• Nguyên tác: Greenfields • Nhạc & lời: Frank Miller, Richard Dehr & Terry Gilkyson • Lời Việt: Lê Hựu Hà • Trình bày: Lê Vũ & Nguyễn Thảo • Hòa âm & phối khí: Lê Vũ • Ghi âm: Eleven-Sixteen & LeVuMusic • Final mix: LeVuMusic Studio • Image & graphics: AI per MarcMarc
NT: Sau buổi nói chuyện với AI, bạn hỏi tôi: Có AI nào có thể nghe và phân tích những bài nhạc của KeJazz không nhỉ?
Ý bạn nói như là một kiểu phê bình nghệ thuật?
Bình phẩm một tác phẩm nghệ thuật thuần dựa trên ý kiến chủ quan. Lẽ dĩ nhiên, chủ quan của một người chuyên môn về loại nghệ thuật đó sẽ giúp ta tìm hiểu thêm về những ưu điểm cũng như khuyết điểm tổng quát, dựa trên kinh nghiệm cũng như kiến thức. Nhưng nghệ thuật là ngôn ngữ c ủa cảm xúc. Một bài phê bình không thể nào không dựa trên cảm xúc. Mà xúc cảm thì rất cá nhân.
AI là máy móc điện tử, có khả năng ghi nhớ, phân tích, cũng như tự học hỏi. Thêm vào đó là tốc độ kinh khiếp, con người không thể nào bì kịp. Tuy nhiên, AI vẫn là một thực thể vô tri giác. Tôi nghĩ ngay cả khi bạn có cảm tưởng AI biểu hiện xúc cảm thì đó vẫn chỉ là một hình thức xấp xỉ mà AI đã học được để cung ứng câu giải đáp.
Trong nhiều trường hợp, AI đã bịa ra dữ kiện nhằm minh chứng cho câu chuyện.
Tôi đã hỏi AI về một người ca sĩ blues mà tôi rất thích, Amos Lee. Tôi chọn anh này vì anh không phải là một ca sĩ được nhiều người biết đến. AI trả lời tôi như sau:
Dựa trên những kết quả tìm được trên mạng, phong cách hát của Amos Lee rất là êm dịu, xúc cảm sâu sắc, lắng đọng, dụng nhiều giọng hơi. Nhiều người gọi là giọng hát mật ngọt. Anh ta dung hòa nhạc Americana, folk, và soul. Khi trình diễn, anh hát rất thoải mái, nhưng biểu hiện tình cảm một cách bén nhạy. Anh ta dùng giọng hát như thể là một nhạc cụ riêng tư.
Trong ca khúc It Started to Rain, Amos Lee đã biểu diễn giọng hát đầy thương cảm nhưng rất chân tình. Anh hát theo phong cách lãng tử và chú tâm vào ca từ nguyên bản của Chet Baker là người mà anh đã gửi gắm qua dĩa hát My Ideal. Anh thêm vào đó chút ít riêng tư bằng chất giọng mạch nha của anh. Anh biểu hiện sự buồn thảm khổ đau qua kỹ thuật giọng hơi cũng như hát thầm thì . Anh hát với đam mê và nghệ thuật, nhưng vẫn đầy trân trọng đối với người nghệ sĩ sáng tác ca khúc này.
Tôi có nghe kể về một vụ án, trong lúc tìm những tiền lệ, một luật sư đã sử dụng AI và đưa ra những vụ xử đã xảy ra trước đó. Tuy nhiên, trong buổi họp với luật sư đoàn, họ đã khám phá ra nhiều vụ xử không hề có thật. AI đã tùy tiện “phát minh” những gì hắn cần.
Ca khúc It Started to Rain được viết bởi Amos Lee chứ không phải Chet Baker như AI đã nói. Ca khúc này được viết vào khoảng năm 2008. Chet Baker qua đời ngày 13 tháng 5, 1988.
Ngoài ra, những phê bình về giọng hát của Amos Lee nghe ra rất phiên phiến và bài bản, có vẻ thiếu nhiều cảm nhận bén nhạy của một người sành nghe nhạc. Đó là nói về nhạc Mỹ. Tôi nghĩ AI chưa có khả năng phê bình nhạc Việt, nhất là nhạc Việt “nửa mùa” của KeJazz.
