Lữ Khách Cơ Hàn

Nhạc & lời: dân ca Mỹ
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Studio Terre
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Duyên Huỳnh
Graphics: MarcMarc

NT:  Trong phim 1917 của Sam Mendes, có một cảnh những người chiến sĩ đang nghỉ mệt bên bìa rừng.  Những bộ mặt bơ phờ, hoang mang, đầy nghi ngờ, không biết những giờ phút sắp đến sẽ như thế nào.  Bỗng nghe tiếng hát cất lên, không kèn không trống.  Tiếng hát mộc mạc, chân thật, thành khẩn.  “I’m going there, to see my father…”  Niềm cảm xúc chợt dâng trào.  Có phải đó là niềm mơ ước cuối cùng của con người?  Là niềm an ủi cho những người lính trẻ tuổi bất chợt phải đối diện với tử sinh? “I’m just a poor wayfaring stranger, traveling through this world of woe…

LV: Tôi chưa xem phim 1917 này và cũng chưa từng nghe nhạc phẩm Wayfaring Stranger trước đây. Thế nhưng tôi đã có ấn tượng thật mạnh mẽ khi nghe nhạc phẩm này lần đầu. Đã từng lớn lên trong giai đoạn dầu sôi lửa bỏng của chiến cuộc Việt Nam và chứng kiến những bi thảm của nó, tôi bị thu hút ngay bởi âm điệu đau buồn, mong mỏi này. Người lính trẻ đối diện với tử sinh… Hình ảnh đó làm tôi choáng ngợp với bao kỷ niệm.

NT: Tiếng hát a capella của chàng chiến sĩ có một ấn tượng cô đọng, khác với Lữ Khách Cơ Hàn, mang âm điệu trùng điệp của vùng Appalachians, đã tạo nên một không khí hoang mang.  Khi Quý Anh cất tiếng hát, tôi nghe được niềm khắc khoải, niềm mơ ước của một người lữ khách luôn luôn mong chờ được quay về chốn quê nhà.

Một lần nữa, bạn đã cho KẻJazz một bài nhạc bluegrass thật diệu kỳ.

LV: Nét dân ca Mỹ vùng Apallachian là điểm tựa chính cho tôi phát triển việc hoà dựng bài bluegrass này. Nốt nhạc chính được lập đi lập lại trong toàn bài, theo tôi, là nét đẹp nhất của bài dân ca này. Những nốt này như xoáy sâu vào tâm tư người nghe. Có thể nói là “não ruột gan”. Tôi rất cảm kích QA đã đề nghị bài này để tôi và bạn có cơ hội để thực hiện một bài nhạc tuyệt vời như thế này.

NT:  KeJazz vẫn tiếp tục cải tiến trang mạng.  Nếu các bạn chú ý sẽ thấy ký hiệu page thỉnh thoảng xuất hiện bên cạnh tên bài nhạc.  Ký hiệu này báo cho bạn biết là chúng tôi có đính kèm nhạc bản.  Bấm vào tên của ca khúc sẽ mở ra một trang mới với nhạc bản.  Hy vọng một ngày nào đó, tất cả ca khúc trên KeJazz sẽ có nhạc bản đính kèm.

Lữ Khách Cơ Hàn page
	
Tôi là người lữ khách, quen sống trong cơ hàn.
Lạnh lùng bước trong phù du một cõi.
Chờ về đến chốn ấy, nơi đất thơm, gió lành.
Hoạn nạn khó khăn sẽ như là mơ.

Gặp lại Cha tôi, ánh mắt bao mừng vui.
Lòng bình yên quá, thôi sẽ không rời.
Đường xa dẫn đưa tôi hướng đi Jordan.
Đường dìu dắt tôi về chốn quê nhà.

Dù trời xám ngắt, u ám che mây mù.
Dù đường mấp mô, trầy chân sỏi đá.
Rồi chợt trước mắt, nắng chứa chan cánh đồng.
Lời nguyện thoáng nghe, rỗi linh hồn tôi.

Nhìn Mẹ đứng ngóng, vẫn dưới hiên nhà xưa.
Nụ cười tươi thắm khi thấy tôi trở về.
Đường xa đón chân tôi hướng theo Jordan;
Đường dìu bước tôi về đến quê nhà.
Wayfaring Stranger
	
I'm just a poor wayfaring stranger
Traveling through this world of woe
There is no sickness, no toil, nor danger
In that bright land to which I go

I'm going there to see my Father
I’m going there no more to roam
I'm only going over Jordan
I'm only going over home

I know dark clouds will gather 'round me
I know my way is hard and steep
But beauteous fields arise before me
Where God's redeemed, their vigils keep

I'm going there to see my Mother
She said she'd meet me when I come
So, I'm just going over Jordan
I'm just going over home

