Vĩnh Biệt

• Nguyên tác: Vĩnh Biệt
• Nhạc & lời: Gordon Jenkins
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Tôi không biết vì lý do gì khiến tôi say mê nhạc phẩm này đến độ trong vòng 2 tiếng đồng hồ, tôi đã hoàn tất đa số phần dịch.  Tôi hí hửng gửi bạn.  Bạn cho bài vào ngăn kéo.  Tôi hỏi.  Bạn ầm ừ, “Không hứng”.  Tôi bảo, “Đấy là lời từ biệt của nhạc sĩ Gordon Jenkins cho người vợ vừa qua đời lúc ấy.  Chuyện đời sầu não đã làm tôi yêu thích nó.”  Bạn khẳng định, “Tôi không sầu não gì ráo trọi.”  Thật là mất hứng.
Thế rồi một tuần sau đó, bản hòa âm hiện lên trong điện thư cho tôi.

LV:  Tựa đề bạn dịch là “Vĩnh Biệt” khiến tôi không thể không dựng lên đoạn đầu bài thật rền rĩ, đầy kịch tính.  Khiến tôi liên tưởng đến cái gọi là Greek tragedy!  Dằn vặt, đau khổ, éo le!  Hợp âm cũng được xử dụng để tạo nên những âm ba trái ngược nhau. Đoạn điệp khúc được chuyển qua chủ âm trưởng mang đến một mầu sắc mới cho bài, như một cách giải tỏa áp lực nặng nề của đoạn đầu.  Đây không là một bài dễ nghe!

NT:  Tôi nghĩ nhạc Jazz đã là nhạc không dễ nghe.  Đã không theo khuôn khổ bình dị, lại thích gieo những giai điệu lạ, chơi vơi, lạc lõng.  Nhưng cũng hiểu, những chơi vơi lạc lõng này đã cho ta cái ấn tượng cần thiết để chuyên chở tâm tình của ca khúc.  Nghe xong, ta vẫn văng vẳng trong tâm tư chính vì những ấn tượng ấy.
Năm đã cùng.  Tháng đã tận.  Thì đây cũng là một lời chào cuối năm, đưa tiễn 2016 vào quá khứ cùng những lo âu buồn khổ.  Vĩnh biệt 2016.

Vĩnh Biệt

Làm sao anh quên em được?
Làm sao quên bóng dáng em?
Làm sao khi ta đã
Ước nguyện tự ngày nao
Mãi hoài mình yêu nhau
Dù bao nhiêu đổi thay
Thề rằng mình chẳng khi nao
Xa nhau

Nhưng thôi bao nhiêu năm tháng
Nay đã phai nhoà, đổi thay
Còn gì mà quyến luyến
Nói câu giã từ không nuối tiếc
(Cho) dứt ân tình

Rồi ta sẽ còn sống còn
Rồi ta rẽ bước riêng tư
Đường lên cao em đi đó
Lối anh về chìm vực sâu
Cuối cùng, giờ từ ly
Đừng mang theo niềm đau
Nụ hôn này nhớ cho nhau
Chia tay

Good-Bye

I'll never forget you
I'll never forget you
I'll never forget how we promised one day
To love one another forever that way
We said we'd never say
Good-bye

But that was long ago
Now you've forgotten, I know
No use to wonder why
Let's say farewell with a sigh
Let love die

But we'll go on living
Our own way of living
So you take the high road
And I'll take the low
It's time that we parted
It's much better so
But kiss me as you go
Good-bye

Ngày Đông Trắng

• Nguyên tác: White Christmas
• Nhạc & lời: Irving Berlin
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Năm trước, tôi dịch bài White Christmas như một thử nghiệm.  Một bài nhạc rất ngắn, gọn gàng.  Lời lẽ trong sáng và giản dị.  Tuy vậy, tôi vẫn cảm thấy mình chưa làm rõ nét ngậm ngùi của một kẻ xa nhà luôn hoài mong ngững ngày vui nhỏ bé trẻ thơ.  Đọc đi đọc lại lời Việt, tôi vẫn không hiểu điều gì đã thất thoát đi khi mình cố vẽ lại một tâm cảnh Âu Tây bằng ngôn ngữ Việt.

LV: Không phải là kẻ “văn chương lưu loát”, “xuất khẩu thành thơ”, cho nên chuyện bình phẩm cách dịch thuật của bạn là chuyện tôi chẳng màng.  Tuy nhiên, theo cảm nhận của kẻ làm hòa âm, tôi vẫn luôn kiếm tìm, dù trong vô thức, cái hài hòa, khăng khít giữa những hình ảnh mà lời nhạc gợi lên và ý nhạc của giai điệu.  Nếu đạt được mục đích đó, tôi nghĩ, những rườm rà về ngôn từ khác trở nên vô nghĩa.  Tôi cho rằng cách bạn dịch bài này đã thành công trong việc đưa tôi đến tâm cảnh của một mùa đông trắng xóa.

NT:  Trong cuốn “Ý Thức và Dịch Thuật” tác giả Ngu Yên có nêu ra vấn đề của phong tục & văn hóa.  Có những câu nói của Mỹ có thể tạm dịch bằng một câu tương xứng trong tiếng Việt, ví dụ như “life hanging by a thread” có thể tạm dịch là “mạng sống treo sợi chỉ mành”…  Tuy vậy, tôi thường nghĩ đến cái không khí, cái thời điểm của bài nhạc là điều chính yếu trong sự lựa chọn ngôn từ, ví dụ như khi ta nói đến “điện tín” (telegraph) thì ta đã mường tượng ra thời ‘40 hoặc ’50, hoặc “sleigh bells” (chuông xe trợt tuyết) nhắc ta đến ông già Noël.  Có lẽ vì sự ngắn gọn và xúc tích trong lời nhạc của Irving Berlin đã không dư chỗ cho tôi dài dòng luộm thuộm gầy dựng những hoài cảm không quen thuộc, nhưng cũng vì thế đã làm mất đi ít nhiều xúc cảm của tác giả chăng?
Lại một lần nữa, một nhạc phẩm đã xuất hiện trên trang của LeVuMusic đăng lại ở đây như một lời chúc mùa Đông.

Ngày Đông Trắng

Tôi vẫn mơ hoài ngày đông xa xôi
Một đêm đông tuyết rơi bay ngập trời
Từng hàng cây trơ băng giá
Với bầy trẻ lặng ngóng
Tiếng chuông réo vang trên trời xa

Tôi vẫn mơ về ngày đông xa xôi
Và từng dòng chúc Giáng Sinh cho người
"Nguyện cầu bên nhau bao đêm thánh bình an
Và ngày đông một mầu trắng ngập trần gian"

White Christmas

I'm dreaming of a white Christmas
Just like the ones I used to know
Where the treetops glisten and children listen
To hear sleigh bells in the snow

I'm dreaming of a white Christmas
With every Christmas card I write
May your days be merry and bright
And may all your Christmases be white