Biết Nói Gì Bây Giờ

Nhạc & lời: Irving Berlin
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo 
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Mixed: LeVuMusic Studio
Photo & Graphic design: MarcMarc

NT:  Một phần nào đó, vì tài chánh cũng như (bất) thuận lợi, hòa âm và trình bày nhiều khi không được ăn khớp như trong tinh thần jazz thuần túy, khi người hát và người đàn nương vào nhau, dựa theo cảm hứng của nhau để tạo nên cái không khí ngẫu nhiên độc nhất vô nhị.  Biết Nói Gì Bây Giờ có cái trục trặc đó.  Bạn gửi tôi bản hòa âm nháp mang tính swing nhẹ nhàng, lả lơi.  Tôi lại tình tự kể lể theo tình cảm của lời nhạc, thành ra chẳng ăn “rơ” cho lắm.  Bạn đề nghị tôi hát lại, theo kiểu swing nhẹ.  Tôi thử, nhưng chịu.  Tôi không thấy lả lơi chút nào trong cái chua xót thất tình kia.  Tôi đã đề nghị bạn hát (đó là cái tôi phục ở bạn: bạn có thể hát một bài nhạc buồn một cách không thê lương cho mấy).  Không hiểu sao, bạn lại đổi cách chơi và chỉ giữ lại chút swing ở đoạn giữa mà thôi.  Tôi nghe lại, rất cảm.

Biết Nói Gì Bây Giờ?

Giờ làm gì đây?
Người đã rời xa quá xa
Để tôi xót xa
Thôi biết nói gì?

Giờ làm gì đây?
Người đã cùng ai nắm tay
Ghé môi đắm say
Thôi biết nói gì?

Giờ làm gì đây?
Còn tấm hình thôi để tôi
Than thở niềm nhớ đêm ngày

Một mình đơn côi
Mộng ước ngày nao với ai
Phút giây bỗng phai
Thôi biết nói gi?

What’ll I Do?

What'll I do?
When you are far away
And I am blue
What'll I do?

What'll I do?
When I am wond'ring who
Is kissing you
What'll I do?

What'll I do
With just a photograph
To tell my troubles to?

When I'm alone
With only dreams of you
That won't come true
What'll I do?

Ngày Đông Trắng

• Nguyên tác: White Christmas
• Nhạc & lời: Irving Berlin
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Năm trước, tôi dịch bài White Christmas như một thử nghiệm.  Một bài nhạc rất ngắn, gọn gàng.  Lời lẽ trong sáng và giản dị.  Tuy vậy, tôi vẫn cảm thấy mình chưa làm rõ nét ngậm ngùi của một kẻ xa nhà luôn hoài mong ngững ngày vui nhỏ bé trẻ thơ.  Đọc đi đọc lại lời Việt, tôi vẫn không hiểu điều gì đã thất thoát đi khi mình cố vẽ lại một tâm cảnh Âu Tây bằng ngôn ngữ Việt.

LV: Không phải là kẻ “văn chương lưu loát”, “xuất khẩu thành thơ”, cho nên chuyện bình phẩm cách dịch thuật của bạn là chuyện tôi chẳng màng.  Tuy nhiên, theo cảm nhận của kẻ làm hòa âm, tôi vẫn luôn kiếm tìm, dù trong vô thức, cái hài hòa, khăng khít giữa những hình ảnh mà lời nhạc gợi lên và ý nhạc của giai điệu.  Nếu đạt được mục đích đó, tôi nghĩ, những rườm rà về ngôn từ khác trở nên vô nghĩa.  Tôi cho rằng cách bạn dịch bài này đã thành công trong việc đưa tôi đến tâm cảnh của một mùa đông trắng xóa.

NT:  Trong cuốn “Ý Thức và Dịch Thuật” tác giả Ngu Yên có nêu ra vấn đề của phong tục & văn hóa.  Có những câu nói của Mỹ có thể tạm dịch bằng một câu tương xứng trong tiếng Việt, ví dụ như “life hanging by a thread” có thể tạm dịch là “mạng sống treo sợi chỉ mành”…  Tuy vậy, tôi thường nghĩ đến cái không khí, cái thời điểm của bài nhạc là điều chính yếu trong sự lựa chọn ngôn từ, ví dụ như khi ta nói đến “điện tín” (telegraph) thì ta đã mường tượng ra thời ‘40 hoặc ’50, hoặc “sleigh bells” (chuông xe trợt tuyết) nhắc ta đến ông già Noël.  Có lẽ vì sự ngắn gọn và xúc tích trong lời nhạc của Irving Berlin đã không dư chỗ cho tôi dài dòng luộm thuộm gầy dựng những hoài cảm không quen thuộc, nhưng cũng vì thế đã làm mất đi ít nhiều xúc cảm của tác giả chăng?
Lại một lần nữa, một nhạc phẩm đã xuất hiện trên trang của LeVuMusic đăng lại ở đây như một lời chúc mùa Đông.

Ngày Đông Trắng

Tôi vẫn mơ hoài ngày đông xa xôi
Một đêm đông tuyết rơi bay ngập trời
Từng hàng cây trơ băng giá
Với bầy trẻ lặng ngóng
Tiếng chuông réo vang trên trời xa

Tôi vẫn mơ về ngày đông xa xôi
Và từng dòng chúc Giáng Sinh cho người
"Nguyện cầu bên nhau bao đêm thánh bình an
Và ngày đông một mầu trắng ngập trần gian"

White Christmas

I'm dreaming of a white Christmas
Just like the ones I used to know
Where the treetops glisten and children listen
To hear sleigh bells in the snow

I'm dreaming of a white Christmas
With every Christmas card I write
May your days be merry and bright
And may all your Christmases be white