Ca Khúc Prévert

Nhạc & lời: Serge Gainsbourg
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Có một lần tôi đọc ở đâu đó về kỹ thuật viết lời nhạc, ngoài việc sắp đặt những ý tưởng, giàn dựng câu chuyện, gói ghém xúc cảm, qua ngôn từ, tác giả còn cần phải tạo cho ca khúc một sức hấp dẫn. Đôi khi, tác giả dùng ẩn dụ để kích thích người nghe tìm hiểu thêm những gì tác giả cố tình che đậy. Nhiều lúc, tác giả dùng từ ngữ không thường đi với nhau để tạo hình tượng bí ẩn. Ngay cả khi tác giả dùng vần (hoặc đôi khi không dùng) trong lời nhạc, họ đã khiến người nghe phải “tham gia” trong vài mươi phút “du hành” cùng tác giả. Đây là những điều thú vị tôi thường thấy trong nhạc của Serge Gainsbourg. Lời nhạc của ông hầu như lúc nào cũng mang nhiều bí mật, câu chuyện thường có nhiều tầng lớp, hình ảnh thường mang nhiều góc cạnh, chữ thường mang nhiều nghĩa.
Trong ca khúc này, La chanson de Prévert, ông đã mượn tên tuổi của tác giả và cả tác phẩm Les feuilles mortes làm nền gốc. Ông cũng mượn nguyên văn câu đầu tiên trong bài làm câu mở đầu cho bài nhạc của mình. Oh, je voudrais tant que tu te souviennes. Một bài nhạc có nhiều cái “mượn” nhưng lại rất original, rất Gainsbourg. Chính điều đó là cái thú vị trong bài nhạc của ông.

Ca Khúc Prévert

Này người tình ơi, anh xin em luôn mãi nhớ
Khúc hát thuở ấy vẫn chưa hề quên
Câu thơ năm nao ru em vào mơ
Prévert và Kosma, với tiếng đàn

Loáng thoáng tiếng hát “Les feuilles mortes”
Anh nghe thêm chơi vơi trong niềm nhớ
Tháng tháng tiếp nối, mất hút bao cuộc tình
Nhưng tim sao chưa mờ khuất bóng hình

Từng cuộc vui say mang anh đi khắp chốn
Với những khúc hát nghe sao nhàm tai
Anh thêm xa xôi, tim thêm lạnh giá
Nên lâu nay anh đã chẳng biết nói gì

Chợt thoáng tiếng hát “Les feuilles mortes”
Cho anh chơi vơi trong bao niềm nhớ
Tháng tháng tiếp nối giết chết bao cuộc tình
Nhưng tim sao chưa chôn hết bóng hình 

Rồi mùa thu qua đi cho đông mang tuyết đến
Giống khúc hát cũ phút giây từ ly
Từ khi nao đôi ta không hề biết
Giờ trong con tim băng giá lấp đầy

Lời hát vẫn thế “Les feuilles mortes”
Nhưng nay đã quên những kỷ niệm cũ
Tìm mãi trí nhớ, giữa xác bao cuộc tình
Chợt hay trong tim mất hết bóng hình

La Chanson de Prévert

Oh je voudrais tant que tu te souviennes
Cette chanson était la tienne
C'était ta préféré je crois
Qu'elle est de Prévert et Kosma

Et chaque fois "Les feuilles mortes"
Te rappelle à mon souvenir
Jour après jour les amours mortes
N'en finissent pas de mourir

Avec d'autres bien sur je m'abandonne
Mais leur chanson est monotone
Et peu à peu je m'indiffère
A cela ‘il n'est rien à faire’

Car chaque fois "Les feuilles mortes"
Te rappelle à mon souvenir
Jour après jour les amours mortes
N'en finissent pas de mourir

Peut-on jamais savoir par où commence
Et quand finit l'indifférence
Passe l'automne vienne l'hiver
Et que la chanson de Prévert

Cette chanson "Les feuilles mortes"
S'efface de mon souvenir
Et ce jour là mes amours mortes
En auront fini de mourir



Lá Úa

Nhạc: Joseph Kosma
 Thơ: Jaques Prévert
 Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
 Trình Bày: Nguyễn Thảo
 Hòa Âm & Phối Khí: Lê Vũ
 LeVuMusic Studio
 Photo: HoangHuyManh Images & Graphics: MarcMarc

