Whiskey và Em

• Nguyên tác: Tennessee Whiskey
• Nhạc & lời: Dean Dillon & Linda Hargrove
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Image & graphics: AI per MarcMarc

LV: Tôi đoán có lẽ từ khi được chị Mary Linh nhận xét là bạn hát như người say nên bạn thích chọn bài có dính dáng về rượu chè. Dĩ nhiên bài Tennessee Whiskey này là chọn lựa thích hợp nhất vì vừa là nhạc blues vừa là nhạc rượu, hai thứ bạn đều rất thích. Thật ra thì tôi cũng yêu chuộng bài này không kém gì bạn sau khi nghe Chris Stapleton hát. Một bài nhạc blues khá đơn giản nhưng lại rất thu hút người nghe. Tôi chỉ ngập ngừng khi dàn dựng bài vì lo là khó hát được cho ra ý nhạc.

Mặc dù không có gì đặc biệt trong cách chuyển đổi hợp âm nhưng bài nhạc đòi hỏi từ ca sĩ nhiều kỹ thuật trong cách phát âm và diễn tả, khiến cho nó thành ra khó “nuốt” cho trôi.

Khi hoàn thành bản nháp để gửi bạn tôi cũng có ý chờ mong xem bạn xử lý nó ra làm sao. Và cũng như là tôi đã đoán trước: bạn ngâm bài khá lâu…

Khi nhận được bản thâu đầu của bạn, tôi chần chờ không biết phải ráp làm sao vì nghe vẫn chưa được ổn thoả. Đang phân vân không biết có nên đề nghị bạn thâu lại hay không thì lại nhận được bản thâu mới. Không biết là bạn đã phải hát đi hát lại bài này bao nhiêu lần để hát cho thành công Whiskey và Em – tôi tự hỏi; nhưng với lần thâu này tôi cuối cùng mix xong bài. Hay là bạn đã phải nhờ hỗ trợ của vài cốc whiskey trước khi thâu lần này?

NT: Không hiểu sao mà mấy tháng nay lu bu quá. Thành ra tôi ít mò vào phòng thâu hơn lúc trước. Như bạn nói, bài Whiskey và Em này thoạt nghe thì thấy dễ, nhưng lúc hát mới thấy cái khó khăn của nó. Và với nhạc blues, có lẽ cái khó nhất là phrasing, và… emote.

Bản phối của bạn, nghe thích thật là thích. Tôi nghĩ mình không có giờ, nên thôi cứ thâu đại đi. Lẩm nhẩm sơ sơ cho suông sẻ không vấp váp chữ nào, đếm nhịp rồi a-lê-hấp, thâu luôn. Nhưng bài mới mà hát vội thì trước sau gì cũng có trục trặc. Gửi cho bạn rồi tôi mới nghe lại, mới nhận ra những chỗ không được lọt lỗ nhĩ cho lắm.

Bạn bắt mạch tài tình quá. Lần sau đó, sau hai ly scotch là đã thấy phê phê nên tôi thử hát lại. Lần này ráng không nghĩ gì về kỹ thuật mà chỉ hát sao cho đã đời thì thôi. Cũng hay là bạn nghe được mùi ma men, chắc là bạn có thiên lý… tỉ há?

Whiskey và Em

Đã nhiều đêm, nhiều đêm dài, từng quán đêm
Chìm sâu dưới đáy ly whiskey, thật đắng
Rồi may có em lại, vực anh dậy từ hố sâu
Một hố tối đen chẳng biết sao mà ngoi lên được

Là em đấy, tựa Tennessee whiskey
Tựa như nhắp rượu ướp dâu ngọt ngào
Nồng hơi ấm tựa một nhấp rượu brandy
Làm cả hồn anh ngất ngư vì quá yêu em suốt đêm ngày

Anh đã tìm kiếm tình yêu từ lâu, từ rất lâu
Tìm trong đáy mấy ly whiskey khô cạn mà nào thấy
Rồi em rót, rót bao ngọt ngào từ tận trong đáy tim em
Tình yêu em giống như hơi men nồng, làm anh say ngất

Bởi vì em chính là rượu Tennessee whiskey
Là một hớp rượu ướp dâu ngọt ngào
Và nồng ấm thật chẳng khác gì brandy
Làm cả hồn anh ngất ngư vì quá yêu em, mãi mãi yêu em…

Tennessee Whiskey

Used to spend my nights out in a barroom
Liquor was the only love I've known
But you rescued me from reachin' for the bottom
And brought me back from being too far gone

