Khói Mờ Mi Cay

Nhạc: Jerome Kern
Lời: Otto Harbach
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Vũ Đèo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Vũ Đèo
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Vũ Đèo là một ca sĩ có giọng hát thật mới.  Trong và cao nhưng ấm áp.  Làn hơi dài thật phong phú.  Đôi lúc có những luyến láy bất ngờ nhưng thật thú vị.  Sau khi nghe anh hát ca khúc Alleluia cho KẻJazz vào cuối năm, tôi và bạn đều đồng ý:  what’s next?  Ca khúc tới là gì?

Lúc mới gặp Vũ vào tháng mười ở DC, Vũ bảo tôi là anh rất thích Etta James, một ca sĩ jazz, soul và R&B, với nhiều ca khúc nổi tiếng qua chất giọng trầm tối và khàn đục của bà.  Tôi bảo anh, đó là một giọng hát rất ngược với giọng của anh.  Vũ bảo tôi, anh thích cách bà tạo nên những xúc cảm cho bài nhạc, cách bà truyền tải những tình cảm ấy đến cho người nghe. 

Lẽ dĩ nhiên, trong nhạc jazz, chẳng còn gì quan trọng bằng.

Tôi bảo Vũ, tôi có viết lời cho ca khúc At Last là một trong những bài nổi tiếng của bà.  Bạn bảo tôi, hình như có nét nhạc của Aaron Neville thì hợp hơn.

Và như thế, bạn đề nghị Smoke Gets in Your Eyes.  Ừ, thì Khói Mờ Mi Cay.

Khói Mờ Mi Cay

Bao người hỏi tôi làm sao
Mà biết được tình yêu.
Đã bao lần tôi nói
"Trái tim mình khi yêu
Chẳng cần nói chi nhiều."

Họ cười đáp, "Trong tình yêu
Mình vẫn hay mù quáng.
Chẳng bao giờ ta hay
Trái tim bồng bột cháy,
(cho) Khói dâng mờ mi cay."

Và tôi đã nói, "Nào có chi mà lo lắng
Hãy tin tình yêu mãi vững bền."
Nhưng rồi giờ đây, tình ái theo người xa vắng
Để cho mình tôi bơ vơ

Nay người mỉa mai cười chê
Lệ dẫu rơi lặng lẽ
Mỉm môi cười, tôi nói,
“Lúc tim người đổi thay,
(làm) khói dâng mờ mi cay.”

Smoke Gets in Your Eyes

They asked me how I knew
My true love was true
I of course replied
Something here inside
Can not be denied

They, said some day you'll find
All who love are blind
When your heart's on fire
You must realize
Smoke gets in your eyes

So I chaffed them, and I gaily laughed
To think they could doubt my love
And yet today, my love has flown away
I am without my love

Now laughing friends deride
Tears I cannot hide
So I smile and say
When a lovely flame dies
Smoke gets in your eyes

Yêu Người

Nhạc: Jerome Kern
Lời: Oscar Hammerstein
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Tranh: Over the Town của Marc Chagall
Graphics: MarcMarc

NT: Đôi khi tôi nghĩ đến lý do tại sao âm nhạc đã tách ra thành những trường phái khác nhau, và mỗi trường phái đã đặt ra những quy củ, luật lệ gò bó, mặc dù vẫn biết rằng, nghệ thuật luôn luôn đòi hỏi một quyền tự do tuyệt đối. Tôi cũng nghĩ đến những điều mà bình thường ta cho là quan trọng trong âm nhạc chẳng hạn như giai điệu, tiết tấu, và những luật lệ trong kiến trúc một nhạc phẩm.

Rồi tôi ngồi nghe Arvo Pärt hoặc Philip Glass. Nhiều lúc tôi lại nhịp chân theo Kanye West hay Wu-Tang Clan. Sau đó tôi huýt gió theo Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Đoàn Chuẩn Từ Linh…

Giai điệu và vô giai điệu. Nhịp, nhịp đảo và vô nhịp điệu.

Âm nhạc thật là vô luật lệ.

Nhạc sĩ Jerome Kern đã từng than thở với bạn của ông rằng: All the Things You Are không thể nào trở thành một bài nhạc hit được, vì tuy giai điệu lúc đầu rất êm ả dễ dãi, nhưng từ từ đã biến chuyển thành trúc trắc khó khăn… khiến người thường không thể hát hoặc huýt gió theo được.

Lẽ dĩ nhiên ông đã lầm. All the Things You Are là một bài nhạc được yêu chuộng trong thập niên 40 và đã nhanh chóng trở thành một ca khúc jazz standard.

Trong Yêu Người, khi nghe câu hát “môi nồng hẹn hò cả mùa Xuân” tôi thấy ra cả rừng hoa đào ngạt ngào hương thơm chờ đợi sau một tuần lễ mùa Đông mất điện mất nước đó bạn.

LV:  Tôi có chút không đồng ý với bạn về nhận xét là nhạc không có luật lệ.  Vấn đề ở đây là chỗ làm sao không bị gò bó trong những khuôn khổ cứng ngắc của những gì đã được thực hiện trước. Ngay cả những phá cách táo bạo trong nhạc cũng là “cách” mới tạo ra luật mới. Cho đến khi có kẻ khác nghĩ ra “cách” khác hơn nữa.  Nếu không luật lệ thì chẳng lẽ đánh loạn xạ lên cũng gọi là nhạc được sao?

Theo tôi tựu chung là những luật hoặc “phá luật” trong âm nhạc chỉ nhằm vào tạo nên những “căng thẳng” (tension) và “giải tỏa” (resolution) trong âm ba để hy vọng cộng hưởng với tai người nghe.

Việc có cộng hưởng với tai người nghe không thì theo tôi phải tùy theo nhiều yếu tố từ văn hóa, hoàn cảnh, ngôn ngữ… và vốn liếng hiểu biết về âm nhạc.  Và cả thời gian nữa.  Như ngay cả tôi ngày trước có nghe jazz gì đâu? Mà giờ đây cũng võ vẽ làm chuyện ngược ngạo.  Có phải vì giờ đây tôi dần dần thấy được chút cấu trúc của nhạc jazz không?  Hy vọng là vậy!  Vì trước đây tôi hoàn toàn mù mờ.  Nghe jazz chịu không nổi vì không hiểu gì hết.  Ít nhất giờ tôi cũng có chút vốn liếng, nếu không phải là jazz thiệt, thì cũng là chút “da” mong mỏng như theo kiểu anh Ngu Yên nói.

 

Yêu Người page

Người hỡi, môi nồng hẹn hò cả mùa Xuân
Cho dài đợi chờ từng ngày Đông, thêm buồn.
Người hỡi, như màu chiều trời bừng lộng lẫy
Nhẹ nhàng vọng thầm vào cùng tiếng hát em bồi hồi.
    
Là nguồn ánh sáng lung linh của nghìn ánh sao.
Từng điều giữ kín trong tim
Từ ngày biết yêu.

Một sớm anh tìm về dịu dàng vòng tay
Là từ đấy, tháng ngày nhiệm màu miền hạnh phúc
Khi tình yêu anh trao hết về em.
All The Things You Are

You are the promised kiss of spring time
That makes the lonely winter seem long.
You are the breathless hush of evening
That trembles on the brink of a lovely song.

You are the angel glow that lights a star.
The dearest things I know
Are what you are

Some day, my happy arms will hold you,
And some day, I’ll know that moment divine
When All The Things You Are, are mine
%d bloggers like this: