Cali Bao Mộng Mơ

Nhạc & lời: John & Michelle Phillips
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Terre Media Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  California Dreamin’ đã một thời đóng dấu cho tên tuổi của ban nhạc The Mamas & the Papas.  Bài nhạc ghi nhận nỗi nhớ nhà của Michelle Phillips vào những ngày John & Michelle sống ở Nữu Ước.  Đó là mùa đông năm 1963.  Họ là một cặp vợ chồng mới cưới; Michelle vẫn còn rất trẻ, dưới 20 tuổi.  Cô nhớ California của cô, nhớ trời xanh, nhớ nắng vàng, nhớ quay quắt.  Nỗi nhớ của cô đã nổi trôi trên giai điệu của John Phillips, đã trở thành một bài nhạc tình được giới trẻ thời bấy giờ yêu mến.

Một điều đáng nêu ra là trong lúc ghi âm ca khúc này, một thành viên trong ban nhạc không muốn nghe tiếng guitar điện solo như mọi lần.  John Phillips đã bỏ ra khỏi phòng thâu, gặp ngay Buddy Shank là một tay kèn và sáo alto flute đang đứng xớ rớ ở đó.  Thế là John lôi Buddy trở vào.  Với cây sáo trên tay, Buddy duyệt sơ bài nhạc rồi ghi âm ngay đoạn solo impromptu, chỉ một lần một. Tuyệt chiêu.

Tôi dịch lời cho ca khúc này đã lâu, gửi cho bạn.  Bạn cứ ngần ngừ mãi.  Bạn bảo tôi, bài nhạc quá nổi tiếng, thật tình không biết làm sao để không bị hơi hướm nhạc pop nhập vào.  Tôi nghĩ cũng đúng.  Tôi đã nghe khá nhiều phiên bản, nhưng tôi vẫn thấy rất pop.  Chỉ có nhanh hơn, chậm hơn, đàn thùng, hay đàn điện, thêm tiếng kèn, hoặc vĩ cầm.  Vẫn rất pop.

Nên khi Triệu Vinh hòa âm lần đầu, không khí của nhạc thời 60-70 rất đậm đặc.  Tôi nói với bạn, chắc phải chơi chậm lại.  Phải có gì đó làm điểm dị biệt, một tín hiệu của KJ.

Nghe bản hòa âm sau, tiết tấu chậm và mang nhiều hoài niệm, tôi nghĩ đến Nguyên Khôi là một người bạn trẻ mới quen.  Tôi nhờ anh hát, nhưng nghe xong bản phối, anh từ chối.  Tôi hiểu.  NK có rất nhiều khán giả ái mộ giọng hát đa cảm của anh, nhất là qua những bài nhạc tình mùi mẫn của Ngô Thụy Miên và Vũ Thành An.  Có lẽ anh không muốn chuyển hướng và làm mất đi tình cảm tốt đẹp kia.

Vô tình hôm đi DC, hẹn gặp được Quý Anh, bạn đã hỏi và QA nhận lời.

Cũng là một cái duyên.

Trong nhạc phẩm này, QA hát rất… khác.  Anh không nén hơi như những ca khúc trước.  Có một chút gì buông thả trong từng chữ, tự sự trong từng câu.  Không cầu kỳ, nhưng đầy xúc cảm.

Bản mix cuối cùng bạn gửi đến tôi, tôi nghe mà không còn thấy bầu trời Cali của thập niên 60.  Cali Bao Mộng Mơ là Cali của thế kỷ 21.  Tâm tình QA gửi qua ca khúc này là tâm tình của Generation Millenium, của Gen Z.  Cali Bao Mộng Mơ là của KẻJazz đây thôi.

