Khi Ta Nói Câu Từ Ly

Nhạc & lời: Cole Porter
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Trình bày: Nguyễn Thảo
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Lại một nhạc phẩm kinh điển Jazz viết bởi Cole Porter, nhạc sĩ có tầm vóc của Mỹ. Nhạc phẩm ngắn gọn này được chiếu cố bởi nhiều ca sĩ vì cái nét lãng mạn của bài. Nhất là vào gần đoạn kết, ông tả lại mối tình đang nồng nàn như một câu nhạc rộn ràng nhưng bỗng nhiên buồn thảm như “giai điệu đổi từ trưởng qua thứ” (và lẽ dĩ nhiên, giai điệu đổi theo lời hát). Thật là bóng bẩy và thú vị. Tôi đã cố giữ mấy chữ major và minor, nhưng khi hát lên, tôi thấy có điều gì thật không ổn.  Quá gượng ép. Thành ra phiên bản cuối đã phải đành trả lại mấy chữ major với minor cho tác giả.

LV: Jazz ballad của Cole Porter! Tôi không nghĩ ra cách chơi nào khác cho nhạc phẩm này ngoài cách chơi jazz ballad thật chậm.  Tôi dùng piano ở đoạn đầu để giúp bạn dẫn dắt người nghe vào bài, sau đó là tiếng trống vào để tạo nhịp nhàng ở đoạn kế, thế thôi!  Giai điệu dễ dàng đẩy đưa giúp cho việc phối khí cũng xẩy ra một cách tự nhiên.  Xin đừng hỏi tôi tại sao vì tôi thật không có câu trả lời thỏa đáng.  Hòa âm được giữ khá đơn giản vì tôi  cho rằng tiếng hát của bạn trong giai điệu mùi mẫn này đã có đủ sức thuyết phục với người nghe.  Giống như là “để đây và không cần nói gì thêm nữa”.

NT: À thì ra thế. Hèn chi tôi cảm thấy đoạn nhạc mở đầu rất “vắng vẻ”. Sau khi thử nhiều cách “nhập đề”, tôi đã quyết định phải hát thật thầm thì rồi từ từ tăng cường độ để phù hợp với giàn nhạc. Điệu ballad chậm khiến tôi phải xử dụng kỹ thuật ngân và giữ hơi mà chính tôi vẫn thường bị chỉ trích là “không biết ngân” vì thích hát… không ngân. Nhưng thôi, thời đã thế, thế thời phải thế.

Khi Ta Nói Câu Từ Ly page

Câu chia ly, khi ta chia tay
Tim chết theo hao mòn
Câu chia ly, khi ta chia tay
Còn bao vương vấn trong tâm hồn
Ôi cao xanh kia có hay
Dù đã biết đường đời trăm hướng
Chẳng có xót thương tôi sao
Mà xui khiến ta rời nhau?

Khi em đang vui say bên tôi
Tôi thấy xuân đang về
Nghe đâu đây đôi chim hoan ca
Rộn ràng như hát vang câu thề
Ôi câu hát yêu thiết tha
Mà sao đã đột nhiên
Thành điệu buồn đầy xót xa
Khi đôi ta nói câu từ ly
Ev’ry Time We Say Goodbye

Ev’ry time we say goodbye
I die a little
Ev’ry time we say goodbye
I wonder why a little
Why the Gods above me
Who must be in the know
Think so little of me
They allow you to go

When you’re near there’s such an air
of spring about it
I can hear a lark somewhere
Begin to sing about it
There’s no love song finer
But how strange a change
From major to minor
Ev’ry time we say goodbye

Trò Chơi Một Thuở

• Nguyên tác: Charade
• Nhạc: Henry Mancini
• Lời: Johnny Mercer
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi có ý định dịch nhạc phẩm này từ lâu, nhất là sau khi nghe Kat Edmonson trình bày với giọng hát lạ lùng của cô ta. Khốn nỗi, trò Charade không giống một trò nào người Việt chúng ta chơi. Và nguyên bài nhạc lại dùng kiến trúc của trò này mà giàn dựng tâm tình câu chuyện. Tôi đâm ra chật vật với ngôn từ. Gạn bỏ hết những chi tiết về trò chơi, tôi chỉ còn giữ lại hai dòng chữ “kêu réo tên người” và “ta đoán vai nhau” để diễn tả phần nào về cách chơi. Tối nghĩa hay không, thật khó nói. Tôi gửi cho bạn. Bình thường bạn cũng hay sửa đổi chữ này câu nọ. Riêng nhạc phẩm tôi không thấy bạn hó hé gì cả.

