Chầm Chậm

• Nguyên tác: Adagio in G minor
• Nhạc: Tomaso Albinoni (Remo Giazotto)
• Lời English: Lara Fabian
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Triệu Vinh, Lê Vũ, Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: TV Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Adagio in G minor là một tác phẩm nhạc classic.  Tương truyền rằng đã được viết bởi Tomaso Albinoni (thế kỷ 18) vì có một đoạn được tìm thấy trong tập bản thảo của nhạc sĩ này.  Nhưng theo nhiều nguồn tin khác, Adagio chính ra đã được viết bởi Remo Giazotto, một nhạc sĩ của thế kỷ 20 và cũng là người viết tiểu sử của Albinoni.  Họ ngờ rằng ông Giazotto đã “xạo” về chuyện đoạn nhạc này tìm thấy trong tập bản thảo của Albinoni vì chưa ai được tận mắt thấy chứng cớ.  Câu chuyện còn nhiều chi tiết lắc léo vì Giazotto đưa ra khám phá này vào ngay sau trận Đệ Nhị Thế Chiến khi cuộc sống còn đang rất lộn xộn.

Tuy bài nhạc chính thường được soạn cho hợp tấu nhạc giây, nhưng giai điệu được quá nhiều nhạc sĩ yêu chuộng nên đã được viết lại cho nhiều nhạc cụ khác nhau.  Lara Fabian, người ca sĩ Gia Nã Đại lai Bỉ đã đặt lời cho ca khúc này.  Cô không phải là ca sĩ nhạc cổ điển, tuy chất giọng của cô thật điêu luyện và phong phú.  Vì thế, ca khúc Adagio được biết nhiều qua những ca sĩ bán cổ điển như Lara Fabian, Josh Groban, Dimash, Il Divo, v.v…

Tôi dịch ca khúc này vào những ngày đang say mê nhạc cổ điển.  Cũng giống như ca khúc Caruso, Si Volvieras A Mi, Adagio và nhiều ca khúc khác đã và sẽ gặp một vài trở ngại về kỹ thuật (không biết giàn dựng bài hát sao cho ra hồn) và mỹ thuật (không biết hát sao cho ra hồn).  Thế nên, những ca khúc này đã và đang được… ngâm rất kỹ, chờ thời…

Hôm nọ chợt nghe một mv trên Youtube; ca khúc Adagio được thể hiện mộc mạc với một cây đàn thùng.  Tôi nghĩ đến Triệu Vinh, người có một giọng hát rất chuẩn cùng làn hơi phong phú, và ngón đàn guitar thì khỏi chê.

Thế nhưng, TV có vài trục trặc, nên tôi phải “cứu bồ”, cứu không nỗi nên bạn phải nhào vô vớt giúp. Vòng vo tam quốc thì bản cuối cùng lại không giống gì tôi đã tưởng tượng. Nhưng lại là một bản thật… hùng hồn, “to lớn”.

LV: Với những bài nhạc bán cổ điển như thế này tôi vừa yêu thích vừa e dè. Nghe để thưởng thức vẻ đẹp huy hoàng, tráng lệ của nó thì dễ quá, nhưng thực hiện nó thì giống như là bơi ngược dòng nước lũ.

Vì không có đủ trình độ âm nhạc để dàn dựng đại hòa tấu, cũng không có giọng hát tôi luyện xử lý được âm vực rộng, nên nhạc phẩm Chậm này rất là “chậm” xong.

Nguyên bản được viết theo key Gm, nhưng nếu giữ theo vậy thì trong nhóm KeJazz không có ai hát nổi, nhất là khi cuối bài có đoạn chuyển key khiến cho giọng hát phải lên độ cao của trình độ nhạc opera. Vì lý do trên là tôi rất phân vân và trong bụng mắng thầm tại sao bạn chọn bài hóc búa này.

Rốt cục tôi cũng phải đổi key cho hợp với khả năng của người hát. Tôi cũng không thay đổi key quá khác biệt ở đoạn chót như nguyên bản của Lara Fabian. Đồng thời tôi cũng quyết định là nhờ cả 3 giọng nam để mới có thể cáng đáng được hết quãng rộng của giai điệu. Thành ra là hát “by committee” và cũng vô tình biến bài này thành một bài mới với chút khác lạ hơn so với nguyên bản.

Đây là một nhạc phẩm đòi hỏi rất nhiều công sức. Bạn và Triệu Vinh phải thâu đi thâu lại nhiều lần. Đó là vì tôi đã không biết phải dàn dựng bài như thế nào ngay từ lúc đầu. Có thể xem nó là tiêu biểu cho cách KJ thực hiện nhạc từ trước đến giờ: Không biết làm gì hết ngay từ bước đầu.

NT: Ngẫu hứng và ứng biến vẫn luôn luôn là câu “niệm chú” của KJ ngay từ lúc đầu.

