Khi Ta Nói Câu Từ Ly

Nhạc & lời: Cole Porter
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Trình bày: Nguyễn Thảo
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Lại một nhạc phẩm kinh điển Jazz viết bởi Cole Porter, nhạc sĩ có tầm vóc của Mỹ. Nhạc phẩm ngắn gọn này được chiếu cố bởi nhiều ca sĩ vì cái nét lãng mạn của bài. Nhất là vào gần đoạn kết, ông tả lại mối tình đang nồng nàn như một câu nhạc rộn ràng nhưng bỗng nhiên buồn thảm như “giai điệu đổi từ trưởng qua thứ” (và lẽ dĩ nhiên, giai điệu đổi theo lời hát). Thật là bóng bẩy và thú vị. Tôi đã cố giữ mấy chữ major và minor, nhưng khi hát lên, tôi thấy có điều gì thật không ổn.  Quá gượng ép. Thành ra phiên bản cuối đã phải đành trả lại mấy chữ major với minor cho tác giả.

LV: Jazz ballad của Cole Porter! Tôi không nghĩ ra cách chơi nào khác cho nhạc phẩm này ngoài cách chơi jazz ballad thật chậm.  Tôi dùng piano ở đoạn đầu để giúp bạn dẫn dắt người nghe vào bài, sau đó là tiếng trống vào để tạo nhịp nhàng ở đoạn kế, thế thôi!  Giai điệu dễ dàng đẩy đưa giúp cho việc phối khí cũng xẩy ra một cách tự nhiên.  Xin đừng hỏi tôi tại sao vì tôi thật không có câu trả lời thỏa đáng.  Hòa âm được giữ khá đơn giản vì tôi  cho rằng tiếng hát của bạn trong giai điệu mùi mẫn này đã có đủ sức thuyết phục với người nghe.  Giống như là “để đây và không cần nói gì thêm nữa”.

NT: À thì ra thế. Hèn chi tôi cảm thấy đoạn nhạc mở đầu rất “vắng vẻ”. Sau khi thử nhiều cách “nhập đề”, tôi đã quyết định phải hát thật thầm thì rồi từ từ tăng cường độ để phù hợp với giàn nhạc. Điệu ballad chậm khiến tôi phải xử dụng kỹ thuật ngân và giữ hơi mà chính tôi vẫn thường bị chỉ trích là “không biết ngân” vì thích hát… không ngân. Nhưng thôi, thời đã thế, thế thời phải thế.

Khi Ta Nói Câu Từ Ly

Câu chia ly, khi ta chia tay
Tim chết theo hao mòn
Câu chia ly, khi ta chia tay
Còn bao vương vấn trong tâm hồn
Ôi cao xanh kia có hay
Dù đã biết đường đời trăm hướng
Chẳng có xót thương tôi sao
Mà xui khiến ta rời nhau?

Khi em đang vui say bên tôi
Tôi thấy xuân đang về
Nghe đâu đây đôi chim hoan ca
Rộn ràng như hát vang câu thề
Ôi câu hát yêu thiết tha
Mà sao đã đột nhiên
Thành điệu buồn đầy xót xa
Khi đôi ta nói câu từ ly

Ev’ry Time We Say Goodbye

Ev’ry time we say goodbye
I die a little
Ev’ry time we say goodbye
I wonder why a little
Why the Gods above me
Who must be in the know
Think so little of me
They allow you to go

When you’re near there’s such an air
of spring about it
I can hear a lark somewhere
Begin to sing about it
There’s no love song finer
But how strange a change
From major to minor
Ev’ry time we say goodbye

Không Cho Ai Lấy Đi

Nhạc: George Gershwin
Lời: Ira Gershwin
Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi đề nghị bạn hát bài này cho chương trình sau khi xem Eliane Elias trình diễn theo điệu bossa nova nghe rất mê mệt.  Rồi tôi lại lui cui phần dịch.  Biết tính bạn vẫn thường hay hát nhặng nhất thời, nên tôi dịch rất là… thiếu nghiêm chỉnh (tôi đã chẳng edit lời dịch nhiều lần như những bài khác)
Lúc bạn gửi lại tôi bản thâu nháp, tôi rất ngạc nhiên thích thú với những thay đổi chữ bạn xài.  Chỉ cần đôi chữ “mê em…” mà bạn đã khiến bài nhạc rất là… hanh thông.  Mê em đội mũ lệch.  Mê em khi nhìn em nhắp tách trà.  Mê em hát vụng về.  Mê đến thế thì thôi đấy nhé. Tôi nghiêng mình khâm phục.
Duy chỉ có điệp khúc thì tôi đã phải yêu cầu bạn giữ nguyên văn vì tôi cảm thấy hai câu vần này cần thiết cho cái vị thơ của bài.
Bravo bạn!!!

