Thoát Bay

• Nguyên tác: Volare
• Nhạc: Domenico Modugno
• Lời: Dominico Modugno & F. Migliacci
• Lời Anh: Mitchell Parish
• Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape & LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Vào những ngày đầu năm Tây cuối năm Ta, giống như vào cái giấc giữa đêm, chập chờn chập choạng ở biên giới tử sinh, thường hay có những huyền bí xuất hiện.  Có người hoan hỉ vì thấy được tương lai.  Có kẻ buồn rầu vì trùng phùng với quá khứ.  Cũng là thời điểm của hồn ma bóng quế lướt thướt đi tìm ngõ ngách đầu thai, hay phá phách, xía vô chuyện nhân sinh gây ra bao rối loạn trên gian trần.

Thế nên mới có người chỉ muốn… Volare, ố ô…

Tôi có ý định dịch ca khúc này rồi nhờ Triệu Vinh là người có một giọng hát chắc nịch hợp với nhạc của Dean Martin.  Có ý vậy, nhưng loay hoay mãi chỉ làm mới được hơn nửa bài, thì bất chợt bạn gửi tôi bản hòa âm cùng lời bạn dịch. 

Phiên bản của bạn không có nét hí hửng của DM mà lại vang vang niềm u uẩn thầm kín.

Lấy hứng từ tiếng nhạc mơ màng, trong vòng mấy tiếng tôi dịch nốt phần còn lại.

Hai bản dịch hao hao giống nhau, nhưng lại không hẳn nên không biết ráp làm sao.  Nên tôi đề nghị bạn cứ giữ nguyên như vậy, mạnh ai nấy hát.

Thế nên Thoát Bay sẽ mở đầu cho 2024 với nhiều mơ ước huyền bí, mộng mị.

LV: Tôi nghe được Volare lần đầu tiên qua đĩa CD của Gypsy Kings cách đây hơn 30 năm. Nhạc phẩm này đã để lại cho tôi một ấn tượng sâu đậm. Vì ấn tượng này nên việc thực hiện Volare có chút khó khăn cho tôi.

Không thực hiện được theo kiểu flamenco dồn dập như Gypsy Kings, tôi tìm tòi nhưng kiểu chơi khác. Những giọng ca thật kỳ cựu như Dean Martin, Ella Fitzgeral cũng đã từng biểu diễn nhạc phẩm này theo thể loại jazz swing. Nhưng tựu chung tôi vẫn không cảm được cái tâm tình bay bổng như khi nghe Gypsy Kings lần đầu. Bởi thế bài Volare này đã được ngâm rất lâu vì không biết phải xử lý thế nào.

Bỗng một hôm tôi chợt nghiệm ra là tôi và bạn thường không hát được nhạc có tempo nhanh (Xin đừng hỏi tại sao). Hầu như phần lớn những bài do KJ thực hiện đều có tempo chậm, vừa phải. Thế nên tôi đã quyết định làm cho bài này chậm lại nhiều. Vô hình chung bài trở nên một dạng khác. Cũng có được tâm tình bay bổng, thoát lên, nhưng lần này chỉ bay chầm chậm…

Thoát Bay

1.
Nhân gian kia như vực sâu, mênh mông nước mắt luôn ngập tràn
Từng ngày nặng nề, từng niềm muộn phiền làm tối đen mặt trời
Riêng đôi ta đã có mối tình dịu dàng cho ta mơ mộng hoài
Cho ta bay thoát thế giới nặng nề, cho quên đời bao chán ngán

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Hãy cùng bay lượn trên đám mây
Để mặc người nơi trần gian nhiễu nhương

Và ta sống đời tình nhân cùng ca những lời hạnh phúc dưới ánh sao là thiên sứ của tình yêu
Và ta bỏ lại sau lưng đời cuồng điên cùng bao thất vọng triền miên
Làm đôi chim cùng tung cánh về nơi chân trời muôn áng mây huy hoàng

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Ân tình này cho mình chắp cánh bay
Yêu đời, tim cùng vang tiếng ca

2.
Đôi khi nhân gian như đang xoay, như đang cuốn ta theo vào
Sâu trong tranh đua, trong bon chen, âm u khuất ánh mặt trời
May sao ta vẫn có mối tình ngọt ngào cho ta hy vọng
Cho ta bay thoát bóng tối mịt mù, mong quên đời lo lắng

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Tung trời qua ngàn mây vút cao
Xa rời bao cuồng điên thế gian

Và đôi ta cùng vang lên lời hoan ca về tình yêu dưới ánh sao nhiệm màu kia thật bình yên
Bỏ lại sau cuộc mưu toan, đời gian dối đầy nghiệt ngã bao sầu lo
Cùng tung cánh về nơi phía trời xa tít, bừng muôn sắc tươi huy hoàng

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Ta mừng cho đời ta có em
Với tình này, ta được vươn cánh bay

Volare

Sometimes the world is a valley of heartaches and tears
And in the hustle and bustle, no sunshine appears
But you and I have our love always there to remind us
There is a way we can leave all the shadows behind us


Volare, oh oh
Cantare, oh oh oh oh
Let's fly way up to the clouds
Away from the maddening crowds

We can sing in the glow of a star that I know of where lovers enjoy peace of mind
Let us leave the confusion and all disillusion behind
Just like birds of a feather, a rainbow together we'll find

Volare, oh oh
Cantare, oh oh oh oh
No wonder my happy heart sings
Your love has given me wings

Dòng Sông Đợi Chờ

• Nguyên tác: Unchained Melody
• Nhạc: Alex North
• Lời: Hyman Zaret
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

LV: Năm 1990, khi cuốn phim Ghost thành công lớn trên màn bạc thì nhạc phẩm Unchained Melody rất được ưa chuộng trong cộng đồng Việt ở Houston. Và dĩ nhiên là ban nhạc đám cưới như bọn tôi phải biết trình diễn bài này theo yêu cầu của đại đa số khán thính giả. Đám cưới nào cũng phải đánh bài này. Đánh riết tới độ ớn không muốn nghe luôn. Sau này khi ban nhạc ngừng hoạt động thì, hình như trong tự kỷ ám thị hay sao đó mà tôi luôn tránh nghe bài này. Hễ có ai mở máy nghe bài này thì tôi tránh đi chỗ khác.

