Nếu Biết Tình Yêu

• Nguyên tác: Seamisai
• Nhạc & lời: Alfredo Rapetti & Giuseppe Carella
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Ngoài những bài nhạc thời thượng ra rả suốt ngày trên radio, tôi ít khi tìm nghe nhạc pop. Thật chẳng phải chuyện dở hay; tính tôi vẫn thích những gì hơi… khác, chỉ vậy thôi. Lâu lâu cũng có vài bài nhạc pop đã từng làm cho tôi mê say, điên đảo.
Ví dụ điển hình là bài Seamisai này.
Anh bạn thân từ thời tiểu học ở Nha Trang một ngày kia bỗng gửi cho tôi bài nhạc mà anh rất thích. Thường thì tôi cũng hơi ngán cái vụ này, cả nể thì phải nghe. Lỡ khi thật lòng thấy không thích thì chẳng biết phải nói làm sao cho người đó hiểu. Nào phải là mình… xì-tin. Chỉ là tại không… hợp nhĩ mà thôi.
Nhưng ngược lại, đây cũng là một dịp cho mình được biết nhạc mới. Cũng là một điều hay.
Lẽ dĩ nhiên Seamisai chẳng phải là nhạc mới. Bài nhạc xuất hiện vào năm 1996. Ở Âu châu. Lời ca viết bằng tiếng Ý Đại Lợi và tiếng Bồ Đào Nha. Anh bạn tôi, Trần Chấn Trí, là một giáo sư ngôn ngữ học, đã cho tôi biết: lời tiếng Ý hay tuyệt vời.
Thế là anh đã lừa tôi lọt tròng. Tôi bảo Trí, “Thì dịch luôn đi. Bảo hay mà người ta ù ù cạc cạc cả hai ngôn ngữ Ý Bồ thì làm sao biết hay dở.”
Và cũng nhờ thế mà hôm nay, Nếu Biết Tình Yêu đến với các bạn của KẻJazz.
Ca khúc này thoạt nghe thì dường như không có gì. Giai điệu thoải mái. Tiết tấu nhịp nhàng. Ý tưởng vẫn quanh quẩn vấn đề yêu đương. Lúc gửi cho bạn hòa âm, nghe qua bạn bảo tôi, “Nhạc quá pop, không biết phải làm sao cho hợp đài.” Sau một thời gian dài, bạn mới chuyển đến tôi bản phối. Nghe xong, tôi rất thích, nhưng mới biết là mình sắp đến phần gay cấn. Bài nhạc viết theo nhịp lẻ. Câu dài ngắn không đều. Những lập lại đều có ít nhiều chi tiết thay đổi. Dường như toàn cả bài, từ đầu chí cuối, là một phấn đấu không ngừng.

LV: Bạn gửi bài này cho tôi làm tôi cũng khá bỡ ngỡ. Bài thì rất hay. Tôi thích lắm. Nhưng không biết phải xử lý thế nào. Đây là một bài hoàn toàn pop với những nốt chõi đặc thù trong nhạc nền, bỏ đi thì không ra bài, giữ lại thì lại quá pop không ra nét jazz! Hơn nữa cách hát trong bài phải nói là khó hợp với giọng hát của cả tôi và bạn. Thế là 2 cái tréo cẳng ngỗng này làm khó cho cả tôi lẫn bạn nhé! Ai biểu bạn bị ông bạn giáo sư ngôn ngữ học gì đó dụ khị. Khó cho tôi hòa nhạc thì sẽ phải khó cho bạn hát thôi. Nhưng rồi cũng xong. Rồi cũng có bài mang ra trình làng. Một bài pop rất lọt tai,

Nếu Biết Tình Yêu

Chớ dối lòng mình.
Vì anh vẫn biết những ý nghĩ, với những nỗi niềm
Mình em riêng mang.

Cũng đã lâu rồi,
Nhìn em bên anh sao xa xôi, em mãi nín lặng,
Dù câu yêu em, khi bên nhau anh thường nói.
Hành trang kia cho riêng em thấy đã sẵn rồi.
Thế nên đành thôi

Hết rồi, nào ngờ vì đâu,
Nụ cười đã quen những sớm mai, phút bên nhau?
Mất rồi, mà từ lúc nào, tình em cho anh?

Nếu biết tình yêu, em hiểu ngay phút đau lòng này.
Nếu biết tình yêu, em thấy ngay nỗi lo sợ này.
Giống như cuộn phim ta đã xem bao nhiêu lần rồi,
Dễ gì mà quên.
Ôi, không đâu.