LV:  Khi bạn gửi cho tôi nhạc bản này thì tôi mê ngay vào khi nghe lần đầu.  Tôi rất thích thú với cách chơi bossa nova nhẹ nhàng và thấm thía của Eliane Elias.  Ở một mức độ nào đó, cách chơi này rất gần gũi với phong cách bolero/rumba quen thuộc.  Nói một cách khác là rất Việt!  Nó không có cái cầu kỳ, bóng bẩy với những hợp âm ngược ngạo, cũng không có cái khó khăn, uẩn khúc trong giai điệu như những bài bossa nova của Antonio Jobim.  Nhưng nó vẫn mang được đến cho người nghe nhạc ý đậm đà, mượt mà cố hữu của tiết tấu đặc biệt này. Vì thích nên tôi không mất đến một ngày đã dàn dựng lên bài. Kẹt một nỗi là lời dịch xơ xài của bạn đã làm cho tôi phải “hát nhặng xị” thêm tuần nữa mới có bài nháp gửi cho bạn nghe.  May sao bạn cũng “mê” luôn như tôi!

Không Cho Ai Lấy Đi

Còn bao nhiêu là thứ ngây ngô vặt vãnh
Làm lòng vẫn đắm mê em nhiều
Đừng giận anh gì nhé
Cho (anh) được nói vài điều

Mê em đội lệch vành nón
Mê môi em nhắp ngụm trà
Chỉ cần vài kỷ niệm đó
Không cho ai lấy mất đi điều ấy trong tim

Mê em miệng cười rực rỡ
Mê em giọng hát vụng về
Trong mơ em theo anh mãi
Không cho ai lấy mất đi điều ấy bao giờ

Vì ai hay mình có khi nao gặp gỡ nhau trên con đường tình gập ghềnh
Mà dù sao lòng vẫn cưu mang kỷ niệm một mình

Mê đôi tay em làm dáng
Mê chân em bước dập dìu
Cuộc đời này giờ thật khác
Không cho ai lấy mất đi điều ấy bao giờ

They Can’t Take That Away From Me

There are many many crazy things
That will keep me loving you
And with your permission
May I list a few

The way you wear your hat
The way you sip your tea
The memory of all that
No, no they can't take that away from me

The way your smile just beams
The way you sing off key
The way you haunt my dreams
No, no they can't take that away from me

We may never never meet again
On that bumpy road to love
Still I'll always, always keep the memory of

The way you hold your knife
The way we danced until three
The way you changed my life
No, no they can't take that away from me
No, they can't take that away from me

Tấu Khúc Tình Yêu

Nhạc: Marguerite Monot
Lời: Édith Piaf
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Châu Hạnh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Nguồn photo: j-ouellette.com
Graphics: MarcMarc

NT: Châu Hạnh có lần nhắn là cô rất thích nhạc phẩm Hymne a l’amour này. Tôi nghe nhiều phiên bản khác nhau, qua nhiều ca sĩ với những phong cách khác nhau. Nhưng đại đa số, là những ca sĩ classic hoặc semi-classic. Ít ca sĩ jazz nào có tên tuổi gắn liền với nhạc phẩm này.
Là một tình ca Edith Piaf đã viết cho người yêu của bà vừa tử nạn, nên lời ca nghe quá bi thảm. Ngược lại, có chút gì đó mang hơi hướm tôn nghiêm trong ý nguyện sống đời đời với người yêu trong cõi thiên thu. Có lẽ vì thế mà bà đã đặt tựa đề là hymne, là những bài ca tìm thấy trong Thánh Kinh, thường để ca ngợi Thiên Chúa hoặc khóc than trong niềm đau của Thánh Nữ Maria. Dựa trên ý niệm ấy, tôi đặt tựa là Thánh Ca Cho Tình Yêu. Lúc chuyển đến bạn, là bị bạn gạt phăng ngay.
Vì sao vậy?

