Khu Vườn Ngày Đông

• Nguyên tác: Jardin d'Hiver
• Nhạc & lời: Benjamin Biolay & Keren Ann
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Ngô Nhật Trường & Linh Trang
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Hiệp Định Studio (SaiGon)
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

 NT: Bây giờ là tháng Ba, ngày mai là tiết Xuân Phân. Mùa đông đang hấp hối và cây cỏ đang sửa soạn đâm chồi nẩy lộc. Bao nhiêu vết tích của những ngày đông sắp bị nhịp sống xóa dấu. Trong khu vườn, sẽ có đám côn trùng cựa mình rưng rức, sẽ có bầy chim ríu rit gọi nắng sớm, sẽ có những nụ hoa bẽn lẽn mở cánh.

Tôi đoán trong khu vườn nhỏ của Ngô Nhật Trường cũng như vậy. Vì nghe nói có tiếng chim lạ đến gọi anh, giữa tiếng gió và tiếng phong linh, trong tiếng tây ban cầm và lời ca Khu Vườn Ngày Đông

Con chim nhỏ ấy có tên lạ: Linh Trang, tiếng chuông tô điểm cho đời.

Và giữa khu vườn một ngày đông im lặng tĩnh mịch, bất chợt nghe được tiếng gọi thì thầm của mùa xuân như thế thì còn gì thú vị cho bằng.

NNT:  Jardin d’hiver – Khu vườn mùa đông, được viết bởi Benjamin Biolay và Keren Ann. Được giới thiệu lần đầu tiên trong album La Biographie de Luka Philipsen của Keren Ann vào năm 2000 nhưng Henri Salvadore là người đã mang đến sự thành công vang dội cho ca khúc này. Chất giọng trầm ấm, phiêu lãng của Henri Salvadore đã gợi lên đầy đặn những ảnh hình và âm thanh quyến rũ trong không gian của Khu Vườn Ngày Đông.

Tôi đã nghe nhiều phiên bản của nhiều ca sỹ khác nhau, nhưng có lẽ không ai có thể diễn tả Jardin d’hiver hay đến như vậy. Không phải vì là một người hâm mộ mà tôi nói như vậy.  Đôi khi, để hát một bài hát, người nghệ sỹ cũng cần phải có đủ sự trải nghiệm mới có thể khiến người nghe thấm thía. Và tưởng chừng như bài hát là được viết dành riêng cho nghệ sỹ ấy.

Không như tựa đề, Jardin d’hiver không miêu tả khung cảnh của một khu vườn vào mùa đông vắng lặng. Mà khơi gợi những hình ảnh ngược lại, qua dòng hồi tưởng của người nhạc sỹ. Đó là những quãng thời gian đẹp đẽ. Mùa đông ở đây, sự yên tĩnh của khu vườn không người ở đây, là sự trôi chảy, đổi thay của thời gian. Trong sự lạnh lẽo của mùa đông trong tâm tưởng, những kỷ niệm dấy lên. Tình nhân ôm ấp lấy. Vừa gần nhưng cũng vừa xa vời

Je n'en peux plus de t'attendre
Les années passent
Qu'il est loin l'âge tendre
Nul ne peut nous entendre

Tôi chẳng còn đợi em được nữa
Năm tháng trôi qua
Ngày thần tiên đã xa
Không ai còn có thể nghe thấy chúng ta được nữa

Tôi nghe Henri Salvadore lần đầu tiên cách đây chừng 10 năm. Album Chambre Avec Vue. Trong đó có bản này. Tôi vẫn còn mê đến bây giờ. Trong đêm nhạc mùa đông năm ngoái, tôi đã chọn Jardin d’hiver để hát.

Tôi đề nghị với Linh Trang để hát cùng. Đã lâu chúng tôi không có dịp chơi nhạc cùng nhau. Nay tôi có một quán nho nhỏ nên gọi anh em lại với nhau. Có Văn Trung chơi tây ban cầm. Sau đêm đó, chúng tôi thấy chưa đã nên lại quyết sẽ đi thâu làm kỷ niệm. Tôi gửi bản thâu nhờ anh Vũ mix giùm. Không ngờ anh Vũ đề nghị 2 đứa thâu thêm phiên bản tiếng Việt mà anh Thảo đã đặt lời từ lâu. Nhân duyên đẹp đẽ, Linh Trang lần đầu tiên được giới thiệu tới các thính giả của Kẻ Jazz.

NT: Xin đón chào Linh Trang.  Thêm rằng, Linh Trang và Ngô Nhật Trường là hai giọng hát quen thuộc của Câu Lạc Bộ Nhạc Pháp tại Sài Gòn.  Rất hân hạnh được giới thiệu với bạn bè của KẻJazz nhạc phẩm Jardin d’hiver với Ngô Nhật Trường và Linh Trang.

