Người Yêu Đừng Xa Tôi

• Nguyên tác: Ne me quitte pas
• Nhạc & lời: Jaques Brel
• Tựa Anh: If You Go Away
• Lời Anh: Rod McKuen
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

LV: Nếu phải chọn bài để hát thì có lẽ tôi không bao giờ chọn nhạc phẩm “Ne Me Quitte Pas” (“If You Go Away“) này.  Với tôi, cách chuyển âm vận của bài khó cho người hát gầy dựng lên cao trào. Giai điệu của bài chủ yếu là theo phương hướng chuyển hợp âm, đều đặn, nhịp nhàng, không ngắt quãng, không quá cường điệu. Một giọng hát không điêu luyện sẽ khó mà tạo nên những khoảng khắc đặc biệt cho bài.  Ngay cả một số ca sĩ Việt thật điêu luyện với bao năm kinh nghiệm cũng không làm tôi “phê” được với cách trình bày của họ.

Thế nên khi tôi thử làm bài này theo lời bạn yêu cầu, tôi đã cố tình làm khác đi bằng cách cho vào đó chút hơi hướm của blues. Nhưng khi bạn nghe thì bạn lại cho là bài nên chơi kiểu 3/4 chậm cho phù hợp với cách hát của bạn. Vì thế cho nên cuối cùng kejazz lại có 2 phiên bản của cùng một nhạc phẩm. May mắn là lời dịch của Phạm Duy rất tuyệt vời nên tôi xử dụng lời hát này cho phiên bản blues để tôi trình bày. Còn riêng cho bạn với lời dịch của bạn thì tôi lại dàn dựng một cách khác theo lời yêu cầu của bạn.  Làm xong tôi nghe thì thích cả hai (Hoàn toàn chủ quan!). Giờ thì để xem người hát có làm cho người nghe “phê” được không. Thử thách lớn!

NT:  Bạn biết không.  Jaques Brel viết nhạc phẩm này như một lời từ biệt người yêu trước khi trở lại với vợ con của ông.  Lời từ biệt ấy được viết lại bên này bờ sông Seine với nỗi lòng trắc ẩn quyến luyến cũng như niềm hối hận tội lỗi.  Tuy có nhiều kịch tính trong câu chuyện, nhưng tôi nghĩ tình cảm này rất riêng tư.  Tôi muốn bắt đầu như một lời nói thầm, trong thinh lặng, và tôi cảm nhận điệu boston mang lời ca đến gần thính giả hơn, nhất là khi thính giả Việt đã quá quen thuộc với lời dịch của Phạm Duy từ bản Anh ngữ của Rod McKuen.  Cũng phải nói thêm rằng bản Anh ngữ của Rod McKuen không phải là bản dịch mà chỉ là phóng tác dựa trên mấy chữ “ne me quitte pas”.  Bản Pháp ngữ, tôi vẫn thích nhất khi nghe Jaques Brel hát.  Giọng ông ấm và trầm, không nặng nề kịch tính.

Người Yêu, Đừng Xa Tôi

Đừng đi nhé, em yêu
Vì ta phải quên đi những thứ đáng quên thôi
Cùng năm tháng qua mau
Sẽ quên những khi nao, lời lầm lỗi trao nhau
Bao giây phút phôi phai. Làm sao cố quên đi?
Quên đi những khi ta đã giết chết trong nhau
Niềm hạnh phúc mong manh. Lặng im với con tim
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa rời
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Này tôi dâng em, từng hạt mưa ngọc biếc
Từ xứ khô cằn kia mưa không bao giờ rơi
Đào lòng mộ sâu tôi tìm hoàng kim lấp loáng
Đem khoác xác thân em cho dẫu tan xương thôi
Và tôi sẽ vẽ một thế giới huy hoàng
Tình yêu hóa thánh đường, cho em làm nữ vương
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Đừng đi nhé em yêu
Này lời nói bâng quơ bằng ngôn ngữ không tên
Xin riêng viết cho em
Chuyện tôi kể em nghe tình nhân đã yêu nhau
Đã thấy những con tim lại bốc cháy trong nhau
Chuyện vương quốc xa xôi, vị vua chết trên ngôi
Khi chẳng biết nơi nao tìm ra bóng em yêu
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa rời
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Tự ngàn xưa xa xôi, lửa tàn như bừng cháy
Núi đá yên lặng xưa bất giác như sục sôi
Vùng bạt ngàn hoang sơ. Vùng cằn khô cỏ úa
Đã kết trái đơm bông khi ánh xuân xanh ngời
Rồi hoàng hôn xuống, trời rực rỡ sắc màu
Lửa đỏ và đen ngòm, sao không tan vào nhau?
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Đừng đi nhé em yêu
Nước mắt sẽ ngưng rơi, tiếng nói sẽ im hơi
Và tôi trốn ra xa nhìn em bước chân theo điệu luân vũ chơi vơi
Và tôi lắng nghe em từng câu hát buông lơi
Xin hãy cho tôi làm chiếc bóng theo em
Chiếc bóng đôi tay em, tù nhân mãi không thôi
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa rời
Xin em chớ xa tôi, xin em chớ xa tôi

Ne me quitte pas

Ne me quitte pas
Il faut oublier, tout peut s’oublier
Qui s’enfuit déjà
Oublier le temps des malentendus
Et le temps perdu à savoir comment
Oublier ces heures qui tuaient parfois
À coups de pourquoi le cœur du bonheur
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


Moi, je t’offrirai des perles de pluie
Venues de pays où il ne pleut pas
Je creuserai la terre jusqu’après ma mort
Pour couvrir ton corps d’or et de lumière
Je ferai un domaine où l’amour sera roi
Où l’amour sera loi, où tu seras reine
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


Ne me quitte pas 
Je t'inventerai des mots insensés 
Que tu comprendras 
Je te parlerai de ces amants-la 
Qui ont vu deux fois leurs cœurs s'embraser 
Je te raconterai l'histoire de ce roi mort
De n'avoir pas pu te rencontrer 
Ne me quitte pas, ne me quitte pas 
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


On a vu souvent rejaillir le feu
De l’ancien volcan qu’on croyait trop vieux
Il est, paraît-il, des terres brûlées
Donnant plus de blé qu’un meilleur avri
Et quand vient le soir, pour qu’un ciel flamboi
Le rouge et le noir, ne s’épousent-ils paa?
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas


Ne me quitte pas
Je ne vais plus pleurer, Je ne vais plus parle
Je me cacherai là à te regarder danser et sourire
Et à t’écouter chanter et puis rire
Laisse-moi devenir l’ombre de ton ombre
L’ombre de ta main, l’ombre de ton chien
Ne me quitte pas, ne me quitte pas
Ne me quitte pas, ne me quitte pas

Cà Phê Đen

• Nguyên tác: Black Coffee
• Nhạc: Sonny Burke
• Lời: Paul Francis
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Tôi tò mò một chút nhé. bài nhạc này có gì lôi cuốn bạn thế?

LV: Trước Kejazz tôi chưa từng nghe “Black Coffee” nhưng sau khi bạn gửi bài cho tôi nghiên cứu, tôi rất thưởng thức giai điệu đặc biệt này và nghiện nó như nghiện cà phê buổi sáng.  Với tôi đây là một pha trộn tuyệt vời giữa classic blues và jazz. Tuy nhiên sau khi nghe bài nháp tôi hát, bạn có nhận xét: “Có đoạn tao chưa bao giờ nghe ai hát như mày…”. Thoạt đầu tôi hơi chột dạ nhưng sau đó tôi cho rằng, với phong cách tự do của jazz, thì việc hát không giống ai cũng có thể là một điều hay. Thôi thì hay hay dở để cho người nghe thẩm định vậy! Tôi chỉ là kẻ giới thiệu chứ đâu phải là kẻ hát chính đâu!

NT:  Đây là một bài hát viết cho giọng nữ, về thân phận của người nữ thời bấy giờ, với những quan niệm xã hội thiếu công bằng đối với nam và nữ.  Bài nhạc rất đậm trầm cảm.  Nhà thơ Ba Lan đoạt giải Nobel Wislawa Szymborska đã chọn nhạc phẩm này cho đám tang của chính bà có lẽ vì bà cảm nhận ra cái đau xót thân phận này.
Lúc tôi chuyển dịch, tôi đã cố tình bớt đi phần nào cái nữ tính đó vì lỡ như không tìm ra giọng nữ nào chuyên chở dùm bài này.  Mà thật vậy, tôi có nhờ một người bạn là ca sĩ Trần Ngọc Yến chuyên hát nhạc jazz hát dùm, cô bảo gửi bài nhưng sau đó im hơi lặng tiếng luôn có lẽ vì không thích lời dịch chăng?  TNY có một chất giọng đặc biệt, rất tối, rất đậm đặc.  Cô đã tung ra hai CD với đa số nhạc do chính cô sáng tác.  Rồi Cũng XaTrong Cõi Nhớ Mịt Mù.  Tôi vẫn hy vọng sẽ có ngày khán giả của KeJazz được nghe giọng hát này.  Bây giờ thì đành mời các bạn thưởng thức hương vị Cà Phê Đen trong cái lãng đãng nhẹ nhàng của giọng hát Lê Vũ.

LV: Tuần trước khi du lịch, bạn có dặn tôi: “Tao đi xa, khó liên lạc, mày đảm nhiệm việc Kejazz một mình đó!” Tôi nói: “Ừ!”.  Nhưng khổ nỗi trước khi đi bạn lại không có để lại cho tôi bản nhạc nào đã hoàn tất thâu để tôi xử dụng. Thế nên tuần trước tôi cho lên bài “Người Yêu Nếu Ra Đi” tôi hát. Tuần này lại một bài khác tôi hát, “Cà Phê Đen” mà bạn dịch từ “Black Coffee“. Lý ra bài này đã dành cho TNY do bạn giới thiệu đảm nhận. Bài mẫu và lời đã gửi đi hơn tháng trời nhưng có lẽ vì bận bịu hoặc lý do sao đó mà TNY im hơi lặng tiếng cho đến giờ. Vì văn nghệ là vấn đề riêng tư mẫn cảm cho nên tôi cũng không hỏi tới.  Nay thiếu bài, thiếu luôn người hát, nên tôi hát lấy. Thế thôi!

Cà Phê Đen

Lòng quá chất ngất niềm cô độc
Nào có chớp mắt được đâu
Vì mãi đứng ngóng rồi loay hoay bên từng hớp đắng chát cà phê
Đắng rã rời 
Đắng đen thêm cho cuộc đời
Ngày sao cứ như từng đêm dài (thì)
Niềm nhớ biết bao giờ nguôi.

Buồn nói với bóng mình trên tường
Từ tối đến lúc bình minh
Từng phút héo hắt thời gian rơi theo giọt đắng sóng sánh cà phê
Đắng ngút trào
Đắng cay dâng thêm nghẹn ngào
Đành phơi giấc mơ đêm hôm nào, chờ mai nắng lên khô lệ thôi

Người sao cứ đi tìm bao giấc mơ lòng
Còn riêng ta luôn mãi trông với mong 
Bao lo âu sao ta cứ cưu mang
Chìm sâu theo bao hy vọng
Khói cay bên ly phin đậm

Từ sáng đã thấy lòng u buồn
Sầu héo hắt suốt cả đêm
Và những lúc khác là khói thuốc cay
Cùng với những hớp cà phê
Đắng chát vì thấy ta như không còn gì
Nhiều khi thấy sao mình điên dại trông chờ ai với hy vọng
về đây để ta thôi đợi mong

Black Coffee

I'm feeling mighty lonesome
Haven't slept a wink
I walk the floor and watch the door
And in between I drink
Black Coffee
Love's a hand me down brew
I'll never know a Sunday
In this weekday room


I'm talking to the shadows
1 o'clock to 4
And Lord, how slow the moments go
When all I do is pour
Black Coffee
Since the blues caught my eye
I'm hanging out on Monday
My Sunday dream's too dry


Now a man is born to go a lovin'
A woman's born to weep and fret
To stay at home and tend her oven
And drown her past regrets
In coffee and cigarettes


I'm moody all the morning
Mourning all the night
And in between it's nicotine
And not much hard to fight
Black Coffee
Feelin' low as the ground
It's driving me crazy just waiting for my baby
To maybe come around