Chợt Nhìn Thấy Bạn Mình Khóc

• Nguyên tác: Voir un ami pleurer
• Nhạc & lời: Jacques Brel & Francois Rauber
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ, Ngô Nhật Trường, Quý Anh, Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: (nhiều phòng thâu)
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Jacques Brel mất vào năm 1978 lúc 49 tuổi.  Mười năm trước đó, ông đã ngưng đi lưu diễn, và cũng chẳng cho ra một ca khúc nào mới.  Mãi cho đến năm 1977, ông bất chợt cho phát hành album cuối, trong đó có ca khúc Voir un ami pleurer này.

Voir là một ca khúc không có câu chuyện.  Lời ca như một stream of consciousness, một dòng ý thức.  Những hình ảnh chứa đầy cảm xúc của những bất mãn trong đời sống, nối tiếp nhau liền lạc không ngưng.  Từ chiến tranh cho đến tiền bạc cho đến tình người, ông vạch ra những mối thương tâm, những giá trị không  có thật, những lầm than của kiếp sống. 

Nhưng rồi khi ông chợt nhìn thấy một người bạn khóc…

Ông không nói tiếp.  Ông không có câu trả lời.  Câu hát chợt dứt ngang, tuy nốt nhạc đã trở về chủ âm như đã kết thúc.

Tôi nghe bản nhạc này ông hát vào thời kỳ trước khi mất, có lẽ vào lúc đã biết mình bị ung thư phổi.  Ông hát thật từ tốn,  Giọng hát không cường điệu, không màu mè.  Tiếng piano rơi đều đặn như tiếng mưa, không hối hả, không nhiêu khê.

Ông hát chỉ vừa đủ để cho người nghe lặng theo trong suy tư.

Chợt Nhìn Thấy Bạn Mình Khóc

Dĩ nhiên chiến tranh vẫn còn tiếp diễn hoài
Trái tim đã khô khan rồi âm điệu
Bao anh em xưa sao nay đi đâu rồi?
Bao cơn mơ xưa tan trong đêm dài

Dĩ nhiên vẫn hay bạc tiền là vô vị
thế nhưng sao nghe đắng vị vô hình?
Chân đi đôi khi nát hoa ven đường
Nhìn bạn lệ nhòa lòng mình rưng rưng

Dĩ nhiên đã quen trong trò thua thắng này
Phút giây sau cùng chỉ còn chấp nhận
Khi vai buông xuôi, khi đầu đã cúi gục
Nhưng đôi chân kia vẫn như trời trồng

Dĩ nhiên giai nhân vẫn thường hay vô tình
Có con chim mang vết đạn trên mình
Nhưng khi con tim đã rụng cánh rồi
Nhìn bạn lệ nhòa mà lòng chơi vơi

Dĩ nhiên phố quen sao giờ đây tiêu điều
Trẻ con hôm nay trông ngoài năm chục
Bơ vơ lang thang đi quanh co vô định
Mang trong con tim nỗi đau vô hình

Dĩ nhiên tháng năm trôi hoài như bất tận
Chuyến xe mang thêm bao người chết chìm?
Mang đi luôn bao nhiêu năm hy vọng
Nhìn bạn lệ nhòa mà lòng ưu tư

Dĩ nhiên tấm gương soi hình dung rất thật
Biết đâu trong tâm bao điều nghi ngại
Bao nhiêu hoang mang, bao nhiêu cang trường
Như ngọn nến rơi bao giọt ngắn dài

Vẫn tin anh em ta cùng chung kiếp người
Có chi đâu cho ta hoài kinh ngạc
Khi dao đâm sâu, con dao bạc tình?
Nhìn bạn lệ nhòa lòng thật khôn nguôi.

Voir un amie pleurer

Bien sûr il y a les guerres d'Irlande
Et les peuplades sans musique
Bien sûr tout ce manque de tendres
Il n'y a plus d'Amérique

Bien sûr l'argent n'a pas d'odeur
Mais pas d'odeur vous monte au nez
Bien sûr on marche sur les fleurs
Mais Voir Un Ami Pleurer

Bien sûr il y a nos défaites
Et puis la mort qui est tout au bout
Nos corps inclinent déjà la tête
Étonnés d'être encore debout

Bien sûr les femmes infidèles
Et les oiseaux assassinés
Bien sûr nos cœurs perdent leurs ailes
Mais Voir Un Ami Pleurer

Bien sûr ces villes épuisées
Par ces enfants de cinquante ans
Notre impuissance à les aider
Nos amours qui ont mal aux dents

Bien sûr le temps qui va trop vite
Ces métros remplis de noyés
La vérité qui nous évite
Mais Voir Un Ami Pleurer

Bien sûr nos miroirs sont intègres
Ni le courage d'être juifs
Ni l'élégance d'être nègres
On se croit mèche on n'est que suif

Et tous ces hommes qui sont nos frères
Tellement qu'on n'est plus étonnés
Que par amour ils nous lacèrent
Mais Voir Un Ami Pleurer

Người Tình Guitar

• Nguyên tác: Johnny Guitar
• Nhạc & lời: Victor Young & Peggy Lee
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Mỗi năm, cứ khoảng giữa tháng hai là tôi lại thấy chợ búa bày hàng tùm lum, nào là kẹo sô-cô-la bọc trong giấy bạc màu đỏ màu hồng, nào là những chai rượu săm-banh đủ hạng đủ kiểu, nào là những bó hoa hồng đủ sắc đủ mùi.  Chỉ có một điều là tôi ngạc nhiên nhứt là giá hàng tự nhiên vọt lên hơn giá cả bình thường.

