Buồn Đau Hỡi, Xin Chào

• Nguyên tác: Good Morning Heartache
• Nhạc: Irene Higginbotham
• Lời: Ervin Drake (Dan Fisher)
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Có lẽ Good Morning Heartache là một trong những ca khúc jazz đầu tiên mà tôi biết, qua tiếng hát lạ lùng của Billie Holiday.  Tôi còn nhớ cái dĩa nhựa 33 và cái bìa đã mòn góc mà tôi và một người bạn mua lại từ một tiệm bán dĩa nhạc cũ.  Thoạt đầu mới nghe Billie Holiday, tôi chịu không được.  Giọng hát của bà chả chớt, rung rung, nghe như một người không biết hát (theo tiêu chuẩn VN).  Tuy vậy, khi nghe đến bài Heartache này, tôi cảm ngay cách hát lạ thường của bà.  Cái run rẩy không cường điệu dường như cưu mang một nỗi niềm sâu kín hơn, một chịu đựng bền bỉ, một nỗi cô độc trường kỳ nào trong cuộc đời của bà.

Bài Good Morning Heartache được viết vào khoảng 1945, 1946.  Irene Higginbotham đã đàn bài nhạc cô vừa viết xong cho Ervin Drake nghe khi ông ta đang đau khổ vì thất tình.  Tuy giai điệu nghe thật khó khăn, nhưng Ervin lại cảm thấy nỗi đau khổ của mình bỗng hiện ra nguyên hình trong tiếng nhạc, và ông đã nhanh chóng viết lời trên nỗi niềm ông đang cưu mang. 

Vào năm 1954, Françoise Sagan cho ra đời tác phẩm Bonjour Tristesse dưới ảnh hưởng của bài thơ của Paul Éluard,  “À peine défigurée”.  Lúc ấy cô chỉ vừa 18 tuổi.

Và có lẽ chúng ta ai cũng biết ca khúc Buồn Ơi, Chào Mi của Nguyễn Ánh 9.    

Những nỗi buồn đau vì tình đã được nhân cách hóa, đã hiện rõ hình hơn.

Năm đó tôi cũng khoảng 17, 18 tuổi, đã chợt nhận diện được nỗi buồn vớ vẩn của chính mình.

Sau này, biết về cuộc đời của Billie Holiday, tôi mới hiểu giọng hát của bà là cưu mang cả cuộc đời trôi nổi của bà.  Những xúc cảm ấy bà đã thổ lộ trong cách hát chân thật, không điệu đà của bà.

Năm 1975, ông Ervin đã gặp lại người tình xưa, người đã khiến ông viết lời hát cho ca khúc này.  Họ cưới nhau vào năm 1981 và chung sống cho đến ngày ông chết vào năm 2015.

Buồn Đau Hỡi, Xin Chào

Chào nỗi đau trong đời
Đã biết nhau quá lâu
Chào nỗi đau không rời
Vừa từ giã tối qua chứ đâu
Nằm suốt canh thâu, trở trăn chờ ngươi bỏ ta đi
Nào ngờ (vừa) hừng đông, là (có) đây rồi.

Giờ chỉ mong quên mà
Cứ bám (theo) ta mãi thôi
Vào lúc quen ngươi là
Người yêu dứt khoát chia tay
Từ đó ta quen khi thức dậy thầm nói câu chào
Lời chào buồn bã nỗi đớn đau

Đừng ám hoài đêm ngày
Chẳng dứt được (dù) phút giây
Mặc ta còn trơ trọi
Mang cơn đau hôm thứ hai
Lê thê qua cuối tuần

Chào nỗi đau không đợi
Vẫn chờ ta đấy sao?
Chào nỗi đau muôn đời
Ngươi đã biết rõ ta quá lâu
Chắc sẽ cố thân thiết ngươi hơn từ phút giây này
Ngồi gần lại, hỡi nỗi đớn đau

Good Morning Heartache

Good morning heartache
You old gloomy sight
Good morning heartache
Thought we said goodbye last night
I turned and tossed until it seemed you had gone
But here you are with the dawn

Wish I forget you
But you're here to stay
It seems I met you
When my love went away
Now everyday I start by saying to you
Good morning heartache what's new

Stop haunting me now
Can't shake you, no how
Just leave me alone
I've got those Monday blues
Straight to Sunday blues

Good morning heartache
Here we go again
Good morning heartache
You're the one who knows me well
Might as well get use to you hanging around
Good morning heartache, sit down

Thoát Bay

• Nguyên tác: Volare
• Nhạc: Domenico Modugno
• Lời: Dominico Modugno & F. Migliacci
• Lời Anh: Mitchell Parish
• Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape & LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Vào những ngày đầu năm Tây cuối năm Ta, giống như vào cái giấc giữa đêm, chập chờn chập choạng ở biên giới tử sinh, thường hay có những huyền bí xuất hiện.  Có người hoan hỉ vì thấy được tương lai.  Có kẻ buồn rầu vì trùng phùng với quá khứ.  Cũng là thời điểm của hồn ma bóng quế lướt thướt đi tìm ngõ ngách đầu thai, hay phá phách, xía vô chuyện nhân sinh gây ra bao rối loạn trên gian trần.