Khu Vườn Ngày Đông

Thèm một chút vầng dương sớm hồng
Rèm thưa nắng, trà thơm ngát nồng
Hình đen trắng bờ xa gió lộng
Khi giữa khu vườn đông rộng

Thèm ánh sáng mỏng manh cuối trời
Thành phố ấy nơi đâu xa vời
Và mơ ước vài giây đổi dời
Khi giữa khu vườn không người

Vạt áo lấm tấm dưới cơn mưa trong ngày đông
Phím tay lướt nhanh, biết đâu ai mà chờ mong
Ngày tháng thấp thoáng, ước mơ xưa nay còn không?
Giữa thinh lặng, chút âm thầm

Thèm nghe tiếng nhịp chân vũ trường
Và một thoáng nhìn trên phố phường
Lời thân thiết gửi nhau cuối đường
Khi giữa khu vườn đông buồn

Cà-phê đắng ngoài sân giữa ngày
Thèm hong nắng cạnh con nước đầy
Rồi ta sẽ hôn nhau chớ ngại
Khi giữa khu vườn đông này

Jardin d’hiver

Je voudrais du soleil vert
Des dentelles et des théières
Des photos de bord de mer
Dans mon jardin d'hiver

Je voudrais de la lumière
Comme au Nouvelle Angleterre
Je veux changer d'atmosphère
Dans mon jardin d'hiver

Ma robe à fleurs sous la pluie de novembre
Tes mains qui courent, je n'en peux plus de t'attendre
Les années passent, qu'il est loin l'âge tendre
Nul ne peut nous entendre

Je voudrais du Fred Astère
Revoir un Latécoère
Je voudrais toujours te plaire
Dans mon jardin d'hiver

Je veux déjeuner par terre
Comme au long des golfes clairs
T'embrasser les yeux ouverts
Dans mon jardin d'hiver



Đêm Trời Sao

• Nguyên tác: Vincent (Starry, Starry Night)
• Nhạc & lời: Don McLean
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Quý Anh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Terre Media Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Tranh: Vincent van Gogh
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Bỗng một ngày, bạn bảo tôi, dịch dùm bài Starry, Starry Night đi.  Đây là một bài nhạc mà tôi thuộc lòng giai điệu nhưng chẳng bao giờ biết lời.  Phần lớn là vì một thời nào đó, bài nhạc này rất là thịnh hành trong… elevators. 

Bạn nhờ thì tôi làm.  Rồi mới khám phá cái tên Starry Night là tên tầm bậy.  Tác giả Don McClean viết ca khúc tribute này cho nhà danh họa Vincent Van Gogh, và đã đặt tên Vincent cho bài nhạc.  Chỉ vì câu mở đầu là “Starry, starry night” mà nhiều người đã tiện miệng gọi bừa như vậy.

Van Gogh cũng là một họa sĩ mà tôi rất yêu thích từ thuở mới lớn.

Nói về Van Gogh thì phải nhắc đến những nét đặc thù trong ngôn ngữ hội họa của ông ta; những dấu chấm, những đường xoắn, những tảng màu vàng.  Lời đồn rằng, ông mang bệnh vertigo (chóng mặt kinh niên) nên những gì ông thấy đều hiện ra một cách méo mó.  Ở gần cuối thời kỳ Ấn tượng (Impressionism) tại Âu châu, bị ảnh hưởng của trường phái này, những phệt màu của ông xuất hiện theo những đường cong xoắn xít trên vải bố.  Thêm lời đồn rằng ông rất nghiện uống rượu absinthe, và độc tố trong rượu này đã làm ông thấy thế giới đều nhuộm một màu vàng.  Cũng có người nói vì chất digitalis trong thuốc chữa bệnh kinh phong làm từ cây hoa mao địa hoàng (foxglove) đã gây ảnh hưởng loạn sắc cho thị giác.  Một điều chắc chắn rằng, ông bị bệnh tâm thần và đã phải vào điều dưỡng trong viện ở Arles.  Ông tự kết liễu đời mình vào lúc ba mươi bảy tuổi, để lại cho nhân loại gần cả ngàn bức tranh.

Ca khúc Vincent đã được viết dựa trên nhiều bức tranh của Van Gogh, trong đó có Starry Night.  Lời ca cũng nói lên nỗi cô độc và niềm tuyệt vọng mà cả Van Gogh và McLean đều từng cưu mang.

Trước khi chuyển dịch ca khúc Vincent, tôi đã xem lại những bức họa tôi cho là có liên quan đến bài nhạc.  Từ ngữ đa phần nhuốm màu sắc mà Van Gogh đã dùng, cũng như những nét cong, đường xoắn được dùng để kết cấu cảm giác của mặt tranh.

