Mây Lang Thang

• Nguyên tác: A Cowboy's Work is Never Done
• Nhạc & lời: Sonny Bono
• Lời Việt: Nam Lộc
• Trình bày: Minh Nguyệt & Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Trí Bùi Studio & LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Nếu bạn hay bị mất ngủ như tôi, thì cái giấc 2, 3 giờ sáng thật là “không biết làm gì”.  Căn phòng ngủ thì tối thui, và cặp mắt thì ráo hoảnh.  Nằm trăn trở một chặp vẫn không đi tới đâu, nên với lấy cái phôn và… lướt sóng.  Tôi biết, tôi biết.  Khoa học căn dặn là đừng mó vô cái phôn; nó bật lên ánh sáng xanh là trí não sẽ bừng bừng trổi dậy.

Nhưng chính khoa học cũng dắt đưa xã hội con người đi gặp ông AI.  Ngày trước, ông này còn im lặng.  Nhưng nay đã khác.  AI (ông hay bà?) nay ra rả đọc những chuyện thuộc loại “ba xu”, nhưng có rất nhiều người theo.  Tôi có nghe thử.  Chuyện tình tiết éo le còn hơn cả mấy cái đèo tôi đi hiking nữa.

Nhưng mới đây, dậy sóng nhất là mấy bài nhạc do chính AI sáng tác, hòa âm, rồi cũng do chính AI thầu luôn cái phần hát.  Lại cũng tò mò, tôi nghe thử.  Phải công nhận một điều, “nội lực” của ông hoặc bà AI rất hùng hậu, phát âm chuẩn, kỹ thuật siêu việt, hầu như trăm phần hoàn hảo.

“Hầu như” là vì có vài nốt và dấu chưa đi với nhau, hơi giông giống… tôi dịch nhạc vậy.  Có lẽ hệ thống AI “lời vô nhạc ra” vẫn còn khá phôi thai.  Phải nhớ rằng AI cực kỳ thông minh, nó tự nghiên cứu học hỏi lấy nếu có feedback.

Tham khảo với AI thì hiện giờ trên thị trường có rất nhiều app.  Có cái viết nhạc và hòa âm, có cái viết, hòa âm và hát, có cái chỉ hát, và có cái làm luôn video.  Một vài cái tên đáng ghi nhận là Suno AI, Udio và AIVA.  Đặc biệt nhất là Uberduck còn có phần custom cloning giọng của ta và tạo ra “ca sĩ vườn nhà” luôn.

Buồn nhất cho tôi là khi nhìn số người thích những bài hát AI thường là 4 đến 5 digit (chữ số?).  KeJazz cứ quanh quẩn ở 1 hay 2.  Và phần comment thì ôi, “hay quá”, “thích quá”, “yêu quá”, “rụng tim”… nghe mà tôi thấy lòng rười rượi.

Hãy thử nghe trên YouTube bài Vạn Lý Sầu của TRO-Music.  Hơn 32 ngàn người theo, 1.3 triệu lần nghe trong tháng vừa qua.  Và rất nhiều người tò mò muốn biết tên của… ca sĩ (vì TRO không rõ ràng về phần này).  Hashtag thì có “nhạc mới mỗi ngày”, “nhạc hay mỗi ngày”.  Thử tưởng tượng đi, lời vô mà nhạc ra liền liền, mỗi ngày làm bao nhiêu bài mà chẳng được. Tuy cái phần “nhạc hay” còn phải tùy thuộc vào người nghe, nhưng cứ nhìn thấy con số lần nghe thì ta cũng đoán được là khá… khẩm.

Mà thôi, còn nước thì ta còn tát.  Xin mời những ai còn yêu nhạc “không thông minh” hãy nghe cô ca sĩ yêu kiều của KeJazz qua một phiên bản mới lạ của Mây Lang Thang, song ca cùng Lê Vũ.

Mây Lang Thang

Mây, sao còn bay mãi không quay về đây?
Sao còn lờ lững che ngang rừng cây?
Sao còn hờ hững với tôi từng giây?
Hay còn mơ nghĩ đến ai nào đây?

Mây, xin dừng chân đến bên tôi một đêm
Xin đừng bay chốn môi hôn thật êm
Xin đừng nghe gió dâng lên thật cao
Xin đừng ân ái với muôn vì sao

Đời tôi đã xót xa nhiều cũng vì yêu
Niềm thương nhớ biết đến bao giờ làm mây quên lãng
Chào mây nhé, mây bay về, về phía trời cao
Ôi niềm ao ước, mối tình tha thướt như làn mây lướt.

