Ngày Mai Không Có Anh Trong Đời

• Nguyên tác: Et si tu n'existais pas
• Nhạc: Toto Cutugno
• Lời: Pierre Delanoë & Claude Lemesle
• Lời Việt: Vũ Xuân Hùng
• Trình bày: Minh Nguyệt
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Trí Bùi Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Có một điều tôi luôn tự nhắc mình trước khi bước lên sân khấu: đừng cố hát cho hay, hãy cố lắng nghe cho thật kỹ.

Nhiều người nghĩ rằng ca sĩ là người dẫn dắt ban nhạc. Tôi lại nghĩ khác. Trong một ban nhạc, nhất là ban nhạc jazz, không ai thực sự dẫn dắt ai cả. Mỗi người đều vừa cất tiếng nói của mình, vừa lắng nghe tiếng nói của người khác. Giọng hát cũng chỉ là một nhạc cụ, không hơn, không kém.

Khi tiếng piano mở ra một hòa âm mới, khi cây contrabass thay đổi hướng đi của dòng nhạc, khi tay trống chỉ khẽ nhấn một nhịp ghost note hay cây saxophone buông một câu đối đáp, người ca sĩ phải nghe được tất cả những điều ấy. Không phải để bắt chước, mà để biết mình nên bước vào lúc nào, nên lùi lại lúc nào, nên kéo dài một chữ, bỏ đi một nhịp, hay đơn giản chỉ là giữ im lặng thêm nửa ô nhịp. Có những khoảng lặng còn giàu cảm xúc hơn cả một câu hát.

Điều đó càng trở nên quan trọng khi ban nhạc bắt đầu ứng tấu. Ứng tấu không phải là khoảnh khắc để từng người phô diễn kỹ thuật của mình. Đó là một cuộc đối thoại. Mỗi câu nhạc đều là một lời mời gọi, một câu hỏi hay một lời đáp. Người ca sĩ không thể hát như thể phần đệm đã được ghi sẵn và sẽ không bao giờ thay đổi. Mỗi buổi diễn đều có một nhịp thở riêng, và chính sự khác biệt ấy làm nên vẻ đẹp của nhạc sống.

Tôi luôn thích hình dung một ban nhạc jazz như một cuộc trò chuyện giữa những người bạn lâu năm. Không ai cắt lời người khác. Không ai cố nói lớn hơn để được chú ý. Họ biết khi nào nên nói, khi nào nên lắng nghe, và khi nào chỉ cần mỉm cười để người khác nói hết ý của mình. Nếu một người quên lắng nghe, cuộc trò chuyện lập tức trở thành những lời độc thoại.

Có lẽ vì vậy mà tôi cho rằng phẩm chất quan trọng nhất của một ca sĩ không phải chỉ là giọng hát đẹp, mà là đôi tai tinh tế biết nghe. Nghe hòa âm đang chuyển động. Nghe tiết tấu đang co giãn. Nghe tiếng thở của ban nhạc. Và đôi khi, nghe cả sự im lặng giữa hai câu nhạc.

Khi người ca sĩ thật sự hòa mình vào ban nhạc, khán giả sẽ không còn cảm giác họ đang nghe một người hát cùng phần đệm. Họ sẽ cảm nhận được một tập thể đang cùng kể một câu chuyện. Và lúc ấy, âm nhạc không còn là màn trình diễn của từng cá nhân, mà trở thành một cuộc gặp gỡ, nơi mọi người cùng nhau tạo nên điều mà không ai có thể tạo ra một mình.

Ngày Mai Không Có Anh Trong Đời

Ngày mai không có anh trong đời
trần gian riêng em đâu có vui gì
để yêu đương, để nhung nhớ, và tha thiết
thế gian sao âm u lặng lẽ

Ngày mai không có anh trong đời
mình em đau thương với nỗi xa rời
bình minh vui, ngày tươi mướt, đầy ánh sáng
bức tranh xưa ôi bao sắc màu
rồi sẽ, phôi pha theo người

Ngày mai không có anh trong đời
tìm ai cho em trao trái tim này
lòng đam mê, vòng tay nhau, lời tha thiết
nỗi thương yêu ôi bao giờ hết

Ngày mai không có anh trong đời
niềm tin trong em cũng sẽ xa vời
tình yêu mây vừa bay tới cho ta với
chút dư hương buồn trong giấc mộng
đời vắng anh, sao u buồn

Người yêu ơi nếu Xuân chưa về
Thì em xin anh, thôi chớ u phiền
Còn riêng em và thương nhớ cùng năm tháng
sẽ cho em tâm tư buồn chán

Ngày mai kia có anh trong đời
thì đôi chim non tung cánh lưng trời
mình bên nhau làn hơi ấm hoà duyên thắm
sẽ cho ta câu ca chữ tình
Bài hát Cho riêng đôi mình

Et si tu n’existais pas

Et si tu n'existais pas
Dis-moi pourquoi j'existerais
Pour traîner dans un monde sans toi
Sans espoir et sans regret

Et si tu n'existais pas
J'essaierais d'inventer l'amour
Comme un peintre qui voit sous ses doigts
Naître les couleurs du jour
Et qui n'en revient pas

Et si tu n'existais pas
Dis-moi pour qui j'existerais
Des passantes endormies dans mes bras
Que je n'aimerais jamais

Et si tu n'existais pas
Je ne serais qu'un point de plus
Dans ce monde qui vient et qui va
Je me sentirais perdu
J'aurais besoin de toi

Et si tu n'existais pas
Dis-moi comment j'existerais
Je pourrais faire semblant d'être moi
Mais je ne serais pas vrai

Et si tu n'existais pas
Je crois que je l'aurais trouvé
Le secret de la vie, le pourquoi
Simplement pour te créer
Et pour te regarder

