Xin Đừng Mang Hình Bóng Yêu Chôn Vùi

Nhạc: George Gershwin
Lời: Ira Gershwin
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Bội Ngọc
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Bội Ngọc
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & Graphics: MarcMarc

NT: Bạn có một yêu cầu đặc biệt cho anh Ngu Yên: xin anh đặt tựa đề bớt… dài lại.  Xin Đừng Mang Hình Bóng Yêu Chôn Vùi, cả thảy 8 chữ.  Tựa đề Anh ngữ cũng không kém: They Can’t Take That Away From Me, cả 7 chữ nhưng cũng 8 âm.  Bài mp3 tôi thường viết cả tựa Việt lẫn Anh, thành ra một đề thậm thượt 15 từ.  Cũng may thời đại tân kỳ, máy vi tính hiện đại, filename có dài bao nhiêu cũng đặng.  Tôi nhớ thời dùng DOS, tên chỉ được dùng 8 mẫu tự và thêm 3 mẫu tự cho extension, đặt tên cho bài thật là một vấn đề.

Ca khúc này, viết bởi George Gershwin, cưu mang cả một vấn đề khác.

Vào những ngày tháng cuối đời, tác giả Gershwin có vẻ không được vui.  Ông thường phàn nàn vì bị nhức đầu; bạn bè khuyên ông nên nghỉ ngơi, đừng làm việc quá sức.  Một số khác nghi ngờ ông đã trộm yêu cô đào Paulette Goddard, một cô người mẫu đang trở thành tài tử điện ảnh Hollywood.

They Can’t Take That Away From Me là một bài tình ca nói về cái bất tử của tình cảm dù đôi tình nhân đã chia tay.  Những hình ảnh thân thiết của người mình yêu sẽ luôn luôn tồn tại trong ký ức cho dù bao nhiêu thời gian trôi qua.  Những điều ông viết ra là những nét duyên dáng đáng yêu của cô Paulette.  Nhưng tiếc thay, theo lời đồn đại, cô này đã âm thầm kết hôn với Charlie Chaplin là một tên tuổi vĩ đại trong nền điện ảnh, và có lẽ đã giúp cô trở thành một trong những người đẹp sáng giá của Hollywood vào thập niên 40.

Chẳng bao lâu sau khi ca khúc này nổi lên qua cuốn phim Shall We Dance vào năm 1037, ông Gershwin đã qua đời vì bứu não, lý do đã làm ông bị nhức đầu trong bấy lâu.

Kể cho bạn nghe chuyện đời để suy ngẩm đấy thôi, và Xin Đừng Nhức Đầu Vì Tựa Đề Quá Dài nhé.

LV: Khi nhận được bản dịch của nhà thơ Ngu Yên cho bài này tôi phân vân khá nhiều trong việc chọn giọng hát thích hợp. Giai điệu nhẹ nhàng, thoải mái của bài không đòi hỏi kịch tính mạnh trong giọng hát nhưng lại cần diễn tả trong cách ngậm hơi, nhả chữ cho tròn trịa, êm dịu. Câu ngâm không được cường điệu nhưng phải có đủ âm vang để có thấm thía. Bàn đi bàn lại với bạn sau đó mới quyết định mời chị Bội Ngọc hát hộ cho bài này. BN cũng đã thú nhận là không rành nhạc phẩm này và cũng không quen thuộc với cách trình bày kiều này. Chị đã mất khá lâu để xử lý nó. Tuy nhiên tôi cho rằng chị đã khá thành công diễn đạt nhạc phẩm mà chị cho là “out of the comfort zone” này.

