Nàng Ipanema

Nhạc: Antônio Carlos Jobim
Lời: Vinicius de Moraes
Lời Anh: Norman Gimbel
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Khi KeJazz được vài tháng tuổi đời thì nhóm được Hồ Đắc Anh Thi (AT) liên lạc, cô cho biết là những bài bạn đã chọn và thực hiên cho đến lúc đó đều là những bài cô thích.  Tôi đâu có nghĩ rằng như vậy là thỉnh thoảng KeJazz sẽ thực hiện trở lại những bài đó qua giọng hát của AT. Thế nhưng với tiếng hát AT thì KeJazz có lý do để quay về những nhạc phẩm đó với một cách nhìn mới vừa thật kỳ thú, vừa thật thử thách.  Một trong những nhạc sĩ nổi tiếng mà AT và KeJazz thật ưa chuộng là Antônio Carlos Jobim.  Vì thế việc trở lại những nhạc phẩm ông viết để thực hiện với tiếng hát AT là chuyện tất nhiên.  Lần trước AT đã thực hiện Im Lặng Đêm Trời Sao (Quiet Night of Quiet Stars) lần thứ hai cho KeJazz.  Lần này cô mang Nàng Ipanema (The Girl from Ipanema) trở lại cho quí thính giả KeJazz.

NT: Cách đây khá lâu, bạn có nhờ Ngô Nhật Trường giúp phỏng vấn một loạt các bạn đã đóng góp trong chương trình KẻJazz trong bao lâu nay. Kỳ này, Hồ Đắc Anh Thi lại đến với chương trình sau một thời gian vắng bóng, tưởng không còn dịp nào tốt hơn để giới thiệu AT qua bài viết của NNT:

Anh Thi – kẻ của jazz

Hồ Đắc Anh Thi có lẽ là người phụ nữ duy nhất tôi từng quen biết có một tình yêu say đắm với jazz. Cô ăn cũng jazz, uống cũng jazz, cà phê cũng jazz, ngủ cũng jazz (cái này là tôi đoán vậy, vì cổ ngủ thì tôi làm sao mà biết được), mấy lần gặp cô cũng là trong những đêm nhạc jazz “Misty Jazz Night” do cô tổ chức hằng tuần ở café Bason. Hầu như ở Sài Gòn, chỗ nào có jazz là có cô ở đó. Mấy sự kiện nhạc jazz, lần mò thế nào cũng có cô tham gia trong ban tổ chức.

Xuất thân từ một gia đình có truyền thống văn hóa nghệ thuật nhiều đời, cộng thêm mấy mươi năm sinh sống ở Pháp, nên sự cảm thụ âm nhạc của Anh Thi có phần cũng khác biệt với đám đông. Tôi nhớ lần đầu gặp Anh Thi là trong một đêm nhạc Pháp. Tôi đã ngẩn ngơ khi cô ngồi đó trong bộ trang phục màu đen với mái tóc xõa, cất lên những nốt đầu tiên của La Chanson d’Orphée (Manhã De Carnaval). Chất giọng nhẹ quá đỗi như chỉ là thủ thỉ đã khiến tôi trôi đi lơ đãng trong điệu bossa nova. Về sau tôi mới biết bài này cũng là bài đầu tiên mà cô thâu cho KẻJazz. Phải nói là một trong những bài mà tôi rất thích. Và về sau tôi cũng mới biết là cô “chuyên trị” bossa nova. Chúng tôi vẫn hay gọi đùa Anh Thi là “nữ hoàng bossa” là vì thế.
Nói đến cơ duyên giữa Anh Thi và KẻJazz thì chắc hẳn không thể nào khác là vì jazz. Vì cô yêu jazz và KẻJazz cũng yêu jazz. Những tâm hồn đồng điệu bắt lấy nhau trong hân hoan. Đó là lần Anh Thi viết thư cho KẻJazz, cũng là lần KẻJazz nghe tiếng hát đó và biết mình đã có thêm một tri kỷ.

Ngô Nhật Trường

Nàng Ipanema

Dáng em yêu kiều quá
Khi chân em nhẹ bước 
   Đi trên hè phố
Mang theo biển nắng
Thơm thơm trong làn gió
Thêm xôn xao hồn anh

Nắng trên da em nồng cháy
Lay lay nhịp bước
   Chân em đi tựa những
Câu thơ lời hát
Samba từng nốt
Thêm say say hồn anh

Ôi, cớ sao anh thấy cô quạnh thêm
Ôi, bỗng nhiên anh thấy sao buồn tênh
Ôi, mắt môi kia vẫn xa vời xa
Vì em quá tuyệt vời trong bao ao ước
Ai đó sẽ được cùng em chung bước

Biết chăng yêu là phút
   Giây cho đời sống
Thêm bao hạnh phúc
Bao yêu đương nồng cháy
Thênh thang em nhẹ bước
Em đi ngang đời anh

Garota de Ipanema

Olha que coisa mais linda
Mais cheia de graça
É ela menina
Que vem que passa
Num doce balanço
Caminho do mar

