Cuồng Phong

Nhạc: Dimitri Tiomkin
Ned Washington
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu & final Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV:  Tôi rất là rối rắm khi bạn gửi cho tôi Cuồng Phong (Wild is the Wind) để thực hiện.  Mỗi một người hát lại hát một kiểu khác nhau bởi vì bài nhạc được viết cho cách hát ad lib.  Hát theo kiểu tự do này dĩ nhiên là cho người hát có thật nhiều cơ hội để diễn tả, nhưng lại khó cho người hòa âm nhạc sẵn trước như tôi.  Tôi phải thử đi thử lại nhiều lần mới mần mò ra phiên bản khả dĩ tạm lơi trong tiết điệu cho bạn thâu thanh.  Thế nhưng tôi vẫn bị ám ảnh bởi một phiên bản nhịp nhàng hơn trong tiết tấu cho bài này.  Vì vậy mới có phiên bản bossa nova của nhạc phẩm Cuồng Phong này.

NT:  Nhạc bản Wild is the Wind này, tôi đã nghe qua nhiều bản khác nhau, từ chậm buồn như của Malia, khắc khoải như Nina Simone, nồng nàn như David Bowie, kịch tính như Johnny Mathis, nhưng hầu như tôi chưa được nghe phiên bản nào mang một nét nhẹ nhàng lôi cuốn như thế này.  Bossa nova và bạn mang lại một thứ tình cảm nóng cháy nhưng trong sáng, như mối tình của thời mới lớn, của thời còn “đứng ngẩn ngơ trông vời áo tiểu thư” kia.

Cuồng Phong

Ôi người yêu cùng tôi say đắm cuộc đời
Dìu tôi bay giây phút tuyệt vời
Vì tình ấy như gió ngàn khơi
Loạn cơn cuồng phong đến

Xin người cho vòng tay ôm xiết nồng nàn
Nghẹn trong tôi cơn khát ngụt ngàn
Vì cơn lốc xuyên phá buồng tim
Lộng cơn cuồng phong đến

Phút bên nhau
Nghe chừng muôn tiếng tơ đồng vi vút
Phút hôn nhau
Nghe đời như mới vừa lúc nguyên sơ
Lúc xuân say mùa
Phút giây trông chờ
Người yêu ơi, người là cuộc đời

Cây mùa đông còn khư lá chiếc một mình
Người yêu ơi cùng tôi níu lấy cuộc tình
Để cùng sống còn giữa cuồng phong
Từng cơn cuồng phong đến

Wild is the Wind

Love me, love me, love me, say you do
Let me fly away with you
For my love is like the wind
And wild is the wind

Give me more than one caress
Satisfy this hungriness
Let the wind blow through your heart
For wild is the wind

You touch me
I hear the sound of mandolins
You kiss me
With your kiss my life begins
You're spring to me
All things to me
Don't you know, you're life itself!

Like the leaf clings to the tree
Oh, my darling, cling to me
For we're like creatures of the wind
And wild is the wind

 

Nỗi Âu Lo Mùa Thu

Nhạc: Kurt Weill
Lời: Maxwell Anderson
Lời Pháp: Michel Vaucaire
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Lệ thường, tôi hay chuyển dịch từ nguyên bản vì tôi vẫn tin là giai điệu của ca khúc được viết dựa trên tâm tình của lời ca. Hoặc ngược lại. Vì thế, bản chính chứa đựng những rung cảm của tác giả và nên được tôn trọng. Tuy vậy, gần đây, tôi đã dịch Trùng Khơi dựa trên bản Anh ngữ Beyond the Sea, là một phóng tác hơn là dịch tuy vẫn mang khá nhiều tình cảm của bản gốc. Lần này, lại chuyển từ J’ai peur de l’automne thay vì nguyên bản September Song.
Tại sao vậy? Chắc bạn thắc mắc. Cả hai bài nhạc đều nói về khoảng thời gian mùa thu. Nhưng bản tiếng Pháp mang sắc thái lãng mạn bâng quơ rất… Tây, trong khi tiếng Anh là lời thôi thúc người tình, khi đời người đang dần đi vào buổi hoàng hôn. Hơn nữa, trong nguyên tác tiếng Anh, những từ ngữ tháng năm, tháng chín, tháng mười, tháng mười một, tháng mười hai, là những tên làm cho tôi khó xử trong câu nhạc. Vì thế mà Nỗi Âu Lo Mùa Thu.