You're as smooth as Tennessee whiskey
You're as sweet as strawberry wine
You're as warm as a glass of brandy
And honey, I stay stoned on your love all the time

I've looked for love in all the same old places
Found the bottom of a bottle's always dry
But when you poured out your heart I didn't waste it
'Cause there's nothing like your love to get me high

Yeah, ‘cause you’re as smooth as Tennessee whiskey
You’re as sweet as strawberry wine
You’re as warm as a glass of brandy
And honey I stay stoned on your love all the time

Đồng Xanh

• Nguyên tác: Greenfields
• Nhạc & lời: Frank Miller, Richard Dehr & Terry Gilkyson
• Lời Việt: Lê Hựu Hà
• Trình bày: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Eleven-Sixteen & LeVuMusic
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Image & graphics: AI per MarcMarc

NT: Sau buổi nói chuyện với AI, bạn hỏi tôi: Có AI nào có thể nghe và phân tích những bài nhạc của KeJazz không nhỉ?

Ý bạn nói như là một kiểu phê bình nghệ thuật?

Bình phẩm một tác phẩm nghệ thuật thuần dựa trên ý kiến chủ quan.  Lẽ dĩ nhiên, chủ quan của một người chuyên môn về loại nghệ thuật đó sẽ giúp ta tìm hiểu thêm về những ưu điểm cũng như khuyết điểm tổng quát, dựa trên kinh nghiệm cũng như kiến thức.  Nhưng nghệ thuật là ngôn ngữ c ủa cảm xúc.  Một bài phê bình không thể nào không dựa trên cảm xúc.  Mà xúc cảm thì rất cá nhân.

AI là máy móc điện tử, có khả năng ghi nhớ, phân tích, cũng như tự học hỏi.  Thêm vào đó là tốc độ kinh khiếp, con người không thể nào bì kịp.  Tuy nhiên, AI vẫn là một thực thể vô tri giác.  Tôi nghĩ ngay cả khi bạn có cảm tưởng AI biểu hiện xúc cảm thì đó vẫn chỉ là một hình thức xấp xỉ mà AI đã học được để cung ứng câu giải đáp.   

Trong nhiều trường hợp, AI đã bịa ra dữ kiện nhằm minh chứng cho câu chuyện.

Tôi đã hỏi AI về một người ca sĩ blues mà tôi rất thích, Amos Lee.  Tôi chọn anh này vì anh không phải là một ca sĩ được nhiều người biết đến.  AI trả lời tôi như sau:

Dựa trên những kết quả tìm được trên mạng, phong cách hát của Amos Lee rất là êm dịu, xúc cảm sâu sắc, lắng đọng, dụng nhiều giọng hơi.  Nhiều người gọi là giọng hát mật ngọt.  Anh ta dung hòa nhạc Americana, folk, và soul.  Khi trình diễn, anh hát rất thoải mái, nhưng biểu hiện tình cảm một cách bén nhạy.  Anh ta dùng giọng hát như thể là một nhạc cụ riêng tư.

Trong ca khúc It Started to Rain, Amos Lee đã biểu diễn giọng hát đầy thương cảm nhưng rất chân tình.  Anh hát theo phong cách lãng tử và chú tâm vào ca từ nguyên bản của Chet Baker là người mà anh đã gửi gắm qua dĩa hát My Ideal.  Anh thêm vào đó chút ít riêng tư bằng chất giọng mạch nha của anh.  Anh biểu hiện sự buồn thảm khổ đau qua kỹ thuật giọng hơi cũng như hát thầm thì .   Anh hát với đam mê và nghệ thuật, nhưng vẫn đầy trân trọng đối với người nghệ sĩ sáng tác ca khúc này.

Tôi có nghe kể về một vụ án, trong lúc tìm những tiền lệ, một luật sư đã sử dụng AI và đưa ra những vụ xử đã xảy ra trước đó.  Tuy nhiên, trong buổi họp với luật sư đoàn, họ đã khám phá ra nhiều vụ xử không hề có thật.  AI đã tùy tiện “phát minh” những gì hắn cần.

Ca khúc It Started to Rain được viết bởi Amos Lee chứ không phải Chet Baker như AI đã nói.  Ca khúc này được viết vào khoảng năm 2008.  Chet Baker qua đời ngày 13 tháng 5, 1988.

Ngoài ra, những phê bình về giọng hát của Amos Lee nghe ra rất phiên phiến và bài bản, có vẻ thiếu nhiều cảm nhận bén nhạy của một người sành nghe nhạc.  Đó là nói về nhạc Mỹ.  Tôi nghĩ AI chưa có khả năng phê bình nhạc Việt, nhất là nhạc Việt “nửa mùa” của KeJazz.

Tuy vậy, tôi đã nhờ AI vẽ dùm bức Đồng Xanh theo phong cách ấn tượng của Monet. Bạn thấy thế nào?

LV: Lại vòng về chuyện AI thì tôi cũng biết “cái” này không thể có nhận xét chính xác về những gì nó không có dữ kiện. Lúc đầu tôi chỉ đoán là nếu muốn AI phân tích là Nguyễn Thảo hát bài xxx trong Kejazz như thế nào thì nó sẽ trả lời là không biết. Nay tôi lại nghi ngờ là nó sẽ bịa chuyện ra để cho có câu trả lời. Trừ phi là AI đọc được hết tất cả những comments về Nguyễn Thảo từ trước đến giờ nên tổng hợp lại mà vẽ chuyện. Vậy thì cái “của quỷ” AI này cũng là thứ “bẻm mép, lắm chuyện” đây.

NT: Hì hì, may quá. Thứ nhất là AI chưa biết tiếng Việt. Thứ hai là cái tên Nguyễn Thảo nó trùng với cả khối người nên chưa chắc gì nó đã truy ra được ai là… thủ phạm.

LV: Giờ lại nói về bài Đồng Xanh lần này. Tôi đã thay đổi phong cách folksy nguyên thủy của bài nhạc kinh điển này bằng việc thay đổi hợp âm qua kiều blues. Ý định chuyển bài Đồng Xanh qua blues đã có từ lâu rồi nhưng nhiều lần tôi chỉ làm được một chút lại bỏ ngang. Tôi cho rằng đó là do tôi không thoát khỏi được cái air nhạc của The Brothers Four. Nó hầu như đã bám chặt rễ trong tâm trí không quên được. Mãi cho đến hôm nay bài mới được thực hiện theo dự định. Nhưng tôi thật cũng không hoàn toàn chắc là tôi đã mang bài thoát ra khỏi vòng kềm tỏa của phong cách cũ không nữa. Có bạn nào trả lời cho tôi được không? Nhưng xin đừng hỏi lão AI nhé!

Đồng Xanh

Đồng xanh là chốn đây thiên đàng cỏ cây
Là nơi bầy thú hoang đang vui đùa trong nắng say
Đây những bờ suối vắng im phơi mình bên lùm cây
Đây những giòng nước mát khẽ vươn tay về thung lũng
Và những đôi nhân tình đang thả hồn dưới mây chiều

Đồng xanh giờ vắng tênh dưới trời lãng quên
Còn đâu bầy thú hoang đang vui đùa trong nắng êm
Đâu những bờ suối vắng im phơi mình bên lùm cây
Đâu những giòng nước mát khẽ vươn tay về thung lũng
Và những đôi nhân tình xưa đã lìa cách xa rồi

Ta yêu đồng xanh như đã yêu thương con người
Ta thương đôi tình nhân kia như gió thương yêu mây trời
Nhưng sao giờ đây chẳng thấy ai chung quanh ta
Đất trời như bãi tha ma trên đồng hoang cỏ cháy

Và giờ ta còn đứng đây giữa vùng hắt hiu
Trời không một chút mây đã khô cằn như đáy tim
Sao ta còn đứng mãi như người tình mong đợi ai
Sao ta còn đứng mãi để nghe tâm hồn tê tái
Và đã bao năm rồi ta đứng chờ giữa cánh đồng

Greenfields

Once there were greenfields kissed by the sun
Once there were valleys where rivers used to run
Once there was blue sky with white clouds high above
Once they were part of an everlasting love
We were the lovers who strolled through greenfields

Greenfields are gone now, parched by the sun
Gone from the valleys where rivers used to run
Gone with the cold wind that swept into my heart
Gone with the lovers who let their dreams depart
Where are the greenfields that we used to roam?

I'll never know what made you run away
How can I keep searching when dark clouds hide the day?
I only know there's nothing here for me
Nothing in this wide world left for me to see

But I'll keep on waitin' 'til you return
I'll keep on waiting until the day you learn
You can't be happy while your heart's on the roam
You can't be happy until you bring it home
Home to the greenfields and me once again