Nỗi Đau Dịu Dàng

• Nguyên tác: Killing Me Softly
• Nhạc: Charles Fox
• Lời: Norman Gimbel
• Lời Việt: Lê Hựu Hà
• Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: NN Recording Studio (SG)
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Phong trào nhạc trẻ trước 75 như một làn gió mát thổi vào làng âm nhạc u buồn của Việt Nam thời chiến.  Trước thời kỳ ấy, chỉ toàn những bài nhạc về lính, về những mối tình tan nát vì chiến tranh, những nỗi nhớ nhung làng mạc quê hương đã xa lìa vì chiến tranh.  Ngoài ra có rất ít ca khúc với đề tài gì khác.  Những lời ca buồn bã lồng trong giai điệu vẫn khá mộc mạc khiến cho lòng người nghe càng thêm tê tái.

Rồi nhạc trẻ đến, có lẽ bắt đầu với những ca khúc ngoại quốc được dịch ra tiếng Việt, hoặc lấy giai điệu với phương cách hành âm mới mẽ đem phổ vào lời Việt, đã mang lại cho những người trẻ những âm thanh lạ lẫm xôn xao hơn.  Những ca khúc nổi tiếng của Sylvie Vartan, Christophe, Johnny Hallyday, Dalida đã được diễn lại bên trời Đông qua tiếng hát của Thanh Lan, Billie Shane, Cathy Huệ, Julie Quang, v.v… thật rộn rịp.

Một trong những ca khúc dịch nổi tiếng lúc ấy là Nỗi Đau Dịu Dàng, dịch từ Killing Me Softly với tiếng hát rền rỉ vang động của Roberta Flack, đã đến với thính giả Việt qua nhóm tam ca Thúy Hà Tú.  Ba giọng hát khá giống nhau quyện vào nhau một cách hoàn hảo đã tạo nên một phiên bản thật thích thú, khác hẳn với Roberta Flack mặc dù phần hòa âm được giữ khá giống nguyên tác.

Nỗi Đau Dịu Dàng lần này đã được hòa âm lại trong dạng ballad nhưng thật rộng rãi, thật atmospheric.  Trong không khí đó, tiếng hát của Anh Thi rất cô đọng, nhẹ nhàng, và đầy tâm sự.

Killing Me Softly đã được đưa lên KẻJazz cách đây khá lâu, vào năm 2018, dưới tựa bản Dịu Dàng Giết Chết Tôi

Lý do? Có thể bạn cho tôi là khó tính.  Thật vậy, trong ngôn ngữ Việt, đại từ nhân xưng rất là rắc rối vì nó xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau, ví dụ như nhân vật “tôi”, ta có thể dùng Tôi, Ta, Anh, Em, Con, v.v… hoặc nhiều khi chỉ hiểu ngầm.  Nhưng thật ra, mỗi chữ có một ít sắc thái dị biệt.  Anh, Em, ngoài ngôi thứ và giống đực cái, thường hàm ý một mối liên hệ gần gũi.  Tôi, thường có vẻ khách quan, xa cách, lạnh nhạt hơn, và hơn nữa, dùng chung cho cả hai giống.  Ta, mang ít nhiều tính tự sự, v.v…  Trong một bài nhạc, khi những chữ này được dùng lẫn lộn hay làm tôi hơi khựng lại, vì phải nghĩ thử ai là ai, rồi sau đó phải tự hỏi lý do gì đã khiến tác giả thay đổi đại từ.  Trong một ca khúc ngắn gọn, giống như một bài thơ hoặc truyện ngắn, từ ngữ thường cân nặng hơn. Trong NĐDD, tôi vẫn phân vân vì lý do gì LHH đã chuyển từ Em qua Tôi trong đoạn 2, và nhất là đoạn 3, mấy câu “Giờ đây ai hát thiên tình ca, khiến tôi thêm nhiều xa lạ. Lời ca âu yếm vỗ về em nhưng vẫn thấy xa thật xa”. Thoạt nghe tôi hơi thắc mắc về nhân vật “tôi” này liên hệ ra sao với “em”.

