Lữ Khách Cơ Hàn

Nhạc & lời: dân ca Mỹ
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Studio Terre
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Duyên Huỳnh
Graphics: MarcMarc

NT:  Trong phim 1917 của Sam Mendes, có một cảnh những người chiến sĩ đang nghỉ mệt bên bìa rừng.  Những bộ mặt bơ phờ, hoang mang, đầy nghi ngờ, không biết những giờ phút sắp đến sẽ như thế nào.  Bỗng nghe tiếng hát cất lên, không kèn không trống.  Tiếng hát mộc mạc, chân thật, thành khẩn.  “I’m going there, to see my father…”  Niềm cảm xúc chợt dâng trào.  Có phải đó là niềm mơ ước cuối cùng của con người?  Là niềm an ủi cho những người lính trẻ tuổi bất chợt phải đối diện với tử sinh? “I’m just a poor wayfaring stranger, traveling through this world of woe…

LV: Tôi chưa xem phim 1917 này và cũng chưa từng nghe nhạc phẩm Wayfaring Stranger trước đây. Thế nhưng tôi đã có ấn tượng thật mạnh mẽ khi nghe nhạc phẩm này lần đầu. Đã từng lớn lên trong giai đoạn dầu sôi lửa bỏng của chiến cuộc Việt Nam và chứng kiến những bi thảm của nó, tôi bị thu hút ngay bởi âm điệu đau buồn, mong mỏi này. Người lính trẻ đối diện với tử sinh… Hình ảnh đó làm tôi choáng ngợp với bao kỷ niệm.

NT: Tiếng hát a capella của chàng chiến sĩ có một ấn tượng cô đọng, khác với Lữ Khách Cơ Hàn, mang âm điệu trùng điệp của vùng Appalachians, đã tạo nên một không khí hoang mang.  Khi Quý Anh cất tiếng hát, tôi nghe được niềm khắc khoải, niềm mơ ước của một người lữ khách luôn luôn mong chờ được quay về chốn quê nhà.

Một lần nữa, bạn đã cho KẻJazz một bài nhạc bluegrass thật diệu kỳ.

LV: Nét dân ca Mỹ vùng Apallachian là điểm tựa chính cho tôi phát triển việc hoà dựng bài bluegrass này. Nốt nhạc chính được lập đi lập lại trong toàn bài, theo tôi, là nét đẹp nhất của bài dân ca này. Những nốt này như xoáy sâu vào tâm tư người nghe. Có thể nói là “não ruột gan”. Tôi rất cảm kích QA đã đề nghị bài này để tôi và bạn có cơ hội để thực hiện một bài nhạc tuyệt vời như thế này.

NT:  KeJazz vẫn tiếp tục cải tiến trang mạng.  Nếu các bạn chú ý sẽ thấy ký hiệu page thỉnh thoảng xuất hiện bên cạnh tên bài nhạc.  Ký hiệu này báo cho bạn biết là chúng tôi có đính kèm nhạc bản.  Bấm vào tên của ca khúc sẽ mở ra một trang mới với nhạc bản.  Hy vọng một ngày nào đó, tất cả ca khúc trên KeJazz sẽ có nhạc bản đính kèm.

Lữ Khách Cơ Hàn page
	
Tôi là người lữ khách, quen sống trong cơ hàn.
Lạnh lùng bước trong phù du một cõi.
Chờ về đến chốn ấy, nơi đất thơm, gió lành.
Hoạn nạn khó khăn sẽ như là mơ.

Gặp lại Cha tôi, ánh mắt bao mừng vui.
Lòng bình yên quá, thôi sẽ không rời.
Đường xa dẫn đưa tôi hướng đi Jordan.
Đường dìu dắt tôi về chốn quê nhà.

Dù trời xám ngắt, u ám che mây mù.
Dù đường mấp mô, trầy chân sỏi đá.
Rồi chợt trước mắt, nắng chứa chan cánh đồng.
Lời nguyện thoáng nghe, rỗi linh hồn tôi.