LV: Theo ý riêng của tôi, từ “thánh ca” tự nó đã mang nặng tính cách siêu nhiên của tôn giáo, khiến tôi khó cảm nhận được liên hệ với một câu chuyện về tình yêu phàm tục (có lẽ vì mặc cảm của tội lỗi?).   Vì thế khi bạn cho tựa là Thánh Ca Cho Tình Yêu, tôi tự nhiên thấy khó mà làm cho cảm được cái “ướt át”, “nồng cháy” của tình yêu lứa đôi.  Thêm nữa, tôi cho rằng từ “l’hymne” nên dịch là “tụng khúc”,  “khúc nhạc ca tụng” hay “bài ca tụng” thì đúng hơn.  Nhưng kẹt cái là đã có nhạc phẩm với tựa đề Bài Ca Tụng Tình Yêu rồi nên cũng rất hay là bạn đã chỉnh thành Tấu Khúc Tình Yêu.

 

Tấu Khúc Tình Yêu

Trái đất này dù tàn vụn ra cát khô
Dẫu bầu trời một ngày rụng rơi tả tơi
Em vẫn biết riêng em không màng chi
Nếu anh luôn còn mãi yêu em

Nắng mai hồng nhẹ nhàng dâng hơi ấm yêu
Ngón tay nồng dịu dàng cho tim khẽ run  
Và em biết em sẽ không cần chi
Hỡi anh yêu, một lòng yêu anh đắm say

Tận cùng tìm anh khắp thế giới
Vàng vọt thời gian phai tóc rối
Vì anh, em sẽ mãi vì anh
Mặt trời mặt trăng cho tắt ngúm
Bạc vàng trùng khơi em đánh cắp
Em quyết sẽ làm vừa lòng anh

Bạn bè người thân em chẳng thiết
Quê nhà rời xa không hối tiếc
Vì anh, em sẽ mãi vì anh
Cho dẫu nhân thế họ cười chê
Em thấy chẳng đáng gì sợ lo
Em đã mãi mãi thuộc về anh

Nếu một ngày, một ngày mang anh (đi) rất xa
Mất anh rồi, cuộc đời sao chia đôi chúng ta
Em đã biết em không màng chi
Chết theo anh vì quá yêu anh

Chúng ta cùng thuộc về  thiên thu mãi sau
Giữa bao la, một màu xanh ôi đắm sâu
Một thế giới sẽ không còn sầu đau
Hãy tin nhau và sẽ mãi yêu nhau
Chúa thương ban mình sẽ bên nhau suốt đời


Hymne à l'amour

Le ciel bleu sur nous peut s’effondrer
Et la terre peut bien s’écrouler,
Peu m’importe si tu m’aimes,
Je me fous du monde entier.

Tant que l’amour inondera mes matins,
Tant que mon corps frémira sous tes mains,
Peu m’importent les problèmes,
Mon amour puisque tu m’aimes.

J’irais jusqu’au bout du monde,
Je me ferais teindre en blonde,
Si tu me le demandais.
J’irais décrocher la lune,
J’irais voler la fortune,
Si tu me le demandais

Je renierais ma patrie,
Je renierais mes amis,
Si tu me le demandais.
On peut bien rire de moi,
Je ferais n’importe quoi
Si tu me le demandais

Si un jour la vie t’arrache à moi,
Si tu meurs que tu sois loin de moi,
Peu m'importe si tu m’aimes
Car moi je mourrai aussi

Nous aurons pour nous l’éternité,
Dans le bleu de toute l’immensité.
Dans le ciel, plus de problèmes.
Mon amour crois-tu qu’on s’aime?
Dieu réunit ceux qui s’aiment.

Điểm Tô Cho Quên Đời

Nhạc: Irving Berlin
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Min Wan
Graphics: Ngô Nhật Trường

NT: Ngô Nhật Trường đã đến với KeJazz qua những nhạc phẩm jazz standards trước đây. Theo anh biết, Trường có hát nhiều và đã từng tham gia nhiều chương trình ca nhạc, nhưng hình như chưa bao giờ hát nhạc Jazz. Trường có cảm nghĩ gì khi đụng những nhạc phẩm này, chẳng hạn như Dịu Dàng Mơ Anh (Dream a Little Dream of Me), Hết Muốn Đùa Vui (Don’t Get Around Much Anymore), Từ Em Xa Vắng (After You’ve Gone) v.v…?