LV: Để hoàn thành hòa âm cho nhạc phẩm này thì người tôi phải cảm ơn trước nhất là Triệu Vinh. Anh đã hòa âm bài ngay từ đầu và hát làm mẫu cho tôi nghe. Dự định đầu tiên là nhờ TV hát. Nhưng sau đó tôi và bạn, ngẫm nghĩ lại, thì đều cho rằng dáng vẻ pop trong cách xử lý bài của TV thì dù hay, dễ nghe, nhưng lại quá quen thuộc với mọi người. Mà quen thuộc thì lại không nằm vào trong tiêu chuẩn của KJ. Thế nên tôi quyết định đổi kiểu chơi của bài. Nhưng dù sao tôi vẫn dựa trên những cách chuyển hợp âm của TV, và nhất là tôi đã dựa vào câu midi nhạc cho tiếng sáo mà TV gửi cho tôi để làm nhạc cho đoạn giữa của bài. Cho nên phải nói là hòa âm này có một nửa là từ “bàn tay lông lá” của tay đàn sĩ, kiêm ca sĩ TV.

Tôi loay hoay với nhạc phẩm này khá lâu. Cách hát bè điêu luyện của The Mamas & the Papas luôn ám ảnh tôi khi nghĩ đến bài này. Còn nếu muốn jazz hóa để thêm nét sâu lắng của tâm tình tự sự thì tôi lại nghĩ đến tiếng hát ma mỵ của Diana Krall. Khó mà tìm ra giải pháp. Ngay khi gửi bài mẫu cho QA tôi cũng còn phân vân. Chỉ khi nhận được tiếng hát của QA để ráp lại thì lúc đó tôi mới hình thành được trong đầu khái niệm về hòa âm cuối cho bài này. Đây quả đúng là tình trạng “để cái xe trước con ngựa”! Tôi cho rằng cách hát của QA đã gợi ý cho tôi phải nên”thanh toán” bài này như thế nào. Vì thế nên bài mix cuối gửi đến cho QA là cả một ngạc nhiên cho người bạn trẻ này.

Cali Bao Mộng Mơ

Cây lá thay màu nâu.
Mây xám giăng giăng khắp trời.
Tôi lang thang, miên man,
Trong ngày đông gay gắt da

Giờ này ở tận chốn xa,
Nắng ấm lung linh trên đường.
Cali, tôi mộng mơ.
Ngày đông làm nhớ bâng quơ.

Nhà nguyện sáng đèn hắt hiu.
Ánh nến lung linh mơ màng.
Phút thinh vắng, tôi vờ cầu xin
Quì gối dù cõi lòng ngàn xa.

Chốn ấy, ngây ngất bên người tình thơ.
Nắng ấm như vẫn đợi chờ.
Cali, tôi mộng mơ hoài.
Ngày đông càng thêm sầu úa!

Cây lá say vàng nâu.
Mây xám rưng rưng nặng hồn.
Tôi đi trong lặng thinh
Nghe ngày đông lạnh buốt tim.

Dù nàng chẳng hề thiết tha.
Đã đến khi tôi quay về,
Hỡi Cali mộng mơ.
Ngày đông làm thêm u buồn…
Ngày đông càng thêm sầu nhớ…

California Dreamin’

All the leaves are brown 
And the sky is grey
I've been for a walk
On a winter's day

I'd be safe and warm
If I was in L.A.
California dreamin'
On such a winter's day

Stopped into a church
I passed along the way
Well, I got down on my knees
And I pretend to pray

You know the preacher like the cold
He knows I'm gonna stay
California dreamin'
On such a winter's day

All the leaves are brown 
And the sky is grey
I've been for a walk
On a winter's day

If I didn't tell her
I could leave today
California dreamin'
On such a winter's day

Ngày Nào Trời Trở Gió

• Nhạc & lời: Ngu Yên
• Trình bày: Julie Quang
• Hòa âm & phối khí: Nguyễn Quang
• Ghi âm & final mix: Nguyễn Quang
• Photo & graphics: MarcMarc

Ngu Yên: Nếu chúng ta có thể biết trước một tiếng đồng hồ chuyện gì sẽ xảy ra, đời sống sẽ thay đổi, như một người lái xe theo lời chỉ dẫn của Google map. Nhưng nếu chúng ta biết trước tất cả những chuyện sẽ xảy đến trong đời mình, sẽ là một cuộc sống nhàm chán. Không có ngạc nhiên, nghĩa là không có sinh động.