Nỗi Âu Lo Mùa Thu

Chiều mùa thu chợt đến, gió bấc gây gây lạnh
Chập chờn ngoài hiên, lay hàng cây
Lùa vào phòng không bao chiếc lá vàng khô
Lá vàng xào xạc kêu khóc than lời biệt ly
Biết rằng mùa hè thôi sẽ qua đi mất
Để rồi ngày mai, ta phải nói những câu giã từ
Chắc gì gặp lại nhau, ai biết đâu

Trời vừa chớm thu mong manh
Nặng lòng muôn nỗi lo âu
Ngày càng thêm u ám
Chiều buồn thật như nhau

Sợ rằng khi tiết thu sang
Mùa của bao tiếc thương
Tàn rồi câu mong ước
Còn trong tim những vấn vương

Nhìn trời xám trong tả tơi
Ngày thêm bao loạn cuồng
Đầy mây mù.  Và bão giông 

Vì khi sớm thu sang đây
Một mình nhớ thương
Lặng nghe trong tim
Sợ lo, ngẩn ngơ

J'ai peur de l'automne

L'automne est entré un soir tout d'un coup
Il a poussé la fenêtre
Brusquement, le vent souffle comme un fou
Et des feuilles mortes volèrent partout
J'ai compris que l'été avait pris fin
Il faudrait nous quitter le lendemain
Et pour très longtemps, peut-être

Lorsque septembre vient, 
J'ai peur de l'automne
Des tristes matins, 
Des soirs monotones

J'ai peur de l'automne
Saison des regrets
Où l'espoir disparaît
Dans les cœurs inquiets

Sous le ciel gris et doux
Les jours sont plus fous
Nuages, orages

Lorsque l'automne vient
Je me souviens
Et dans mon cœur
Soudain, j'ai peur

Trùng Khơi

Nhạc: Charles Trenet
Lời Anh: Jack Lawrence
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Mary Linh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu & final mix: LeVuMusic Studio
Graphics: MarcMarc

KẻJazz:  Để giới thiệu một ca sĩ mà thời đại này người ta gọi là diva, chúng tôi thật phân vân. “Một tên tuổi không cần phải giới thiệu” là sáo ngôn vẫn thường được dùng trên sân khấu. Nghe rất cliché. Và thiếu thân mật với một người thân thiết. Để tỏ lòng mến mộ, tưởng không gì bằng lời nói của một thi sĩ/nhạc sĩ tên tuổi của thời đại này, và cũng là bạn của ca sĩ Mary Linh. KẻJazz xin cảm ơn anh Ngu Yên đã viết bài giới thiệu độc đáo này, và mời các bạn của KẻJazz cùng thưởng thức.

Hát Đến Hơi Thở Cuối Cùng

Về mặt tâm tình, hát là sống với niềm vui. Trong năm ba phút ngắn ngủi của bài hát, người nghệ sĩ thật sự chìm vào thế giới riêng, nơi âm thanh và tâm tư hòa điệu. Niềm vui đó vui một cách riêng, không có gì thay thế. Niềm vui đó dễ dàng nhưng không phải dễ thực hiện. Tôi không có ý nói đến ca sĩ, vì ca hát có nhiều mục đích khác nhau và thể hiện nhiều trình độ cao thấp. Tôi muốn nói đến những người có tâm hồn nghệ sĩ chân thật tìm được niềm vui say sưa trong tiếng hát, dù hát chuyên nghiệp hoặc hát tặng cho nhau hoặc hát một mình. Một trong những người tôi biết, hát suốt thăng trầm hơn 50 năm, hát với tình nhân âm nhạc, đó là ca sĩ Mary Linh.

