Người Yêu Nếu Ra Đi

• Nguyên tác: Ne me quitte pas
• Nhạc & lời: Jacques Brel
• Bản Anh: If You Go Away
• Lời Anh: Rod McKuen
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Gần đây, tôi thích nghe lại những bài nhạc blues, và lẽ dĩ nhiên, vì tò mò, tôi lại phải tự hỏi, blues là… làm sao? 

Lớn lên ở Việt Nam, ta hay lẫn lộn nhạc jazz với nhạc blues.  Thật ra, nhạc jazz và blues cùng bắt đầu từ sự kết hợp của nhạc classic Âu Tây và nhạc dân dã Phi Châu.  Khác với jazz thiên nhiều về nhịp chõi và những nốt nhạc cầu kỳ, nhạc blues chịu nhiều ảnh hưởng bình dân từ lối hát đối đáp được tận dụng trong công việc lao động trên những cánh đồng cô-tông bao la, cũng như trong trong những buổi lễ tôn giáo của người Mỹ gốc Phi châu.  Từ loại nhạc tôn giáo (spiritual) này, cách hát buông thả theo xúc cảm đã trở thành đặc điểm của nhạc blues.  Đến thời điểm 1920, nhạc blues đã trưởng thành và được định hình với cách hành âm và hình thức 12 khuôn như ta biết bây giờ.

Nhưng nhạc blues không độc dạng.  Trên đất nước rộng lớn mênh mông, nhạc blues đã chuyển biến tùy tiện theo từng vùng, hòa nhập với những nét đặc thù địa phương và trở thành đa dạng.  Hiện nay, theo những nhà nghiên cứu âm nhạc, có trên dưới 35 loại nhạc blues chính trên thế giới, từ Classic blues, Gospel blues, Delta blues, Holler blues cho đến Memphis blues, West Coast blues, Detroit blues, Boogie-Woogie blues, Contemporary R&B.  Và dĩ nhiên, cũng có vài điệu blues nhập nhòa với jazz chẳng hạn như Jazz blues, Louisiana blues và New Orleans blues.

Đa số những bài nhạc mà ta dễ nhận ra và thường gọi là nhạc blues nằm trong loại nhạc Soul blues, một loại blues chậm, dễ nghe trong những buổi chiều tà yên ả, với ít nhiều êm dịu trong nỗi buồn sầu. 

Phiên bản Người Yêu Nếu Ra Đi này được phối theo dạng “nỗi đau dịu dàng” của soul blues.

Người Yêu Nếu Ra Đi

Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao 
Xin hãy mang đi theo, cả mây trắng trong veo 
Lời chim hót mang đi, cùng tia nắng xôn xao 
Ngày ta mới yêu nhau, tình ta mới dâng cao 
Ngày sao thấy đi mau, và đêm vắng đêm sâu 
Trăng sáng như nâng niu, loài chim hót đêm thâu 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó 
Sẽ thấy tôi còn đây, yêu nhau như ngày qua 
Cùng vầng dương lên cao, cùng làn mây lả lướt 
Nói với lá cây xanh, theo làn gió bay quanh 
Người mà xa vắng, tôi sẽ vẫn còn
Còn vương vấn hương này, tay trong lòng bàn tay
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu chắc ra đi
Không có chi quanh đây, đời xa vắng đơn côi
Phòng hiu hắt xa xôi, người xa vắng nhau thôi
Tường xanh xám không nguôi dường như dáng ai soi
Người yêu sống trong tôi và tôi sống trong ai?
Tôi nói cho tôi thôi, người yêu lắng nghe tôi
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó
Sẽ thấy đêm còn tôi, đêm như xưa đầy vơi
Chìm vào làn môi, nụ cười không từ chối 
Nói với mắt môi ai, duyên tình mãi không phai
Người mà xa vắng, tôi sẽ khóc thầm 
Làn nước mắt tuôn tràn, cho cuộc tình đã tan
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu sẽ ra đi 
Xin trái đất lang thang, đừng quay nữa nghe không 
Để có lẽ thương tâm, người yêu sẽ quay chân 
Người có biết con tim, rồi tim sẽ êm êm 
Ngừng nghe tiếng trăm năm, người yêu đã xa xăm 
Tôi chết êm trong đêm, chờ nghe tiếng yêu vang 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi...

If You Go Away

If you go away on this summer day
Then you might as well take the sun away
All the birds that flew in the summer sky
When our love was new and our hearts were high
When the day was young and the night was long
And the moon stood still for the night bird's song
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a day
Like no day has been, or will be again
We'll sail the sun, we'll ride on the rain
We'll talk to the trees and worship the wind
Then if you go, I'll understand
Leave me just enough love to fill up my hand
If you go away, if you go away, if you go away

If you go away, as I know you must
There'll be nothing left in the world to trust
Just an empty room, full of empty space
Like the empty look I see on your face
I'd have been the shadow of your shadow
If I thought it might have kept me by your side
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a night
Like no night has been, or will be again
I'll sail on your smile, I'll ride on your touch
I'll talk to your eyes that I love so much
But if you go, go, I won't cry
Though the good is gone from the word goodbye
If you go away, if you go away, if you go away

If you go away as I know you will
You can tell the world to stop turning till
You return again if you ever do
Oh what good is love without loving you
Can I tell you now as you turn to go
I'll be dying so till our next hello
If you go away, if you go away, if you go away

Dương Cầm Dạ Khúc

• Nhạc: Lê Vũ
• Lời: Hoàng Thị Bích Ngọc
• Trình bày: Vũ Đèo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Studio Vũ Đèo
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Trang Trần
• Graphics: MarcMarc

NT: Đáng lẽ ra, tuần trước, nhân dịp đầu năm KẻJazz định giới thiệu Dương Cầm Dạ Khúc cùng với lời chúc các bạn một năm mới “phơi phới nhiều niềm vui, du dương nhiều giai điệu, và rủng rỉnh nhiều tiền xài hoài không hết”. Nhưng vào phút chót, KJ lại quyết định mừng ngày National Bossa Nova, nên đành hoãn lại cho đến tuần này.