Nhìn Mẹ đứng ngóng, vẫn dưới hiên nhà xưa.
Nụ cười tươi thắm khi thấy tôi trở về.
Đường xa đón chân tôi hướng theo Jordan;
Đường dìu bước tôi về đến quê nhà.
Wayfaring Stranger
	
I'm just a poor wayfaring stranger
Traveling through this world of woe
There is no sickness, no toil, nor danger
In that bright land to which I go

I'm going there to see my Father
I’m going there no more to roam
I'm only going over Jordan
I'm only going over home

I know dark clouds will gather 'round me
I know my way is hard and steep
But beauteous fields arise before me
Where God's redeemed, their vigils keep

I'm going there to see my Mother
She said she'd meet me when I come
So, I'm just going over Jordan
I'm just going over home

Khóc Người

Nhạc & lời: Roy Orbinson & Joe Melson
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: StudioTerre
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Quý Anh
Graphics: MarcMarc

NT: Anh bạn Quý Anh, một ngày đẹp trời, text cho tôi, “Anh có dịch bài Crying của Roy Orbinson chưa?”

Bài nhạc này nằm trong danh sách của “nhạc sẽ dịch… lúc nào rảnh rỗi” của tôi đã lâu.  Nhưng mỗi lần nhìn nó, tôi vẫn thấy hơi ngại ngùng.  Bài nhạc có âm hưởng country ballad, với độ xúc cảm gần đến mức “vỡ bờ” (cứ xem tựa đề thì đã hiểu rồi).

Ca khúc này lúc đầu có một tựa đề khác, Once Again (Một Lần Nữa).  Nhưng khi Joe Melson viết lời, đã dùng cụm từ “once again I’m crying” (một lần nữa tôi lại khóc) và Orbinson đã đổi đề tựa thành Crying.  Ông thú nhận, những gì xảy ra vào khoảng cuối của bài nhạc đã không theo dự tính.  Trong lúc hát, ông chợt nhớ đến một mối tình dang dở, và đã để cho cảm xúc ấy lôi kéo ông, cho nên ông chẳng nghĩ gì đến những note mà ông đã gào lên.  Và dĩ nhiên, sau đó, ca khúc đã đi vào lịch sử âm nhạc.

Lý do bài nhạc này vẫn nằm hoài trong đám “nhạc sẽ dịch” là vì tôi chẳng mường tượng được ai sẽ có thể chuyên chở được những xúc cảm dữ dội này.  Cho đến khi QA hỏi tôi.  Và có lý do chính đáng, thật vậy.

NV: Tôi cũng như bạn, khá hoài nghi về bản nhạc này. Bài nhạc thì thích lắm nhưng không dám nghĩ đến việc thực hiện vì không biết tìm ai để hát dùm cho.  Cái cao trào của cảm xúc trong bài và chỗ chuyển giọng thật ra giọng óc (falsetto) là mấu chốt khó khăn nhất, đòi hỏi cao nhất từ người trình bầy.  Tôi cũng rất thích cách phát triển của giai điệu cùng với chord progression.  Vì thế khi bạn gửi lời dịch thì tôi dàn dựng bài ngay.  Có điều tôi không chắc lắm về việc xử lý bài của người bạn trẻ Quý Anh này.  Nhưng đến khi nghe được QA hát thì tất cả những âu lo, nghi ngại của tôi đều tan biến đi theo từng câu hát của anh.  QA đã diễn tả thật trọn vẹn ý nhạc.  Anh đã gói ghém những cảm xúc thật của mình vào làn hơi vừa nhẹ nhàng lại vừa xúc tích của mình.  Bravo Quý Anh.

Khóc Người
	
Rồi vừa khi thấy hồn yên lắng
Cười đùa đôi phút, cứ như rằng
Là người trông thấy ta đêm qua
Khi người nhẹ xiết tay ta
Dịu dàng nói dẫu chẳng bao lời

Đôi câu thăm hỏi vẩn vơ	
Người đâu biết đâu
Rằng ta đã khóc (từ khi người đi) vì nhớ thương
Khóc… vì đớn đau
Khi người nói lời chia tay
Cho ta chết im trong nghẹn ngào
Lệ tuôn mãi chẳng ngưng
Khóc người, khóc người, khóc vì
Chẳng thể nào biết chính mình
Chỉ vì cảm giác được gần người
Làm cho nước mắt tuôn rơi

Tưởng rằng ta đã chẳng còn thương nhớ
Mà không biết đấy thôi
Lòng còn say đắm hơn xưa, còn yêu mãi không nguôi,
Nhưng hỡi ơi, biết làm sao nữa?