NNT: Quả thật là em chưa từng hát nhạc jazz trên sân khấu hoặc thâu thanh trước đây bao giờ. Một phần là vì không phải dễ để truyền tải một bản nhạc jazz cả về cảm xúc biểu đạt và cả về kỹ thuật, một phần là ở Việt Nam thì không có nhiều hội nhóm chơi jazz cho dân nghiệp dư như em có thể tham gia. Nhưng em đã thích jazz từ hồi cuối cấp 3, nghe cũng nhiều và hát trong… nhà tắm cũng nhiều. Mãi cho đến khi có duyên gặp các anh thì mới có “sân chơi” để mà chơi và rèn luyện.
Những bài nhạc này thì hầu như người yêu jazz nào cũng biết. Tuy nhiên để mà hát thì “chua” lắm. Nhất là phải diễn tả bằng tiếng Việt có nhiều bất lợi về phần dấu câu. Đó là một hạn chế nhưng cũng là một thách thức thú vị.

NT: Theo Trường nói thì nhạc Jazz có vẻ không thịnh hành lắm ở Việt Nam, và có lẽ Sài Gòn nơi Trường trú ngụ nói riêng. Như vậy, Trường thường nghe nhạc Jazz bằng cách nào? CD, radio, mạng YouTube?

NNT: Em nhớ lần đầu được nghe jazz là trong một quán café. Lúc đó em nghe thấy hay và lạ quá, không như những loại nhạc em từng nghe. Tò mò em mới hỏi ông chủ quán xin tên bài hát. Thế là tối đó về ra tiệm internet (thời đó không có máy tính và internet ở nhà), em đã tìm nghe lại trên youtube và mới biết người ta gọi thể loại nhạc đó là jazz. Nhưng thời bấy giờ không có điều kiện để tiếp cận với internet nhiều nên phải cần có CD để được nghe mỗi ngày ở nhà. Trong trung tâm Sài Gòn có một tiệm đĩa chuyên nhạc tiền chiến và nhạc jazz. Đĩa lậu. Nhưng rất nhiều nhạc hay mà các tiệm đĩa khác không có. Cứ mỗi cuối tuần em lại tới đó mấy tiếng đồng hồ để tìm mua và cũng là dịp để nghe thử được nhiều album khác nhau.
Thời hiện đại bây giờ thì việc nghe nhạc dễ dàng hơn nhờ internet, nhờ vào các trang web hay ứng dụng chuyên biệt cho âm nhạc như iTunes, Spotify, Sound Cloud, YouTube. Tuy nhiên việc sở hữu những chiếc CD lúc nào cũng đem lại sự sung sướng trọn vẹn cho người yêu nhạc. Tất nhiên không phải là những chiếc đĩa lậu. Cho nên em vẫn thường hay nhờ bạn bè có dịp đi du lịch ở nước ngoài mua CD về giùm.

NT: Như vậy, một số nhạc phẩm Jazz đã luân lưu trong giòng nhạc ngoại, nhưng cũng còn có những bài khác ít được nghe hoặc chưa nghe bao giờ. Khi KeJazz gửi một bài nhạc lạ đến, Trường chuẩn bị, xử lý bài nhạc ra sao? Trường có tìm nghe những ca sĩ thế giới diễn bài nhạc đó để tìm hiểu thêm trên phương diện kỹ thuật và nghệ thuật…?

NNT: Không chỉ những bài nhạc lạ mà cả những bài nhạc quen em cũng luôn tìm nghe nhiều phiên bản của nhiều nghệ sỹ khác nhau, từ bài gốc cho đến các bài biến tấu, để nắm bắt tinh thần của bài hát qua từng cách biểu đạt. Và với cách lột tả khác nhau, mỗi nghệ sỹ đem tới cho em sự rút tỉa trên phương diện kỹ thuật. Bản thâu nháp của anh Lê Vũ cũng là một tham khảo quan trọng và gần nhất. Từ đó em có thể truyền tải bản nhạc theo cách riêng của mình.
Là một người không có chuyên môn kỹ thuật thanh nhạc, cách xử lý hiệu quả nhất đối với em chỉ có thể là hát bằng cảm nhận riêng tư.

