Mặt Trời Đã Chết

Nguyên tác: Il est mort, le soleil
Nhạc: Hubert Giraud
Lời: ierre Delanoë
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Khi tôi nói với bạn về nhạc phẩm Il est mort le soleil tôi không muốn bạn nhớ đến bài nhạc pop đã một thời ở Việt Nam.  Vì vậy tôi đã ân cần gửi cho bạn hai phiên bản jazz mà tôi yêu thích.  Thật bất bình khi bạn bảo tôi rằng bài nhạc chẳng “phê” gì cả.  Mãi cho đến khi tôi bảo bạn nghe Nicoletta, bạn mới gật gù đồng ý với tôi.  Khi ấy, tôi cho rằng Nicoletta quá kịch tính, và tôi thích nét lưu hoạt trong bài jazz hơn.  Nhưng sau này tôi nghĩ lại, có lẽ vì tôi đã từng say mê bản pop của Nicoletta khiến tôi thích bản jazz.  Giá như tôi chỉ nghe bản jazz lần đầu như bạn, có thể tôi cũng không “phê” chăng?

LV: Đây là cảm nhận rất chủ quan của tôi khi nghe bài này.  Có lẽ tôi đã nghe phiên bản của Thanh Lan hát trước năm 75 ở Sài Gòn nhưng tôi không có ấn tượng gì cả nên không nhớ nó.  Mới đây nghe lại trên YouTube lại càng khẳng định phản cảm của tôi với bài qua cách trình diễn cường điệu của người ca sĩ này.  Bởi đây là một nhạc phẩm với chất blues nổi bật, khi được chuyển qua jazz cái nét ray rứt, rậm rật của tiết tấu bị nhạt nhòa đi phần nào, làm cho tôi khó cảm nhận được những vết cắt dứt khoát của blues.  Gia dĩ giai điệu và chord progression của nhạc phẩm này không có gì đặc biệt lắm, toàn bài được gói ghém đẹp đẽ nhờ vào cái bluesy feeling.  Đối với tôi, mất đi nét blues, bài này không còn ý nghĩa nữa.  Vì thế, chỉ sau khi nghe được phiên bản của Nicoletta tôi mới cho rằng tôi có thể thực hiện được bài này.  Tuy nhiên, nói dễ hơn làm, không biết tôi có lồng được chút nét jazz phóng khoáng nào vào trong nhạc phẩm blues này không?

NT: Lúc gửi bài nhạc này cho Ngô Thị Ngọc Ánh (NA), một người bạn nhạc ở Sài Gòn, cô, cũng như bạn, đã quyết định nhanh chóng là Nicoletta nghe “đã” hơn.  Tôi có nghe NA hát nhạc Pháp và một vài bài Việt.  Giọng cô có một âm vực rộng, phát âm hoàn chỉnh, có nét chải chuốc của nhạc cổ điển.  Tuy vậy, trong bài nhạc Pháp, giọng cô lại mang một màu sắc trẻ trung, ấm áp, và tự nhiên.  Đây cũng là lý do tại sao tôi đề nghị nhạc phẩm Il est mort le soleil này.  Phải nói thêm là vào thập niên 70, Phạm Duy đã dịch lời Việt nhạc phẩm này, Nắng Đã Tắt và Thanh Lan hát, cũng rất là Nicoletta-esque. 

LV: Tôi không đồng ý với bạn là TL hát Nicoletta-esque.  TL hát Nắng Đã Tắt rất Thanh Lan!  Nhẹ nhàng, ẻo lả, ủy mị…  Thiếu đi cái hồn nhạc blues quan trọng nhất của cả bài.
Tôi cũng như bạn khá thưởng thức giọng hát của NA khi tình cờ nghe được cô hát trên Soundcloud.  Tuy nhiên tôi không cho là NA, với phong thái khá cổ điển của cô, sẽ diễn tả được bài này trong tinh thần của blues vừa jazz.  Nhưng có thể tôi lầm chăng?  Khá là kỳ vọng…

NT: Tuy vậy, lại một lần nữa, chúng ta phải khất với thính giả của KeJazz vì lý do kỹ thuật NA không thể ghi âm cho chúng ta.  Thế nên, tôi phải đổi lời nhạc và xin gửi đến các bạn Mặt Trời Đã Chết như một lời xin lỗi vậy.