Đến khi tình yêu đã chấm dứt, có ai lỗi lầm?
Đến khi rời nhau, ta chớ nên nói câu tạ tình.
Nắm đôi tay này, giữ chặt những gì ta
Còn lại trong hồn, những gì thôi không đành quên.
Khi mình xa rồi.

Biết không thể nào, 
Làm như vô tư khi bên em, anh chẳng biết gì.
Gần kề bên nhau, nhưng đôi mi sao lệ ứa.
Làm sao nói cho em nghe hết bao điều
Dấu trong hồn anh. 

Có hay, từ nay trong tim,
Từng đêm cuối Đông mang những cơn băng giá về?
Có hay, từ nay đâu còn
Người anh yêu thương?

Biết anh còn yêu, nhưng hôm nay, đã quá muộn rồi.
Biết anh từng yêu, nên nay tim anh quá u hoài. 
Cuốn phim tình yêu đã kết thúc khiến ta thêm buồn.
Thôi đừng xem nữa,
Em hỡi.

Biết trong tình yêu vẫn có những nỗi đớn đau vì
Phút giây này đây khi đôi ta sắp mãi chia lìa.
Xiết đôi tay này để còn nhớ hoài nhau,
Dù thời gian sẽ dần xóa mờ bao
Cơn buồn đau.
Khi ngày tháng qua,
Ai còn yêu?

Seamisai

Non dire no
Che ti conosco e lo so cosa pensi
Non dirmi no

Os tempos vão
Foram-se os tempos e agora te calas
Tu já não falas se falo de amor
Se tem as malas prontas, não finjas
Tudo acabou

Por que 
Já não se vê
O teu sorriso ao amanhecer?
Por que
Já não sou mais
Teu bem querer?

Se ami sai quando tutto finisce
Se ami sai come un brivido triste
Come in'un film dalle scene già viste
Che se ne va
Oh no
(Não estarás mais aqui)

Se o amor acaba a ninguém cabe a culpa
Se o amor acaba não cabe desculpa
Agora aperte as minhas mãos, sim
Pra que reste um recordar, sim

Amanhã

E non si può
Chiudere gli occhi far finta di niente
Come fai tu quando resti con me
E non trovi il coraggio de dirmi
Che cosa c'é

Sara dentro di me
Come una notte d'inverno perchè
Sarò da oggi in poi
Senza di te

Sei que me amavas e agora é tão tarde
Sei que me amavas e agora é saudade 
No nosso filme o fim será triste
Não quero ver
Oh não

Sabes que é chegada das dores
Dores de quando se acabam os amores
Agora aperte as minhas mãos, sim
Pra que reste um recordar, sim
Amanhã

Nụ Hồng

• Nguyên tác: The Rose
• Nhạc & lời: Gordon Mills
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Trong những loại nhạc mà tôi được nghe trong thập niên đầu tiên định cư tại Mỹ, có lẽ giòng nhạc bluegrass đã gieo trong tôi ấn tượng mạnh mẽ nhất. Và cũng đồng thời điểm với những kỷ niệm êm đẹp nhất.
Dạo ấy, trong những ngày tháng ở cư xá cho sinh viên đại học, tôi và mấy người bạn vẫn thường lái xe thám hiểm vùng núi non Ozark gần đó, với những làng mạc tưởng chừng như đã bị bỏ quên bởi đời sống văn minh. Những cánh rừng cháy đỏ mùa thu. Những dãy núi phủ khói mây bàng bạc sớm chiều. Nơi đó, thi thoảng, tôi được nghe tiếng đàn banjo từ những hàng quán ban trưa. Tiếng đàn giây sắt trùng điệp nhưng nghe sao thấy thật u buồn như lời than thở. Những người bạn bảo tôi rằng loại nhạc bluegrass này rất thịnh hành trong vùng đồi núi từ Appalachians qua đến rặng Rocky, nhưng ít nghe thấy trong thị thành.
Gần đây, khi nghe một vài nhạc sĩ mà tôi rất thích, như Martin Simpson và Hayde Bluegrass Orchestra, bỗng nhiên tôi lại bị lôi cuốn bởi cái nét buồn buồn xa vắng của nó. Tìm về nguốn gốc thì tôi mới hiểu ra tại sao tôi vẫn cảm như vậy. Nhạc blues của người nô lệ đã len lỏi lên vùng núi Appalachians (có thể từ những người nô lệ bỏ trốn điền chủ tìm về phương bắc), rồi hòa nhập vào giòng nhạc folk và spiritual của dân bản xứ, và trưởng thành nhạc ra bluegrass. Không như bossa nova với bản chất kiêu kỳ, bluegrass vẫn hoàn nét mộc mạc, nặng về dân ca. Có lẽ những rặng núi trùng điệp đã cách ly giòng nhạc này trong bao nhiêu năm tháng qua nên vẫn còn giữ nguyên cái độc đáo của nó.