NT: Anh và Lê Vũ đồng ý kiến là tuy kỹ thuật hát của Trường có vài khuyết điểm nhỏ nhặt, chất nghệ sỹ tính lại rất mạnh, và đã chuyên chở những rung cảm riêng tư rất hiệu quả. Anh cho điều này khá quan trọng trong nhạc hiện đại, suy từ giòng nhạc của Anh Mỹ. Ví dụ điển hình là Jeff Buckley, tuy anh ấy là một ca sĩ chuyên nghiệp, nhưng lúc anh hát, hầu như không còn kỹ thuật thanh nhạc gì cả. Ngay cả kỹ thuật ghi âm cũng hầu như biến mất. Tuy vậy, anh vẫn cho rằng rèn luyện kỹ thuật để đến lúc không còn… kỹ thuật nữa là một điều ta phải chú ý tới.
Nói riêng trên phương diện tình cảm, điều gì trong nhạc Jazz đã lôi cuốn Trường, qua những bài nhạc đã phát hành hoặc sẽ thâu âm? Giai điệu, cấu trúc, ý nhạc, v.v…?

NNT: Điều lôi cuốn em trước nhất có lẽ là giai điệu. Bởi âm nhạc bản chất trước tiên của nó là âm thanh. Giai điệu của jazz là giai điệu của sự tự do, phóng khoáng và cũng nhiều phần quyến rũ. Và cái giai điệu sẽ hoàn hảo hơn khi được thổi vào đó lời nhạc hay, sâu sắc, đôi khi là thơ mộng. Bản thân là một người cũng yêu thích văn thơ nên ca từ là phạm trù mà em lưu tâm nhất. Em tìm thấy trong nhiều bản nhạc jazz là những bài thơ, những cuộc đối thoại hoặc độc thoại rất hấp dẫn, gần gũi, nhiều chất thơ. Nhưng quan trọng không kém là người nghệ sỹ lột tả nó như thế nào?
Và cũng có những bản nhạc em yêu quý hơn cả vì giá trị nhắc nhớ kỷ niệm. Nó bao gồm cảm xúc của bản thân bản nhạc và cảm xúc của dĩ vãng.
Vậy cho nên mới nói mỗi bản nhạc cũng là một số phận!

NT: Bằng hữu của KeJazz đã từng thưởng thức tài năng của Trường, không phải chỉ trong những bài nhạc, mà còn qua những tấm photo cũng như graphics mà anh rất thích. Hình rõ nét, bố cục hài hòa, font chữ chọn lựa ăn khớp với bối cảnh. Tuyệt. Ngoài ra, Trường còn viết văn, làm thơ, và đóng phim. Trường theo đuổi nghệ thuật 24/7?

NNT: Nếu nói nghệ thuật thì có vẻ to lớn quá. Em chỉ đam mê, theo đuổi những cái đẹp điểm tô cho đời sống cảm xúc. Thơ văn, âm nhạc, điện ảnh là những điều đẹp đẽ phản ánh đời sống tâm tư của con người và là một chất liệu sống không thể thiếu.

NT: Thành thật cảm ơn Trường. Ngô Nhật Trường, một người nghệ sĩ trẻ tuổi và đa tài, đã từng xuất hiện trên màn bạc qua cuốn phim ngắn “Hai Chú Cháu” (http://www.imdb.com/name/nm5403548/) và những bài văn, bài thơ trên mạng, cũng như hình ảnh như ảnh “bìa” kỳ này.  KeJazz xin được hân hạnh giới thiệu người bạn trẻ này qua một nhạc phẩm swing rất xuất sắc của Irving Berlin.

Điểm Tô Cho Quên Đời

Nhiều khi thấy lòng buồn tha thiết
Mà nào ai biết làm sao khuây 
Chốn thành đô nhốn nháo
Điểm tô cho quên đời

Lụa nhung gấm, ngày đen đêm trắng
Quần tây, áo veste, cùng đôi manchette, 
Vừa vặn eo ếch
Điểm tô cho quên đời

Lòng phơi phới như có trong tay muôn bạc vàng
Mặt tươi sáng như những minh tinh trên màn bạc
(Ôi thật huy hoàng)

Vào chơi đám thượng lưu trác táng
Nào găng tay trắng, nào ly cognac
Ngạt ngào hương sắc
Điểm tô cho quên đời

