Giã Biệt Vườn Địa Đàng

Nhạc: Lê Vũ
Lời: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Eleven-sixteen Soundscape
Final mix: LeVuMusic Studio
photo & graphics: MarcMarc

NT:  Đây là ca khúc của bạn và tôi viết, lần đầu tiên đưa lên KeJazz.  Thật là hứng thú, và hồi hộp.  Một phần là vì vừa được gặp gỡ một số bằng hữu ca nhạc sĩ ở vùng Washington DC, đã được ân cần đưa ra “trình làng” hai tên chủ chốt của KJ, và tôi và bạn đã gửi đến ca khúc Tình Yêu Gần Gũi làm duyên trong một đêm ca nhạc tại quán Montmartre thật là ấm cúng.

Tình Yêu Gần Gũi ra đời khoảng năm 1988.  Hơn 20 năm sau, Giã Biệt Vườn Địa Đàng mới được viết ra.  Hai bài nhạc đều nói về tình yêu.  Nhưng  Tình Yêu Gần Gũi có không khí nóng bỏng của một buổi trưa hè trên một bãi biển, có tiếng kèn, tiếng đàn cháy da thịt, có nụ hôn say đắm không rời. Và có tuổi thanh xuân rậm rực bốc hơi.

Giã Biệt Vườn Địa Đàng thì u ám hơn nhiều.  Bạn gửi tôi giai điệu cùng tựa đề Giã Biệt.  Tôi bắt đầu từ đó.  Cuối một cuộc tình bao giờ cũng có những thê thảm hối tiếc.  Nhưng cũng có những cuộc tình chấm dứt vì nó phải như thế.  Một kết cục không buồn không vui.  Một chia tay vì không làm sao khác hơn được.

Nhưng thú thật, những câu chuyện trong Thánh Kinh vẫn mang nhiều ý niệm khiến tôi dằn vặt trăn trở từ lâu.  Và câu hỏi về Thượng Đế vẫn luôn luôn treo lủng lẳng như trái cấm.  Từ hai chữ giã biệt, từ những nốt nhạc buồn buồn, trên một tiết tấu tưởng hơi rộn ràng, câu chuyện tình đầu tiên của nhân loại len lỏi vào lời ca.  Tuy đây có thể chỉ là một tình ca thật bình thường, của hai người đã từng yêu nhau, đã từng chia sẻ bao nhiêu hạnh phúc và đắng cay trong đời.  Nhưng đâu đó, ẩn nấp dưới câu chuyện, có bóng đen của người đàn ông đã phản bội thượng đế, có hơi hướm của người đàn bà đã cố tình quyến rũ bằng những lời luyến ái, rồi có trái đắng, có lối đi gai đan kín, có tường rêu xanh mờ.  Rồi ngày nào bất chợt đi ngang qua khu vườn địa đàng giờ đã bỏ hoang, lại có những nghi ngờ, những hối tiếc, những suy tư rất… hiện sinh.

Ngày nào thì có chút mặt trời trong nước lạnh.  Giờ thì chỉ còn… nước lạnh, vì mặt trời đã chết.

LV: Tôi viết nhạc không dễ. Bản nháp thì nhiều không kể, nhưng bài được hoàn thành thì chẳng được bao nhiêu. Bài nào làm xong nghe lại cũng thấy có vấn đề. Nhưng lại làm biếng không muốn giải quyết vấn đề. Nên thường là tôi cho bài nhạc đã viết qua một bên, cho đến có nhiều lúc quên mất bài luôn! Nghe Ngô Minh Trí nói là anh nghiền ngẫm đi lại ngày này qua tháng nọ một bản nhạc thì tôi phục lắm. Nhưng tôi thì không cách nào kiên trì làm được. Nhờ có bạn thúc dục làm áp lực cho tôi thì tôi mới có chút động cơ thúc đẩy để làm cho xong bài. Nếu không có bạn hối thì có lẽ việc viết nhạc của tôi đến nước lạnh chắc cũng chẳng còn…

Giã Biệt Vườn Địa Đàng

Vườn xưa vắng im
Còn ai đó không
Chờ đợi cơn mưa đến cho cây xanh mùa đơm bông?

Vườn hoang đã lâu
Tường thâm dấu rêu
Đường xưa gai đan kín nên không sao nhìn ra đâu lối về.

