Vài Thứ Làm Anh Nhớ Em

• Nguyên tác: These Foolish Things (Remind Me of You)
• Nhạc: Jack Strachley
• Lời: Eric Maschwitz
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Đây là một trong những ca khúc đầu tiên tôi dịch cho chương trình KeJazz, và đã phát hành vào  2016.  Sau bao nhiêu năm tháng say mê với Jazz, một ít nhạc tôi chọn để dịch vào lúc ấy, không ít thì nhiều, phản ảnh sở thích của tôi.
Điều gì lôi cuốn tôi về nhạc phẩm này?  Tôi có thể nói là câu chuyện, hay thật ra là cái “thiếu” câu chuyện.  Từ đầu đến cuối bài nhạc chỉ liệt kê những linh tinh nhỏ nhặt, nhưng chất chứa những thời điểm, những không gian kỷ niệm của một chuyện tình lãng mạn.  Những hời hợt của vật vô tri bỗng như mang một linh hồn, một chiều thứ bốn nào đó.

Tuy không phải là kỷ niệm của tôi, nhưng hình ảnh đầu tiên, vết son đỏ trên điếu thuốc, khiến tôi nhớ đến cuốn tiểu thuyết của Yasunari Kawabata, Ngàn Cánh Hạc.  Trong đó có nhắc đến tách trà với một vệt màu đỏ, đã ám ảnh nhân vật chính suốt cả câu chuyện.  Anh ta không định được chỉ là men sứ, hay là vết son của người đàn bà mà anh say mê, đã để lại trên chiếc tách cô ta đã dùng.
Có lẽ lúc này, ta cũng nên tự rót một ly rượu để nhâm nhi cùng những vặt vãnh trong kỷ niệm của mình.

Vài Thứ Làm Anh Nhớ Em

Vệt son nét môi ai còn trên điếu thuốc lá thơm.
Một vé máy bay đi một vùng hải đảo xa xôi.
Làm tim nhẹ vút những tiếc nuối.
Vài linh tinh ấy, lòng quay quắt nhớ em.

Phòng bên vẳng sang dương cầm vài phím thoáng ngất ngây.
Vài câu nói yêu thương ngày nào ấp úng (thật) đắm say.
Vườn chơi còn chiếc ghế gỗ cũ.
Vài linh tinh ấy, lòng quay quắt nhớ em.

Hỡi người đến đây, làm tim anh chới với.
Biết khi lòng anh đắm say,
Là khi anh hay sẽ mãi thuộc về em.

Rồi trong tháng Ba gió lùa về thức đáy tim sâu.
Điện vang tiếng reng không người lên tiếng nói đôi câu.
Mà sao hình bóng vẫn mãi đấy?
Vài linh tinh ấy, lòng quay quắt nhớ em.

Tầu khuya mấy toa không người, lặng đến bến vắng tanh.
Một đôi vớ ai quên, nằm trên tấm thiếp đêm bal.
Làm tim lặng chết với tiếc nuối.
Vài linh tinh ấy, lòng quay quắt nhớ em.

Diệu kỳ, ngất ngây, vì sao em mãi đấy?
Biết bao điều anh vẫn yêu
Thường mang cho anh bóng hình em.

Bờ môi đó thơm hoa hồng mùi vẫn bát ngát hương.
Chàng trai huýt theo giai điệu nào cuối giờ nửa khuya.
Bài ca thường nghe trên radio.
Vài linh tinh ấy, lòng quay quắt nhớ em.

These Foolish Things (Remind Me of You)

A cigaret that bears a lipstick's traces.
An airline ticket to romantic places.
And still my heart has wings.
These foolish things remind me of you.

A tinkling piano in the next apartment.
Those stumbling words that told you what my heart meant.
A fair ground's painted swings.
These foolish things remind me of you.

You came, you saw, you conquer'd me.
When you did that to me,
I knew somehow this had to be.

The winds of March that make my heart a dancer.
A telephone that rings but who's to answer?
Oh, how the ghost of you clings!
These foolish things remind me of you.

The sight of midnight trains in empty stations.
Silk stockings thrown aside dance invitations.
Oh, how the ghost of you clings!
These foolish things remind me of you.

How strange, how sweet, to find you still!
These things are dear to me,
They seem to bring you near to me.

The smile of Garbo and the scent of roses.
The waiters whistling as the last bar closes.
The song that Crosby sings.
These foolish things remind me of you.

Hoàng Hôn Chết Quạnh Hiu

• Nguyên tác: Crepuscular Solidão
• Nhạc & lời: Teófilo Chantre
• Lời Việt: Ngu Yên (Nguyễn Thảo)
• Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen, LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Một trong những nhiêu khê của hát nhạc không phổ thông là việc chuyển biên (transcribe) bài nhạc từ MP3. Ngày xưa, lúc còn trong ban nhạc, bạn đã thầu hết cái khoản này.  Sau này, khi làm KeJazz, bạn vẫn tiếp tục như vậy. Nhiều lần bạn phàn nàn với tôi, tôi cứ lờ đi, xem như là chuyện… nghề nghiệp. Gần đây, theo nhiều lời yêu cầu, tôi mới tải xuống MuseScore và bắt đầu thực hiện việc tái tạo nhạc bản với lời Việt. Lúc bạn khám phá ra là bạn có thể dùng bản MuseScore trong việc giàn dựng bài, tôi nghĩ đây là một cách giúp bạn một tay.