Nụ Hồng

Nhạc & lời: Gordon Mills
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Trong những loại nhạc mà tôi được nghe trong thập niên đầu tiên định cư tại Mỹ, có lẽ giòng nhạc bluegrass đã gieo trong tôi ấn tượng mạnh mẽ nhất. Và cũng đồng thời điểm với những kỷ niệm êm đẹp nhất.
Dạo ấy, trong những ngày tháng ở cư xá cho sinh viên đại học, tôi và mấy người bạn vẫn thường lái xe thám hiểm vùng núi non Ozark gần đó, với những làng mạc tưởng chừng như đã bị bỏ quên bởi đời sống văn minh. Những cánh rừng cháy đỏ mùa thu. Những dãy núi phủ khói mây bàng bạc sớm chiều. Nơi đó, thi thoảng, tôi được nghe tiếng đàn banjo từ những hàng quán ban trưa. Tiếng đàn giây sắt trùng điệp nhưng nghe sao thấy thật u buồn như lời than thở. Những người bạn bảo tôi rằng loại nhạc bluegrass này rất thịnh hành trong vùng đồi núi từ Appalachians qua đến rặng Rocky, nhưng ít nghe thấy trong thị thành.
Gần đây, khi nghe một vài nhạc sĩ mà tôi rất thích, như Martin Simpson và Hayde Bluegrass Orchestra, bỗng nhiên tôi lại bị lôi cuốn bởi cái nét buồn buồn xa vắng của nó. Tìm về nguốn gốc thì tôi mới hiểu ra tại sao tôi vẫn cảm như vậy. Nhạc blues của người nô lệ đã len lỏi lên vùng núi Appalachians (có thể từ những người nô lệ bỏ trốn điền chủ tìm về phương bắc), rồi hòa nhập vào giòng nhạc folk và spiritual của dân bản xứ, và trưởng thành nhạc ra bluegrass. Không như bossa nova với bản chất kiêu kỳ, bluegrass vẫn hoàn nét mộc mạc, nặng về dân ca. Có lẽ những rặng núi trùng điệp đã cách ly giòng nhạc này trong bao nhiêu năm tháng qua nên vẫn còn giữ nguyên cái độc đáo của nó.

LV: Bluegrass không phải là loại nhạc tôi nghe. Theo tôi thì loại nhạc này tương tự như nhạc vọng cổ của Việt Nam với cách hát kiểu folksy và âm vận đặc thù của địa phương. Những nhạc cụ của bluegrass có nhiều thứ phổ thông trong nhạc dân ca của người Mỹ vùng Appalachian như steel guitar, banjo, mandolin, fiddle… Tôi không xử dụng những nhạc cụ này, nhất là banjo là một loại đàn rất American mà tôi rất thích nhưng tôi nghĩ là khó học. Thêm nữa là cách hát với giọng twang của ca sĩ bluegrass đặc thù thì tôi cũng chịu thua. Bởi thế nên với loại nhạc này tôi chỉ dám “kính nhi viễn chi”. Cho đến hôm nay…

NT:  Tôi đoán là đa số ca sĩ bluegrass xuất thân từ những vùng “country” nên cách phát âm của họ có nét đặc thù “twangy”.  Nhưng thật ra, có nhiều ca sĩ hiện đại, vì không phải là dân bản xứ, nên họ phát âm rất “bình thường”, và có lẽ vì thế mà không thấy “cải lương” như bạn nói.

Khi tôi bàn bạc với bạn về nhạc bluegrass, tôi cũng không nghĩ là bạn sẽ đưa loại nhạc này vào KẻJazz một cách nhanh chóng như vậy. Chỉ một tuần sau, tôi nhận được hòa âm nháp của bài The Rose, là một bài nhạc tôi đã từng hát theo thể pop với màu sắc của gospel. Lần này, Nụ Hồng đã trở thành một loại hymn, một loại thánh ca, cho tình yêu,  dù chỉ mang một hơi thở nhẹ của bluegrass, đủ để nối dài thêm tuần lễ Valentine.

LV: Tôi dùng tiếng fiddle làm nhạc dẫn để tạo nên không khí của bluegrass. Còn tạo nên tiếng banjo thì hơi mất thì giờ chút. May nhờ vào kho tàng “virtual instruments” vĩ đại trên mạng nên cuối cùng cũng moi ra được tiếng banjo để đánh cho thêm chút dáng vẻ bluegrass.

NT:  Hy vọng trong tương lai, bạn bè của KẻJazz sẽ được thưởng thức thêm loại nhạc này qua những hòa âm mới lạ của bạn.

Nụ Hồng page

Người hay nói, yêu giống như sóng sông
Dập vùi sậy lau yếu đuối
Người hay nói, yêu giống như lưỡi dao
Cắt hồn mình thêm rướm máu
Và cũng nói, yêu giống cơn khát thèm
Bức rức trong tim không ngừng
Mà tôi thấy yêu giống như hoa thơm
Và hạt mầm là em tặng đời

Là con tim sợ hãi những nát tan
Nên chưa bao giờ lên tiếng hát
Là đêm tối sợ phút giây tan mơ
Nên ngại ngần không chớp mắt
Là kiếp sống lo lắng những mất còn
Nên không dám sớt chia vui buồn
Hồn yếu đuối sợ nỗi chết khôn nguôi
Nên chưa từng dám sống một lần

Rồi đêm đến, khi thấy sao cô đơn 
Nên đường dài thêm hun hút
Mà tình yêu sao thấy như riêng trao
Cho người luôn may mắn
Thì hãy nhớ trong đông tuyết buốt lạnh
Khi băng giá lấp che cây cành
Một mầm non chờ ánh nắng xuân tươi
Sẽ dâng đời nụ hoa tuyệt vời
The Rose

Some say love, it is a river
That drowns the tender reed
Some say love, it is a razor
That leaves your soul to bleed
Some say love, it is a hunger
An endless aching need
I say love, it is a flower
And you, its only seed

It's the heart afraid of breaking
That never learns to dance
It's the dream afraid of waking
That never takes the chance
It's the one who won't be taking
Who cannot seem to give
And the soul afraid of dying
That never learns to live

When the night has been too lonely
And the road has been too long
And you think that love is only
For the lucky and the strong
Just remember in the winter
Far beneath the bitter snows
Lies the seed, that with the sun's love
In the spring becomes the rose