Moça do corpo dourado
Do sol de Ipanema
O seu balançado
É mais que um poema
É a coisa mais linda
Que eu já vi passar

Ah, porque estou tão sozinho
Ah, porque tudo e tão triste
Ah, a beleza que existe
A beleza que não é só minha
Que também passa sozinha

Ah, se ela soubesse
Que quando ela passa
O mundo sorrindo
Se enche de graça
E fica mais lindo
Por causa do amor

Khói Mờ Mi Cay

Nhạc: Jerome Kern
Lời: Otto Harbach
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Một giai thoại ngộ nghĩnh (mà hình như đa số những nhạc phẩm nổi tiếng đều có giai thoại như vậy) về nhạc phẩm Smoke Gets in Your Eyes. Jerome Kern đã viết bài này cho vở nhạc kịch Show Boat, nhưng không phải là một bài nhạc trong vở kịch, mà chỉ là một bài nhạc lót vào lúc sân khấu đang thay màn, và đoàn vũ công giúp vui với điệu tap dance. Nhưng khi giàn xếp cho phần diễn, nhạc phẩm này, cùng nhiều bài khác, đã bị nhà đạo diễn cắt bỏ. Nhiều năm sau, Otto Harbach vô tình thấy bàn nhạc này ở nhà của Jerome, nghe thử giai điệu rồi bảo Jerome dạo đàn lại chậm hơn, như một ballad. Ông rất thích. Và là một người chuyên viết lời nhạc, ông mở đầu ngay “They asked me how I knew…”
Năm 1934, Paul Whiteman đã đưa nhạc phẩm này lên hàng đầu. Hai mươi lăm năm sau, the Platters lại mang nhạc phẩm này trở lại hàng đầu ở Mỹ một lần nữa. Lại thêm chuyện rằng bà quả phụ của Jerome Kern định kiện the Platters vì đã hát nhạc phẩm này theo kiểu rock thời thượng bấy giờ, nhưng khi nghe bài nhạc sắp đoạt vị trí hàng đầu, bà đã bỏ dự định ấy ngay.
Riêng tôi, tôi đã chẳng có dự định dịch nhạc phẩm này cho đến khi nghe Bryan Ferry hát với giọng ca đầy nhựa thuốc của ông. Giọng hát đã mang cho bài nhạc một sắc thái rất mới, rất cận đại.
Dịch xong, tôi giao cho bạn. Nhưng khi nghe bạn quyết định hát bài này, tôi hơi ngạc nhiên vì tôi không nghĩ bạn thích những bài cổ điển như vầy. Nhưng tôi cũng nhớ ra là bạn thích những thử thách, và nhạc phẩm này đòi hỏi âm vực, chỉ trong vòng hai câu đầu, người hát đã phải vượt qua quãng tám. Có phải vậy chăng?

LV: Tôi chẳng có dự định hát bài này khi hòa âm nó.  Ấn tượng của tôi với nó là khó hát, khó xử lý cho tôi.  Thế nhưng không hiểu sao khi hát thử vài câu đầu tôi bỗng thấy có chút gì gắn bó giữa âm vực tự nhiên của tôi và giai điệu này.  Thêm vào nữa là lời dịch của bạn trôi chảy nhẹ nhàng giúp cho tôi hát theo một cách rất tự nhiên, không chút vấp váp, ngượng nghịu.  Tôi luôn tin rằng, ít nhất với tôi, phải có một tần số đặc biệt nào đó để tạo nên nối kết giữa người nghe/người hát và bài nhạc.  Không hiểu sao qua lời dịch của bạn tôi cảm thấy có nối kết đặc biệt với nhạc phẩm này. Có thể gọi là “trúng tần số” chăng?

Khói Mờ Mi Cay

Có người hỏi tôi làm sao mà rõ thật tình yêu
Vẫn như thường hay nói
Có chút gì trong tôi, biết sao nói nên lời

Hãy nhớ trong tình yêu, mình bỗng nhiên mù quáng
Thế nên thường đâu hay
Trái tim bồng bột cháy; khói dâng mờ mi cay

Và tôi đã nói, nào có chi mà lo âu
Trái tim tình yêu sẽ muôn đời
Nhưng rồi hôm nay, vì đâu ân tình nhạt phai
Để cho riêng mình đơn côi

Nay người mỉa mai cười chê. Lệ dẫu rơi lặng lẽ
Mỉm môi cười cay đắng
Lúc tim người đổi thay, khói dâng mờ mi cay

Smoke Gets in Your Eyes

They asked me how I knew
My true love was true
I of course replied
Something here inside
Can not be denied

They, said some day you'll find
All who love are blind
When your heart's on fire
You must realize
Smoke gets in your eyes

So I chaffed them, and I gaily laughed
To think they could doubt my love
And yet today, my love has flown away
I am without my love

Now laughing friends deride
Tears I cannot hide
So I smile and say
When a lovely flame dies
Smoke gets in your eyes