Et si tu n'existais pas
Dis-moi pourquoi j'existerais
Pour traîner dans un monde sans toi
Sans espoir et sans regret

Et si tu n'existais pas
J'essaierais d'inventer l'amour
Comme un peintre qui voit sous ses doigts
Naître les couleurs du jour

Hè Muộn

• Nguyên tác: L'Été Indien
• Nhạc: Toto Cutugno
• Lời: Vito Pallavicini, Pasquale Losito, & Sam Ward
• Lời Pháp: Claude Lemesle & Pierre Delanoë
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày:  Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Nhạc phẩm L’Été indien này tôi dịch đã khá lâu, nhưng gần đây mới viết lại tờ nhạc.  Thế nên, bạn nhận được ngay khoảng mùa hè này, cùng với một bản nữa là 28°à l’ombre.  Cả hai ca khúc đều có phần… nói.

Cùng thời điểm này, nhạc sĩ Cung Tiến qua đời, tôi lại hối bạn phối bài Nguyệt Cầm mà tôi đã kiến trúc cũng từ lâu, nhưng bị bạn cho vào hộp thơ “Để Từ Từ Tui Tính”.  Và bài này thì có phần… đọc thơ.

Chỉnh âm xong ba bản liên tiếp, bạn bảo tôi, Sao dạo này… nói nhiều dữ thế?

Ừ, cũng tại vì…

Hứa nhé, không nói nữa

Lần tới xem hình rồi nghe nhạc thôi há.

LV: Không hiểu bạn hứng chí sao mà lần đó gửi cho tôi cả 2 bài nhạc Pháp mà lại chơi cùng một kiểu nói nhiều, hát ít. Riêng tôi thì là kẻ chỉ chú ý đến nhạc nhiều hơn là lời. Bởi thế bài gì mà có “nói lèo nhèo” là tôi thường “cho qua một bên”. Cũng chỉ vì khi làm xong bài Nguyệt Cầm nên tôi cũng sẵn trớn thanh toán luôn hai bài bạn gửi. Dù sao thì cũng cần nhạc cho lên vào dịp hè. Thêm nữa là nhạc Pháp êm dịu, dễ nghe cũng giúp cho thay đổi chút không khí thế cho những bài nhạc jazz, nhạc bossa nova bí hiểm, khó nuốt. Nói thôi đủ rồi nhé! Đừng chọn bài phải hú nữa thì khổ.

Nhưng đặc biệt nhất trong bài Hè Muộn tuần này là có tiếng hát mơ hồ, lãng vãng trong phần nhạc nền của người đẹp Duyên, kẻ “nâng khăn, sửa túi” cho bạn trong mấy chục năm. Chúc mừng hai bạn đạt được cảnh giới “phụ xướng, phu lèo nhèo”.

Hè Muộn

Em biết không
Chưa bao giờ anh thấy hạnh phúc như sáng hôm ấy
Mình đi bên nhau trên bờ biển, rất giống nơi đây
Trời vào thu
Một ngày thu thật đẹp
Mùa như thế chỉ có trên vùng Bắc-Mỹ mà người ta gọi là Hè Muộn
Riêng với anh, sẽ mãi là mùa hè của đôi ta.
Anh nhớ áo em lộng bay trong gió trông như một bức tranh màu nước
Và anh nhớ, anh nhớ rất rõ lời em đã nói với anh buổi sáng hôm ấy
Dù một năm, môt thế kỷ, một thiên thu đã trôi qua

Chốn xa vời
Mình đi đến nơi nào cuối chân trời
Nơi chúng ta yêu như ngày nào
Mặc tình yêu chết theo thời gian.
Tháng năm dài
Là muôn sớm mai Hè giống hôm này
Bao màu nắng trong cơn muộn màng say

Hôm nay, anh chợt thấy buổi sáng mùa thu ấy đã quá xa vời
Nhưng sao anh có cảm tưởng như mình vẫn còn đấy
Anh nghĩ về em
Em ở đâu? đang làm gì?
Có còn chút hình bóng gì của anh trong con tim em?
Anh nhìn những lớp sóng vẫn tràn lên cát.
Em thấy không, giống như sóng, anh cũng quay về đây
Giống vậy, anh nằm đây trên bờ cát và nhớ đến em
Anh nhớ sóng nước, nhớ hơi biển mặn, nhớ mặt trời ấm áp, những niềm hạnh phúc nhỏ nhoi
Vậy mà cả một thiên thu, một thế kỷ, một năm đã trôi qua

L’Été indien

Tu sais
Je n'ai jamais été aussi heureux que ce matin-là
Nous marchions sur une plage un peu comme celle-ci
C'était l'automne
Un automne où il faisait beau
Une saison qui n'existe que dans le Nord de l'Amérique
Là-bas on l'appelle l'été indien
Mais c'était tout simplement le nôtre
Avec ta robe longue
Tu ressemblais à une aquarelle de Marie Laurencin
Et je me souviens
Je me souviens très bien de ce que je t'ai dit ce matin-là
Il y a un an, y a un siècle, y a une éternité

On ira
Où tu voudras, quand tu voudras
Et on s'aimera encore
Lorsque l'amour sera mort
Toute la vie
Sera pareille à ce matin
Aux couleurs de l'été indien

Aujourd'hui je suis très loin de ce matin d'automne
Mais c'est comme si j'y étais
Je pense à toi
Où es-tu, que fais-tu
Est-ce que j'existe encore pour toi?
Je regarde cette vague qui n'atteindra jamais la dune
Tu vois, comme elle je reviens en arrière
Comme elle je me couche sur le sable et je me souviens
Je me souviens des marées hautes
Du soleil et du bonheur qui passaient sur la mer
Il y a une éternité, un siècle, il y a un an...