Khi Đã Có Em Yêu Ta

• Nguyên tác: I've Got My Love to Keep Me Warm
• Nhạc & lời: Irving Berlin
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Triệu Vinh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: NTV Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Đã khá lâu, trang KẻJazz đã đi vòng vo từ nhạc oldies/pop, đến folks, blues, và ngay cả cổ điển hoặc bán cổ điển.  Thi thoảng mới trở lại với một bài nhạc jazz.  Phải chăng KẻJazz đã đi lạc?

Trong bài thơ Nửa Thế Kỷ Về Thăm Bí Mật, anh Ngu Yên viết … chuyện làm người đi hướng nào cũng lạc. Thật vậy, trong đời sống, thường đi hướng nào thì cũng… lạc đường, kể gì đến Jazz.

Đã có một bằng hữu yêu thích nhạc jazz và mong mõi KJ cho đăng tải nhiều nhạc jazz hơn, nhưng phải nói là nhạc jazz đã kén người nghe mà cũng rất kén người hát. 

Ca khúc I Got My Love to Keep Me Warm của tuần lễ này, tôi đã từng say mê qua giọng hát khác thường của Billie Holiday.  Có điều gì thật quyến rũ trong cách hát của bà ấy.  Theo tôi hiểu, âm vực của bà không nhiều.  Kỷ thuật thanh nhạc của bà thì tàm tạm.  Nhưng điều làm cho tiếng hát bà nỗi bật là sự đồng điệu với những ca khúc bà hát.  Bà hát như thể những ca khúc ấy đã được viết riêng cho bà.  Từ cách hành âm, cách ngắt chữ, những đột xuất trong giai điệu, bà hoàn toàn để cảm nhận nhất thời dẫn dắt đưa đẩy.  Không những vậy, cả những người nhạc sĩ chơi chung với bà cũng đều có sự đồng cảm bén nhạy; họ đã nương theo nhau, tạo dựng một tác phẩm nhất thời, và không bao giờ lập lại được.

Cái đồng cảm đồng điệu này chính là cái khó khăn cho người hát nhạc jazz.  Không có nó thì cứ như kẻ… đi lạc.

Và tuần này, may thay, bài nhạc jazz kinh điển lại đến với trang KJ qua tiếng hát của Triệu Vinh, một tiếng hát sành điệu và sâu đậm của một người nghệ sĩ chân thật.

LV: Giữa tôi và bạn có cái cười ngầm với nhau (inside joke) về chuyện khó nghe của nhạc jazz: Đôi lúc nghe mà không hiểu mình nghe cái gì. Không biết có phải nhạc đánh trật hay không mà sao khó nghe thế. Cho nên có khi nghe như thấy đánh sai, hát lạc nhưng không dám chắc lắm vì sợ có thể là vì mình chưa đủ “trình độ” để hiểu nhạc jazz. Vì thế nếu có khi chúng tôi hát lạc hoặc đàn sai thì cứ cãi biến là đánh nhạc “jazz” là xong.  

Có ngờ đâu vẻ luận điệu này khá ăn rơ với cái chuyện đi lạc của anh Ngu Yên.  Cho nên nếu NY nói làm người  đi lạc là chuyện dĩ nhiên thì tôi xin có nhận định: chơi nhạc, nhất là nhạc jazz với KJ, chắc chắc là có chơi lạc. 

May sao là lần này bài jazz “chơi lạc” tuần này được chuyên chở bởi Triệu Vinh, người ca sĩ vừa chân thật, “tay” thật lại vừa có giọng ca vừa thật lại vừa chuẩn.

Khi Đã Có Em Yêu Ta

Dù tuyết trắng ngập trời, dù gió lốc tơi bời
Riêng ta đâu màng chi giông tố
Bão tuyết thâu đêm, nhưng có chi lo âu
Khi ta đã có em yêu cạnh ta

Đã biết bao lâu rồi đâu bão tuyết như vậy
Long lanh muôn giọt băng buốt giá
Giá buốt mênh mông, nhưng có chi lo âu
Khi ta đã có em yêu cạnh ta

Chẳng cần chi áo khoác ấm, tuốt nốt cặp găng
Ta không hề chi đêm nay, vì tình yêu rực cháy

Lửa đốt trái tim này. Lửa bốc cháy đêm ngày
Trời đông đâu làm ta nao núng
Bão tuyết ngập trời nhưng có chi lo âu
Khi ta đã có em yêu cạnh ta

I Got My Love to Keep Me Warm

The snow is snowing, the wind is blowing
But I can weather the storm
What do I care how much it may storm
I've got my love to keep me warm