Puttin' on the Ritz

If you're blue and you don't know where to go to
Why don't you go where fashion sits
Puttin' on the Ritz

Different types of wear all day coat pants
With stripes and cut away coats for perfect fits
Puttin' on the Ritz

Dressed up like a million dollar trooper
Trying hard to look like Gary Cooper 
(Super-duper)

Come let's mix where Rockerfellers 
Walk with sticks or umbrellas in their mits
Puttin' on the Ritz

Trò Chơi Một Thuở

Nhạc: Henry Mancini
Lời: : Johnny Mercer
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi có ý định dịch nhạc phẩm này từ lâu, nhất là sau khi nghe Kat Edmonson trình bày với giọng hát lạ lùng của cô ta. Khốn nỗi, trò Charade không giống một trò nào người Việt chúng ta chơi. Và nguyên bài nhạc lại dùng kiến trúc của trò này mà giàn dựng tâm tình câu chuyện. Tôi đâm ra chật vật với ngôn từ. Gạn bỏ hết những chi tiết về trò chơi, tôi chỉ còn giữ lại hai dòng chữ “kêu réo tên người” và “ta đoán vai nhau” để diễn tả phần nào về cách chơi. Tối nghĩa hay không, thật khó nói. Tôi gửi cho bạn. Bình thường bạn cũng hay sửa đổi chữ này câu nọ. Riêng nhạc phẩm tôi không thấy bạn hó hé gì cả.

LV: Tôi không hó hé gì vì tôi thấy không cần phải chỉnh sửa lời cho hợp với nốt nhạc của giai điệu.  Bạn dịch lời bài này thật khớp với từng nốt nhạc nên tôi không bị trở ngại gì khi thực hiện bản mẫu. Bravo!
Với cái nhìn của kẻ hòa âm thì tôi chỉ mong sao cho câu hát và giòng nhạc hòa hợp với nhau. Tôi thật không thích cải sửa lời dịch của bạn vì vừa mệt vì phải động não vừa phải cắt mất giờ dành cho hòa âm. Nhưng tôi cũng hiểu cái khó khăn không tránh được trong công việc dịch thuật này. Dịch từ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp ra tiếng Việt trong lời nhạc phần lớn luôn có vấn đề với dấu bằng trắc. Cách vận dụng những nốt nhạc trong giòng nhạc Âu Mỹ không bị hạn chể bởi luật bằng trắc, khác xa với nhạc Việt. Nhạc jazz thay đổi tùy theo ngẫu hứng của người trình bày, giai điệu mà bạn dựa vào để dịch lắm khi không giống như giai điệu mà tôi dùng để dàn dựng bài hát. Thêm vào đó bản chất đơn âm của tiếng Việt làm cho việc ghép chữ đôi lúc khó khăn. Có lúc chỉ là dựa vào trong mường tượng của mình để chọn ra lời thích hợp. Mỗi khi nhận được bài dịch từ bạn, Ngô Nhật Trường, Phạm Đức hay cả anh Ngu Yên, tôi cũng chỉ đều lo sao cho chính tôi hát được bản nhạc với lời dịch đó.  Với khả năng của tôi, tôi ít ra phải hát được bài nhạc để làm mẫu thì  hòa âm phối khí tôi dựng lên mới có thể tạo được cảm thông cần thiết với giòng nhạc. Thế nên với những bài dịch tôi không xử lý được ngay thì tôi phải loay hoay thêm vài bữa để  chỉnh sửa lời làm sao cho tôi hát được.  Cũng may sao với nhạc phẩm Charade này bạn đã dịch ý thật khít khao và lời nhạc lại theo sát giai điệu, giúp cho việc thực hiện nó cũng tương đối dễ dàng. Cám ơn nhiều nhé!

NT: May mắn cho ta, cái cấu trúc lỏng lẻo trong nhạc Jazz đã giúp cho ta vượt qua được nhiều khó khăn với ngôn từ cũng như lúc thay đổi nốt nhạc. Nhớ nhé, đừng bao giờ cho tôi dịch nhạc cổ điển cả, mà cũng đừng rủ tôi làm trang mạng nhạc cổ điển dịch tiếng Việt. Tôi sẽ rủa bạn suốt đời.