Còn nói riêng về việc tôi phàn nàn tựa bài quá dài đó là chỉ vì mỗi lần cho bài vào libary của iTunes thì tựa bài đôi lúc bị cắt mất đi. Nhất là khi sau tựa bài tôi còn phải thêm những marker khác như final 1, final 2, draft, no vocal v…v.. Khi cho vào xong xem thì đôi khi bị lẫn lộn vì không biết là mở cái gì. Thêm nữa mỗi khi liên lạc với bạn qua text để nói về bài nhạc thì chỉ việc viết tắt tên bài cũng làm tôi đôi khi rối tung thêm vì tôi text rất kém và thường đánh lộn chữ. Bởi vậy tựa đề dài quá làm tôi nhức đầu. Chỉ phàn nàn với bạn chơi vậy thôi chứ tôi đâu dám phê bình chi chuyện văn chương, nhất là văn chương thơ phú của nhà thơ Ngu Yên, người tôi rất cảm mến và khâm phục.

Xin Đừng Mang Hình Bóng Yêu Chôn Vùi

Nghiêng nghiêng anh che ngang mũ
Suy tư tay xoay ly trà
Thâm tâm em luôn ghi nhớ
Không, không ai dám mang bóng hình anh chôn vùi 

Môi anh hân hoan như nắng
Say mê anh ca âm buồn
Đêm chiêm bao thêm thương nhớ
Không, không ai dám mang bóng hình anh chôn vùi.

Dù mai chẳng còn thấy nhau thêm lần nữa
trên con đường chông gai ái tình
Lòng em vẫn còn mãi ghi bóng hình với kỹ niệm

Như khi anh ăn so đũa
Khi chân miên man theo nhạc
Yêu anh tim em thay đổi
Không, không ai dám mang bóng hình anh chôn vùi

They Can’t Take That Away From Me

The way you wear your hat
The way you sip your tea
The memory of all that
No, no they can't take that away from me

The way your smile just beams
The way you sing off key
The way you haunt my dreams
No, no they can't take that away from me

We may never never meet again
On that bumpy road to love
Still I'll always, always keep the memory of

The way you hold your knife
The way we danced until three
The way you changed my life
No, no they can't take that away from me

Dửng Dưng

Nhạc: Antônio Carlos Jobim
Lời: Vinícius de Moraes
Lời Anh: Norman Gimbel
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Bội Ngọc
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Bội Ngọc
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & Graphics: MarcMarc

NT:  Trong những thập niên gần đây, gia đình của Marvin Gaye, một ca nhạc sĩ nổi tiếng của thập niên 60 và 70, đã kiện những nhạc sĩ đương đại như Robin Thicke, Pharrell Williams, và Ed Sheeran về việc “cầm nhầm” cái “xúc cảm” và “phong cách” của bài nhạc.  Robin Thicke và Pharrell Williams trong bài “Blurred Lines” và Ed Sheeran trong “Thinking Out Loud”.

Trong trường hợp “Blurred Line”, Marvin Gaye đã thắng hơn mười triệu Mỹ kim.

Trong trường hợp của Ed Sheeran, ca khúc “Thinking Out Loud” bị xem như đã cuỗm “âm trình” (chord progression) từ bài “Let’s Get It On” của Marvin Gaye. Ngoài ra, giai điệu, ca từ, tiết tấu đều không có gì giống.  Luật sư của bên kiện đã tuyên bố: Trong lịch sử âm nhạc, chưa bao giờ có một nhạc sĩ nào đã từng dùng âm trình giống như vậy.  Tôi chỉ biết nói, “WOW!?!?!”

Lẽ dĩ nhiên, ngay sau đó, cộng đồng mạng đã cho đăng tải những đoạn nhạc của J. S. Bach và những tổ sư nhạc cổ điển khác đã dùng âm trình y chang như vậy từ bao thế kỷ trước. Vụ kiện này trở nên thêm lôi thôi và vẫn còn đang tiếp diễn.

Nói đến chuyện đó làm tôi nghĩ đến “Etude in E Minor” của Chopin.

Người nhạc sĩ tài hoa Serge Gainsbourg mà KeJazz đã đăng tải Đồng Đen (Black Trombone), Những Thứ Không Đâu (Ces petits riens), Bây Giờ Là Mùa Mưa (La saison des pluies) đã từng lấy nguyên một đoạn nhạc của Etude, đã viết lời hát để tặng cho người tình là Jane Birkin.  Ca khúc mang tựa đề “Jane B.