Mây, mây buồn mây khóc mỗi khi vào mưa
Hay là mây nhớ mối duyên tình xưa
Khi tình chưa biết đớn đau là chi
Khi dòng nước mắt chưa hoen vào mi

Mây, mây còn phiêu lãng đến bao giờ đây?
Mây còn ngơ ngác lang thang về đâu?
Xin dừng chân nói với nhau một câu
xin đừng câm nín với nhau dài lâu

A Cowboy’s Work is Never Done

Ride, I used to jump my horse and ride
I had a six-gun at my side
I was so handsome, women cried
And I got shot, but I never died

I could play if I'd do everything he'd say
Girls seemed to just get in his way
Those days, we weren't considered fun
A cowboy's work is never done

He'd fight crime all the time, he'd always win
'Till his mom would break it up and call him in
He was tough, he was hard, but he was fine
And he was slow, 'cause guys like him were hard to find

Ride, I'd like to ride again someday
I think I still know how to play
I play games now, but it's not fun
A cowboy's work is never done

Thánh Đường Trên Phố Vắng

• Nguyên tác: Goodbye
• Nhạc & lời: Paul McCartney
• Lời Việt: Trường Kỳ
• Trình bày: Triệu Vinh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: TV Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Anh ngữ có chữ nuance mà tôi không thể dịch được.  Nguyên thủy tiếng Latin nubes nghĩa là mây.  Chuyển qua tiếng pháp cổ mang dạng nue rồi sanh ra động từ nuer là tô bóng tối (shade) như trong ngành hội họa.  Mãi đến thế kỷ thứ 18 Anh ngữ mới mượn chữ này cùng nghĩa shading, rồi từ từ mới mang cái nghĩa hiện đại.

Tra tự điển tiếng Việt: sắc thái tinh tế, nghe thật mất phê.

Như thế này.  Đại từ nhân xưng tiếng Việt có khá nhiều.  Tôi, anh, em, ta, mình, v.v…  Nhưng câu anh yêu em, tôi yêu em, ta yêu em có chút it khác biệt.  Ít ra là theo như tôi nghĩ.

Đôi tình nhân đang yêu nhau, thì sẽ nghe họ nói anh yêu em hoặc em yêu anh.

Anh chàng đang lờ mờ biết yêu, nhưng chưa ngỏ lời, sẽ rên rỉ một mình trong đêm vắng, tôi yêu em, tôi yêu em

Trong thơ văn, khi nghe ta yêu em thì đa số chỉ là độc thoại, và dường như nhân vật ta hơi già dặn hơn nhân vật em.

Thành thử khi viết lời dịch, tôi thường đắn đo về cái ý “không lời” này. 

Và đó là cái… nuance

Nuance cũng xuất hiện trong kỹ thuật hát.  Trong cách phát âm, trong cách hành âm, trong luyến láy, trong cách ngân.  Những li ti lặt vặt ấy tạo nên cái không khí mà người ca sĩ muốn truyền tải đến người nghe, là cái khung cho lời nhạc thấm vào lòng người.

Thánh Đường Trên Phố Vắng

Mờ tinh sương trên con phố vắng
Có em cùng bước với tôi về nơi thánh đường
Hồi chuông vang ngân nga cất tiếng
Gió reo lời hát đón ta bao là thiêng liêng

Nhớ mãi, nhớ mãi
Những lúc chúng mình bước vào thánh đường
Còn chăng đây bên tôi có chúa
Chúa trên thập giá
Chúa mang cùng tôi nỗi sầu
Sầu nhân gian thương yêu dối trá
Chóng quên hờ hững với nhau trong lời yêu thương

Quỳ bên em trông cao thánh giá
Chúa như nhìn xuống chứa chan tình thương chúng mình
Lời van xin dâng lên với chúa
Thiết tha cầu khẩn mãi cho trong lòng yêu nhau

Ngày qua đi trên con phố vắng
Có tôi lặng lẽ bước âm thầm qua thánh đường
Hồi chuông ngân nghe như tiếng khóc
Khóc cho tình cũ cách xa muôn đời trong tôi

Goodbye

Please don't wake me up too late
Tomorrow comes, and I will not be late
Late today when it becomes tomorrow
I will leave to go away

Goodbye (Goodbye)
Goodbye (Goodbye)
Goodbye, goodbye
My love, goodbye

Songs that lingered on my lips
Excite me now and linger on my mind
Leave your flowers at my door
I'll leave them for the one who waits behind