Năm 1963, tháng 12, Mary Linh đến với khán giả lần đầu tiên lúc 17 tuổi. Lứa tuổi mà bất kỳ một thiếu nữ nào cũng có lời vô thanh mời gọi riêng tư mà một vài chàng trai nào đó bỗng dưng nghe được. Vô số chàng trai, vô số trung niên, nghe được tiếng mời gọi “có hình dạng” của cô ca sĩ trẻ. Tại sao “có hình dạng”? Trong thập niên 1960, những ca sĩ nổi tiếng như Kim Tước,Thái Thanh, Mai Hương… và thế hệ tiếp theo như Thanh Thúy, Trúc Mai… hầu hết đều ẩn núp hấp dẫn qua chiếc áo dài lôi cuốn một cách bí mật. Nhất là nét đẹp sầu muộn của Thanh Thúy đang chiếm ngự giấc mơ Sài Gòn về đêm. Ca sĩ Bích Chiêu, người thành danh “vệ nữ bốc lửa”đã rời sân khấu đến Paris. Sài gòn thuở đó êm đềm và tương tư. Mary Linh mang sóng đến với váy đầm, quần ôm, với mái tóc dài che nửa khuôn mặt, trong những điệu nhạc trẻ, kích động và đốt lại ngọn lửa sắp tàn của Bích Chiêu. “Có hình dạng” vì nhan sắc và thân hình của Mary Linh gần gũi lời thơ của thi sĩ Nobel 1971, Pablo Neruda. “… Your waist and your breast / the doubled purple / of your nipples / the sockets of your eyes / that have just flown away / your wide fruit mouth /…” (…Chao ôi, eo vú thần kỳ / Rung rinh hạt núm lâm ly hạt hồng / Thâu hồn đôi mắt mơ mòng / Đôi môi nét rộng ngọt lòng hương hoa…) Đây cũng là lý do vì sao tên gọi Mary Linh ra đời. Cô tên thật là Thục Nữ. Bố của cô là nhà văn, nhà xuất bản Phạm Văn Tươi đã đặt tên cho cô nhưng không ngờ cô bé sơ sinh khi khôn lớn không phù hợp với nội dung “yểu điệu thục nữ quân tử hảo cầu,” mà từ thục nữ trở thành mỹ nữ, với những đường cong Châu Mỹ La Tinh, với nét sắc sảo của Tây ban Nha, Sài gòn thuở đó là một nhan sắc lạ. Cùng thời, bên trời Tây, Marilyn Monroe đang là một nhan sắc lừng lẫy trên màn ảnh Hollywood, với những đường cong nghiêng ngả trái tim. Hai đường cong đồng dạng gặp gỡ nhau, khiến cho nghệ sĩ lão thành họ Vũ đã không ngần ngại đề nghị Thục Nữ đổi tên trở thành Mary Linh.

Nỗi Lòng, Sầu Đông, Tiếng Mưa Rơi… là những ca khúc Mary Linh được giới thưởng ngoạn thưởng thức. Và Linh đã mang theo khi rời bỏ Sài Gòn sang Pháp năm 1981. Xứ lạ, xa nhà, Mary Linh bắt đầu hát những tình ca mà hầu hết người Việt lưu xứ đều thương cảm với muôn trùng kỷ niệm. Rồi những ca khúc mới của nhạc sĩ Lam Phương sáng tác quanh Paris đến với người Việt tha hương, một lần nữa, nổi bật bởi tiếng hát Mary Linh, nhạc phẩm, Say, Cho Em Quên Tuổi Ngọc

Qua diện gia đình bảo lãnh, Mary Linh đến Hoa Kỳ năm 1987 và định cư tại Houston, Texas. Người Việt Houston nghe Mary Linh từ vũ trường Ritz. Khách đến khách đi nghe Mary Linh ở các phòng trà và vũ trường tại Houston trong 30 năm qua. Khách về khách nhớ Mary Linh hát đêm thứ bảy ở sân khấu Jasmine trên đường Bellaire. Và gần nhất, mới nhất, là ca khúc La Mer mà Nguyễn Thảo dịch lời Việt: Trùng Dương và Lê Vũ hòa âm, phối khí do Mary Linh trình bày trên sóng mạng KẻJazz.

La Mer (Biển) là ca khúc do Charles Trenet sáng tác và ca sĩ Roland Gerbeau thâu đĩa năm 1945. Nhưng đến 1946, khi chính Trenet trình diễn, ca khúc này nổi bật, trở thành một trong số bản nhạc cơ sở truyền thống cho nhạc Jazz. La Mer chuyển sang tiếng Anh là Beyond the Sea, bởi Jack Lawrence “phóng tác”. Có nội dung và khí hậu khác với bản gốc. La Mer mang bầu không khí tản mạn, bơ vơ, một bãi biển phong cảnh trữ tình, gợi nhớ, một câu chuyện yêu đương không có nhân vật rõ ràng, mơ hồ trong tâm tưởng bồi hồi một hình bóng năm xưa. Với câu kết A bercé mon coeur pour la vie: Rung động tim tôi suốt một đời.