Ca khúc này, Chầm Chậm, cũng đánh dấu kỷ niệm năm thứ bảy của KẻJazz. Thật chậm như rùa vì vẫn chẳng đi đến đâu hết…

Chầm Chậm

Biết em nơi nao trên cõi đời
Biết em nơi đâu giữa cõi người
Lắng trong gió tìm tiếng gọi xưa
Nhớ nhung vẫn làm xướt thịt da
Vẫn luôn mãi còn giữa hồn anh đây,
Anh đã mong chờ
Trong bấy lâu

Đã qua bao nhiêu đêm mong đợi
Giấc mơ đôi khi mang em về
Thấy đôi mắt em vẫn đầy thương yêu
Vẫn nghe ngất ngây giữa làn môi hôn
Để anh thiết tha nhớ nhịp con tim
Trong cánh tay này
Em có hay? 

Và anh nhắm mắt cho tâm hồn thoát bay
Về nơi có em mong chờ
Tìm em cánh tay êm
Bờ vai ấm hương yêu
Chẳng cần nói năng chi nhiều
Vì tim anh đang khóc than
Giọt chậm rơi trên phím đàn

Nếu em hay anh đang nơi này
Nếu như hôm nao em quay lại
Trước khi nắng tàn, ánh tà dương phai
Trước giây phút lịm tắt niềm tin trong tim
Hãy như ánh đèn giữa trời phong ba
Rọi vào đêm chơi vơi
Gọi hồn đang chết đuối
Về bờ thân yêu 

Hãy lên tiếng gọi giữa trời mênh mông
Trước khi nắng quái tan vào mịt mùng
Để nghe trước giờ phút tử sinh
Lời em vẫn ân cần
Điệu nhạc say chất ngất
Chầm chậm, mênh mang
Adagio

Adagio

I don’t know where to find you
I don’t know hơ to reach you
I hear you voice in the wind
I feel you under my skin
Within my heart and my soul
I wait for you 
Adagio

All of these nights without you
All of my dreams surround you
I see and touch your face
I fall into your embrace
When the time is right I know
You’ll be in my arms
adagio

I close my eyes and I find a way
No need for me to pray
I've walked so far
I've fought so hard
Nothing more to explain
I know all that remains
Is a piano that plays

If you know where to find me
If you know how to reach me
Before this light fades away
Before I run out of faith
Be the only man to say
That you'll hear my heart
That you'll give your life
Forever you'll stay

Don't let this light fade away
Don't let me run out of faith
Be the only man to say
That you believe
Make me believe
You won't let go
Adagio

Về Bên Anh

• Nguyên tác: Si Volvieras A Mi
• Nhạc & lời: Mark Portmann, Klaus Derendorf, & Claudia Brant
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

LV: Tôi đã yêu mến bài Si Volvieras a Mi ngay từ lần đầu nghe Josh Groban hát cách đây gần 20 năm. Tôi luôn mong được có dịp thực hiện nhạc phẩm đặc biệt này. Tiếc rằng nhạc phẩm này quá khó để dàn đựng, đặc biệt là theo tiêu chuẩn của David Foster, người đã hoà nhạc cho Josh Groban hát.

Bên cạnh đòi hỏi nơi giọng hát phải có đủ nội lực và cảm xúc là đòi hỏi nơi hoà âm, phối khí phải làm sao cho đủ tầm độ để có thể tạo nên nét bi tráng, diễm lệ. Tôi đã làm đi làm lại nhiều bản nháp cho bài mà vẫn không sao vừa ý. Phiên bản cuối này, nếu không có được giúp đỡ của bạn, thì có lẽ cũng sẽ cùng số phận với những phiên bản trước là bị cho vào folder rác.

Việc bạn đồng ý dịch lời và hát đã làm cho tôi có thêm hứng khởi mà hoàn thành nhạc phẩm tôi rất yêu mến này.

NT:  Tôi rất ngạc nhiên lúc bạn hỏi tôi.  Tôi có nghe Josh Groban, nhưng không nhiều.  Nên tôi hoàn toàn mù tịt về ca khúc này.  Cũng như bạn khi phải hòa âm một bài nhạc lạ, tôi rất e ngại khi phải dịch một ca khúc mà mình chưa hề nghe qua bao giờ.  Nhất là nhạc cổ điển. 

Khác với nhạc jazz với kết cấu lỏng lẻo, nhạc cổ điển quá khó tính.  Cho nên khi phân câu, chữ đơn và chữ kép lại trở thành quan trọng để khi hát mà không bị hiểu sai nghĩa vì không thay đổi nhịp được.  Thêm vào đó là những dấu sắc huyền hỏi ngã làm tôi lúc nào cũng đắn đo, hát thử xem có bị ngọng không vì không dám đổi nốt.  Bản dịch nháp lại phải được “thi vị hóa” chứ nếu không thì sẽ có thính giả khắc khe phán cho là “như cơm nguội”. 