Tôi rất cảm ơn Quý Anh, theo lời đề nghị của bạn, đã hát ca khúc này.  Chất giọng của QA mang thần thái của một điều gì rất cao quý, như tấm lòng của người họa sĩ tài hoa nhưng bạc mệnh.

Khi ca khúc này được phát hành, tôi xin nhắn rằng tại Museum of Fine Art Houston đang triển lãm đối chiếu tranh của hai họa sĩ Vincent Van Gogh và David Hockney từ cuối tháng hai cho đến tháng sáu, 2021.  Nếu đang có mặt tại Houston, các bạn nên ghé ngang để có dịp thưởng lãm một số bức tranh được nhắc đến trong ca khúc Đêm Trời Sao.

Đêm Trời Sao

Trời đầy sao, xanh thẫm
Cuốn trong mây màu lam khói mờ
Giấc khuya đêm Hè, ai thẩn thờ
Ánh mắt xuyên sâu hồn tôi chạm vùng u tối

Chập chờn cây in bóng
Nhánh khô nâu cùng hoa bướm vàng
Gió nhấp nhô hạt nắng khẽ khàng
Loáng thoáng lay sắc màu một trưa nao chớm Đông

Giờ tôi mới nhận ra
Điều mà anh muốn hoài nhắn tôi
Bao giấc mơ như điên dại cuốn xoay anh
Giờ từng giờ không phút nghỉ ngơi
Nhưng ai có nghe đâu? Âm thầm bao phiến màu
Là lời anh nhắn về sau.

Trời ngập sao đêm trắng
Hướng dương trong bình ươm nắng vàng
Sắc mây pha hoàng hôn tím nhạt
Mắt đăm chiêu nhìn dòng thời gian xanh men biếc

Rồi màu kia thay sắc
Lúa ban mai, hạt hổ phách trằn
Nếp da nhăn, sầu lên vết hằn
Dưới tay anh chỉ còn niềm yêu thương chứa chan

Giờ tôi mới nhận ra
Điều mà anh muốn hoài nhắn tôi
Bao giấc mơ như điên dại cuốn xoay anh
Giờ từng giờ không phút nghỉ ngơi
Nhưng ai có nghe đâu? Âm thầm bao phiến màu
Là lời anh nhắn người sau.

Tình đời cho lắm vết thương,
Lời trần tình không hối tiếc.
Rồi khi tan hết bao hy vọng, chỉ còn anh,
Giữa đêm muôn ngàn sao,
Đã quyên sinh như khi đôi tình nhân chia ly.
Nhưng anh biết không anh, từ ngàn xưa
Nhân thế vẫn luôn quay lưng ơ hờ
Trước những tâm tư lạ thường.

Trời mờ sao, u tối
Bức tranh treo hành lang vắng người
Những chân dung, từng đôi mắt còn
Dõi theo nhân gian ngàn đời không sao quên lãng

Tựa người lạ mặt ta chưa biết
Dáng dấp tả tơi, và lòng trăm mối sầu
Những đóa hoa rơi (sậm) màu như huyết bầm
Cánh nát tan trên một nền tinh khôi tuyết băng

Giờ tôi mới thấy ra
Điều mà anh vẫn hằng thiết tha
Là những say đắm như điên loạn bám theo anh,
Là từng giờ mong phút thoát xa
Nhưng nhân thế đã quên anh, còn ai đoái hoài,
Đành mang theo vô thinh lắng…

Vincent (Starry, Starry Night)

Starry, starry night
Paint your palette blue and gray
Look out on a summer's day
With eyes that know the darkness in my soul

Shadows on the hills
Sketch the trees and the daffodils
Catch the breeze and the winter chills
In colors on the snowy linen land

Now I understand
What you tried to say to me
How you suffered for your sanity
How you tried to set them free
They would not listen, they did not know how
Perhaps they'll listen now

Starry, starry night
Flaming flowers that brightly blaze
Swirling clouds in violet haze
Reflect in Vincent's eyes of china blue

Colors changing hue
Morning fields of amber grain
Weathered faces lined in pain
Are soothed beneath the artist's loving hand

Now I understand
What you tried to say to me…

For they could not love you
But still your love was true
And when no hope was left inside
On that starry, starry night
You took your life, as lovers often do
But I could've told you Vincent
This world was never meant for
One as beautiful as you

Starry, starry night
Portraits hung in empty halls
Frame-less heads on nameless walls
With eyes that watch the world and can't forget

Like the strangers that you've met
The ragged men in ragged clothes
The silver thorn of bloody rose
Lie crushed and broken on the virgin snow

Now I think I know
What you tried to say to me
And how you suffered for your sanity
And how you tried to set them free
They would not listen, they're not listening still
Perhaps they never will