Trong khi Beyond the Sea với không khí ấm áp hơn, thực tế hơn. Có người yêu chờ đợi trên bãi biển ở một nơi nào đó, nhưng xa xôi lạc lõng giữa trùng khơi, người rong ruổi đi tìm, ước mơ con tim sẽ dẫn đến bờ tình yêu, để được hạnh phúc bên nhau và sẽ không bao giờ bị trùng dương ngăn cách. Ca khúc này ấn tượng nhất là từ ngữ “beyond”. “Ở bên kia” thế giới là cõi chết. Ở bên kia đàn ông là đàn bà. Hẹn em ở bên kia tình yêu, là hẹn gặp nơi tình yêu có thật vì tình yêu bên này hầu hết là giả mạo, vô tình hay cố ý. Ở bên kia biển là nơi đâu? Beyond the sea là chốn nào? Mỗi người trong chúng ta đều đã từng lẻ loi giữa biển đời, ước mơ thuyền tình sẽ đến một nơi có vòng tay âu yếm đợi chờ. Vòng tay nâng niu vuốt ve, không phải vòng tay ôm chặt đeo cứng. Ở bên kia biển là vượt qua vầng trăng (beyond the moon), xa hơn ngôi sao (beyond a star), là một nơi, có lẽ, không bao giờ đến, chỉ đến trong chiêm bao? Các bạn không tin? Thử nghĩ lại người cùng đứng với mình trên bãi biển mà chuyến thuyền tình đã đưa ta ghé vào. Vòng tay họ ra sao?

Cùng một lý do này, nhạc sĩ Nguyễn Văn Khánh đã sáng tác ca khúc Nỗi Lòng. Ca khúc mà Mary Linh được nhiều người thưởng thức. “Yêu ai, yêu cả một đời…” Mary Linh yêu ai? Yêu nhiều người, mỗi người một giai đoạn định mệnh, nhưng yêu cả một đời, chỉ có âm nhạc. Một lần ngồi với nhau, bên ly rượu cuối tuần, sau sân căn nhà nhỏ có nét buồn buồn của buổi chiều tàn nắng, tôi hỏi Linh về ước mơ. Người ca sĩ thả mắt đuổi theo tia nắng lộng lẫy cuối ngày, tia nắng từng dõi bước theo người 70 năm. “Ước mơ của Linh là được hát cho đến hơi thở cuối cùng.”

Mời tia nắng ngày mai trở lại nghe tiếng hát “Trùng Khơi”.

Ngu Yên. Tháng 9, 2018. Houston.

Trùng Khơi

Trùng khơi đại dương xa tắp
Bờ xa ai đang chờ mong
Người anh yêu vẫn một mình lặng ngóng
Gió đưa bao cánh buồm về ngang chốn này

Trùng khơi đại dương lấp lánh
Người yêu vẫn luôn đợi anh
Nhìn chim giang cánh mà lòng thầm ước
Ước mơ theo chim bay về nơi có em

Dù xa tựa muôn tinh tú
Gần hơn bóng trăng đầu ngày
Tình anh cần chi suy tư
Dắt đưa anh lại gần em

Trùng khơi đại dương ta đến
Gặp nhau, hôn nhau trìu mến
Lòng ta hạnh phúc dạt dào ngàn sóng
Cắm neo không bao giờ rời xa bến yêu

Beyond the Sea

Somewhere beyond the sea
Somewhere waitin' for me
My lover stands on golden sands
And watches the ships that go sailin'

Somewhere beyond the sea
She's there watchin' for me
If I could fly like birds on high
Then straight to her arms, I'd go sailin'

It's far beyond a star
It's near beyond the moon
I know beyond a doubt
My heart will lead me there soon

We'll meet beyond the shore
We'll kiss just as before
Happy we'll be beyond the sea
And never again I'll go sailin'

Vòng Gió Ngập Hồn

Nhạc: Michel Legrand
Lời: Alan Bergman & Marilyn Bergman
Lời Việt: Lê Vũ
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Ngô Nhật Trường
Graphics: MarcMarc