Lại nhân năm con mèo, định nói về năm con mèo khác với năm con mèo như thế nào, nhưng thôi…  nói chuyện nhạc chắc ăn hơn.  Nói nhảm bị rầy thì lại xúi quảy cả năm chết bà.

Chuyện nhạc thì như thế này: Dương Cầm Dạ Khúc có một giai điệu thật đẹp, là sáng tác của Lê Vũ.  Lời hát được viết bởi Hoàng thị Bích Ngọc, một nhạc sĩ đã có một thời với nhiều sáng tác, trong đó, Người Con Gái Trong Tranh là một nhạc phẩm tôi rất thích.  Thêm rằng HTBN là em gái của LV. Tài năng nghệ thuật cuộn trong mớ DNA của gia đình.

Dạ Khúc được viết từ lâu lắm, cũng phải gần 20 năm.  Tôi nhớ lần đầu tiên được nghe, tôi thấy lòng buồn rưng rức.  Giai điệu lên lên xuống xuống rất chừng mực, không thoát ra, như vẫn còn nhiều uẩn ức.  Ca từ rất nhẹ nhàng chứa đựng nhiều hình ảnh mộng mị.  Rất là HTBN.

Mãi đến năm này, khi nghe Vũ Đèo cất tiếng hát, tôi mới chiêm nghiệm ra cái nét ma quái của Dạ Khúc,  Chơi vơi trên âm vực cao, tôi bắt gặp cái lạnh của một giấc mơ không hiền.  Tiếng hát ấy như vẳng lại từ một thế giới nào thật mơ hồ.

Đèn đêm thức chờ ngóng ai? Đường phố thênh thang không hồi âm. Cành hoa trắng tỏa ngát hương, còn vấn vương chi thêm nặng trĩu con tim? Hàng cây đứng đợi dáng xưa. Thềm đá khóc, nhớ bước chân quen. Người yêu dấu, người có nghe? Lời trái tim ta đang thét gào vô vọng.

Vô tình hôm nay lướt trên Facebook, nhìn thấy bức ảnh của một người bạn, cùng với mấy dòng thơ của thi sĩ Jorge Luis Borges mà cô đã dịch: Tôi có thể cho em nỗi cô đơn tôi, bóng tối tôi, cơn đói trái tim tôi; tôi đang cố mưu chuộc em bằng bất định, bằng hiểm nguy, bằng thất bại… (I can give you my loneliness, my darkness, the hunger of my heart; I am trying to bribe you with uncertainty, with danger, with defeat…)

Đầu năm được đọc một dòng thơ xúc tích, nghe một ca khúc trữ tình, ngắm một bức ảnh sâu thẳm, lòng thấy thật mênh mông…

Cám ơn Lê Vũ và Hoàng Thị Bích Ngọc. Cám ơn Vũ Đèo. Cám ơn Trang Trần. Cám ơn những người nghệ sĩ vẫn đang đi tìm những gì lóng lánh tuyệt đẹp trong đời sống…

Dương Cầm Dạ Khúc

Đèn đêm thức chờ ngóng ai?
Đường phố thênh thang không hồi âm
Cành hoa trắng tỏa ngát hương
Còn vấn vương chi thêm nặng trĩu con tim
Hàng cây đứng đợi dáng xưa
Thềm đá khóc, nhớ bước chân quen
Người yêu dấu, người có nghe?
Lời trái tim ta đang thét gào vô vọng

Ngàn tiếng sóng cuồn say gọi bờ cát vắng
Ngàn tinh tú triền miên gọi niềm mơ ước
Gọi yêu dấu về đây
Lắng nghe tiếng tim ta trên phím dư âm vẫn mong chờ

Chợt nghe gió mùa lên
Tự tình tự trên tóc
Chợt nghe thoáng giọt mưa 
Thì thầm thì trên má
Tìm đâu đôi mắt yêu thương?
Tìm đâu đôi cánh tay êm?
Tìm đâu phút đầu thần tiên

Nửa đêm thức, chợt nhớ ai
Dạo phím tương tư, đêm trường canh
Nhà im vắng, buồn hắt hiu
Bàn ghế chơ vơ như tượng đá công viên
Hồn hoa cũ; đàn bướm đêm
Cùng dưới ánh sao mơ đêm xưa
Vầng trăng sáng làm chứng nhân
Lười trái tim ta đang ước nguyện âm thầm

Màn đêm xuống, màu mắt nhung
Còn ngây ngất những cơn đê mê?
Dòng ký ức chảy khắp nơi
Tình khúc đêm hồng ta đã hát trao người

Trời khuya thanh vắng, dạo phím chơi vơi
Lòng ngân nga khúc âm buồn…