Thế nên mới có người chỉ muốn… Volare, ố ô…

Tôi có ý định dịch ca khúc này rồi nhờ Triệu Vinh là người có một giọng hát chắc nịch hợp với nhạc của Dean Martin.  Có ý vậy, nhưng loay hoay mãi chỉ làm mới được hơn nửa bài, thì bất chợt bạn gửi tôi bản hòa âm cùng lời bạn dịch. 

Phiên bản của bạn không có nét hí hửng của DM mà lại vang vang niềm u uẩn thầm kín.

Lấy hứng từ tiếng nhạc mơ màng, trong vòng mấy tiếng tôi dịch nốt phần còn lại.

Hai bản dịch hao hao giống nhau, nhưng lại không hẳn nên không biết ráp làm sao.  Nên tôi đề nghị bạn cứ giữ nguyên như vậy, mạnh ai nấy hát.

Thế nên Thoát Bay sẽ mở đầu cho 2024 với nhiều mơ ước huyền bí, mộng mị.

LV: Tôi nghe được Volare lần đầu tiên qua đĩa CD của Gypsy Kings cách đây hơn 30 năm. Nhạc phẩm này đã để lại cho tôi một ấn tượng sâu đậm. Vì ấn tượng này nên việc thực hiện Volare có chút khó khăn cho tôi.

Không thực hiện được theo kiểu flamenco dồn dập như Gypsy Kings, tôi tìm tòi nhưng kiểu chơi khác. Những giọng ca thật kỳ cựu như Dean Martin, Ella Fitzgeral cũng đã từng biểu diễn nhạc phẩm này theo thể loại jazz swing. Nhưng tựu chung tôi vẫn không cảm được cái tâm tình bay bổng như khi nghe Gypsy Kings lần đầu. Bởi thế bài Volare này đã được ngâm rất lâu vì không biết phải xử lý thế nào.

Bỗng một hôm tôi chợt nghiệm ra là tôi và bạn thường không hát được nhạc có tempo nhanh (Xin đừng hỏi tại sao). Hầu như phần lớn những bài do KJ thực hiện đều có tempo chậm, vừa phải. Thế nên tôi đã quyết định làm cho bài này chậm lại nhiều. Vô hình chung bài trở nên một dạng khác. Cũng có được tâm tình bay bổng, thoát lên, nhưng lần này chỉ bay chầm chậm…

Thoát Bay

1.
Nhân gian kia như vực sâu, mênh mông nước mắt luôn ngập tràn
Từng ngày nặng nề, từng niềm muộn phiền làm tối đen mặt trời
Riêng đôi ta đã có mối tình dịu dàng cho ta mơ mộng hoài
Cho ta bay thoát thế giới nặng nề, cho quên đời bao chán ngán

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Hãy cùng bay lượn trên đám mây
Để mặc người nơi trần gian nhiễu nhương

Và ta sống đời tình nhân cùng ca những lời hạnh phúc dưới ánh sao là thiên sứ của tình yêu
Và ta bỏ lại sau lưng đời cuồng điên cùng bao thất vọng triền miên
Làm đôi chim cùng tung cánh về nơi chân trời muôn áng mây huy hoàng

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Ân tình này cho mình chắp cánh bay
Yêu đời, tim cùng vang tiếng ca

2.
Đôi khi nhân gian như đang xoay, như đang cuốn ta theo vào
Sâu trong tranh đua, trong bon chen, âm u khuất ánh mặt trời
May sao ta vẫn có mối tình ngọt ngào cho ta hy vọng
Cho ta bay thoát bóng tối mịt mù, mong quên đời lo lắng

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Tung trời qua ngàn mây vút cao
Xa rời bao cuồng điên thế gian

Và đôi ta cùng vang lên lời hoan ca về tình yêu dưới ánh sao nhiệm màu kia thật bình yên
Bỏ lại sau cuộc mưu toan, đời gian dối đầy nghiệt ngã bao sầu lo
Cùng tung cánh về nơi phía trời xa tít, bừng muôn sắc tươi huy hoàng

Thoát bay nào, ô ô
Hát vang nào, ô ô ô ô
Ta mừng cho đời ta có em
Với tình này, ta được vươn cánh bay

Volare

Sometimes the world is a valley of heartaches and tears
And in the hustle and bustle, no sunshine appears
But you and I have our love always there to remind us
There is a way we can leave all the shadows behind us


Volare, oh oh
Cantare, oh oh oh oh
Let's fly way up to the clouds
Away from the maddening crowds

We can sing in the glow of a star that I know of where lovers enjoy peace of mind
Let us leave the confusion and all disillusion behind
Just like birds of a feather, a rainbow together we'll find

Volare, oh oh
Cantare, oh oh oh oh
No wonder my happy heart sings
Your love has given me wings