Một điều tôi học được là với soạn nhạc bản là lời viết phải chính xác theo nốt nhạc hơn. Nhiều lúc trong đầu có nguyên câu hát tưởng đâu đã xong, nhưng khi hát theo giai điệu mới biết mình lầm. Ngoài những âm sắc lên xuống, độ dài ngắn của nốt đôi khi làm thay đổi cả ý trong câu, cái kiểu như “gia đình hai con vợ chồng hạnh phúc” cứ tùy bạn ngập ngừng hay kéo chữ ở đâu. Lẽ dĩ nhiên, chuyển biên một câu nhạc lại tùy vào người ca sĩ mình chọn nghe. Bạn từng bảo tôi lý do bạn sợ Diana Krall vì cô này ngân dài ngắn tùy hứng, khiến không sao độ được câu nhạc cho chính xác.

Cesária Évora cũng như vậy. Theo tôi nghĩ, nhạc morna là một loại dân ca; giai điệu và tiết tấu chắc không thể nào cầu kỳ trong kỷ thuật được. Cách hát lơi nhịp có lẽ là do thói quen, tương tự như các ca sĩ hát nhạc bolero Việt Nam vẫn thường hát theo nhịp lẻ, không phải vì nhạc sĩ đã viết như vậy.

Bài nhạc Crepuscular Solidão này có một giai điệu chính rất giản dị, câu ngắt đều đặn. Bản song ca của Cesária Évora và Bonnie Raitt thì khác. Giai điệu phụ mang nhiều màu sắc âm hưởng rất đẹp ; câu nhạc lúc lên cao, lúc xuống thấp, quyện theo thật tài tình. Anh Ngu Yên đã dịch dùm lời ca chính. Bạn trao cho tôi bản tập với lời nhắn: viết phần bè đi, tao chỉ hát nháp để có bài nhạc để tập thôi
Dựa trên giai điệu của Bonnie Raitt, tôi đã khá chật vật với từ ngữ. Trong suốt phần bè, tôi phải theo vần trong câu chính. Những vần “iu”, “yêu”, “ưu” và “oi”, “ươi”, “ôi”. Cũng may, ngôn ngữ Việt có dư chữ trong những vần này.  Thêm nữa, phần bè tự nó phải chuyên chở ý của nó, nhưng ngược lại, khi xen kẽ vào lời chính thì ý tưởng chung phải có sự mạch lạc, cũng như vần điệu. Thật là nhức óc.

Mỗi năm, tôi và bạn vẫn chọn một ca khúc cho ngày kỷ niệm thành lập trang KeJazz. Bốn năm qua là bốn bài nhạc khó khăn trong việc dịch thuật. Năm nay, tưởng chọn bài  do anh Ngu Yên đã dịch sẵn cho dễ. Thật là tôi tưởng bở…

LV: Vậy mà cũng thấm thoát 4 năm, mỗi tuần đều cố cho ra một bài, hay dở gì cũng mặc.  Tôi có cảm tưởng như tôi và bạn đều giống như những con trùn cố đào đất để chôn mình, càng đào càng xuống sâu.  Không lối ra.  Điều gì thúc đẩy? Có phải vì say mê? Có phải vì vọng tưởng? Có phải vì kiếm tìm phút rung động mơ hồ nào đó trong lời thơ, nốt nhạc?  Riêng tôi không có câu trả lời.  Và tôi cũng không tìm lối ra.  Tôi cho rằng có lẽ – với tôi – đào bới, kiếm tìm mới là niềm vui. Không biết 4 năm qua bạn có vui không? Không biết những  người bạn nghe nhạc của KeJazz có chia xẻ được những tâm tình này không?

Hoàng Hôn Chết Quạnh Hiu

Theo nắng xa ngày.
Tôi theo gió mơ mòng.
Nhẹ nhàng hơi gió biển,
hồn bay giữa êm đềm

Như đang tắm trong tình,
con tim hoa nở sầu thương
Tình yêu đã đến,
sao còn vẫn nghi ngờ.

Tôi ước mơ gì
trong kiếp sống nhỏ nhoi?
Chỉ là hạnh phúc
mong manh rồi sẽ phai nhòa.

Giữa chốn đông người,
thở hơi lẻ loi.
Chỉ cần liếc mắt
nhìn tôi thấy quạnh hiu.

Quá quạnh hiu,
vì quá quạnh hiu.
Ngộp thở vì yêu.
Lòng chết vì yêu.

Quá quạnh hiu.
Tình người quá quạnh hiu.
Yêu giết tôi rồi,
Hoàng hôn nắng qua đời...

Crepuscular Solidão

Vento di mar
Traze'm um cretcheu
Ness detardinha
Di ceu nublado

Um tchuva d'amor
Pode faze flori
Um coraçon
Quemode di paixon

Na patamar
Dum vida singela
‘m contempla
Dona felicidade
Nem um olhar
‘m incontra
Num multidão
Tão solitaria

Ja tem gente
Gente até demás
Q'tita sofre
Na solidão

Ja tem gente
Q'ta quase ta morre
Na luz cadente
Dum crepusculo