LV: Loay hoay thử dịch nhạc phẩm The Windmills of Your Mind này hơn 2 năm, chẳng đi tới đâu.  Bạn nhờ anh Ngu Yên.  Vài tuần sau có bản dịch Cánh Gió Xoay Hồn Em!  Lời dịch vừa khít khao, vừa uyển chuyển tài tình.  Thật phải chào thua anh Ngu Yên này.  Cũng nhờ hứng chí khi hòa âm với bản dịch của Ngu Yêu này mà tôi quyết định trở lại bản dịch xưa của mình xem có cứu vãn gì được không.  Dù sao cũng là công sức hơn hai năm.  Loay hoay thêm vài tuần nữa, cuối cùng cũng ra được một bản dịch mới mà bạn đề nghị tựa là Vòng Gió Ngập Hồn.  Có thể xem như một an ủi cho cố gắng tưởng như là công cốc của mình.  Phải cám ơn anh Ngu Yên về bản dịch trước đã làm động lực thúc đẩy.  Cũng phải cám ơn Ngô Nhật Trường đã chịu bỏ công ra thâu đi, thâu lại nhạc phẩm này.

NT:  Tôi từng nghe nhiều phiên bản khác nhau của bài này, từ a capella cho đến jazz cho đến  lounge.  Tôi tự hỏi, có phải vì thế mà bài nhạc này được xem là xuất sắc?  Giai điệu dễ gợi ý cho chuyển thể.  Lời nhạc uyển chuyển qua bao thời đại vẫn tinh nguyên.  Đề tài hoài hoài bất tử.  Không trách sao bạn đã viết hòa âm hai lần khác nhau, và lại thêm một dịch bản thơ mộng đầy đủ ấn tượng của nguyên đề The Windmills of Your Mind.  Theo kiểu này thì tôi chắc trong tương lai KeJazz lại còn được nghe nhiều ấn bản khác qua những giọng hát khác nữa.

Vòng Gió Ngập Hồn

Cuộc tử sinh như một vòng xoay
Hoài nào có phút giây nghỉ ngơi
Vòng đời không ngơi, vòng trầm luân
Miệt mài suốt tháng năm dần trôi
Thầm lặng bong bóng lửng lờ bay
Tựa một banh tuyết bên triền sâu 
Vòng ngựa gỗ quay cuồng được bao lâu 
Lượn lờ dưới ánh trăng lẻ loi
Vòng thời gian theo đồng hồ xoay
Hoài để những tháng năm vụt bay
Và trần gian như chầm chậm xoay 
Tựa một trái táo xoay lặng im
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

Đường hầm quanh co, đường hầm u mê
Đường uẩn khuất đi về đâu
Đường vào âm u, vào tận thâm sâu
Chẳng một chút ánh dương lẻ loi
Chập chờn loay hoay, nửa vòng xoay
Nào còn nhớ giấc mơ vội tan
Mặt hồ lăn tăn, từng vòng nước
Vụt hòn đá xoáy theo giòng sâu
Vòng thời gian kim đồng hồ xoay
Hoài để những tháng năm vụt bay
Và trần gian như chầm chậm xoay
Tựa một trái táo xoay lặng im
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

Vật vờ lao đao, lòng chợt nôn nao
Phải là tiếng khóa nghe đâu đó?
Mùa hè qua nhanh, giận hờn vu vơ
Phải lời cho nhau nhiều bóng gió?
Cặp tình nhân trên bờ biển hoang sơ
Nhạt nhòa những dấu chân buồn tênh 
Nhịp đập hoang mang, vọng từ xa xăm
Phải từ ngón tay em mỏng manh?
Hình ngày xưa treo dọc hành lang sâu
Và lời ca khi còn khi mất
Mặt nhìn hơi quen, ngập ngừng (ngờ ngợ) tên ai
Giờ tìm đâu, sâu trong tâm trí?
Lòng đã biết chẳng còn gì cho nhau? 
Đừng gượng ép trái tim của nhau
Bỗng gió đâu kéo về ngập lá úa
Nhắc nhớ tóc em xưa hoen trời thu 

Cuộc tử sinh như một vòng xoay
Hoài nào có phút giây nghỉ ngơi
Vòng đời không ngơi, vòng trầm luân
Miệt mài suốt tháng năm dần trôi
Là ngàn nỗi khắc sâu hình bóng
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