Lúc đó, tôi vừa cua xe ra khỏi nhà hàng. Hoàn toàn không say sưa. Với một người có thể tu hết chai rượu một lít, hai chai bia chỉ để tráng miệng. Nhưng đầu óc tôi lơ mơ vì bất chợt một ý thơ xuất hiện. Thơ đến bất chợt như một người quen, không cần gõ cửa, chạy tuột vào phòng ngủ, phòng tắm, không cần tằng hắng hoặc giậm chân cho vang tiếng bước. Khi đã đến, thơ lâm li với người làm thơ. Đưa anh ta vào một thế giới khác, song song với thực tế mà hư cấu như nhân vật chính đóng phim trên màn ảnh. Hai bên lưu luyến, vuốt ve, cầm tay, ấp ủ, vì bất chợt thơ sẽ bỏ chạy, biến mất như lúc đến.

Thơ biến mất, khi tôi từ từ vượt xe qua ngã tư, đèn đỏ. Không thấy đèn, chỉ thấy thơ. Đột nhiên, tôi nghe tiếng bánh xe rít lên, hét lên như người lính đang xung phong nhìn thấy họng súng quân thù chĩa vào mình. Bừng tỉnh, nhìn, thoáng nhanh như ánh sáng, một chiếc xe truck màu đen từ trên dốc xa lộ phóng xuống, con trâu nổi điên vì bọn trẻ chọc phá, nó lao mình, chạy hùng hục, đầu ghìm, chĩa hai sừng nhọn về phía trước. Vô phước cho thằng bé nào chạy chậm.

Và thằng bé đó là tôi.

Mấy tháng sau, một ngày giữa mùa thu, tôi lái xe trở lại nơi tai nạn. Không phải tìm về kỷ niệm, không có ý định gặp lại người quen nào đã gọi xe cứu thương. Điều xui khiến, chỉ muốn tìm lại những câu thơ đã bị bánh xe cán nát, những tứ thơ thoi thóp gãy lìa, những máu thơ còn vương vất. Đậu xe khá xa, xe mượn vì xe cũ hình chữ nhật đã biến thành hình vuông, tôi thả bộ từ tốn vừa nhìn xuống mặt đường, vừa liếc lên nhìn đèn đỏ. Không ai có thể ngờ được, đời sống lại liên quan mật thiết đến màu đèn. Xanh, vàng, đỏ. Mỗi màu đều có ý nghĩa thực tế, trực tiếp cho phép di chuyển. Di chuyển có nghĩa là sinh động. Tôi học thấu khái niệm này trong những ngày nằm bệnh viện và đau nhức trên giường nhà. Rối áp dụng vào hầu hết các sự việc xảy ra, nhất là những sự việc liên quan đến người khác. Họ ngần ngừ, màu vàng. Họ đồng ý, màu xanh. Họ từ chối, màu đỏ. Đôi khi, cũng có thể lén lút trốn màu đỏ, nhưng coi chừng gặp phải trâu điên. Gần gũi nhất để áp dụng là nhìn ngắm vợ tôi. Hành động theo ba màu. Việc gì, ý định gì, tranh cãi gì, câu hỏi nào, câu trả lời nào, đều có một trong ba màu. Hãy xem màu mà hiểu, chẳng phải là tri thiên mệnh hay sao?