Vì tình chết thật rồi
Vì người đã lạnh lùng
Khóc... người hỡi người
Khóc... vì vẫn yêu
Giờ xa cách rồi
Từ đây là như thế thôi
Mình ta sẽ khóc thương
Khóc người, khóc người, khóc người
Khóc người, khóc (vì) người
Ôi...

Crying
	
I was alright for a while
I could smile for a while
But when I saw you last night
You held my hand so tight
When you stopped to say 'hello'

And though you wished to me well
you couldn't tell
That I'd been crying over you
Crying over you
Then you said to so long
Left me standing all alone
Alone and crying.
Crying, crying, crying 
It's hard to understand
That the touch of your hand
can start me crying

I thought that I was over you
But it's true, so true
I love you even more than I did before
But, darling, what can I do?

While you don't love me
And I'll always be
Crying over you
Crying over you
Yes, now you're gone
And from this moment on
I'll be crying
Crying, crying, crying 
Crying over you
Over you

Tựa Những Thói Quen

Nhạc: Jaques Revaux & Claude François
Lời: Claude François  & Gille Thibaut
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Home Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Cuối cùng qua nhiều tháng chờ đợi, Quý Anh đã đến với KeJazz qua một nhạc phẩm quen thuộc.  Tôi cho rằng tiếng hát tròn trịa, chậm rãi của anh bạn trẻ này đã tạo nên một sắc thái mới cho nhạc phẩm này, khiến cho nó khác hẳn với bao nhiêu phiên bản đã từng được thực hiện trước đây.  Hoan nghênh Quý Anh đã rốt cuộc đến với sân chơi KeJazz này.

NT:  Ta nên giới thiệu thêm về Quý Anh là một người trẻ tuổi tài ba hiện đang theo đuổi nghành điện ảnh ở vùng DC.  Anh đã đạo diễn một vài cuốn phim ngắn và đã được trình chiếu ở những film festivals khắp thế giới dưới tên Anh Dinh Quy Nguyen hoặc Dinh Anh Nguyen.  Như bạn nói, QA có một giọng hát rất chuẩn, rất nhẹ, rất classic. 

Một lần nào đó, bạn đã đề nghị bài Giòng Đời, dịch bản của My Way từ trước 75.  Bạn bảo tôi hãy dịch lại từ bản Anh ngữ.  Không hiểu vì sao tôi lại hơi ngấy bài này, mặc dù thời mười mấy tuổi, tôi đã từng say mê mấy câu như “Đời tôi, từng giây nổi trôi, vùi trong thời gian, mang những cơn u buồn” rồi thì “buồn ơi, này ta chào mi…”  nghe sao quá Françoise Sagan.  Và vì vậy, tôi đã tìm đến bản tiếng Pháp, Comme d’habitude

Lúc dịch xong, tôi có liên lạc QA.  Biết anh rất say mê phim, tôi bảo, “Xem phim Stay As You Are của nhà đạo diễn Ý Alberto Lattuada bao giờ chưa?” “Chưa.”  “Xem đi.  Tựa Những Thói Quen có cái không khí như vậy, có cái mâu thuẫn tương tựa như vậy.  Trong tình cảm, có những điều mình làm và những điều mình muốn vẫn luôn trái ngược nhau.”

Sau khi QA ghi âm, chúng tôi có nói chuyện thêm.  Tôi bảo anh tôi thích cách anh xử lý bài nhạc, vì giai điệu lẫn lời hát đều được lập đi lập lại rất nhiều biểu hiện những thói quen, nhất là thói quen nhàm chán của một cuộc tình đã mất đi niềm đam mê. 