The Windmills of Your Mind

Round, like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
Like a snowball down a mountain
Or a carnival balloon
Like a carousel that's turning
Running rings around the moon
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Like a tunnel that you follow
To a tunnel of its own
Down a hollow to a cavern
Where the sun has never shone
Like a door that keeps revolving
In a half-forgotten dream
Like the ripples from a pebble
Someone tosses in a stream
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Keys that jingle in your pocket
Words that jangle in your head
Why did summer go so quickly?
Was it something that you said?
Lovers walk along a shoreline
Leave their footprints in the sand
Is the sound of distant drumming
Just the fingers of your hand?
Pictures hanging in a hallway
And the fragment of a song
Half-remembered names and faces
But to whom do they belong?
When you knew that it was over
You were suddenly aware
That the autumn leaves were turning
To the color of his hair?
(when you knew that it was over
In the autumn of goodbye
In a moment you could not recall
The color of his eyes)

Like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
As the images unwind
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Buồn Chợt Đến

Nhạc & lời: Burt Bacharach & Hal David
Lời Việt: Nam Lộc
Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: VD
Graphics: MarcMarc

LV: Tình cờ lục tìm trong đống sách nhạc cũ thì thấy tập Tình Ca Nhạc Trẻ 1.  Trong đó có bài Close To You mà Nam Lộc dịch ra là Buồn Chợt Đến.  Thường thì tôi không tha thiết với những nhạc phẩm phóng dịch lắm.  Tôi cho rằng nếu không dịch theo sát được nghĩa của bản chính thì xem như làm méo mó đi hết tâm tình của người viết lời và phủ nhận sự nối kết chặt chẽ giữa lời và nhạc ở bản chính.  Dĩ nhiên nhiều khi dịch sát nghĩa thật khó khăn vì ngôn ngữ bất đồng; nhưng chính vì thế nên những bài nhạc dịch cho khít khao với nội dung bản chính mới là đáng quý.  Những nhạc sĩ dịch giỏi ngày xưa như Phạm Duy, Lữ Liên thì ngoài việc dịch sát nghĩa ra, họ còn làm cho câu cú lời dịch tiếng Việt hát lên được dễ dàng trơn tru như thể bài nhạc được viết bằng tiếng Việt ngay từ lúc phôi thai.
Thế nhưng tôi rất thích giai điệu nhạc phẩm Close To You này.  Thêm nữa lời Việt của Nam Lộc nghe cũng khá nên thơ, trôi chảy.  Nên tôi quyết định thực hiện Buồn Chợt Đến.  Dĩ nhiên tôi nghĩ ngay đến giọng ca Hồ Đắc Anh Thi (AT).  May sao cô cũng rất yêu thích nhạc phẩm nổi tiếng này nên đã nhận lời thâu hát ngay.  Biết đâu bạn Nguyễn Thảo của tôi ngày nào đó hứng khởi dịch lại bài này cho sát nghĩa hơn không?

NT: Không hiểu vì sao, nhưng tôi không thiết tha mấy với đa số nhạc của The Carpenters. Có lẽ những ấn tượng hoa bướm làm tôi nghĩ đến cái lứa tuổi mà một thời đã được dí dỏm gọi tên Lứa tuổi thích ô mai. Nhưng đấy là một vấn đề khác.
Tuy vậy, bạn nêu lên vấn đề dịch thuật là một điều tôi vẫn suy tư thường xuyên. Anh Ngu Yên viết một cuốn sách dày 600 trang (Ý Thức về Dịch Thuật, bán trên Amazon), thì tôi tin chắc rằng đây là một đề tài nhiêu khê mà cũng lắm thú vị. Có lẽ một ngày nào, các bạn của KeJazz sẽ thấy một trang diễn đàn trên mạng KeJazz nói về dịch thuật, để chúng ta cùng hội thảo và góp ý về vấn đề này.