NT:  Lúc bạn gửi tôi bản dịch nháp của Les Feuilles Mortes năm trước, tôi còn nhớ, tôi đã tự nghĩ, bài nhạc này sẽ là một thử thách.  Không ngờ sau lần ấy, bạn và tôi bắt đầu hợp tác và đã tạo nên KeJazz.  Bạn đã chọn dịch lời từ nguyên tác, nên tôi lấy chữ Lá Úa làm tựa thay vì “Lá Rụng” như những dịch bản trước đây dựa trên bản Anh Ngữ The Falling Leaves.  Bạn cũng đã viết về phần hòa âm của bạn rằng: “Phong cách jazz thuần túy được thể hiện bằng upright bass, piano và warm electric guitar.  Dàn string ensemble không thể thiếu xót được trong phối khí của nhạc phẩm này với cảm giác mênh mông, vang vọng của mất mát, xa xôi.  Tô điểm thêm cho hòa âm là tiếng guitar thùng và accordion lơ lửng, đẩy đưa như những chiếc là vàng cuốn đi trong gió thu.”  Đọc những lời ấy, tôi đã cảm được cái không khí trữ tình nhưng đượm buồn thảm của một mùa thu trong ký ức.
Thêm rằng, tôi vẫn yêu thích nhạc phẩm này (ai mà chẳng yêu thích ca khúc trữ tình, bạn nhỉ?).  Mặc dù đã được đưa lên trang mạng của LeVuMusic cách đây một năm, tôi vẫn muốn đưa vào KeJazz, vì đã là  trang nhạc Jazz thì không thể thiếu Les Feuilles Mortes được.

Lời cảm ơn xin gửi đến nhiếp ảnh gia Hoàng Huy Mạnh đã cho mượn hình ảnh mùa thu rực rỡ nắng vàng.  Tranh của anh vẫn thường xuất hiện trên trang mạng của Gio-O.com.  Bạn cũng có thể xem thêm ở trang https://www.flickr.com/photos/hoanghuymanh_images/

Lá Úa

Anh luôn ước mong em mãi hoài nhớ ngày xưa
Ngày đôi chúng mình say mối tình bao mộng mơ
Thời say đắm và hạnh phúc của những nhân tình
Ngợp trong nắng vàng chan chứa, mùa thu lặng rơi

Từng chiếc lá vàng anh góp đầy lối ngày xưa
Em yêu ơi, anh vẫn nhớ
Từng chiếc lá vàng anh góp đầy cánh tay nầy
Như dĩ vãng và thương tiếc vây kín hồn anh

Và rồi cơn gió bấc cuốn đi về đâu
Vào trong đêm tối xa xôi lạnh lùng
Em hỡi, chưa bao giờ anh quên lãng
Tiếng hát em khi xưa ta còn nhau

Lời tình ca đó
Lời yêu say đắm
Dành người anh yêu
Và người yêu anh

Ngày ta bên nhau
Tình ta đậm sâu
Và người anh yêu
Yêu mãi muôn đời

Dòng thời gian không ngừng trôi
Nhân tình phai phôi
Âm thầm chia ly
Lặng lẽ ra đi
Tựa con sóng xoá tan bao kỷ niệm vết chân xưa
Trên bãi cát đâu còn dấu người yêu...


Les Feuilles Mortes

Oh! je voudrais tant que tu te souviennes
Des jours heureux où nous étions amis.
En ce temps-là la vie était plus belle,
Et le soleil plus brûlant qu'aujourd'hui.

Les feuilles mortes se ramassent à la pelle.
Tu vois, je n'ai pas oublié...
Les feuilles mortes se ramassent à la pelle,
Les souvenirs et les regrets aussi

Et le vent du nord les emporte
Dans la nuit froide de l'oubli.
Tu vois, je n'ai pas oublié
La chanson que tu me chantais

C'est une chanson qui nous ressemble.
Toi, tu m'aimais et je t'aimais
Et nous vivions tous les deux ensemble,
Toi qui m'aimais, moi qui t'aimais.

Mais la vie sépare ceux qui s'aiment,
Tout doucement, sans faire de bruit
Et la mer efface sur le sable
Les pas des amants désunis.