Insensatez, nguyên tác của Dửng Dưng là một ca khúc bossa nova standard, cũng đã mượn cái “phong cách” và “âm trình” của Etude.

Thử tưởng tượng đến bao nhiêu tỷ Mỹ kim các nhà nhạc sĩ như Bach và Chopin sẽ được nếu họ đâm đơn kiện cái gia đình ông Marvin Gaye và những nhạc sĩ đương đại.

LV: Tôi rất thích bài How Insensitive của Jobim. Thích nó hơn cả 2 bài nổi tiếng nhất của ông là The Girl From IpanemaQuiet Nights, Quiet Stars. Tôi cũng rất thưởng thức lời bạn dịch cho bài này. Thấm thía, cô đọng! Tôi cũng khá hài lòng với phiên bản của bài này trước đây với giọng hát của bạn.

Tuy nhiên tôi luôn nghĩ nếu có được một giọng nữ hát bài này thì chắc là bài sẽ thêm phần thú vị. Thế nhưng tìm một giọng nữ thích hợp với nhạc Jobim không phải dễ. Bài mẫu làm xong cả hơn năm mà không có ai hát. Có một giọng ca nữ tôi cho là thích hợp nhất thì vì sinh kế quay cuồng nên tôi đợi mãi vẫn không được nên đành bỏ qua không đợi nữa. Nghĩ bụng chắc có lẽ phải bỏ xó phiên bản này. Tình cờ đâu, qua Triệu Vinh, tôi quen được chị Bội Ngọc. BN có giọng hát khá điêu luyện và một làn hơi nhẹ nhàng thanh thoát mà tôi cho là sẽ rất thích hợp với phiên bản này. Đây là lần đầu tiên Bội Ngọc đến với Kejazz qua một nhạc phẩm chị cũng mới hát lần đầu. Tuy nhiên tôi tin rằng người nghe sẽ thưởng thức giọng ca mới này như tôi và bạn.

NT: Đồng ý với bạn. Giọng alto ấm áp của Bội Ngọc có một chút chất khản của cà phê và khói thuốc (mặc dù tôi không biết chị có uống nhiều cà phê và hút thuốc không) thật là lôi cuốn người nghe. Xin mời các bằng hữu nghe và comment cho nhiều để khích lệ người ca sĩ mới của KJ.

Dửng Dưng

Em, chắc em trách tôi
Đã không thiết tha
Vì khi nói em yêu tôi đắm say.
Sao thấy tôi dửng dưng,
Vẫn xa cách xa,
Dù em hiến dâng tôi bao tháng năm.
Em, chắc em xót xa
Lúc tôi im lắng, ơ hờ, lạnh lùng như băng giá.
Tôi đã không nói chi.
Nói chi nữa khi
Tình yêu đã tan đi như khói mây.

Nay đã xa cách nhau.
Có tôi vẫn đây
Cùng hình bóng em khi ta chia tay.
Bao oán thương đớn đau,
Mắt em đẫm sâu
Lời không nói nhưng tim em nát tan.
Tôi biết em xót xa,
Lúc tôi im lắng, ơ hờ, lạnh lùng như băng giá.
Tôi đã không nói chi.
Nói chi nữa khi
Tình yêu đã tan đi như khói mây.

How Insensitive

How insensitive
I must have seemed,
When she told me that she loved me.
How unmoved and cold
I must have seemed,
When she told me so sincerely.
Why, she must have asked,
Did I just turn and stare in icy silence.
What was I to say?
What can you say
When a love affair is over?

Now she's gone away,
And I'm alone
With a memory of her last look.
Vague and drawn and sad,
I see it still
All her heartbreak in that last look.
How, she must have asked,
Could I just turn and stare in icy silence.
What was I to do?
What can one do,
When a love affair is over?