Nhưng đó chỉ là vì tôi khó tính thôi.

Bây giờ thì mời các bạn nghe tiếng hát của Anh Thi và ca khúc Nỗi Đau Dịu Dàng.

Nỗi Đau Dịu Dàng

Bóp nát sức sống em bằng tiếng ca
Bóp nát sức sống em qua điệu nhạc
Bằng lời dịu dàng anh giết em
Giết chết trái tim em bằng tiếng ca
Ru em trong u mê, và xót xa
Nhắm mắt với nỗi đau
Ngọt lịm dạ....

1.
Ngồi nghe anh hát thiên tình ca
Ngỡ như đất trời giao hòa
Và tai nghe thấy một rừng âm vang khúc hát dâng đời ta
Cỏ cây muôn loại đều hân hoan
Nhưng riêng em tưởng như anh...

2.
Rồi khi cơn sốt đun tình tôi
Bỗng theo cõi nhạc xa vời
Và anh lên tiếng gọi hồn em đang khóc bên con vực sâu
Hãy mau lên đường về về uyên uyến
Khi nghe thân xác nài van .....

3.
Giờ đây ai hát thiên tình ca
Khiến tôi thêm nhiều xa lạ
Lời ca âu yếm vỗ về em nhưng vẫn thấy xa thật xa
Thiếu anh khúc nhạc thành vô duyên
Tim em vẫn còn nghe.....

Killing Me Softly

Strumming my pain with his fingers
Singing my life with his words
Killing me softly with his song
Killing me softly with his song
Telling my whole life with his words
Killing me softly with his song

1.
I heard he sang a good song
I heard he had a style
And so I came to see him
to listen for a while
And there he was, this young boy
A stranger to my eyes

2.
I felt all flushed with fever
Embarrassed by the crowd
I felt he'd found my letters
And read each one out loud
I prayed that he would finish
But he just kept right on

3.
He sang as if he knew me
In all my dark despair
And then he looked right through me
As if I wasn't there
And he just kept on singing
Singing clear and strong

Âm Thanh Của Thinh Lặng

• Nguyên tác: The Sound of Silence
• Nhạc & lời: Paul Simon
• Lời Việt: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
• Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen & LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Quay đi quay lại, vậy mà KeJazz đã được 2 tuổi. Tôi đề nghị bạn và tôi cùng hát duet một bài. Tuy nói vậy, trong đầu tôi hoàn toàn rỗng tuếch. Không nghĩ ra được một bài nhạc nào mà tôi muốn hát để kỷ niệm 2 năm thành lập trang mạng này.
Cũng may, bạn lại đưa ra bài The Sound of Silence, là một bài nhạc của một thời, mang ít nhiều âm hưởng chính trị và nhân bản. Vô tình hay hữu ý, cùng một khuynh hướng với nhạc phẩm Mỏng Manh (Fragile) và ta đã hát kỷ niệm năm đầu tiên của KeJazz.
Riêng về ca khúc này, Paul Simon có nêu ra một ý nghĩ mà có lẽ bạn sẽ thấy đắc ý. Ông đã cho rằng giai điệu và âm thanh của ca khúc phải nắm bắt được người nghe, thì ca từ mới được đón nhận.
I think about songs that it’s not just what the words say but what the melody says and what the sound says. My thinking is that if you don’t have the right melody, it really doesn’t matter what you have to say, people don’t hear it. They only are available to hear when the sound entrances and makes people open to the thought.”(nguồn: http://www.songfacts.com)

