nghĩa vào những bài hát này.  Lời ca của cô thường rất gợi cảm, khiêu khích, thách đố người nghe.  Cô hát cũng như vậy, cách nhả chữ của cô có âm hưởng ít nhiều như đang trêu ghẹo thính giả.

Cái khiêu khích đó, là đặc tính của bài hát Help Me Make It Through The Night của Kris Kristofferson.  Người nhạc sĩ đa năng này đã từ bỏ hết để theo nghiệp viết nhạc.  Ông viết ca khúc này trong những ngày làm lao công cho hãng Columbia Records để được hòa mình vào thế giới âm nhạc mà ông mơ ước.  Vô gia cư, ông ở tạm nhà của người bạn ca sĩ Dottie West.  Lúc ông đưa ca khúc này cho Dottie, cô đã từ chối trình bày vì cô cho rằng lời nhạc quá gợi cảm, quá thách thức khán giả lúc bấy giờ.  Vài tháng sau, cô ca sĩ Sammi Smith đã ghi âm và tung ra thị trường, và bài nhạc này đã chiếm hàng đầu của Billboard, đưa tên tuổi của Kristofferson vào ngay làng âm nhạc Country & Western.

Theo lời tâm sự, Kristofferson đã lấy cảm hứng lúc đọc bài phỏng vấn Frank Sinatra trong tạp chí Esquire.  Khi hỏi Sinatra tin vào điều gì, ông đã trả lời, “Booze, broads, or a bible… whatever helps me make it through the night.” (“Rượu, đàn bà, hay quyển thánh kinh… cái gì cũng được miễn nó giúp tôi qua hết một đêm.”)

Hãy Giúp Em Qua Hết Đêm Nay

Nhẹ tay tháo nơ trên tóc huyền
Cho suối buông lơi xõa thân mình
Kề êm ái mơn man da mềm
Như những bóng in trên tường đêm

Nằm đây kế bên em hỡi người
cho đến khi nắng sớm rạng ngời
Thời gian hỡi xin cho đứng lại
Hãy giúp em qua hết đêm này

Chẳng cần lo chi sai hay đúng
Đâu cần cố hiểu biết làm gì
Cho dầu khi quỷ dữ tìm mai này
Nhưng đêm nay em muốn anh thôi

Ngày hôm trước đã qua mất rồi
Mai vẫn chưa biết sẽ ra sao
Buồn biết mấy khi em đơn độc
Hãy giúp em qua hết đêm này

Buồn biết mấy khi em đơn độc
Anh giúp em qua hết đêm nay

Help Me Make It Through The Night

Take the ribbon from my hair
Shake it loose and let it fall
Layin' soft upon your skin
Like the shadows on the wall

Come and lay down by my side
Till the early mornin' light
All I'm takin' is your time
Help me make it through the night

I don't care what's right or wrong
I don't try to understand
Let the devil take tomorrow
'Cause tonight I need a friend

But yesterday is dead and gone
And tomorrow's out of sight
And it's sad to be alone
Help me make it through the night

And it's sad to be alone
Help me make it through the night

Xoay

Nhạc: Luis Dementrio
Lời Anh: Norman Gimbel
Lời Việt: Minh Nguyệt
Trình bày: Minh Nguyệt
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Trí Bùi 
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Thú thật, ca khúc Sway này, qua lời dịch của Minh Nguyệt đã làm tôi bối rối không ít.  MN dùng chữ “xoáy” một cách thật… khêu gợi.  Trong điện thư với dịch giả, tôi đưa ta vấn đề người nghe nhạc chỉ có đôi ba giây để nắm bắt chữ, nhất là chữ Việt với âm sắc, lúc hát có thể gây lầm lộn chữ này qua chữ kia, và MN trả lời:  

“Bàn về  từ ‘xoáy’ trong bài này. Thứ nhất trong khiêu vũ những vũ điệu cần dùng đến hông nhiều như Rumba từ xoáy cũng như từ ‘ngoáy mông’ được dùng khá phổ biến. Chữ ‘xoay’  nghe thường hơn nhưng động tác xoay này được dùng để xoay nguyên người qua trái, qua phải, hoặc xoay vòng như trong điệu valse. Còn động tác ‘xoáy’ hay ‘ngoáy’ chỉ dùng để diễn tả phần mông. Khi nhảy rumba, female dancers cần sử dụng động tác này rất nhiều để thân người uyển chuyển và quyến rũ…”

Vì bối rối với những hình tượng MN đã vẽ ra, nên tôi suy tư.  Phải công nhận MN có lý của cô.  Thêm nữa, cái khoản “mông” và “hông” này thì rất là… private.  Có lẽ tôi cũng nên rút lui có trật tự. 

Tôi nhớ thời Sáng Tạo ở Việt Nam, nhà văn Mai Thảo đã làm dáng với chữ nghĩa và đã tạo dựng ít nhiều đổi mới trong văn chương trong cách dùng danh từ thế tĩnh từ, động từ, và cách ngắt câu, chấm phẩy, một cách, rất… Mai Thảo.  Thế nên, ngôn ngữ rõ ràng cần được buông thả, cần có sức sống để đâm chồi nẩy lộc.  

Vả lại, KeJazz  cũng chỉ là một quán biên thùy.  Khách nhàn du dừng chân thì cũng cần được tiếp đón nồng hậu.  Biết đâu đó, mai hậu người khách năm nào trở thành một lãnh chúa thì quán cũng được thơm lây chăng?

Xoay

Khi âm ba ngân vang bao tiếng mê ly
Khiêu vũ bên em, khiến em xoay
Êm êm đong đưa như con sóng ôm bờ
Xiết lấy em, xoáy em hơn

Như bông hoa vươn theo cơn gió lay lay
Xoắn bên em, xoay êm êm
Em say mê khi ta khiêu vũ bên nhau
Sát với em, xoáy với em

Dù cho có bao người trên sân khiêu vũ
Mà em sao luôn chỉ thấy mỗi mình anh
Chỉ anh thôi mới có bùa phép làm em
Toàn thân nhũn khi mình xoay

Em nghe trong tai âm thanh tiếng Vỹ cầm
Trước cả khi chưa bắt đầu
Tim em sao rung lên chỉ với riêng anh
Xoáy em êm, xoay em nào
Sway

When marimba rhythms start to play
Dance with me, make me sway
Like a lazy ocean hugs the shore
Hold me close, sway me more

Like a flower bending in the breeze
Bend with me, sway with ease
When we dance you have a way with me
Stay with me, sway with me

Other dancers may be on the floor
Dear, but my eyes will see only you
Only you have that magic technique
When we sway I go weak

I can hear the sounds of violins
Long before it begins
Make me thrill as only you know how
Sway me smooth, sway me now