Tuy vậy, tôi đã nhờ AI vẽ dùm bức Đồng Xanh theo phong cách ấn tượng của Monet. Bạn thấy thế nào?
LV: Lại vòng về chuyện AI thì tôi cũng biết “cái” này không thể có nhận xét chính xác về những gì nó không có dữ kiện. Lúc đầu tôi chỉ đoán là nếu muốn AI phân tích là Nguyễn Thảo hát bài xxx trong Kejazz như thế nào thì nó sẽ trả lời là không biết. Nay tôi lại nghi ngờ là nó sẽ bịa chuyện ra để cho có câu trả lời. Trừ phi là AI đọc được hết tất cả những comments về Nguyễn Thảo từ trước đến giờ nên tổng hợp lại mà vẽ chuyện. Vậy thì cái “của quỷ” AI này cũng là thứ “bẻm mép, lắm chuyện” đây.
NT: Hì hì, may quá. Thứ nhất là AI chưa biết tiếng Việt. Thứ hai là cái tên Nguyễn Thảo nó trùng với cả khối người nên chưa chắc gì nó đã truy ra được ai là… thủ phạm.
LV: Giờ lại nói về bài Đồng Xanh lần này. Tôi đã thay đổi phong cách folksy nguyên thủy của bài nhạc kinh điển này bằng việc thay đổi hợp âm qua kiều blues. Ý định chuyển bài Đồng Xanh qua blues đã có từ lâu rồi nhưng nhiều lần tôi chỉ làm được một chút lại bỏ ngang. Tôi cho rằng đó là do tôi không thoát khỏi được cái air nhạc của The Brothers Four. Nó hầu như đã bám chặt rễ trong tâm trí không quên được. Mãi cho đến hôm nay bài mới được thực hiện theo dự định. Nhưng tôi thật cũng không hoàn toàn chắc là tôi đã mang bài thoát ra khỏi vòng kềm tỏa của phong cách cũ không nữa. Có bạn nào trả lời cho tôi được không? Nhưng xin đừng hỏi lão AI nhé!
Đồng xanh là chốn đây thiên đàng cỏ cây Là nơi bầy thú hoang đang vui đùa trong nắng say Đây những bờ suối vắng im phơi mình bên lùm cây Đây những giòng nước mát khẽ vươn tay về thung lũng Và những đôi nhân tình đang thả hồn dưới mây chiều Đồng xanh giờ vắng tênh dưới trời lãng quên Còn đâu bầy thú hoang đang vui đùa trong nắng êm Đâu những bờ suối vắng im phơi mình bên lùm cây Đâu những giòng nước mát khẽ vươn tay về thung lũng Và những đôi nhân tình xưa đã lìa cách xa rồi Ta yêu đồng xanh như đã yêu thương con người Ta thương đôi tình nhân kia như gió thương yêu mây trời Nhưng sao giờ đây chẳng thấy ai chung quanh ta Đất trời như bãi tha ma trên đồng hoang cỏ cháy Và giờ ta còn đứng đây giữa vùng hắt hiu Trời không một chút mây đã khô cằn như đáy tim Sao ta còn đứng mãi như người tình mong đợi ai Sao ta còn đứng mãi để nghe tâm hồn tê tái Và đã bao năm rồi ta đứng chờ giữa cánh đồng
Greenfields
Once there were greenfields kissed by the sun Once there were valleys where rivers used to run Once there was blue sky with white clouds high above Once they were part of an everlasting love We were the lovers who strolled through greenfields Greenfields are gone now, parched by the sun Gone from the valleys where rivers used to run Gone with the cold wind that swept into my heart Gone with the lovers who let their dreams depart Where are the greenfields that we used to roam? I'll never know what made you run away How can I keep searching when dark clouds hide the day? I only know there's nothing here for me Nothing in this wide world left for me to see But I'll keep on waitin' 'til you return I'll keep on waiting until the day you learn You can't be happy while your heart's on the roam You can't be happy until you bring it home Home to the greenfields and me once again
kejazz.today 