Thì mới nhớ ra là cái ngày lễ Valentine.  Lễ Tình Nhân.

Thiệt không hiểu từ lúc nào cái ngày lễ này đã chi phối đời sống thường nhựt của mình như vậy.  Không nhớ mua một bó hoa thì cũng không thua gì quên quà sinh nhật vợ.  Quên một lần là mang họa suốt đời…

Mà thiệt tình, theo truyền thống và văn hóa Việt thì đâu có mắc mớ gì.

Lễ Tình Nhân này, bắt nguồn từ thời La Mã.  Thời đó, lễ hội Lupercalia được tổ chức linh đình từ ngày 13 đến 15 tháng Hai, tôn thờ thần Faunus, một vị thần của fertility.  Trong buổi lễ này, họ sẽ tế thần bằng một con dê để cầu sinh sản và một con chó để thanh tẩy.  Sau đó miếng da dê sẽ được ban cho phụ nữ để giúp họ có được nhiều con cái, và cũng cho những cánh đồng để tăng phần sản xuất.

Vào thế kỷ thứ Năm, Đức Giáo Hoàng Gelasius I ban lệnh thay thế lễ Lupercalia bằng lễ tưởng niệm Thánh Valentine.  Tương truyền rằng Thánh Valentine là một linh mục; ông đã chống lại lệnh cấm kết hôn cho những người đàn ông trẻ dưới thời Hoàng Đế Claudius II.  Nhưng ông đã bí mật thực hiện những đám cưới cho các binh sĩ.  Khi bị phát hiện, ông đã bị bắt giam rồi hành quyết vào ngày 14 tháng Hai năm 269 AD.  Cũng theo truyền thuyết, ông đã gửi một lá thơ từ giã và ký ở cuối thơ: From your Valentine.  Đó là nguồn gốc của viết thơ tình Valentine.

Theo thời gian, truyền thống thay đổi từ một ngày để ca ngợi tình yêu, rồi từ tặng hoa, cho kẹo bánh, viết thiệp, đến tặng nhau những vật giá trị hơn như nữ trang… tất cả đều được tổ chức thật quy mô.

Valentine đã bị những nhà tài phiệt bắt cóc.

Sau gần 8 năm hoạt động, KẻJazz vẫn còn nghèo kiết xác, nên chỉ biết gửi đến các bằng hữu một ca khúc về tình yêu, Johnny Guitar, như một món quà tặng cho ngày hôm nay.

(Ca khúc này năm xưa hình như nhạc sĩ Huỳnh Anh hay Văn Phụng đã viết lời dưới tựa đề Đàn Trong Đêm Vắng và đã được rất nhiều ca sĩ thu thanh.  Tôi không tìm ra được bản chính nên bạn nào biết thì cho chúng tôi hay nha.  Xin cảm ơn trước.)

LV: Tôi cũng ớn nhất là ngày Valentine trong tất cả những ngày “lễ” được chế ra trong năm. Đi chợ thì đông nghẹt, giữ chỗ cho nhà hàng thì hết chỗ. Ai cũng hối hả phải làm cái gì đó cho “ý nghĩa”, nếu không thì sợ bị “mất điểm”, bị cho là “thiếu ân cần, thiếu ưu ái” với người quan trọng kia của mình. Thấy “cải lương” quá chịu không được!

Ngay cả KJ cũng bị ảnh hưởng một thời gian khá lâu. Trước đây cứ mỗi độ Valentine thì phải moi bài My Funny Valentine ra xào đi xào lại. Riết rồi tôi cũng hết ý luôn. Năm nay tôi quyết định chẳng mặc gì đến nhạc cho Valentine. Bài Người Tình Guitar này chỉ là ngẫu nhiên trùng hợp. Đang thiếu bài cho lên thì thấy bạn đã dịch xong bài nhạc ngắn ngủi, quen thuộc này nên tôi dàn dựng xong ngay để gửi cho bạn. Tới ngày hôm sau thì bạn đã thâu xong một cách êm xuôi. Tự nhiên có một bài hát thật tình tứ về người tình cho trình làng đúng dịp Valentine. Âu cũng là cái duyên.

Người Tình Guitar

Đàn thêm đi nhé, đừng ngưng tay phím, hỡi Johnny
Dù trời buốt giá, tình anh sưởi ấm trong lòng
Ta vẫn mãi luôn là kẻ si mê tiếng đàn
Những phím sắt như cột thắt linh hồn ta
Buông phím đi anh, tay phím Johnny

Giờ còn nơi đây , rồi mai xa vắng, ta vẫn yêu
Dù lòng cay đắng, lời anh luôn mãi ân cần
Sẽ chẳng có bao giờ nữa, ngay trên cõi đời
Tiếng réo rắt kêu gào khiến cho lệ rơi
Buông phím đi anh, Johnny Guitar

Johnny Guitar

Play the guitar, play it again, my Johnny
Maybe you're cold but you're so warm inside
I was always a fool for my Johnny
For the one they call Johnny Guitar
Play it again, Johnny Guitar

What if you go, what if you stay, I love you
But if you're cruel, you can be kind, I know
There was never a man like my Johnny
Like the one they call Johnny Guitar
Play it again, Johnny Guitar