I can't remember a worse December
Just watch those icicles form
What do I care if icicles form
I've got my love to keep me warm

Off with my overcoat, off with my gloves
I need no overcoat, I'm burning with love

My heart's on fire, the flame grows higher
So I will weather the storm
What do I care how much it may storm
I've got my love to keep me warm

Nếu Tháng Mười Hai

• Nguyên tác: If We Make It Through December
• Nhạc & lời: Merle Haggard
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Tôi nhớ một câu của nhà văn Toni Morrison.  Trong thời điểm khó khăn, người nghệ sĩ không bao giờ chọn giữ im lặng.  Đây chính là lúc họ phải làm việc.  Không phải là lúc dành cho đau khổ, không có chỗ cho tự thương hại, không cần nhịn nhục câm lặng, không co mình sợ hãi.  (In the time of dread, artists must never choose to remain silent.  This is precisely the time when artists go to work.  There is no time for despair, no place for self-pity, no need for silence, no room for fear.)

Bài thơ Khờ Quá, Sao Chịu Làm Lạc Đà của anh Ngu Yên có câu:  Những tổn thương thâm sâu bên trong trở thành kho tàng cho sáng tạo.

Sự khó khăn nào cũng gây tổn thương, chỉ có ít hay nhiều, phiên phiến hay sâu lút.  Từ những vết thương đó, sáng tạo nảy mầm.

Năm 1973, Merle Haggard đã viết ca khúc If We Make It Through December, và nó đã nhanh chóng trở thành một tâm ca của những người đang sống trong cảnh khốn cùng.  Nó nói lên tâm tình của một tầng lớp xã hội dường như không ai muốn ngó ngàng lưu tâm.  Một món quà Giáng Sinh đến từ cảm nhận nỗi khốn khổ, từ một người nghệ sĩ đến với những kẻ lầm than.

Năm trước, tôi vô tình nghe được bài hát này qua một người ca sĩ rất trẻ tuổi, Phoebe Bridgers.  Bản hòa âm rất hiện đại, rất monotone, rất ảm đạm, biểu tượng sự nghèo nàn.  Và tiếng hát của cô thật nhẹ như lời tự sự. Thật đầy ám ảnh. 

Năm nay, bạn muốn trở lại với một nền nhạc gần với nguyên tác hơn.  Tiếng nhạc mang nhiều âm hưởng blues như lời than thở của một kẻ đang âm thầm rơi vào hố sâu của túng thiếu nghèo khốn. 

Now I don’t mean to hate December
It’s meant to be the happy time of year
And my little girl don’t understand
Why daddy can’t afford no Christmas gift…

(Chẳng có ý gì ghét tháng mười hai
Đáng lẽ đây là thời gian hạnh phúc nhất trong năm
Và đứa con gái nhỏ chưa hiểu được
Vì sao ba nó không thể mua nỗi món quà Giáng Sinh)

Có lẽ Merle Haggard đã rơi những giọt lệ khi ông viết những lời ca ấy.

Nếu Tháng Mười Hai

Chỉ mong chóng đến cuối năm nay thì
Có lẽ mới hết bao xót xa đời cay đắng
Vào ngay lúc giá băng nhất trong mùa
Lòng lo lắng khi thấy quanh đây ngập đầy tuyết trắng

Chỉ mong đến phút hết cơn cơ cùng
Nung nấu ý nghĩ sẽ tìm đến nơi trời ấm áp quanh năm
Ngay như nếu xứ California
Cầu mong chóng đến cuối năm may ra được bình an

Việc vừa mất cách đây mới đôi ngày
Vào ngay lúc khốn khó nối tiếp nhau dồn dập đến
Dù gắng sức bao lâu nay ngày đêm
Vì mong muốn có ngày lễ cho gia đình êm ấm

Nào đâu phải không thích Giáng Sinh về
Giây phút hạnh phúc nhất cho bầy con nít
Mà con bé quá ngây thơ chưa hiểu được
Vì sao năm nay Giáng sinh không ai được vui

If We Make It Through December

If we make it through December
Everything's gonna be all right I know
It's the coldest time of winter
And I shiver when I see the falling snow

If we make it through December
Got plans to be in a warmer town come summer time
Maybe even California
If we make it through December we'll be fine

Got laid off down at the factory
And their timing not the greatest in the world
Heaven knows I been workin' hard
I wanted Christmas to be right for my girl

Now I don't mean to hate December
It's meant to be the happy time of year
And my little girl don't understand
Why daddy can't afford no Christmas gift