LV: Cũng phải khen bạn đã dịch phiên bản tiếng Pháp này thật khít khao tài tình.  Câu từ bạn chọn lọc nghe dễ dàng, trơn tru.  Êm êm, thoải mái như những câu nói thường ngày.  Thật như những thói quen thường ngày.

NT: …và thật nhàm chán khi đã hết yêu phải không?

Đọc và cổ động trang Gió-O: Tựa Những Thói Quen

Tựa Những Thói Quen

Hừng đông
Một mình anh tỉnh giấc
Nhìn em còn nồng say
Như thói quen bao ngày
Nhẹ kéo mền che bờ vai
Vì sợ em lạnh thôi
Hay chỉ là thói quen
Làn tóc nhẹ buông lả lơi
Mướt mềm trên ngón tay
Vuốt ve tựa thói quen
Bỗng em chợt mớ, quay lưng
Phải chăng là thói quen?

Một mình thôi, cài áo thật nhanh
Rời sang phòng bên
Theo thói quen mỗi ngày
Một mình thôi, cùng ly cà phê
Dù đã đến giờ đi
Vẫn tựa một thói quen
Lặng thinh, nhẹ khóa cửa sau
Ngó trời xám buồn hiu
Thấy ngày thật giống nhau
Rét run, mình kéo áo che
Tựa như những thói quen

Từng ngày trôi qua
Vẫn như vậy thôi
Là một trò chơi
Dối nhau mà thôi
Nụ cười trên môi
Vì thói thường thôi
Giọng cười nghe khan
Vẫn từ thói quen
Ngày luôn tiếp nối
Đời sống mình thôi
Hoài theo những thói quen

Rồi khi
Ngày đã gần qua
Và anh về đây
Theo thói quen mỗi ngày
Nhìn căn phòng ôi lặng im
Vì em còn ngoài kia
Vẫn hoài mãi mê
Mình anh
Tựa lưng nằm im
Thấy giường rộng vắng thêm
Vẫn như một thói quen
Mắt cay, thì dấu che đi
Vì thật hay thói quen?

Chờ trong đêm thâu
Vẫn như vậy thôi
Là một trò chơi
Dối nhau vậy thôi
Rồi em sẽ nhớ
Về giống mọi khi
Nằm im trong bóng tối
Đợi giống mọi khi
Rồi như thế đấy
Cười nói mình em
Gần như những thói quen

Rồi em thay áo
Vẫn giống mọi khi
Rồi em bên anh
Thật giống mọi khi
Rồi ta hôn nhau
Một thoáng vậy thôi
Gần như những thói quen

Comme d'habitude

Je me lève
Et je te bouscule 
Tu ne te réveilles pas
Comme d'habitude
Sur toi je remonte le drap
J'ai peur que tu aies froid
Comme d'habitude
Ma main caresse tes cheveux
Presque malgré moi
Comme d'habitude
Mais toi tu me tournes le dos
Comme d'habitude

Alors je m'habille très vite
Je sors de la chambre
Comme d'habitude
Tout seul je bois mon café
Je suis en retard
Comme d'habitude
Sans bruit je quitte la maison
Tout est gris dehors
Comme d'habitude
J'ai froid, je relève mon col
Comme d'habitude

Comme d'habitude
Toute la journée
Je vais jouer 
  à faire semblant
Comme d'habitude
Je vais sourire
Comme d'habitude
Je vais même rire
Comme d'habitude
Enfin je vais vivre
Comme d'habitude

Et puis
Le jour s'en ira
Moi je reviendrai
Comme d'habitude
Tu seras sortie
Et pas encore rentrée
Comme d'habitude
Tout seul
J'irai me coucher
Dans ce grand lit froid
Comme d'habitude
Mes larmes, je les cacherai
Comme d'habitude

Comme d'habitude
Même la nuit
Je vais jouer 
  à faire semblant
Comme d'habitude
Tu rentreras
Comme d'habitude
Je t'attendrai
Comme d'habitude
Tu me souriras
Comme d'habitude

Comme d'habitude
Tu te déshabilleras
Comme d'habitude
Tu te coucheras
Comme d'habitude
On s'embrassera
Comme d'habitude