Trò Chơi Một Thuở

Trò chơi nào thuở xuân thì
Ta đã vui như thời bé dại
Những phút tươi cười, kêu réo tên người
Ta đoán vai nhau trong đời

Trò chơi nào quá tuyệt vời
Ta vẫn bên nhau gần cuối giờ
Đôi lứa nhân tình, nhưng bóng với hình
Tan với cơn vui trá hình

Đời sao lắm khi ai ngờ
Quay lại người bỗng lạc mất
Màn nhung rũ buông hững hờ
Đâu đây điệu nhạc trầm luân

Bài ca nào quá thảm sầu
Như vẫn vang lên từ đáy lòng
Ta mãi nghe hoài, nghe mãi muôn đời
Trò chơi nào mãi khôn nguôi

Charade

When we played our charade
We were like children posing
Playing at games, acting out names
Guessing the parts we played

Oh what a hit we made
We came on next to closing
Best on the bill, lovers until
Love left the masquerade

Fate seemed to pull the strings
I turned and you were gone
While from the darkened wings
The music box played on

Sad little serenade
Song of my heart's composing
I hear it still, I always will
Best on the bill, Charade

Nhạc Buồn

Nhạc & lời: Udo Jürgens
Lời Anh: Michael Hawker
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Thâu & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Nhạc phẩm The Music Played có một giai điệu rất quen thuộc.  Tuy vậy, đi tìm chi tiết về nhạc phẩm này thì chỉ thấy tên tác giả người Áo Udo Jürgens, và có lẽ Matt Monro là ca sĩ độc nhất có ghi âm.  Tôi còn nhớ hôm đang ngồi hí hoáy với lời dịch, thì bạn đốc tôi hát nhạc phẩm Hối Tiếc của Trầm Tử Thiêng cho trang mạng LeVuMusic (https://khonglottaimusic.com/2017/11/17/hoi-tiec/).  Nay thì đến phiên tôi phải phiền bạn phần diễn, gọi là trả bữa nhé.  Và nhớ rằng, bạn là người thứ hai sẽ để lại cho đời một ghi âm của bài nhạc tình tứ này.

LV:  Tôi không phải là người thứ hai thâu âm nhạc phẩm này.  Ngoài Matt Monro ra thì chính tác giả Udo Jürgens cũng đã có thâu âm và trình diễn bài này với tựa là Was Ich Dir Sagen Will.  Tuy nhiên tôi cũng lấy làm lạ tại sao nhạc phẩm tình tứ này là ít có người hát đến thế.  Riêng tôi cũng chỉ biết bài này qua những giàn nhạc hòa tấu trước đây.  Nay có dịp thực hiện nó cũng là một cơ duyên đặc biệt.  Với tôi cái thử thách là làm sao mang vào bài một chút cảm của jazz.  Thế nhưng luẩn quẩn trong cái cố gắng jazz hóa này đôi khi cũng là bế tắc.  Thế nên cuối cùng tôi quyết định mặc kệ nó.  Cái cảm của nó tự nhiên sẽ đến.  Jazz cũng vậy.  Không jazz cũng vậy.  Thích là được rồi!


Nhạc Buồn

Nặng nề trong con tim em, im lắng tủi hờn
Thấy trong đôi mắt cay đắng, sao quá xa lạ
Giá như anh đã lên tiếng, em đã không rời
Nhìn em đi lúc ai kia hát câu nhạc buồn

Từng đôi, tay trong tay nhau, lả lướt hoa đèn
Thế nhưng em đã quay bước không nói năng gì
Có ai đã với tay níu, em đã quay lại
Nhìn em trong cánh tay kia.  Ôi nhạc buồn tênh

Mịt mù trong khói u ám, là một thoáng nhìn ra ngay
Ta đã quá thân thiết, đã yêu khi nao mà không hay
Vì sao anh quá kiêu hãnh, em đã một mình thương đau
Cho bước chân chới với em đã lạc vào vòng tay ai

Điều anh vẫn muốn em biết (nhưng) chẳng nói nên lời
Dấu sâu trong đáy tim mãi, như kẻ vô tình
Để nay anh thấy tan nát khi mất em rồi
Vòng tay ai đã ôm em.  Ôi nhạc buồn tênh
Và khi anh mất em yêu, vẫn câu nhạc xưa

The Music Played

An angry silence stayed where love had been 
And in your eyes a look I've never seen 
If I had found the words you might have stayed 
But as I turned to speak the music played

