• Nguyên tác: The Rose • Nhạc & lời: Gordon Mills • Lời Việt: Nguyễn Thảo • Trình bày: Nguyễn Thảo • Hòa âm & phối khí: Lê Vũ • Ghi âm: ElevenSixteen • Final mix: LeVuMusic Studio • Photo: Nguyễn Thảo • Graphics: Concept by MarcMarc
NT: Trong những loại nhạc mà tôi được nghe trong thập niên đầu tiên định cư tại Mỹ, có lẽ giòng nhạc bluegrass đã gieo trong tôi ấn tượng mạnh mẽ nhất. Và cũng đồng thời điểm với những kỷ niệm êm đẹp nhất.
Dạo ấy, trong những ngày tháng ở cư xá cho sinh viên đại học, tôi và mấy người bạn vẫn thường lái xe thám hiểm vùng núi non Ozark gần đó, với những làng mạc tưởng chừng như đã bị bỏ quên bởi đời sống văn minh. Những cánh rừng cháy đỏ mùa thu. Những dãy núi phủ khói mây bàng bạc sớm chiều. Nơi đó, thi thoảng, tôi được nghe tiếng đàn banjo từ những hàng quán ban trưa. Tiếng đàn giây sắt trùng điệp nhưng nghe sao thấy thật u buồn như lời than thở. Những người bạn bảo tôi rằng loại nhạc bluegrass này rất thịnh hành trong vùng đồi núi từ Appalachians qua đến rặng Rocky, nhưng ít nghe thấy trong thị thành.
Gần đây, khi nghe một vài nhạc sĩ mà tôi rất thích, như Martin Simpson và Hayde Bluegrass Orchestra, bỗng nhiên tôi lại bị lôi cuốn bởi cái nét buồn buồn xa vắng của nó. Tìm về nguốn gốc thì tôi mới hiểu ra tại sao tôi vẫn cảm như vậy. Nhạc blues của người nô lệ đã len lỏi lên vùng núi Appalachians (có thể từ những người nô lệ bỏ trốn điền chủ tìm về phương bắc), rồi hòa nhập vào giòng nhạc folk và spiritual của dân bản xứ, và trưởng thành nhạc ra bluegrass. Không như bossa nova với bản chất kiêu kỳ, bluegrass vẫn hoàn nét mộc mạc, nặng về dân ca. Có lẽ những rặng núi trùng điệp đã cách ly giòng nhạc này trong bao nhiêu năm tháng qua nên vẫn còn giữ nguyên cái độc đáo của nó.
LV: Bluegrass không phải là loại nhạc tôi nghe. Theo tôi thì loại nhạc này tương tự như nhạc vọng cổ của Việt Nam với cách hát kiểu folksy và âm vận đặc thù của địa phương. Những nhạc cụ của bluegrass có nhiều thứ phổ thông trong nhạc dân ca của người Mỹ vùng Appalachian như steel guitar, banjo, mandolin, fiddle… Tôi không xử dụng những nhạc cụ này, nhất là banjo là một loại đàn rất American mà tôi rất thích nhưng tôi nghĩ là khó học. Thêm nữa là cách hát với giọng twang của ca sĩ bluegrass đặc thù thì tôi cũng chịu thua. Bởi thế nên với loại nhạc này tôi chỉ dám “kính nhi viễn chi”. Cho đến hôm nay…
NT: Tôi đoán là đa số ca sĩ bluegrass xuất thân từ những vùng “country” nên cách phát âm của họ có nét đặc thù “twangy”. Nhưng thật ra, có nhiều ca sĩ hiện đại, vì không phải là dân bản xứ, nên họ phát âm rất “bình thường”, và có lẽ vì thế mà không thấy “cải lương” như bạn nói.
Khi tôi bàn bạc với bạn về nhạc bluegrass, tôi cũng không nghĩ là bạn sẽ đưa loại nhạc này vào KẻJazz một cách nhanh chóng như vậy. Chỉ một tuần sau, tôi nhận được hòa âm nháp của bài The Rose, là một bài nhạc tôi đã từng hát theo thể pop với màu sắc của gospel. Lần này, Nụ Hồng đã trở thành một loại hymn, một loại thánh ca, cho tình yêu, dù chỉ mang một hơi thở nhẹ của bluegrass, đủ để nối dài thêm tuần lễ Valentine.
LV: Tôi dùng tiếng fiddle làm nhạc dẫn để tạo nên không khí của bluegrass. Còn tạo nên tiếng banjo thì hơi mất thì giờ chút. May nhờ vào kho tàng “virtual instruments” vĩ đại trên mạng nên cuối cùng cũng moi ra được tiếng banjo để đánh cho thêm chút dáng vẻ bluegrass.
NT: Hy vọng trong tương lai, bạn bè của KẻJazz sẽ được thưởng thức thêm loại nhạc này qua những hòa âm mới lạ của bạn.
Người hay nói, yêu giống như sóng sông
Dập vùi sậy lau yếu đuối
Người hay nói, yêu giống như lưỡi dao
Cắt hồn mình thêm rướm máu
Và cũng nói, yêu giống cơn khát thèm
Bức rức trong tim không ngừng
Mà tôi thấy yêu giống như hoa thơm
Và hạt mầm là em tặng đời
Là con tim sợ hãi những nát tan
Nên chưa bao giờ lên tiếng hát
Là đêm tối sợ phút giây tan mơ
Nên ngại ngần không chớp mắt
Là kiếp sống lo lắng những mất còn
Nên không dám sớt chia vui buồn
Hồn yếu đuối sợ nỗi chết khôn nguôi
Nên chưa từng dám sống một lần
Rồi đêm đến, khi thấy sao cô đơn
Nên đường dài thêm hun hút
Mà tình yêu sao thấy như riêng trao
Cho người luôn may mắn
Thì hãy nhớ trong đông tuyết buốt lạnh
Khi băng giá lấp che cây cành
Một mầm non chờ ánh nắng xuân tươi
Sẽ dâng đời nụ hoa tuyệt vời
The Rose
Some say love, it is a river
That drowns the tender reed
Some say love, it is a razor
That leaves your soul to bleed
Some say love, it is a hunger
An endless aching need
I say love, it is a flower
And you, its only seed
It's the heart afraid of breaking
That never learns to dance
It's the dream afraid of waking
That never takes the chance
It's the one who won't be taking
Who cannot seem to give
And the soul afraid of dying
That never learns to live
When the night has been too lonely
And the road has been too long
And you think that love is only
For the lucky and the strong
Just remember in the winter
Far beneath the bitter snows
Lies the seed, that with the sun's love
In the spring becomes the rose
kejazz.today 