Đó là mới phần dịch thuật.

Phần hát cũng gay cấn không kém vì tôi không phải học sinh thanh nhạc, thêm vào đó, thời gian và năm tháng ăn chơi trác táng làm giọng hát rè đi, hơi thở không còn đầy đủ để ung dung hát một câu dài.  Tôi đã run rẩy một mình trong phòng thâu, hát đi hát lại ngững đoạn gay cấn để nghe sao “cho ra hồn”, không phải như đang bị bắt “trả bài”.  Lúc đó, tôi cũng hơi “sùng” bạn vì đương không mà lại bắt tôi lãnh cái trách nhiệm này, và đã định bụng nhờ đến Vũ Đèo, vì người ca sĩ trẻ này có nội công thâm hậu hơn.

Nhưng rồi sau khi hát đi hát lại bao nhiêu lần, tôi lại bắt đầu thấy thấm cái lục dục thất tình của anh chàng này. Tôi có thể tưởng tượng ra được lúc ngồi chờ đợi tiếng bước chân của ai đó mang về cả một trời xuân rưng rưng hoa nắng, lúc thèm một môi hôn “tinh khôi hương yêu” quá nhiệm mầu.

Không, tình yêu của ai khác chứ tình yêu của anh chàng này không như cơm nguội đâu.

Bởi vậy nên bây giờ, tôi phải cám ơn bạn đã giao ca khúc này cho tôi.

Về Bên Anh

Cuộc đời vì không có em
Còn gì để anh khát khao?
Còn lại ngày tháng vô vọng
Rụng rơi xuống đáy huyệt sầu.

Lời em đã nói đêm chia ly lạnh căm
Hằn sâu trên da như vết cắt
Thời gian đã đứng yên trong vĩnh viễn thương đau
Và con tim anh khô khốc như sa mạc

Chờ mong tiếng bước em về đây
Về mang ánh nắng hoa rưng rưng hương ngàn xuân biếc
Và em sẽ đến đây vì anh
Nụ hôn chất ngất trên môi tinh khôi hương yêu nhiệm mầu quá
Nhưng bước chân em mãi rong chơi quên về

Ngày dài từ khi vắng em
Từng dòng lệ khơi nỗi đau
Ngoài trời mưa gió kéo mây đen mịt mù
Là ca khúc bi ai khôn nguôi
Tựa bao hối tiếc trong đời

Chìm sâu giữa phút giây miên man sầu đau
Thầm vang bao câu kinh xám hối
Lời kinh theo gió (có) lùa qua ngõ ngách tim em?
Vì người điên đêm nay sẽ chết theo cuộc tình 

Còn mong tiếng bước chân về đây
Về mang ánh nắng mai rưng rưng hương ngàn xuân biếc
Và em sẽ đến bên cạnh anh
Nụ hôn chất ngất trên môi tinh khôi hương yêu nhiệm mầu mãi
Nhưng bước chân em đã đi xa muôn trùng

Là khi bão dữ hung hăng dập vùi
Là lửa bốc trong cơn cuồng nộ
Là quay quắt con tim anh
Làm sao quên hết ngày đó
Em cướp mất hồn anh, xác thân đây, tù nhân

Ôi… đến khi nao em thôi rong chơi, hãy quay về cùng anh
Và em hãy đến đây vì anh
Để anh thấy thiết tha yêu thương
(hãy yêu anh như ngày nào)
Nhưng bước chân em đã xa anh muôn đời

Si Volvieras a Mi

¿Cómo sobrevivir?
¿Cómo calmar mi sed?
¿Cómo seguir sin ti?
¿Cómo saltar sin red?

Con ese adiós tan salvaje y cruel
Me deshojaste la piel
La eternidad en final se quedó
Y un desierto es mi corazón

Ay, si volvieras a mí
Encendería el sol mil primaveras
Si regresaras por mí
Sería un milagro cada beso que me dieras
Pero hoy te vas
Y no hay vuelta atrás

¿Qué habrá después de ti?
Mas que estas lágrimas
Si hasta la lluvia en el jardín
Toca música sin fin
Sombría y trágica

Hoy de rodillas, le pido a Dios
Que por el bien de los dos
Algo en tu pecho se quiebre al oír
A este loco que se muere de amor

Ay, si volvieras a mí
Encendería el sol mil primaveras
Si regresaras por mí
Sería un milagro cada beso que me dieras
Pero hoy te vas
Y no hay vuelta atrás

Y desataste un huracán
Fuego y furia de un volcán
Que no sé apagar
Cómo olvido que fui
Esclavo de ti, ya no puedo más

¡Ay!
Si volvieras a mi vida, si volvieras
Si regresaras por mí
Sería feliz otra vez
Pero hoy te vas
Y no hay vuelta atrás