As lovers danced their way around the floor 
I suddenly watched you walk towards the door 
I heard a friend of yours suggest you stay 
And as you took his hand the music played

Across the darkened room the fatal signs I saw 
We'd been something more than friends before 
Well, I was hurting you by clinging to my pride 
He had been waiting and I drove him to your side

I couldn't say the things I should have said 
Refused to let my heart control my head 
But I was made to see the price I paid 
And as he held you close, the music played
And as I lost your love, the music played

Những Thứ Không Đâu

Nhạc & lời: Serge Gainsbourg 
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:   Như tôi đã nói trước đây, Serge Gainsbourg đã từng là một “tôn giáo” của giới trẻ bên Pháp, của một thời.  Ông là một thi sĩ kiêm nhạc sĩ tài hoa, và là nhà đạo diễn cũng như diễn viên điện ảnh.  Riêng về âm nhạc, những bài hát của ông đã được tôn thờ như thánh kinh cho giới trẻ Pháp trong thập niên 50-60 trong lúc xã hội Pháp đang trải qua thời kỳ nổi loạn tư tưởng, song song với hiện tượng Hippie ở Mỹ.
Ces Petits Riens, Những Thứ Không Đâu, cũng giống như những nhạc phẩm khác của SG, đầy dẫy những hình ảnh mới mẻ, những từ ngữ khó nắm bắt, những cách chơi chữ khéo léo của ông ta.  Đây là một bức tranh ấn tượng vẽ bằng chữ và nốt nhạc, và là tâm sự của kẽ thất tình, với những lời trách móc về một cuộc tình không ra gì.
Có lẽ cái ấn tượng này, dễ cảm nhất qua một video clip của chính SG trình bày:

Những Thứ Không Đâu

Thà ta suy tư không không
Còn hơn chẳng suy tư chi
Không đã như thế
Không có thêm bao nhiêu khê
Ta hay bâng khuâng không đâu
Hay ta hãy quên luôn đi
Không vẫn hay đấy
Không vẫn hay hơn nhiều khi

Thà ta suy tư không không
Còn hơn nhớ nhung tương tư
Em có hay biết
Nhưng có không cũng thừa dư
Xem như không thôi
Xem như đã quen lo âu
Đôi thứ em hứa
Đôi thứ không ra gì đâu

Nên đôi ba khi không đâu
Đôi lần không cho ta đâu
Ta rất chắc chắn
Tất cả chẳng phải là bao
Này đây bao nhiêu linh tinh
Gom lại dài thêm hư hao
Bao thứ không đáng
Em đã tặng ta hôm nào

Thà đau thương khi không đâu
Còn hơn sướng vui lung tung
Nước mắt rơi rớt
Em biết bao lâu nay không?
Riêng trong tim em
Con tim trống rỗng im hơi
Ta đã ghen tức
Ta muốn như em vậy thôi

Vài linh tinh như không đâu
Lúc xưa đã trao cho nhau
Em có muốn lấy
Thôi cứ mang đi dùm mau
Riêng ta không mong chi
Ta không muốn chi em đâu
Biết sống bên em
Ta sẽ thêm điên khùng mau

Ces Petits Riens

Mieux vaut ne penser à rien
Que ne pas penser du tout
Rien c'est déjà
Rien c'est déjà beaucoup
On se souvient de rien
Et puisqu'on oublie tout
Rien c'est bien mieux
Rien c'est bien mieux que tout

Mieux vaut ne penser à rien
Que de penser à vous
Ça ne me vaut rien
Ça ne me vaut rien du tout
Comme si de rien
N'était, je pense à tous
Ces petits riens
Qui me venaient de vous

Si c'était trois fois rien
Trois fois rien entre nous
Evidemment 
Ça ne fait pas beaucoup
Ce sont ces petits riens
Que j'ai mis bout à bout
Ces petits riens
Qui me venaient de vous

Mieux vaut pleurer de rien
Que de rire de tout
Pleurer pour un rien
C'est déjà beaucoup
Mais vous vous n'avez rien
Dans le coeur et j'avoue
Je vous envie
Je vous en veux beaucoup

Ce sont ces petits riens
Qui me venaient de vous
Les voulez-vous ?
Tenez ! Que voulez-vous ?
Moi ne veux pour rien
Au monde plus rien de vous
Pour être à vous
Faut être à moitié fou