Mãi cho đến sau này (hơn 10 năm sau), tôi mới dám nghe lại mà không còn cảm giác chán chê nữa. Thật là không hiểu tại sao. Giờ đây khi nghĩ lại bài này thì chỉ có hoài niệm về quãng thời gian hoạt động văn nghệ ngày đó.

NT: Đúng vậy, từ cuốn phim Ghost với hai nam nữ tài tử xinh đẹp bảnh bao Demi Moore và Patrick Swayze cùng một câu chuyện tình sướt mướt đã làm cho bài nhạc thêm thập phần lâm ly. Nhất là bài này được The Righteous Brothers trình diễn nữa mới thật là nhức nhối. Phải nói thêm, The Righteous Brothers là hai nam ca sĩ tài hoa không hề liên hệ máu mủ gì ráo. Bill Medley có giọng hát rất trầm ấm nên thủ phần bass, và Bobby Hatfield hát phần tenor vì có thể lên đến âm vực của một counter-tenor (tương đương với soprano của nữ). Hai giọng hát này lúc hòa vào nhau tạo nên sắc thái thật đặc biệt với một âm vực bao la. Thế nên khi bài này được hát bởi chỉ một ca sĩ thì phần lên cao hoặc xuống thấp thường có phần… lấn cấn.

Và cũng như bạn, tôi né bài nhạc này từ thời đi hát hàng tuần. Vì vậy mà hôm nọ, bạn dò hỏi ý tôi, tôi ấp úng vì biết mình vẫn thấy không đồng cảm cho lắm, cũng như rất rõ cái âm vực hạn hẹp của mình.

Rồi bạn lại thòng vào, mình sẽ chơi kiểu khác. Vậy là tôi tò mò, kiểu khác là… sao?

LV: Với tình hoài niệm đó mà tôi muốn thực hiện lại Unchained Melody. Nhưng tôi không có ý định lập lại cách chơi thuần tuý. Tôi cũng mừng là bạn cũng có dịch lại bài theo ý của bạn. Thành ra Unchained Melody lần này được hoàn thành trong một phong cách mới với lời nhạc mới. Xem như là một hoài niệm theo kiểu Kejazz.

NT: Lúc bạn gửi tôi bản nhạc của ns Trường Kỳ in trước năm 1975. Đọc lời nhạc của Kiếp Phiêu Bồng thì thấy thật là không có ăn nhậu gì đến nguyên tác. Bạn cũng nhắc đến bản dịch của ns Lữ Liên, Đợi Anh Về, nhưng không có giấy trắng mực đen nên chỉ nghe cs Khánh Hà hát trên YouTube. Bản Lữ Liên nghe gần nguyên tác hơn, và đã khiến tôi nghĩ đến chuyện làm lại một bản mới. Cũng vì cái ý định dịch mà tôi mới tìm hiểu thêm về lai lịch của bài nhạc.

Unchained Melody ra đời năm 1954, theo đơn đặt hàng cho một cuốn phim tựa là Unchained, về một câu chuyện ngục tù. Alex North viết giai điệu này từ thập niên 30 và đã cùng Hy Zaret viết lời khi được giao kèo làm nhạc phim. Cả hai đều từ chối lời yêu cầu dùng chữ “unchained” trong ca từ của họ, và chọn viết về nỗi khát khao được ra khỏi tù để về với người yêu của mình. Chữ “unchained” cuối cùng đã được hãng phim ghép vào tựa đề, thành ra Unchained Melody có thể hiểu là “giai điệu của phim Unchained”, một đề tựa chẳng có gì hấp dẫn, nhất là trong tiếng Việt.

Vì vậy mà Dòng Sông Đợi Chờ… Tôi nói AI tưởng tượng dùm một dải sông chảy… quanh người tù nhân trong bức mình họa, nhưng khi nhìn lại thì chẳng thấy sông nước gì, chỉ thấy giống như bóng… ma như trong phim Ghost thôi.

Dòng Sông Đợi Chờ

Em, hỡi em. Em dấu yêu
Cho lòng anh luôn nhớ mong
Khát khao vòng tay ôm

Từng giây phút trôi sao quá lâu
Anh sợ tình yêu héo mòn
Em có còn chờ anh?

Hãy yêu muôn đời
Hãy yêu không ngừng
Hãy yêu nhau từng phút giây

Tựa dòng sông sẽ trôi
Mãi trôi xuôi về biển khơi
Vào vòng tay thương yêu sóng vỗ về

Thì thầm con nước xin
Hãy gắng mong chờ nhé em
Một ngày kia anh sẽ… sẽ về đến
 
Nhẹ nhàng con nước xuôi
Nhắn em bao lời nhớ nhung
Đợi chờ anh em nhé, nhé em…

Unchained Melody

Oh, my love, my darling
I've hungered for your touch
A long, lonely time

And time goes by so slowly
And time can do so much
Are you still mine?

I need your love
I need your love
God speed your love to me

Lonely rivers flow
To the sea, to the sea
To the open arms of the sea

Lonely rivers sigh
"Wait for me, wait for me"
I'll be coming home, wait for me