LV: Dù sinh sau đẻ muộn nhưng tôi có cảm giác trong bụng tôi có dấu “guốc” của ông Paul Simon.  Tôi  cũng đã nhiều lần bàn cãi với bạn về khuynh hướng nghe nhạc của tôi.  Theo tôi thì nhạc chủ yếu phải về nhạc.  Thế nên câu nhạc, giai điệu phải có đủ sức quyến rũ để thuyết phục người nghe.  Nhạc không hay thì lời có thế nào cũng bị cho qua một bên.  Ít ra đó là cách tôi nghe nhạc.  Tôi không để ý đến lời, và cũng không thường nhớ lời nhạc.  Với tôi, lời tựa và giai điệu là đủ để cho tâm trí của tôi bay cao hay chìm thấp theo sức tưởng tượng mà giòng nhạc gợi ý.  Hãy để cho những âm thanh đó làm chìa khóa mở lòng người nghe ra đến đón nhận.  Tôi rất thích nhạc phẩm The Sound of Silence này.  Khi đề nghị với bạn thì tôi có chút chần chừ vì tính cách nặng nhạc pop của nó.  Nhưng nghĩ đi nghĩ lại thì có lẽ giờ đây tôi và bạn có lẽ đã từ từ lèo lái đưa con thuyền KeJazz vào một nơi chốn mà không phải chỉ có jazz thuần túy mới được chấp nhận.  Chắc chắn những thân hữu của KeJazz cũng sẽ dần dần nhận thấy chiều hướng hòa nhập jazz và pop của chúng ta qua một số bài sắp tới. Happy 2nd Anniversary, KeJazz! Dear listeners, thank you for your support.

Âm Thanh Của Thinh Lặng

Này bạn thân tôi,  bóng tối đen
Trò chuyện cùng tôi đêm vắng giấc quen
Vì vào một đêm, trong chiêm bao, phút huyễn mơ
Hình tượng huyền linh gieo sâu tâm trí ngẩn ngơ
Rồi từng đêm qua, còn nguyên đấy giữa tim tôi
Đã đâm chồi
Mọc từ nghìn tiếng của thinh lặng

Một mình trong mơ tôi cất bước đi
Gập ghềnh quanh co ngõ vắng im hơi
Đèn vàng nghiêng soi tôi thêm linh cảm bất an
Lạnh lùng sương rơi như xuyên thấm ướt áo tơi
Rồi chợt bừng chói một tia chớp sáng nhức mắt tôi
Như xé đêm dài
Chạm vào nghìn tiếng của thinh lặng

Rừng người từ đâu bỗng thấy quanh đây
Vùng đèn néon dọi ánh trắng xanh
Người chuyện trò nhưng không thấy nói chi
Người cùng nghe nhưng không hiểu nói chi
Và người còn viết nhiều ca khúc nhưng có mấy ai
Dám xao động
Sợ làm òa vỡ nghìn thinh lặng

“Thật là khùng điên, hỡi nhân gian
Lặng thầm là ung thư sẽ mãi lan
Này là lời tôi, xin anh em hãy lắng nghe
Này bàn tay tôi, xin anh em nắm lấy thôi”
Mà lời nói tựa giọt nước của cơn mưa
Rớt âm thầm, vọng vào lòng giếng của thinh lặng

Gục đầu người lo cầu khẩn ăn năn
Quỳ lạy thần linh ánh sáng néon
Đèn chợp từng cơn như câu khuyến cáo thế gian
Giòng điện rực lên tựa như câu nói thánh nhân
“Này lời răn, lời của tiên tri đã viết lên trên tường
Bến xe điện ngầm.”
Rồi thầm thì bằng nghìn tiếng của thinh lặng

The Sound of Silence

Hello darkness, my old friend
I've come to talk with you again
Because a vision softly creeping
Left its seeds while I was sleeping
And the vision that was planted in my brain
Still remains
Within the sound of silence

In restless dreams I walked alone
Narrow streets of cobblestone
'Neath the halo of a street lamp
I turned my collar to the cold and damp
When my eyes were stabbed by the flash of a neon light
That split the night
And touched the sound of silence

And in the naked light I saw
Ten thousand people, maybe more
People talking without speaking
People hearing without listening
People writing songs that voices never share
No one dared
Disturb the sound of silence

"Fools" said I, "You do not know
Silence like a cancer grows
Hear my words that I might teach you
Take my arms that I might reach you"
But my words like silent raindrops fell
And echoed in the wells of silence

And the people bowed and prayed
To the neon god they made
And the sign flashed out its warning
In the words that it was forming
And the sign said, "The words of the prophets
Are written on the subway walls
And tenement halls"
And whispered in the sounds of silence