Mặt Trời Đã Chết

Mặt Trời Đã Chết

Ngày đã hết, ngày đã hết, mặt trời tắt
Lúc đôi ta chia tay
Theo nắng tan hè phai
Con tim nay không yêu thương, không còn ai

Ngày đã chết, ngày đã chết, và nắng tắt
Để cho riêng ta thôi
Than khóc cho tình yêu
Trong đêm đen tháng ngày như đã ngừng trôi

Ngày nao, mình say giấc trên bãi cát hoang vu
Trong nắng chơi vơi và gió hiu hiu
Cho ấm đôi ta dù đã sang thu
Vừa mới hôm nao

Ngày đã hết, ngày đã hết, mặt trời chết
Bóng đêm vây quanh ta
Mưa buốt trong hồn ta
Trong con tim, thêm âm u một màu tang

Ngày nao, màu xanh biếc mà ta đã say mê
Xanh biếc ôi như màu mắt thương yêu
Xanh biếc ôi như màu biển hoang liêu
Vừa mới hôm nao

Ngày đã chết, ngày đã chết, mặt trời chết
Lúc ta chia tay nhau
Thôi mất luôn ngàn sau
Ôi con tim thôi yêu thương đã lặng im

Il est mort, le soleil

Il est mort. Il est mort, le soleil
Quand tu m'as quittée
Il est mort, l'été
L'amour et le soleil, c'est pareil

Il est mort.  Il est mort, le soleil
Mais je suis la seule
À porter le deuil
Et le jour ne franchit plus mon seuil

Hier, on dormait sur le sable chaud
Hier pour nous il faisait beau
Il faisait beau même en hiver
C'était hier

Il est mort.  Il est mort, le soleil
L'ombre est sur ma vie
Dans mon coeur, la pluie
Et mon âme s'habille de gris

Hier, la couleur que j'aimais le mieux
C'était la couleur de tes yeux
C'était la couleur de la mer
C'était hier

Il est mort.  Il est mort, le soleil
Quand tu m'as quittée
Il est mort, l'été
L'amour et le soleil, c'est pareil

Người Yêu Đừng Xa Tôi

• Nguyên tác: Ne me quitte pas
• Nhạc & lời: Jaques Brel
• Tựa Anh: If You Go Away
• Lời Anh: Rod McKuen
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

LV: Nếu phải chọn bài để hát thì có lẽ tôi không bao giờ chọn nhạc phẩm “Ne Me Quitte Pas” (“If You Go Away“) này.  Với tôi, cách chuyển âm vận của bài khó cho người hát gầy dựng lên cao trào. Giai điệu của bài chủ yếu là theo phương hướng chuyển hợp âm, đều đặn, nhịp nhàng, không ngắt quãng, không quá cường điệu. Một giọng hát không điêu luyện sẽ khó mà tạo nên những khoảng khắc đặc biệt cho bài.  Ngay cả một số ca sĩ Việt thật điêu luyện với bao năm kinh nghiệm cũng không làm tôi “phê” được với cách trình bày của họ.

Thế nên khi tôi thử làm bài này theo lời bạn yêu cầu, tôi đã cố tình làm khác đi bằng cách cho vào đó chút hơi hướm của blues. Nhưng khi bạn nghe thì bạn lại cho là bài nên chơi kiểu 3/4 chậm cho phù hợp với cách hát của bạn. Vì thế cho nên cuối cùng kejazz lại có 2 phiên bản của cùng một nhạc phẩm. May mắn là lời dịch của Phạm Duy rất tuyệt vời nên tôi xử dụng lời hát này cho phiên bản blues để tôi trình bày. Còn riêng cho bạn với lời dịch của bạn thì tôi lại dàn dựng một cách khác theo lời yêu cầu của bạn.  Làm xong tôi nghe thì thích cả hai (Hoàn toàn chủ quan!). Giờ thì để xem người hát có làm cho người nghe “phê” được không. Thử thách lớn!