LV: Bluegrass không phải là loại nhạc tôi nghe. Theo tôi thì loại nhạc này tương tự như nhạc vọng cổ của Việt Nam với cách hát kiểu folksy và âm vận đặc thù của địa phương. Những nhạc cụ của bluegrass có nhiều thứ phổ thông trong nhạc dân ca của người Mỹ vùng Appalachian như steel guitar, banjo, mandolin, fiddle… Tôi không xử dụng những nhạc cụ này, nhất là banjo là một loại đàn rất American mà tôi rất thích nhưng tôi nghĩ là khó học. Thêm nữa là cách hát với giọng twang của ca sĩ bluegrass đặc thù thì tôi cũng chịu thua. Bởi thế nên với loại nhạc này tôi chỉ dám “kính nhi viễn chi”. Cho đến hôm nay…

NT:  Tôi đoán là đa số ca sĩ bluegrass xuất thân từ những vùng “country” nên cách phát âm của họ có nét đặc thù “twangy”.  Nhưng thật ra, có nhiều ca sĩ hiện đại, vì không phải là dân bản xứ, nên họ phát âm rất “bình thường”, và có lẽ vì thế mà không thấy “cải lương” như bạn nói.

Khi tôi bàn bạc với bạn về nhạc bluegrass, tôi cũng không nghĩ là bạn sẽ đưa loại nhạc này vào KẻJazz một cách nhanh chóng như vậy. Chỉ một tuần sau, tôi nhận được hòa âm nháp của bài The Rose, là một bài nhạc tôi đã từng hát theo thể pop với màu sắc của gospel. Lần này, Nụ Hồng đã trở thành một loại hymn, một loại thánh ca, cho tình yêu,  dù chỉ mang một hơi thở nhẹ của bluegrass, đủ để nối dài thêm tuần lễ Valentine.

LV: Tôi dùng tiếng fiddle làm nhạc dẫn để tạo nên không khí của bluegrass. Còn tạo nên tiếng banjo thì hơi mất thì giờ chút. May nhờ vào kho tàng “virtual instruments” vĩ đại trên mạng nên cuối cùng cũng moi ra được tiếng banjo để đánh cho thêm chút dáng vẻ bluegrass.

NT:  Hy vọng trong tương lai, bạn bè của KẻJazz sẽ được thưởng thức thêm loại nhạc này qua những hòa âm mới lạ của bạn.

Nụ Hồng

Người hay nói, yêu giống như sóng sông
Dập vùi sậy lau yếu đuối
Người hay nói, yêu giống như lưỡi dao
Cắt hồn mình thêm rướm máu
Và cũng nói, yêu giống cơn khát thèm
Bức rức trong tim không ngừng
Mà tôi thấy yêu giống như hoa thơm
Và hạt mầm là em tặng đời

Là con tim sợ hãi những nát tan
Nên chưa bao giờ lên tiếng hát
Là đêm tối sợ phút giây tan mơ
Nên ngại ngần không chớp mắt
Là kiếp sống lo lắng những mất còn
Nên không dám sớt chia vui buồn
Hồn yếu đuối sợ nỗi chết khôn nguôi
Nên chưa từng dám sống một lần

Rồi đêm đến, khi thấy sao cô đơn 
Nên đường dài thêm hun hút
Mà tình yêu sao thấy như riêng trao
Cho người luôn may mắn
Thì hãy nhớ trong đông tuyết buốt lạnh
Khi băng giá lấp che cây cành
Một mầm non chờ ánh nắng xuân tươi
Sẽ dâng đời nụ hoa tuyệt vời

The Rose

Some say love, it is a river
That drowns the tender reed
Some say love, it is a razor
That leaves your soul to bleed
Some say love, it is a hunger
An endless aching need
I say love, it is a flower
And you, its only seed

It's the heart afraid of breaking
That never learns to dance
It's the dream afraid of waking
That never takes the chance
It's the one who won't be taking
Who cannot seem to give
And the soul afraid of dying
That never learns to live

When the night has been too lonely
And the road has been too long
And you think that love is only
For the lucky and the strong
Just remember in the winter
Far beneath the bitter snows
Lies the seed, that with the sun's love
In the spring becomes the rose