Cõi Tình

Nhạc: Leonard Bernstein
Lời: Stephen Sondheim
Lời Việt: Lữ Liên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tuần này, tôi xin được giới thiệu nhạc phẩm bất hủ của Leonard Bernstein và  Stephen Sondheim trong vở nhạc kịch West Side Story.  Nhạc phẩm này đã được nhạc sĩ Lữ Liên dịch ra lời Việt vào thập niên 80.  Khánh Hà hát bài này với giàn hòa tấu rất tuyệt.  Tôi cũng nghe nhiều phiên bản jazz rất nhức nhối, nhất là qua giọng ca đặc biệt của Tom Waits. 
Lúc tôi đề nghị với bạn, bạn hơi ngập ngừng.  Có phải tại vì Cõi Tình không phải là original của KeJazz, hay là tại vì bài nhạc mang nhiều nét cổ điển?

LV: Tôi ngập ngừng thật ra không phải vì nét nhạc cổ điển hay không; mà là vì đây là một nhạc phẩm “nặng ký” khó thực hiện với nhiều chuyển biến bất chợt của giai điệu (modulation) không dễ nắm bắt.  May quá tình cờ tôi vớ được tập nhạc của nhạc kịch “West Side Story”, trong đó có nốt nhạc của bài “Somewhere” này.  Mừng như bắt được vàng.  Sau đó chỉ là việc đưa những nét đặc thù của jazz vào trong giai điệu này.  Tuy nhiên những chuyển biến trong bài làm cho nhạc phẩm này khó hát một cách đặc biệt.  Mong rằng bạn hoàn thành được trách nhiệm khó khăn này.

Cõi Tình

Rồi đây, một nơi
Chốn nơi ta tìm ra lối sống tuyệt vời
Chốn nơi ta đền ơn nhau suốt đời
Cõi tình

Một cõi riêng cho mình 
Cõi vui ấm êm thanh bình
Bầu trời xanh và mây trắng im lìm 
Đến với mình, ân tình

Thời chúng ta tới rồi 
Đúng như chúng ta bấy lâu mong đợi
Một thời ta cùng chia với nhau những lời 
Sống cho đời, sống cho người

Ta sẽ về đó
Chốn nơi ta tìm ra lối sống tuyệt vời 
Chốn đó, thôi ta đền ơn nhau mãi trong đời
Cõi tình

Một cõi riêng cho mình
Cõi riêng thiết tha ân tình
Nào cầm tay cùng nhau bước trên đường
Nắm tay rồi là đã tới nửa đường 
Cùng nhau 
Về nơi nào đó

Somewhere

Someday, somewhere
We'll find a new way of living
We'll find a way of forgiving
Somewhere

There's a place for us
Somewhere a place for us
Peace and quiet and open air
Wait for us somewhere

There's a time for us
Someday there'll be a time for us
Time together with time to spare
Time to learn
Time to care
Someday
Somewhere

We'll find a new way of living
We'll find there's a way of forgiving
Somewhere

Khóc Một Giòng Sông

Nhạc & Lời: Arthur Hamilton
Lời Việt: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
LeVuMusic Studio
Photo & Graphics: MarcMarc

NT:  Lần đầu tiên nghe Cry Me a River qua giọng hát của Natalie Cole ngọt và đậm như một lát bánh mousse chocolat, tôi đã thấy mê hồn.  Và mơ ước sẽ có ngày nào được hát nhạc phẩm này theo cách của riêng mình, riêng ra sao thì chưa biết.  Tình cờ anh Ngu Yên gửi tôi bản dịch tiếng Việt.  Cứ như bắt được vàng.

LV: Có nhiều nhạc phẩm phải nghe vài lần mới cảm được, hiếm khi có bài nào vừa nghe câu đầu là người nghe đã bị câu dẫn.  Đối với tôi, “Cry Me a River” chính là nhạc phẩm hiếm có như vậy. Nốt nhạc hát vào quãng 9 trong cung thứ để mở đầu bài đã lập tức tạo nên một áp lực ma mị cho toàn bài.  Khi bạn đề nghị bài này là tôi hưởng ứng ngay.  Nhưng khi bắt tay vào việc tôi mới thấy đây là một bài khó hát.  Cách lên xuống của giai điệu ở đoạn giữa khá khó khăn; nhất là phải len vào đó âm vận bằng trắc của lời Việt sao cho vừa hợp ý, vừa hợp nhạc không phải là việc đơn giản như hát một bài quen thuộc.  Mong bạn thành công với bài này.

NT: Cảm ơn bạn.  Tôi có thể chắc chắn là sẽ có ít nhiều lý thú xảy ra trong phòng thâu, nhất là giữa tôi và bạn, một người chuyên nguyên tắc là bạn, và một người chuyên phá cách là tôi.  Phải cảm ơn anh Ngu Yên đã đem tâm huyết ra dịch bài nhạc này cho một ca sĩ nữ, và tôi phải đổi lời để hát cho đúng… phái.  Nhưng tôi vẫn ghi lại nguyên văn bản dịch của Ngu Yên ở đây.
Một vài điều thích thú đáng ghi nhận. Arthur Hamilton đã tạo ra cụm chữ “cry me a river” qua nhạc phẩm này. Julie London, người đã khuyến khích Hamilton viết nhạc, đã mang nhạc phẩm này lên hàng đầu trong thập niên 50 (tục truyền rằng Cry Me a River bị nhà đạo diễn Jack Webb, lúc bấy giờ là chồng của Julie London, gạt bỏ lúc tuyển chọn nhạc cho phim Pete Kelly’s Blues).
Đoạn nhạc “told me love was too plebeian” vần với “told me you were through with me and” đã được nhiều nhà phê bình cho là những quadruple rhyme hay nhất, cũng như từ ngữ “plebeian” (xoàng xĩnh) là một chữ khó dùng nhưng lại rất đẹp với nhiều hàm ý, nhưng rất tiếc đã mất đi ý nhị khi chuyển ngữ.

Khóc Một Dòng Sông

Nói bây giờ anh cô độc
Từng đêm khóc thương nhớ người
Dù anh vì em khóc than, cũng không làm em hối tiếc
Đã không còn trái tim dành yêu anh.

Nói bây giờ anh hối hận
Vì xưa đã gian dối người
Cho dù giờ đây đớn đau, giấc mơ tình yêu đã hết 
Sẽ không làm đổi thay lòng em.

Ngày xưa anh làm em đớn đau, khi ruồng bỏ em
Mà anh không xót xa lệ rơi.
Làm sao quên, làm sao em quên, những lời đắng cay
Lời anh nói tình yêu đã chán chường
Và anh chẳng còn tiếc thương gì... Rồi

Nói bây giờ yêu em nhiều
Làm sao chứng minh nỗi lòng
Dù như dòng sông khóc em, trái tim tình yêu đã chết
Sẽ không làm đổi thay lòng em

Cry Me a River

Now you say you're lonely
You cried the whole night through
Well, you can cry me a river, cry me a river
I cried a river over you

Now you say you're sorry
For being so untrue
Well, you can cry me a river, cry me a river
I cried a river over you

You drove me, nearly drove me, out of my head
While you never shed a tear
Remember, I remember, all that you said
You told me love was too plebeian
Told me you were through with me and

Now you say you love me
Well, just to prove that you do
Come on and cry me a river, cry me a river
I cried a river over you