NT:  Bạn biết không.  Jaques Brel viết nhạc phẩm này như một lời từ biệt người yêu trước khi trở lại với vợ con của ông.  Lời từ biệt ấy được viết lại bên này bờ sông Seine với nỗi lòng trắc ẩn quyến luyến cũng như niềm hối hận tội lỗi.  Tuy có nhiều kịch tính trong câu chuyện, nhưng tôi nghĩ tình cảm này rất riêng tư.  Tôi muốn bắt đầu như một lời nói thầm, trong thinh lặng, và tôi cảm nhận điệu boston mang lời ca đến gần thính giả hơn, nhất là khi thính giả Việt đã quá quen thuộc với lời dịch của Phạm Duy từ bản Anh ngữ của Rod McKuen.  Cũng phải nói thêm rằng bản Anh ngữ của Rod McKuen không phải là bản dịch mà chỉ là phóng tác dựa trên mấy chữ “ne me quitte pas”.  Bản Pháp ngữ, tôi vẫn thích nhất khi nghe Jaques Brel hát.  Giọng ông ấm và trầm, không nặng nề kịch tính.

Người Yêu, Đừng Xa Tôi

Đừng đi nhé, em yêu
Vì ta phải quên đi những thứ đáng quên thôi
Cùng năm tháng qua mau
Sẽ quên những khi nao, lời lầm lỗi trao nhau
Bao giây phút phôi phai. Làm sao cố quên đi?
Quên đi những khi ta đã giết chết trong nhau
Niềm hạnh phúc mong manh. Lặng im với con tim
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa rời
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Này tôi dâng em, từng hạt mưa ngọc biếc
Từ xứ khô cằn kia mưa không bao giờ rơi
Đào lòng mộ sâu tôi tìm hoàng kim lấp loáng
Đem khoác xác thân em cho dẫu tan xương thôi
Và tôi sẽ vẽ một thế giới huy hoàng
Tình yêu hóa thánh đường, cho em làm nữ vương
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Đừng đi nhé em yêu
Này lời nói bâng quơ bằng ngôn ngữ không tên
Xin riêng viết cho em
Chuyện tôi kể em nghe tình nhân đã yêu nhau
Đã thấy những con tim lại bốc cháy trong nhau
Chuyện vương quốc xa xôi, vị vua chết trên ngôi
Khi chẳng biết nơi nao tìm ra bóng em yêu
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa rời
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Tự ngàn xưa xa xôi, lửa tàn như bừng cháy
Núi đá yên lặng xưa bất giác như sục sôi
Vùng bạt ngàn hoang sơ. Vùng cằn khô cỏ úa
Đã kết trái đơm bông khi ánh xuân xanh ngời
Rồi hoàng hôn xuống, trời rực rỡ sắc màu
Lửa đỏ và đen ngòm, sao không tan vào nhau?
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Đừng đi nhé em yêu
Nước mắt sẽ ngưng rơi, tiếng nói sẽ im hơi
Và tôi trốn ra xa nhìn em bước chân theo điệu luân vũ chơi vơi
Và tôi lắng nghe em từng câu hát buông lơi
Xin hãy cho tôi làm chiếc bóng theo em
Chiếc bóng đôi tay em, tù nhân mãi không thôi
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa rời
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Ne me quitte pas

Ne me quitte pas
Il faut oublier, tout peut s’oublier
Qui s’enfuit déjà
Oublier le temps des malentendus
Et le temps perdu à savoir comment
Oublier ces heures qui tuaient parfois
À coups de pourquoi le cœur du bonheur
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


Moi, je t’offrirai des perles de pluie
Venues de pays où il ne pleut pas
Je creuserai la terre jusqu’après ma mort
Pour couvrir ton corps d’or et de lumière
Je ferai un domaine où l’amour sera roi
Où l’amour sera loi, où tu seras reine
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


Ne me quitte pas 
Je t'inventerai des mots insensés 
Que tu comprendras 
Je te parlerai de ces amants-la 
Qui ont vu deux fois leurs cœurs s'embraser 
Je te raconterai l'histoire de ce roi mort
De n'avoir pas pu te rencontrer 
Ne me quitte pas, ne me quitte pas 
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


On a vu souvent rejaillir le feu
De l’ancien volcan qu’on croyait trop vieux
Il est, paraît-il, des terres brûlées
Donnant plus de blé qu’un meilleur avri
Et quand vient le soir, pour qu’un ciel flamboi
Le rouge et le noir, ne s’épousent-ils paa?
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


Ne me quitte pas
Je ne vais plus pleurer, Je ne vais plus parle
Je me cacherai là à te regarder danser et sourire
Et à t’écouter chanter et puis rire
Laisse-moi devenir l’ombre de ton ombre
L’ombre de ta main, l’ombre de ton chien
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas