Bạn Thân

Nhạc & lời: Carole King
Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Various Studios
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Nhạc phẩm này được chọn cho sinh nhật thứ ba của KeJazz, đánh dấu post thứ 160.  Ba năm miệt mài không ngưng nghỉ.  Ba năm luôn với đam mê âm ỉ.  Với tôi, sau ba năm với hơn trăm bài nhạc, công việc vẫn không dễ dàng hơn.  Mỗi bài là một thử thách mới.  Bài quen thuộc thì phải nghĩ cách làm sao cho khác biệt.  Bài xa lạ không biết thì phải làm quen, phải để nó thẩm thấu vào tâm tư trước khi hòa âm.  Tôi cho là tôi may mắn luôn có cái mới lạ để suy gẫm, tìm tòi.  Để xem ba năm tới nữa ra sao.

NT:  Năm nay, để đánh dấu kỷ niệm 3 năm với KẻJazz, bạn đề nghị bài nhạc mà tôi rất thích vì tôi đã từng say mê nghe Carole King cũng như James Taylor vào những năm cuối trung học ở Mỹ.  Thời đó, ban ngày đi học, xế trưa, đi làm, đến 11 giờ đêm một mình lủi thủi lái xe về nhà… học bài.  Đoạn đường từ chỗ làm về đến nhà phải băng qua cây cầu ngang giòng sông Arkansas.  Đêm khuya vắng lặng, những ngọn đèn đường vàng vọt hiu hắt tựa bầy người cúi đầu đứng đưa tiễn ai.  Tôi lái xe, cốt ý chầm chậm để nghe nhạc cho đã đời và nhớ đến những đứa bạn thân đã mất đi theo thời cuộc.  Vào tuổi 15-16, bạn cũng hiểu tôi cần tình bạn như thế nào.  Nhưng lúc bấy giờ, mới đến Mỹ, ngôn ngữ bất đồng, không có ai tâm sự, tôi cảm thấy thật cô đơn và hụt hẫng.  Nên chỉ đành ngêu ngao mấy câu “you just call out my name, and you know wherever I am…” nghe thật là hợp tình hợp cảnh.

Bao nhiêu năm qua, nghe lại bài nhạc xưa, tôi vẫn thấy cái đẹp của nó.  Một thời nào đó, âm nhạc thật gần gũi, chân thật, hầu như không có chút gì cầu kỳ trong lời hát.  Tôi cố giữ cái thật của lời nói khi chuyển ngữ, và đã cắt bỏ những chữ bóng bẩy khách sáo.  Tôi cảm thấy điều này rất cần thiết cho bản chất của bài hát này.

LV:  Tôi không có kỷ niệm đặc biệt gì với nhạc phẩm này; tuy nhiên ngày xưa khi nghe nó lần đầu tiên tôi đã có chút ngộ ra sự khác biệt lớn lao giữa nhạc Mỹ và nhạc Việt: cách bỏ nhịp và nốt của nhạc Mỹ không theo khuôn khổ cố định như nhạc Việt mình.  Cách viết nhạc của người Mỹ hầu như tạo nên thêm một không gian mới.  Có thể tạm xem như nhạc Mỹ là không gian 3 chiều thì nhạc Việt mình là không gian 2 chiều. Bởi thế nên tôi rất thưởng thức nhạc phẩm này.  Cũng phải phục bạn đã chuyển dịch bài qua lời Việt khá khít khao với nguyên bản mà đồng thời giữ được tâm ý của người nhạc sĩ khá tài tình mặc dù cách bỏ câu, bỏ nhịp của bài không theo với khuôn mẫu của nhạc Việt thường nghe.  Bravo!

Đọc và cổ động trên Gió O: Bạn Thân

Bạn Thân

Nhiều khi tim nghe đớn đau
Cần ai đó xớt chia nỗi lòng
Vì kiếp sống đã bao điều cay đắng rồi
Em hỡi, xin hãy nhớ đến tôi
Là sẽ thấy tôi ân cần
Cạnh đây bên em, đến khi màn đêm nhạt dần

Gọi tên tôi dù nơi đâu
Và hãy nhớ dẫu mãi chân trời nao
Là tôi sẽ quay về, về ngay với em thôi
Dù mưa xuân, nắng hè hay tuyết đông
Gọi tên tôi dù đêm dài tối tăm
Là tôi sẽ bên em (dẫu nơi nào)
Bạn thân của tôi
Bạn thân của tôi

Ngoài trời kia, khi bão giông
Vần vũ kéo mây đen ngòm
Và cơn gió bấc đã mang về bao giá lạnh
Trong kín sâu tận đáy tim
Môt tiếng kêu tôi nghẹn ngào
Là không lâu, sẽ thấy tôi chờ em trước thềm

Gọi tên tôi dù nơi đâu
Và hãy nhớ dẫu mãi chân trời nao
Là tôi sẽ quay về, về ngay với em thôi
Dù mưa xuân, nắng hè hay tuyết đông
Gọi tên tôi dù đêm dài tối tăm
Là tôi sẽ bên em (mmm)

Này em, lòng em còn tin là có tôi bạn thân
Dù thiên hạ muôn người sao hững hờ
Tàn hại em, rồi sẽ ruồng bỏ em
Dập vùi tim em trong lúc lao đao
Nhưng xin em cố vững lòng

Gọi tên tôi dù nơi đâu
Và hãy nhớ dẫu mãi chân trời nao
Là tôi sẽ mau, sẽ mau quay về, về ngay với em thôi

Dù mưa xuân , nắng hè hay tuyết đông
Gọi tên tôi dù đêm dài tối tăm
Là ta sát vai nhau (mãi muôn đời)
Bạn thân là thế
Bạn thân của tôi

You've Got a Friend

When you're down and troubled
And you need some love and care
And nothing, nothing is going right
Close your eyes and think of me
And soon I will be there
To brighten up even your darkest night

You just call out my name
And you know wherever I am
I'll come running, to see you again
Winter, spring, summer or fall
All you have to do is call
And I'll be there
You've got a friend

If the sky above you
Grows dark and full of clouds
And that old north wind begins to blow
Keep your head together
And call my name out loud
Soon you'll hear me knocking at your door

You just call out my name
And you know wherever I am
I'll come running, to see you again
Winter, spring, summer or fall
All you have to do is call
And I'll be there (yes I will)

Now, ain't it good to know that you've got a friend
When people can be so cold?
They'll hurt you, yes, and desert you
And take your soul if you let them
Oh, but don't you let them

You just call out my name
And you know wherever I am
I'll come running, running, yeah, yeah, to see you again

Winter, spring, summer or fall
All you have to do is call
And I'll be there
You've got a friend

Đêm Bạch Lụa

Nhạc & lời: Justin Hayward
Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

LV: Lần đầu tiên tôi được nghe và mê mẩn bài này là vào khoảng năm 1965-1966 tại Đại Hội Nhạc Trẻ Taberd. Lúc đó tôi cũng chẳng nhớ được ban nhạc nào trình diễn trên sâu khấu. Nhưng âm ba của nó vẫn ám ảnh tôi qua năm tháng. Sau này nghe được phiên bản hòa tấu của Franck Pourcel gợi nhớ lại những âm điệu rộn rã ngày đó. Nhưng rồi lại quên đi. Mãi đến sau này, khi bạn hỏi tôi có muốn thực hiện bài nào cho KeJazz tôi mới nhớ lại giai điệu này.

NT: Phải công nhận là lâu lâu bạn vẫn hay làm tôi ngạc nhiên, như khi bạn dịch hai bài nhạc Brazil năm nào. Cả hai bài, tôi đều chưa nghe, Sóng & Suy Tư. Và lời dịch của bạn thật bay bướm. Cũng như khi bạn nhờ tôi hát dịch bản của Misty mà tôi đã đặt tựa là Mắt Lệ, tôi đọc lời mà thấy thật là thích thú. Nhưng khổ nỗi, bạn ít thích viết. Vì vậy mà thỉnh thoảng tôi phải gạ bạn xem thử bạn có trổ tài cho bạn bè KẻJazz thưởng thức không. Và lần này tôi bị trúng mánh. Bạn chẳng viết mà còn giao cho tôi một bài hát mà tôi ít nghe, hoặc chỉ nghe qua radio thời mới qua Mỹ. Thuở đó, tiếng Anh lỏm bỏm, và mạng điện tử chỉ là một mộng tưởng nên không thể tìm lời nhạc. Nghe đài phát thanh gọi tên Nights in White Satin thì lại tưởng là “Knights in White Satin” nên trong đầu phác họa những hình ảnh quái dị không có chút gì tình tứ lãng mạn hết.

LV: Đề nghị bạn dịch qua tiếng Việt bài này nhưng đến khi bạn gửi cho tôi lời dịch thì tôi lại đắn đo hết sức. Đắn đo vì tôi ngộ ra rằng không cách nào tôi tái tạo được những cảm xúc của mình ngày xưa khi nghe nhạc phẩm này lần đầu tiên.

NT: Tôi thật chỉ nhớ mang máng The Moody Blues với bài nhạc này, nghe thật… pop, và không gợi cho tôi một ấn tượng gì trong thời điểm đó. Nhưng bạn đã đề nghị, theo thói quen, tôi lùng kiếm trên mạng những covers để tôi có thêm những quan điểm cũng như tình cảm cho tôi cái hứng trong việc dịch. Nghe Bettye Lavette qua bản blues của bà, tôi biết ngay mình đã tìm thấy chất liệu cần thiết để làm việc. Có thể vì vậy mà lời nhạc đã không gợi cho bạn những hoài niệm mà bạn đã mang trong lòng bao nhiêu năm qua?

LV: Biết thế nhưng tôi cũng muốn trải nghiệm một lần nữa với giai điệu này. Phiên bản này mang nhiều nét jazz hơn blues. Hầu như cách chơi đã thay đổi hoàn toàn. Thực hiện phiên bản này tôi biết rằng, với tôi, những gì tôi hoài niệm có lẽ cũng đã nhạt nhòa trong mù mờ của ký ức, nhưng những gì mới lạ cũng sẽ đang chờ đợi tôi.

Đêm Bạch Lụa

Trắng toát lụa tinh nguyên
Cuốn mãi sâu lòng đêm
Những lá thư còn nguyên vẹn
Sẽ chẳng bao giờ trao người

Ôi ta vẫn không nhận ra
Mắt đắm như hồ thu
Có biết đâu là hư thật
Sao không hề nói ta bao giờ

Vì ta yêu em
Mãi mãi yêu em
Ôi ta yêu em

Thấy những đôi tình nhân kia
Khắng khít tay cầm trong tay
Có ai hiểu ta được
Với nỗi đau ngấm ngầm

Có kẻ nói cùng ta
Những ý nghĩ thật vu vơ
Hãy xem là hy vọng
Cho em là bến bờ

Và ta yêu em…

Nights in White Satin

Nights in white satin
Never reaching the end
Letters I've written
Never meaning to send

Beauty I've always missed
With these eyes before 
Just what the truth is
I can't say any more

'Cause I love you
Yes I love you
oh oh oh I love you

Gazing at people
Some hand in hand
Just what I'm going through 
They can’t understand

Some try to tell me 
Thoughts they cannot defend
Just what you want to be 
You will be in the end

And I love you