LV: Tôi không hó hé gì vì tôi thấy không cần phải chỉnh sửa lời cho hợp với nốt nhạc của giai điệu.  Bạn dịch lời bài này thật khớp với từng nốt nhạc nên tôi không bị trở ngại gì khi thực hiện bản mẫu. Bravo!
Với cái nhìn của kẻ hòa âm thì tôi chỉ mong sao cho câu hát và giòng nhạc hòa hợp với nhau. Tôi thật không thích cải sửa lời dịch của bạn vì vừa mệt vì phải động não vừa phải cắt mất giờ dành cho hòa âm. Nhưng tôi cũng hiểu cái khó khăn không tránh được trong công việc dịch thuật này. Dịch từ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp ra tiếng Việt trong lời nhạc phần lớn luôn có vấn đề với dấu bằng trắc. Cách vận dụng những nốt nhạc trong giòng nhạc Âu Mỹ không bị hạn chể bởi luật bằng trắc, khác xa với nhạc Việt. Nhạc jazz thay đổi tùy theo ngẫu hứng của người trình bày, giai điệu mà bạn dựa vào để dịch lắm khi không giống như giai điệu mà tôi dùng để dàn dựng bài hát. Thêm vào đó bản chất đơn âm của tiếng Việt làm cho việc ghép chữ đôi lúc khó khăn. Có lúc chỉ là dựa vào trong mường tượng của mình để chọn ra lời thích hợp. Mỗi khi nhận được bài dịch từ bạn, Ngô Nhật Trường, Phạm Đức hay cả anh Ngu Yên, tôi cũng chỉ đều lo sao cho chính tôi hát được bản nhạc với lời dịch đó.  Với khả năng của tôi, tôi ít ra phải hát được bài nhạc để làm mẫu thì  hòa âm phối khí tôi dựng lên mới có thể tạo được cảm thông cần thiết với giòng nhạc. Thế nên với những bài dịch tôi không xử lý được ngay thì tôi phải loay hoay thêm vài bữa để  chỉnh sửa lời làm sao cho tôi hát được.  Cũng may sao với nhạc phẩm Charade này bạn đã dịch ý thật khít khao và lời nhạc lại theo sát giai điệu, giúp cho việc thực hiện nó cũng tương đối dễ dàng. Cám ơn nhiều nhé!

NT: May mắn cho ta, cái cấu trúc lỏng lẻo trong nhạc Jazz đã giúp cho ta vượt qua được nhiều khó khăn với ngôn từ cũng như lúc thay đổi nốt nhạc. Nhớ nhé, đừng bao giờ cho tôi dịch nhạc cổ điển cả, mà cũng đừng rủ tôi làm trang mạng nhạc cổ điển dịch tiếng Việt. Tôi sẽ rủa bạn suốt đời.

Trò Chơi Một Thuở

Trò chơi nào thuở xuân thì
Ta đã vui như thời bé dại
Những phút tươi cười, kêu réo tên người
Ta đoán vai nhau trong đời

Trò chơi nào quá tuyệt vời
Ta vẫn bên nhau gần cuối giờ
Đôi lứa nhân tình, nhưng bóng với hình
Tan với cơn vui trá hình

Đời sao lắm khi ai ngờ
Quay lại người bỗng lạc mất
Màn nhung rũ buông hững hờ
Đâu đây điệu nhạc trầm luân

Bài ca nào quá thảm sầu
Như vẫn vang lên từ đáy lòng
Ta mãi nghe hoài, nghe mãi muôn đời
Trò chơi nào mãi khôn nguôi

Charade

When we played our charade
We were like children posing
Playing at games, acting out names
Guessing the parts we played

Oh what a hit we made
We came on next to closing
Best on the bill, lovers until
Love left the masquerade

Fate seemed to pull the strings
I turned and you were gone
While from the darkened wings
The music box played on

Sad little serenade
Song of my heart's composing
I hear it still, I always will
Best on the bill, Charade