Buồn Chợt Đến

Một lần mơ, mơ mùa thu lá bay
Lòng chợt thấy buồn biết mấy
Ngày còn đây.  Tình là khói mây
Sầu đầy vơi

Một lần đi, qua mùa đông giá băng
Lòng chợt nhớ người tình lỡ
Giờ còn đâu, còn tìm thấy đâu
Mầu thời gian

Một mình lang thang đếm bước chân
Nghe lòng chợt dâng lên mối vấn vương
Rồi đường nào đưa em đến nỗi thương và nhớ
Chiều nay đưa em đi trong cơn mưa bay, trong cơn mê say, như mây che đầy đôi mắt

Chiều lại rơi cho mùa thu rã rời
Đời phiêu lãng cùng năm tháng
Cuộc tình xa, người tình rất xa.  Lá thu vàng

(They Long to Be) Close to You

Why do birds suddenly appear
Every time you are near?
Just like me, they long to be
Close to you

Why do stars fall down from the sky
Every time you walk by?
Just like me, they long to be
Close to you

On the day that you were born
The angels got together
And decided to create a dream come true
So they sprinkled moon dust in your hair of gold and starlight in your eyes of blue

That is why all the girls in town
Follow you all around
Just like me, they long to be
Close to you

Đừng Bao Giờ Đổi Thay

Nhạc & lời: Billy Joel
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Phải cám ơn bạn đã dịch nhạc phẩm này để tôi có bài hát tặng vợ kỷ niệm 25 năm ngày cưới nhau. Thêm vào đó thì Billy Joel là một trong những ca sĩ mà vợ tôi yêu chuộng. Just The Way You Are mang nặng tính cách nhạc pop hơn là jazz, vì thế tôi dùng tiết tấu bossa nova để jazz hóa chút phiên bản này.  Ngoài ra tôi cũng không làm gì khác thêm vào.  Những biến hóa trong giai điệu và cách bỏ nhịp đặc biệt được giữ nguyên.  Đã nói Đừng Bao Giờ Đổi Thay nên tôi cũng không muốn thay đổi nhiều.

NT: Bài nhạc này thật là trong sáng nhẹ nhàng, nhắc tôi cả một thời. Nhạc BJ lúc nào cũng vậy, tròn trịa, khỏe mạnh, và rất… Mỹ. Tôi mừng là bạn thích và chịu hát vì tôi thấy nó có âm hưởng giống… hai bạn, luôn luôn trong sáng, lành mạnh, chẳng khác gì lúc tôi mới quen bạn.

LV: Thật ra với tôi, thay đổi là chuyện đương nhiên trong tiến hóa của đời sống.  Tôi của giờ này và tôi của mấy mươi năm trước đã khác nhau rất xa.  Tôi và người bạn đời của mình trong 25 năm qua dĩ nhiên đã thay đổi. Nhưng may mắn là chúng tôi đã thay đổi với nhau trên cùng một đường đời để vẫn mãi còn thấy nhau là thân thuộc, cần thiết.

NT: Chúc mừng hai bạn bách niên giai lão lạc trường xuân, tứ quí hoa trường hảo nhá.

Đừng Bao Giờ Đổi Thay

Em nhớ cho rằng đừng đổi thay gì
Khi ta có nhau anh chưa hề thiếu
Chớ nên lo sợ rằng anh sẽ chán ngấy
Và thôi đắm đuối giống thuở ban đầu

Anh chẳng xa rời trong lúc em buồn
Vì như thế sao ta còn ngày nay
Những phút giây vui cùng, từng giờ chia đau thương 
Thì xin em không bao giờ đổi thay

Cần biết em sẽ luôn là em dấu yêu
Là người đã bao lâu anh hằng mơ 
Làm gì khiến cho em tin lời anh nói ra 
Thật lòng giống như anh tin tình em 

Đừng cố thay gì trang sức y phục
Và màu tóc em đâu cần nhuộm khác
Em vẫn luôn luôn làm lòng anh yêu tha thiết
Mặc dù anh chẳng nói năng chi nhiều

Em cứ chân thật, đừng nói kiêu kỳ
Anh đâu muốn ta phải thêm nhọc sức
Chỉ muốn em chuyện trò, một người anh thân quen
Lòng mong em không bao giờ đổi thay

Cần biết em sẽ luôn là em dấu yêu
Là người đã bao lâu anh hằng mơ
Làm gì khiến cho em tin lời anh nói ra
Thật lòng giống như anh tin tình em

Anh nói yêu em là cho đến muôn đời
Điều anh hứa đây với cả hồn anh
Chẳng biết như thế nào mà yêu em hơn đâu
Lòng yêu em không bao giờ đổi thay

Just the Way You Are

Don't go changing to try and please me
You never let me down before
Don't imagine you're too familiar
And I don't see you anymore

I wouldn't leave you in times of trouble
We never could have come this far
I took the good times; I'll take the bad times
I'll take you just the way you are

I need to know that you will always be
The same old someone that I knew
What will it take till you believe in me
The way that I believe in you?