Từ em với anh
Cùng đi lạc vào thế giới
Muôn khát khao
Cùng nếm trái đắng trên môi
Tìm trong mắt nhau
Nghìn muôn ngọt ngào gian dối
Rồi khi đường đời ngăn lối
Không buồn thương chi khi mất nhau

Chiều nay có anh
Về ngang lối xưa
Mà trong tim sao thấy như chưa một lần được vui

Vườn Đông hững hờ
Nào ai nhớ đâu
Nghìn năm sau qua những cơn mê chỉ còn niềm tin nát nhàu

Vườn Đông hững hờ
Cành khô thẩn thờ
Nghìn năm sao vẫn mãi trong cơn mê dù niềm tin…
Nghìn năm sau,
Dù niềm tin
Đã nát tan

Đừng Nói Gì

Nhạc & lời: Arthur Herzog, Jr. & Billie Holiday
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Eleven-Sixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & Graphics: MarcMarc

NT:  Don’t Explain là một ca khúc viết bởi Billie Holiday dựa trên tình tiết của đời bà.  Khi Holiday khám phá ra Jimmy Monroe, chồng bà, ngoại tình.  Trong một lúc ông ta đang lúng túng tìm lời giải thích tại sao có vết son trên cổ áo, Holiday đã bảo ông, “Take a bath, man.  Don’t explain.”  (Đi tắm đi.  Đừng giải thích làm gì.)

Cũng thật tình cờ, cách đây vài tuần, tôi đã được xem vở kịch Lady Day at Emerson’s Bar and Grill của Lanie Robertson về những ngày cuối đời của Billie Holiday.  Trong khung cảnh buồn thảm của một quán rượu ở Philadelphia, cô ca sĩ diễn viên DeQuina Moore trong vai Holiday đã hát Don’t Explain bằng cả nỗi khổ đau, day dứt trong từng chữ, lạc lõng trong từng câu, dằn vặt trong từng khoảng nín lặng.  Không khí trong rạp hát tưởng chừng như tối thẫm hơn, ẩm ướt hơn.  Một Holiday hiện thân của nỗi đớn đau trong cuộc sống, đã cười khóc và hát để chúng ta có thể nếm được nồng độ của những gì bà đã cảm nhận ra về thân phận con người.

Tôi thiết nghĩ, chúng ta sinh ra không biết nói.  Rồi phải học nói, tập nói.  Suốt cả thời thiếu niên cho đến trung niên, ta phải tập ăn nói làm sao cho thật khéo léo, dùng ba tấc lưỡi để cầu danh lợi.  Nhưng hình như lời nói tự nó đã chuyên chở sự thật lẫn nhiều dối trá, những gươm dao dấu sau bao ngọt ngào khiêm tốn, những lọc lừa cạm bẫy che đậy bởi những lời khen ngợi hoa mỹ. Và một ngày ta chợt nhận ra điều này. Từ đó, ta đã bắt đầu tập nín lặng, vì hiểu ra rằng lời nói chưa bao giờ và sẽ không bao giờ chuyên chở toàn vẹn sự thật.

Cho nên, chỉ có hát.  Nên hát.  Và sẽ không giải thích gì.

Đừng Nói Gì

Em yêu, hãy lặng thinh,
Giờ đây anh có em
Với anh, cuối đêm
Hãy lặng thinh.

Không nên nói nhiều khi
Lời nói đâu ích chi.
Dối gian, khóc than
Có được chi.

Một đời đã mãi yêu em
Vì tình, anh cố quên
Nhiều lần nghĩ quẩn quanh
Mà rồi lòng chỉ biết yêu em.

Người đời kháo chuyện dối gian
Làm lòng anh đớn đau.
Thật tình, dù đúng hay không,
Chỉ cần ta có nhau.

Em yêu, hãy lặng thinh,
Em là nỗi vui, nỗi đau
Trái tim trót trao
Hãy lặng thinh.

Don’t Explain

Hush now, don't explain
Just say you'll remain
I'm glad you're back
Don't explain

Quiet, don't explain
What is there to gain
Skip that lipstick
Don't explain

You know that I love you
And what love endures
All my thoughts of you
For I'm so completely yours

Cry to hear folks chatter
And I know you cheat
Right or wrong, don't matter
When you're with me, sweet

Hush now, don't explain
You're my joy and pain
My life's yours, love
Don't explain