Khát Khao Tình Đến Giữa Khuya

Nhạc: Thelonious S. Monk
Lời: Bernard D. Hanighen & Cootie Williams
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Thâu: ElevenSixteen
Mixed: LeVuMusic Studio
Photo: Andrew Huỳnh & Graphic: MarcMarc

NT:  Cách đây khá lâu, bạn hát Khoảng Nửa Khuya mà tôi đã dịch từ ‘Round Midnight của Thelonious Monk.  Phải nói rằng, Monk là một nhạc sĩ tài hoa tôi rất ái mộ từ bao lâu nay.  Nhìn ông trên phím dương cầm, tôi có cảm tưởng tiếng nhạc đã dấy lên từ những ngón tay của ông chứ không phải từ nhạc cụ.  Tôi đã mê man với niềm đam mê của ông.  Nhạc của ông khua động trong tôi những tình cảm thật kỳ quặc, như thể tôi đang chiêm ngưỡng bức tranh của Jackson Pollock.  Vì thế, Khoảng Nửa Khuya đã đến với tôi đầy khúc mắc trục trặc như thế, với những cacophony, những syncope, những bất thường của một tâm hồn đầy trắc ẩn.  Chữ nghĩa của Khoảng Nửa Khuya là từ ngữ của ấn tượng.
Anh Ngu Yên là một nhà thơ tài danh và cũng là một nhạc sĩ jazz; anh đã nghiền ngẫm bao năm về vấn đề chuyển ngữ.  Là nhà thơ, chữ nghĩa mang nặng chính xác, phải gây ấn tượng sâu sắc, phải economic.  Là nhạc sĩ, anh thấu đáo cái gò bó của Việt ngữ trong giai điệu và âm sắc. Và cũng vì thế, Khát Khao Tình Đến Giữa Khuya, một tác phẩm của hai tài năng Monk và Ngu Yên, cho KeJazz được hân hạnh trao gửi đến các bạn hôm nay.
Lại thêm nữa, lúc bạn hòa âm Khoảng Nửa Khuya, phiên bản đầu tiên là bossa nova.  Tôi hơi ngạc nhiên vì ngoài bạn và Kenny Rankin, đa số còn lại được hòa âm rất jazz cổ điển.  Nhưng tôi thích.  Bỗng sau đó, bạn lại gửi tôi bản smooth jazz.  Vì thế mà Khoảng Nửa Khuya đã đến với thính giả trước đây.

LV:  Cách đây vài bữa ngồi tán dóc về nhạc với một người bạn mới quen, tôi có nói là khi nghe nhạc tôi luôn lắng nghe để kiếm tìm một khuôn mẫu, một trật tự nào đó để từ đó hy vọng đạt đến cảm thông sâu lắng hơn.  Đối với nhạc jazz cũng vậy, mặc dù điều đó khó thực hiện hơn.  Thế nhưng đến với nhạc của Thelonious Monk thì cái mong mỏi tìm ra trật tự đó trở thành hão huyền, mông lung như cách chơi nhạc của người nhạc sĩ lập dị này.  Tôi thấy thật khó mà nắm bắt được cấu trúc và chord progression trong nhạc của ông mặc dù trong tay có được fake book một số bản nhạc.  Có thể nói ‘Round Midnight là ngoại lệ. Tôi rất mừng là anh Ngu Yên đã bỏ công ra dịch bài này để có thêm một phiên bản khác của ‘Round Midnight.  Vì thế nhạc phẩm này lại có dịp trở lại trên Kejazz với cách chơi khác và lời Việt mới.

Khát Khao Tình Đến Giữa Khuya

Điều gì đang khát khao vào mỗi đêm gần giữa khuya
Ngày ngày tôi vẫn vui cho đến khi nắng phai
Vì khi đêm đến mang nỗi buồn
Và khi đến gần nửa khuya, tim u sầu

Kỷ niệm vây kín tôi vào mỗi đêm gần giữa khuya
Làm sao tim mỏng manh còn gánh thêm bao  thương đau
Vì  đời tôi lỡ si mê người
Làm đêm vẫn ghi bao nhớ thương

Vì yêu  nhau, ta cãi nhau gây đau  lòng
Nào ai biết ta mất nhau vì đâu?
Em yêu tôi nhớ em
Khi xa cách nhau
Cảm thấy  sắp mất em
Tâm tư tôi hóa điên cuồng

Tình yêu xin đến đây, vào mỗi đêm, gần giữa  khuya.
Để nghe thiên sứ ca
Mời em thăm tôi
Để cùng nhau khát khao ái tình
Vì tình yêu đêm xưa đang phục sinh

'Round Midnight

It begins to tell 'round midnight
'Round midnight
I do pretty well 'til after sundown
Suppertime I'm feeling sad
But it really gets bad 'round midnight

Memories always start 'round midnight
'Round midnight
Haven't got the heart to stand those memories
When my heart is still with you
And old midnight knows it too

When some quarrel we had needs mending
Does it mean that our love is ending
Darling I need you
Lately I find
You're out of my arms
And I'm out of my mind

Let our love take wing some midnight
'Round midnight
Let the angels sing
For your returning
Let our love be safe and sound
When old midnight comes around

Mặt Trời Đã Chết

Nguyên tác: Il est mort, le soleil
Nhạc: Hubert Giraud
Lời: ierre Delanoë
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Khi tôi nói với bạn về nhạc phẩm Il est mort le soleil tôi không muốn bạn nhớ đến bài nhạc pop đã một thời ở Việt Nam.  Vì vậy tôi đã ân cần gửi cho bạn hai phiên bản jazz mà tôi yêu thích.  Thật bất bình khi bạn bảo tôi rằng bài nhạc chẳng “phê” gì cả.  Mãi cho đến khi tôi bảo bạn nghe Nicoletta, bạn mới gật gù đồng ý với tôi.  Khi ấy, tôi cho rằng Nicoletta quá kịch tính, và tôi thích nét lưu hoạt trong bài jazz hơn.  Nhưng sau này tôi nghĩ lại, có lẽ vì tôi đã từng say mê bản pop của Nicoletta khiến tôi thích bản jazz.  Giá như tôi chỉ nghe bản jazz lần đầu như bạn, có thể tôi cũng không “phê” chăng?