Đứng bên lề đường, cố tìm một vài mảnh gương bể, một dấu tích nào của cuộc tai nạn hai xe lật tung, lăn mấy vòng. Lúc đó, cảm giác tôi mơ hồ. Không nhận thấy gì ngoài từ một khoảng trắng đục xoay rất chậm. Rồi, bùm. Xem hình chụp trên một tờ báo địa phương, ghê thật, con trâu đen năm chổng bốn chân bên trong lề đường, ai đó đã bắn hạ nó để cứu thằng bé. Người thợ săn nào đã xuất hiện đúng lúc với khẩu súng trên tay. Thằng bé vấp té, bò ra khỏi vỏ rác đang bốc khói. Nhìn trong hình thấy như con ốc mượn hồn, ló mình ra khỏi vỏ.

Không một dấu vết nào chứng tỏ nơi đây đã từng có tai nạn lớn. Mưa, nắng, xe chạy, người đi, đã xóa sạch. Điều này cũng có nghĩa, bất kỳ nơi nào sạch sẽ, đẹp đẽ đều đã từng có tai nạn xảy ra. Những nơi cảm thấy an toàn, coi chừng. Rồi gió. Đúng vậy, nếu mùa thu không có gió, sẽ như nỗi buồn không có tiếng hát. Buồn rơi xuống từng mảnh, gió thổi bay lên, la đà, cuộn vào nhau, xoay tròn, trước khi chạy mất hút vào nỗi buồn khác. Như:

Gió hôn mê băng qua ngả tư đèn đỏ
Bánh xe cán lên
Gió kêu bi thương
Hồn ai nằm lâm chung
Nát trái tim sầu thao thức …

Tôi không lượm lại được bài thơ, nhưng lượm được bài hát. Tôi bắt đầu ca khúc Ngày Nào Trời Trở Gió với những câu như vậy. Khi về đến nhà, đêm đó ngủ không yên. Nhìn qua vợ, đèn xanh. Khi đã ngủ say, màu xanh đậm. Tôi đi ra sân sau, nhìn đất trời một lúc, nghe gió rượt đuổi lá từng cơn. Và tôi bắt đầu, Đi rồi về âm u trời trở gió. Thấy trong gió cuốn mùa thu bơ phờ. Ca từ và giai điệu như hai kẻ song sinh kéo nhau vào hồn viết nhạc, bất chợt giống như thơ. Vừa bước vào nhà riêng, hai kẻ này đã lục lọi, tìm kiếm những hình ảnh kỷ niệm nào đang rung động, mang ra, cắt đứt những sợi thần kinh trói buộc, níu kéo, rồi thả cho chúng bay lên. Mới đầu bay lập lòe như đôm đốm, càng bay cao càng sáng lên, sau cùng mất hút vào bầu trời rộng. Nếu không có các nhà khoa học, có lẽ, con người đã nghĩ rằng, sao trời đã thành hình như vậy. Từ trên cao, ánh sáng đó u buồn, làm lòng người xúc động, dìu tâm tư vào hành trình phiêu lưu cuối cùng của các nốt nhạc:

Ngày này năm sau, người có chờ gió…
Ngày này mai sau ai còn chờ gió về…

Ngu Yên 

Ngày Nào Trời Trở Gió

Đi rồi về, âm u trời trở gió.
Thấy trong gió cuốn, mùa thu bơ phờ.
Thấy trong tình yêu, trống vắng.
Ngày này năm xưa, ai đã chờ ai.
Ngày này năm xưa, trời trở gió…

Gió hôn mê, băng qua ngả tư đèn đỏ…
Bánh xe cán lên
Gió kêu bi thương.
Hồn ai nằm lâm chung
Nát trái tim sầu thao thức…

Gió mãi mê làm thơ
Mãi mê nằm mơ,
Bay quên về,
Cho mùa thu chết bơ phờ,
Cho người xưa mãi chờ gió…

Gió theo bước gió,
Người theo chân người.
Nắng mưa càng thêm phôi pha.
Ngày này năm sau ai có chờ ai?
Ngày này năm sau người có chờ gió?

Ngày này mai sau, ai còn chờ gió về…