Don't go trying some new fashion
Don't change the color of your hair
You always have my unspoken passion
Although I might not seem to care

I don't want clever conversation
I never want to work that hard
I just want someone that I can talk to
I want you just the way you are

I need to know that you will always be
The same old someone that I knew
What will it take till you believe in me
The way that I believe in you?

I said I love you and that's forever
And this I promise from the heart
I could not love you any better
I love you just the way you are

Trăng Xanh

Nhạc: Richard Rodgers
Lời: Lorenz Hart
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Châu Hạnh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Phù Đổng Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Hình như bài nhạc này Châu Hạnh đề nghị, phải không?

LV: Đúng rồi. CH đề nghị bài này và bài Perfidia. Lúc đó tôi cũng không nhớ bài này ra sao. Nhưng khi nghe lại thì nhận ra giai điệu quen thuộc này. Bài khá nhẹ nhàng, đơn giản nhưng đầy ý cô đọng nghe rất thắm thía. Tôi thật ngưỡng mộ giai điệu tình tứ này. Lại càng ngưỡng mộ hơn nữa lời nhạc giản dị như lời nói chuyện của đôi nhân tình. Thành thật khen bạn đã dịch bài này thật thấm ý.

NT:  Tôi nhớ bài này có nghe lâu lắm rồi, thời còn lò mò học cuốn English for Today.  Tôi không có ấn tượng gì.  Cũng có thể lúc bấy giờ tôi không “cảm” loại nhạc này.
Bài nhạc này có một “dĩ vãng” nhiều xui xẻo. Vào năm 1933, Rodgers và Hart được hãng phim mướn viết bài nhạc cho cô tài tử Jean Harlow hát trong cuốn phim Hollywood Party.  Cả bài nhạc (Prayer: Oh Lord, Make Me a Movie Star) lẫn phim đã chẳng bao giờ được tung ra thị trường.   Năm 1934, Hart viết lại lời khác cho cuốn phim Manhattan Melodrama dưới tựa đề It’s Just That Kind of Play.  Nhưng cuối cùng, cũng lại bị cắt ra khỏi cuốn phim.  Cùng năm đó, hãng phim lại mướn Hart viết một nhạc khúc cho cảnh trong hộp đêm, và ông đã dùng lại giai điệu này viết lời mới The Bad in Every Man.  Bài nhạc tuy được đưa ra thị trường nhưng không mảy may gây một ấn tượng gì.  Mãi cho đến khi ông Jack Robbins, trưởng phòng in ấn của hãng MGM nhận ra giai điệu có nhiều triển vọng thành công hơn nếu mang một lời nhạc lãng mạn tình tứ.  Mặc dù rất nản chí, ông Hart cuối cùng đã nhận lời viết lại một lần nữa, và Blue Moon đã ra đời để trở thành một trong những ca khúc thành công trên thế giới.
Như vậy mới thấy ca từ cũng chiếm giữ một vị thế rất là quan trọng trong ca khúc, chứ không phải hoàn toàn vì giai điệu. Bạn nên đồng ý với tôi đi!

Trăng Xanh

Trăng xanh
Nhìn tôi đứng im trong trời đêm
Hồn tôi vắng tanh không mộng mơ
Và tim giá băng không tình yêu

Trăng xanh
Người có biết tôi đang chờ ai đây?
Người có lắng nghe tôi đang cầu xin?
Cầu mong có người cho tôi tình yêu

Và rồi đột nhiên anh yêu đã đến giữa cuộc đời
Người mà vòng tay tôi mong ôm ấp mãi hoài
Êm êm bên tai nghe anh âu yếm mấy lời
Chợt nhìn trời đêm, trăng xanh xao đã vàng soi

Trăng xanh
Giờ đây đã thôi không còn cô đơn
Hồn tôi đã ươm bao mộng mơ
Tim thôi giá băng khi được yêu

Blue Moon

Blue moon
You saw me standing alone
Without a dream in my heart
Without a love of my own

Blue moon
You knew just what I was there for
You heard me saying a pray for
Someone I really could care for

And then there suddenly appeared before me
The only one my arms will ever hold
I heard somebody whisper "please adore me"
And when I looked, the moon had turned to gold

Blue moon
Now I'm no longer alone
Without a dream in my heart
Without a love of my own