LV: Đây là cảm nhận rất chủ quan của tôi khi nghe bài này.  Có lẽ tôi đã nghe phiên bản của Thanh Lan hát trước năm 75 ở Sài Gòn nhưng tôi không có ấn tượng gì cả nên không nhớ nó.  Mới đây nghe lại trên YouTube lại càng khẳng định phản cảm của tôi với bài qua cách trình diễn cường điệu của người ca sĩ này.  Bởi đây là một nhạc phẩm với chất blues nổi bật, khi được chuyển qua jazz cái nét ray rứt, rậm rật của tiết tấu bị nhạt nhòa đi phần nào, làm cho tôi khó cảm nhận được những vết cắt dứt khoát của blues.  Gia dĩ giai điệu và chord progression của nhạc phẩm này không có gì đặc biệt lắm, toàn bài được gói ghém đẹp đẽ nhờ vào cái bluesy feeling.  Đối với tôi, mất đi nét blues, bài này không còn ý nghĩa nữa.  Vì thế, chỉ sau khi nghe được phiên bản của Nicoletta tôi mới cho rằng tôi có thể thực hiện được bài này.  Tuy nhiên, nói dễ hơn làm, không biết tôi có lồng được chút nét jazz phóng khoáng nào vào trong nhạc phẩm blues này không?

NT: Lúc gửi bài nhạc này cho Ngô Thị Ngọc Ánh (NA), một người bạn nhạc ở Sài Gòn, cô, cũng như bạn, đã quyết định nhanh chóng là Nicoletta nghe “đã” hơn.  Tôi có nghe NA hát nhạc Pháp và một vài bài Việt.  Giọng cô có một âm vực rộng, phát âm hoàn chỉnh, có nét chải chuốc của nhạc cổ điển.  Tuy vậy, trong bài nhạc Pháp, giọng cô lại mang một màu sắc trẻ trung, ấm áp, và tự nhiên.  Đây cũng là lý do tại sao tôi đề nghị nhạc phẩm Il est mort le soleil này.  Phải nói thêm là vào thập niên 70, Phạm Duy đã dịch lời Việt nhạc phẩm này, Nắng Đã Tắt và Thanh Lan hát, cũng rất là Nicoletta-esque. 

LV: Tôi không đồng ý với bạn là TL hát Nicoletta-esque.  TL hát Nắng Đã Tắt rất Thanh Lan!  Nhẹ nhàng, ẻo lả, ủy mị…  Thiếu đi cái hồn nhạc blues quan trọng nhất của cả bài.
Tôi cũng như bạn khá thưởng thức giọng hát của NA khi tình cờ nghe được cô hát trên Soundcloud.  Tuy nhiên tôi không cho là NA, với phong thái khá cổ điển của cô, sẽ diễn tả được bài này trong tinh thần của blues vừa jazz.  Nhưng có thể tôi lầm chăng?  Khá là kỳ vọng…

NT: Tuy vậy, lại một lần nữa, chúng ta phải khất với thính giả của KeJazz vì lý do kỹ thuật NA không thể ghi âm cho chúng ta.  Thế nên, tôi phải đổi lời nhạc và xin gửi đến các bạn Mặt Trời Đã Chết như một lời xin lỗi vậy.

Mặt Trời Đã Chết

Mặt Trời Đã Chết

Ngày đã hết, ngày đã hết, mặt trời tắt
Lúc đôi ta chia tay
Theo nắng tan hè phai
Con tim nay không yêu thương, không còn ai

Ngày đã chết, ngày đã chết, và nắng tắt
Để cho riêng ta thôi
Than khóc cho tình yêu
Trong đêm đen tháng ngày như đã ngừng trôi

Ngày nao, mình say giấc trên bãi cát hoang vu
Trong nắng chơi vơi và gió hiu hiu
Cho ấm đôi ta dù đã sang thu
Vừa mới hôm nao

Ngày đã hết, ngày đã hết, mặt trời chết
Bóng đêm vây quanh ta
Mưa buốt trong hồn ta
Trong con tim, thêm âm u một màu tang

Ngày nao, màu xanh biếc mà ta đã say mê
Xanh biếc ôi như màu mắt thương yêu
Xanh biếc ôi như màu biển hoang liêu
Vừa mới hôm nao

Ngày đã chết, ngày đã chết, mặt trời chết
Lúc ta chia tay nhau
Thôi mất luôn ngàn sau
Ôi con tim thôi yêu thương đã lặng im

Il est mort, le soleil

Il est mort. Il est mort, le soleil
Quand tu m'as quittée
Il est mort, l'été
L'amour et le soleil, c'est pareil

Il est mort.  Il est mort, le soleil
Mais je suis la seule
À porter le deuil
Et le jour ne franchit plus mon seuil

Hier, on dormait sur le sable chaud
Hier pour nous il faisait beau
Il faisait beau même en hiver
C'était hier

Il est mort.  Il est mort, le soleil
L'ombre est sur ma vie
Dans mon coeur, la pluie
Et mon âme s'habille de gris

Hier, la couleur que j'aimais le mieux
C'était la couleur de tes yeux
C'était la couleur de la mer
C'était hier

Il est mort.  Il est mort, le soleil
Quand tu m'as quittée
Il est mort, l'été
L'amour et le soleil, c'est pareil